II KO 105/57
PostanowienieIzba Karna1957-01-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku realnego zbiegu przestępstw, gdzie pierwsze przestępstwo popełniono przed wejściem w życie ustawy o amnestii, a drugie po jej wejściu w życie, stosowanie amnestii do pierwszego przestępstwa jest wyłączone na mocy art. 6 ust. 2 ustawy o amnestii?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że w przypadku realnego zbiegu przestępstw, gdzie pierwsze z nich nie zostało ustalone prawomocnym wyrokiem przed wejściem w życie ustawy o amnestii, czyn popełniony po wejściu w życie ustawy nie jest 'nowym przestępstwem' w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy. W konsekwencji, amnestia może być stosowana do pierwszego przestępstwa.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Opolu przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą stosowania amnestii w przypadku realnego zbiegu przestępstw. Pierwsze przestępstwo miało być popełnione przed wejściem w życie ustawy o amnestii (15 kwietnia 1956 r.), a drugie po jej ogłoszeniu (28 kwietnia 1956 r.). Kluczowe było ustalenie, czy do pierwszego czynu można zastosować amnestię, czy też jest to wyłączone na mocy art. 6 ust. 2 ustawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, potwierdzając możliwość stosowania amnestii do pierwszego przestępstwa w opisanym stanie faktycznym.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Opolu kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w wypadku realnego zbiegu przestępstw - pierwszego popełnionego przed dniem 15 kwietnia 1956 r. i drugiego po 28 kwietnia 1956 r. (tj. po dniu ogłoszenia ustawy o amnestii) wyłączone jest stosowanie na mocy art. 6 ust. 2 tejże ustawy o amnestii do czynu pierwszego, czy też dopuszczalne, jak to wynika z orzeczenia Sądu Najwyższego IV K Rn 936/56 ("Nowe Prawo" z. 7-8, 1957 r.) i czy Sąd Najwyższy wyrażoną w tym orzeczeniu wykładnię przepisu art. 6 ust. 2 ustawy o amnestii podtrzymuje nadal"?rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWarunkiem wyłączenia sprawcy spod dobrodziejstwa amnestii na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. jest popełnienie przez niego w ciągu 2-lat od wejścia w życie ustawy amnestyjnej nowego przestępstwa z tych samych pobudek lub należącego do tego samego rodzaju. Fakt "popełnienia przestępstwa" musi być stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądowym, jedynie bowiem wtedy można mówić o dopuszczeniu się przez sprawcę nowego przestępstwa, przy czym i w tym drugim przypadku ustalenie, że sprawca popełnił "nowe przestępstwo" należy wyłącznie do sądu orzekającego. Wówczas - jak wynika z treści przepisu art. 6 ust. 2 wym. wyż. ustawy - "amnestii nie stosuje się do poprzednio popełnionych przestępstw, a wydane już orzeczenie o zastosowaniu amnestii ulega uchyleniu".W wypadku realnego zbiegu przestępstw, skoro pierwsze z nich nie zostało ustalone wyrokiem prawomocnym, czyn popełniony po dniu 15 kwietnia 1956 r. nie jest "nowym przestępstwem" w stosunku do czynu, jakiego dopuścił się sprawca przed tą datą.Zaznaczyć należy, iż niezależnie od poglądu wyrażonego w sprawie IV K Rn 936/56, zagadnienie powyższe zostało wyjaśnione przez Sąd Najwyższy w sprawie III K O 100/57 w związku z pytaniem prawnym postawionym przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu.
Powiązane orzeczenia
- III KO 100/57 1957-11-14Czy sąd orzekający w sprawie karnej, w której oskarżonemu przypisano dwa odrębne czyny przestępne tego samego rodzaju, z których jeden podlega amnestii, a drugi nie, ma obowiązek nie zastosować amnestii do pierwszego prz…
- II KRn 484/53 1953-07-21Czy w przypadku zbiegu przestępstw, do których zastosowano amnestię, należy najpierw zastosować amnestię do poszczególnych kar, a następnie orzec nową karę łączną, czy też zastosować amnestię bezpośrednio do kary łącznej…
- III KO 115/58 1959-01-15Czy niezastosowanie ustawy o amnestii z dnia 27 kwietnia 1956 r. do pierwszego z popełnionych przestępstw, w sytuacji gdy sprawca popełnił jedno przestępstwo przed 15 kwietnia 1956 r., a drugie po tej dacie, następuje je…
- VI KO 37/59 1959-01-15Czy niezastosowanie ustawy o amnestii z dnia 27 kwietnia 1956 r. do pierwszego z popełnionych przestępstw, w sytuacji gdy sprawca popełnił jedno przestępstwo przed tą datą, a drugie po niej, następuje tylko wtedy, gdy sp…
- VI KZP 22/69 1969-11-19Czy sąd na posiedzeniu niejawnym, stosując ustawę o amnestii do kar za zbiegające się przestępstwa, może jednocześnie w tym samym postanowieniu orzec o nowej karze łącznej?
Powołane przepisy
art. 6 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.