III K 516/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia S.N. J. Majewski, Sędziowie: S.N. K. Bzowski (sprawozdawca), F. Korzeń. Prokurator: J. Sztumpf.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Juliana T., skazanego z art. 88 § 1 k.k. W.P., po rozpoznaniu założonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego rewizji nadzwyczajnej od wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 7 marca 1951 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2 i 3 k.p.k. 1) uchylił zaskarżony wyrok, 2) na zasadzie art. 1 i 2 ustawy z dnia 27.IV.1956 r. o amnestii postępowanie karne przeciwko Julianowi T. umorzył.Uzasadnienie faktycznePierwszy Prezes Sądu Najwyższego założył rewizję nadzwyczajną od prawomocnego wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 7 marca 1951 r. w sprawie Juliana T. skazanego z art. 88 § 1 k.k. W.P.Wyrokowi powyższemu w oparciu o przepis art. 371 pkt 1 k.p.k. zarzucił obrazę przepisu art. 88 § 1 k.k. W.P. przez błędne zakwalifikowanie czynu oskarżonego z tego przepisu zamiast z art. 18 m.k.k. oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania karnego przeciw oskarżonemu Julianowi T, na zasadzie art. 1 i 2 ustawy o amnestii z dnia 27.IV.1956 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny.Zaskarżonym wyrokiem oskarżony Julian T. skazany został i. art. 88 § 1 k.k. W.P. na trzy lata więzienia z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na dwa lata i przepadkiem całego mienia za to, że w sierpniu 1950 r w Zamościu wszedł w porozumienie z Marianem P. i Władysławem S., członkami nielegalnej organizacji "Inspektorat Zamojski AK", usiłującej przemocą zmienić ustrój Państwa Polskiego.Obywatel Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia 9 kwietnia 1952 r. skorzystał z prawa łaski w stosunku do oskarżonego Juliana T., zawieszając mu wykonanie reszty nie odcierpianej kary więzienia na okres 3 (trzech) lat z utrzymaniem w mocy kar dodatkowych utraty praw i przepadku mienia.Opisany wyrok jest błędny, bo w ustalonym przez Sąd stanie faktycznym nie ma znamion przestępstwa przypisanego oskarżonemu.Wojskowy Sąd Rejonowy ustalił w szczególności, iż w sierpniu 1950 r. Marian P. ps. "Jar", komendant nielegalnej organizacji pod nazwą "Inspektorat Zamojski AK", razem ze swym zastępcą Władysławem S. rozmawiali z oskarżonym Julianem T. W czasie rozmowy Władysław S. został przedstawiony oskarżonemu przez Mariana P. jako komendant "obwodu". W czasie tej rozmowy była mowa o nielegalnej organizacji, lecz oskarżony odniósł się nieprzychylnie do tego tematu. W czasie tejże rozmowy oskarżony, wiedząc, z kim ma do czynienia, obiecał podwieźć Władysława S. do Szczebrzeszyna, co też uczynił w lutym 1950 r. W jakim celu Władysław S. pojechał do Szczebrzeszyna, tego oskarżony nie wiedział; jak Władysław S. zeznał, to miał oskarżonemu powiedzieć, że jedzie do lekarza K., specjalisty chorób kobiecych, gdyż żona jego jest chora.Z ustaleń tych wynika, że oskarżony nie wszedł w porozumienie przestępcze z Marianem P. i Władysławem S., z komendantami nielegalnej organizacji "Inspektorat Zamojski AK", bo odniósł się nieprzychylnie do poruszanego przez nich tematu i tym samym nie wypełnił istoty przypisanego mu przestępstwa.Treścią przestępstwa z art. 88 k.k.W.P. jest wejście w porozumienie z innymi osobami w celu popełnienia przestępstwa zdrady stanu z art. 85 lub 86 k.k.W.P.Dla przypisania tego przestępstwa potrzeba, aby porozumienie doszło do skutku, a więc aby sprawca przyjął propozycję popełnienia jednego z tych przestępstw.W braku takiego porozumienia sprawca odpowiada jedynie z art. 18 m.k.k., jeżeli wiedząc o popełnieniu przestępstwa z art. 85 lub 86 k.k. W.P. przez inne osoby, nie zawiadomił o tym władzy powołanej do ścigania przestępstwa.W danym przypadku oskarżony mógłby ewentualnie odpowiadać za wspomniane przestępstwo.Skoro jednak przestępstwo to jest zagrożone karą pozbawienia wolności do lat pięciu, ulega ono abolicji na zasadzie art. 1 pkt 1 ustawy o amnestii z dnia 27.IV.1956 r. - i tym samym postępowanie o to przestępstwo Sąd Najwyższy umorzył z mocy art. 2 tej ustawy.