VI KO 37/59

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mariana R. i innych oskarżonych z art. 290 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora na podstawie art. 390 k.p.k. uchwalił przedstawioną przez Sąd Najwyższy powiększonemu składowi tegoż Sądu kwestią prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w przypadku, gdy sprawca popełnił przestępstwo tego samego rodzaju lub z tych samych pobudek: jedno przed dniem 15 kwietnia 1956 r., a drugie po tej dacie - niezastosowanie postanowień ustawy o amnestii z dnia 27 kwietnia 1956 r. (Dz. U. z 1956 r. Nr 11, poz. 57) z uwagi na zasadę wyrażoną w art. 6 ust. 2 tej ustawy w stosunku do pierwszego z popełnionych przestępstw następuje jedynie w przypadku, gdy sprawca "ma świadomość", że co do popełnienia przezeń przestępstwa przed dniem 15 kwietnia 1956 r. postępowanie zostało umorzone postanowieniem z mocy cytowanej ustawy o amnestii?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePolskie prawo karne w art. 60 k.k. stoi na gruncie tak zwanej właściwej recydywy, to znaczy uznaje powrót do przestępstwa po odbyciu przez sprawcę całej lub przynajmniej określonej w ustawie części kary. Do tego pojęcia recydywy nawiązuje przepis art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii (Dz. U. z 1956 r. Nr 11, poz. 57). Ustawodawstwo przewiduje ponadto recydywę w szerszym znaczeniu, polegającą na powrocie do przestępstwa po prawomocnym skazaniu bez wymogu odbycia kary przez sprawcę, np. art. 63 k.k. oraz dekrety tzw. marcowe.Do tego ostatniego pojęcia recydywy nawiązuje art. 6 ust. 2 powołanej ustawy o amnestii z 1956 r., skoro wspomina o "sprawcy przestępstw (...) poprzednio popełnionych."Z powyższych przepisów wynika, że instytucja powrotu do przestępstwa wymaga przynajmniej istnienia prawomocnego orzeczenia stwierdzającego uprzednie popełnienie przestępstwa.Dlatego też obok warunku prawomocnego skazania za czyn popełniony po 15 kwietnia 1956 r., art. 6 ust. 2 ustawy o amnestii z 1956 r. w zasadzie wymaga dla jego zastosowania, również prawomocnego skazania za czyn tego samego rodzaju lub z tych samych pobudek, popełniony przed 15 kwietnia 1956 r.W stosunku do przestępstw objętych amnestią i podlegających umorzeniu z mocy art. 2 w zw. z art. 1 pkt 2, lub art. 5 w zw. z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o amnestii z 1956 r. fakt popełnienia przestępstwa stwierdza prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania.W końcu zaznaczyć należy, że pogląd powyższy jest zgodny z dotychczasowym kierunkiem orzecznictwa Sądu Najwyższego w omawianym zakresie (orzeczenie Sądu Najwyższego - Izba Karna IV K Rn 936/56, postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 14 listopada 1957 r. III. KO. 100/57 OSNPG 1958/1 str. 61, postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 23 stycznia 1957 r. II KO 105/57 OSNPG 1958/5 str. 30).