IV CZ 85/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Marowski (sprawozdawca). Sędziowie: R. Czarnecki, M. Bogucki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Kościoła Parafialnego św. Jana Chrzciciela we Włocławku o stwierdzenie praw do spadku po Mariannie P., po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Powiatowego we Włocławku z dnia 25 czerwca 1955 r. i postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy - Ośrodek w Toruniu - z dnia 1 sierpnia 1955 r., przekazującego do rozpoznania Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne,przejąwszy sprawę do własnego rozpoznania, zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Powiatowego we Włocławku z dnia 25 czerwca 1955 r. oddalił.Uzasadnienie faktyczneW sprawie o stwierdzenie praw do spadku po Mariannie P. Sąd Powiatowy zawiesił postępowanie do czasu zatwierdzenia przez właściwe władze administracyjne ustanowienia spadkobiercą Kościoła św. Jana Chrzciciela. Na skutek zażalenia tegoż Kościoła Sąd Wojewódzki w związku z zarzutami zażalenia przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie:"Czy przepis art. 16 dekretu o fundacjach i o zatwierdzaniu darowizn i zapisów z dnia 7 lutego 1919 r. (Dz. Pr. P. P. Nr 15, poz. 215) zachował moc obowiązującą po wejściu w życie dekretu z dnia 8.X.1946 r. o prawie spadkowym, w szczególności, czy do skuteczności prawnej darowizn i zapisów na rzecz istniejących osób prawnych konieczne jest zatwierdzenie ich przez właściwą władzę?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, przejąwszy sprawę do własnego rozpoznania, zważył, co następuje:Brzmienie art. II przep. wpr. pr. spadk. może nasuwać wątpliwość, czy pozostały w mocy przepisy szczególne o zatwierdzaniu zapisów, skoro w pkt 6 utrzymano w mocy przepisy o fundacji, a nie wymieniono zarazem przepisów o zatwierdzaniu zapisów i darowizn, objętych tym samym, powołanym wyżej dekretem. Ta droga rozumowania doprowadza jednak do trudnego do przyjęcia wniosku, że byłyby uchylone przepisy o zatwierdzaniu zapisów, jako przepisy szczególne, dotyczące przedmiotu unormowanego w prawie spadkowym (art. I przep. wpr. pr. spadk.), natomiast nie byłyby uchylone przepisy o zatwierdzaniu darowizn. Trudno by było bowiem dopatrzeć się przyczyn, dla których rozporządzenia na rzecz osób prawnych dokonywane pomiędzy żyjącymi musiałyby być kontrolowane przez władze państwowe, natomiast nie potrzebowałyby takiej kontroli rozporządzenia dokonywane na przypadek śmierci. Nasuwa się zatem przypuszczenie przeoczenia przy redagowaniu przepisów wprowadzających prawo spadkowe, polegające na tym, że pomimo intencji nieuchylania przepisów o zatwierdzaniu zapisów, zamieszczono w pkt 6) utrzymanie w mocy przepisów o fundacjach, zamiast wymienić pełny tytuł omawianego dekretu. Na sprostowanie tego przeoczenia pozwala przepis art. 11 dekretu z dnia 24 kwietnia 1952 r. o zniesieniu fundacji (Dz. U. Nr 25, poz. 172), uchylający m.i. powołany wyżej dekret z 1919 r. tylko w zakresie unormowanym dekretem z 1952 r., a zatem tylko w części dotyczącej fundacji, a nie w części dotyczącej zatwierdzenia darowizn i zapisów. Przepis powyższy ma w omawianym zakresie charakter interpretacji autentycznej, w szczególności stwierdza, że przepisy o zatwierdzaniu zapisów nie były uchylone przed wydaniem dekretu z 1952 r.Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.