III CRN 400/67

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Bronisławy G. o stwierdzenie praw do spadku po Walentym M., na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od postanowienia Sądu Powiatowego w Brzesku z dnia 2 lipca 1959 r., zaskarżone postanowienie uchylił i wniosek Bronisławy G. odrzucił.Uzasadnienie faktyczneNa wniosek Bronisławy G. Sąd Powiatowy w Brzesku postanowieniem z dnia 2 lipca 1959 r. stwierdził, na podstawie testamentu notarialnego z dnia 24 marca 1945 r., że prawa do spadku po Walentym M., zmarłym w dniu 31 lipca 1947 r., przysługują jego córce Marii H. w 10/12 częściach I wnioskodawczyni Bronisławie G. w 2/12 częściach.Postanowienie Sądu Powiatowego zaskarżył Prokurator Generalny PRL rewizją nadzwyczajną, wnosząc o uchylenie tego postanowienia i o odrzucenie wniosku.Sąd Najwyższy uznał rewizję nadzwyczajną za uzasadnioną z przyczyn następujących.Jak wynika z powołanych w rewizji nadzwyczajnej akt Sądu Grodzkiego w Wojniczu sygn. Sp. 19/48 Sąd ten postanowieniem z dnia 16 marca 1948 r. stwierdził, że spadek po Walentym M. - na podstawie testamentu notarialnego z dnia 24 marca 1945 r. - nabyła w całości córka spadkodawcy Maria H.Wobec prawomocnego stwierdzenia praw do spadku po Walentym M., stwierdzenie zaskarżonym postanowieniem praw do spadku po tym samym spadkodawcy nie było dopuszczalne (art. 207 d. k.p.c. w związku z art. 4 k.p.c.), ponowne zaś postępowanie w tym przedmiocie jest dotknięte nieważnością (art. 371 § 2 pkt 3 d. k.p.c.).Orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia praw do spadku po spadkodawcy, po którym prawa spadkowe zostały już wcześniej prawomocnie stwierdzone w innej sprawie, narusza obowiązujący porządek prawny, zwłaszcza gdy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, dwa orzeczenia wydane w tym samym przedmiocie są ze sobą sprzeczne. Już z tych względów zaskarżone orzeczenie, jak trafnie zarzuca rewizja nadzwyczajna, narusza interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Wprawdzie Sąd Powiatowy nie został przez wnioskodawczynię poinformowany o prawomocnym osądzeniu sprawy w tym samym przedmiocie, tym niemniej zaskarżone postanowienie jest obiektywnie wadliwe, sprzeczne z prawem i interesem PRL, nie może być więc utrzymane w mocy.Niezależnie od tego, jak trafnie podnosi rewizja nadzwyczajna, postanowienie to jest wadliwe merytorycznie i narusza art. 29, 95, 103 i 112 prawa spadkowego. Z nie budzącej wątpliwości, co do intencji spadkodawcy, treści testamentu notarialnego spadkobiercą do całości spadku została ustanowiona Maria H., na rzecz wnioskodawczyni zaś spadkodawca ustanowił zapis, nie było więc żadnych podstaw do potraktowania wnioskodawczyni jako spadkobiercy.Tak więc zaskarżone postanowienie jest dotknięte nieważnością, a ponadto merytorycznie jest wadliwe, co uzasadnia, z podanych wyżej względów, jego uchylenie pomimo wniesienia rewizji nadzwyczajnej po upływie terminu 6-miesięcznego przewidzianego w art. 421 § 2 k.p.c.Uznając rewizję nadzwyczajną za uzasadnioną Sąd Najwyższy na podstawie art. 422 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.