VI KO 35/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Rek. Sędziowie: E. Merz (sprawozdawca), K. Cukierski, H. Kempisty, K, Czajkowski, W. Ostrowski, Z. Kubec. Prokurator: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Waleriana P. oskarżonego z art. 1 § 3 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. uchwalił przedstawioną przez skład trzech sędziów Sądu Najwyższego kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w świetle art. 31-35 k.k. sąd orzeka karę łączną na podstawie poszczególnych kar pozbawienia wolności, z których jedna lub więcej podlega warunkowemu zawieszeniu wykonania na podstawie art. 61 k.k.?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePytanie Sądu Najwyższego musi być rozważone odrębnie na tle sytuacji, gdy sąd ma dopiero orzec w przedmiocie kary za zbiegające się przestępstwa i w przedmiocie jej wykonania (kara łączna), jak i na tle sytuacji, gdy w tym zakresie zapadły już w oddzielnych sprawach prawomocne orzeczenia tego samego sądu lub różnych sądów (wyrok łączny). Odrębność tej ostatniej sytuacji polega na tym, że sąd znajduje się już w obliczu prawomocnych wyroków skazujących.Co się tyczy wypadku pierwszego, to Sąd Najwyższy zajął już w szeregu orzeczeń zdecydowane stanowisko, że w razie jednoczesnego skazania za kilka przestępstw należy zawsze wymierzyć karę łączną. Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności może dotyczyć tylko tej kary łącznej (II KO 51/58, II KRn 822/58, IV KRn 595/58), co oznacza implicite, że warunkowe zawieszenie dotyczy każdej z poszczególnych kar. Stanowisko to należy uznać za słuszne.Odmienne natomiast przedstawia się zagadnienie wydania wyroku łącznego, albowiem przepis art. 35 k.k. ma nieco inny charakter. Jest to bowiem przepis prawa wykonawczego, który staje się aktualny przy wykonaniu kary np. w razie skazania bezwarunkowego i odwołania warunkowego zawieszenia wykonania kary. Inaczej wygląda natomiast to zagadnienie w wypadku skazania oskarżonego: jednym wyrokiem na karę bezwarunkowego pozbawienia wolności, a drugim - na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.Instytucja kary łącznej służy przede wszystkim uchyleniu zbyt surowych skutków kumulacji kar. Gdyby więc orzeczenie wyroku łącznego miało wyjść na niekorzyść oskarżonego, to przyjąć należy, że w tych wypadkach nie odpowiadałoby to założeniom wyroku łącznego. Zachodziłoby to w każdym wypadku skazania wyrokiem łącznym na bezwarunkowe pozbawienie wolności, nawet przy stosowaniu zasady absorpcji, jeśliby wyrokiem takim objęte zostało również skazanie za czyn, za który zawieszono warunkowo wykonanie kary, ponieważ przy istnieniu odpowiednich warunków skazanie za czyn ten mogłoby zostać uznane za niebyłe. Orzeczenie kary łącznej w takim wypadku mogłoby zatem okazać się niekorzystne dla oskarżonego, stanowi więc przeszkodę do łączenia tego rodzaju orzeczeń.