II KO 85/57

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes St. Kurowski. Sędziowie: J. Potępa (sprawozdawca), Z. Kapitaniak, A. Kafarski, S. Kalinowski, P. Ławacz, K. Cukierski. Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Edmunda S. osk. z art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, postanowił przekazaną przez zwykły skład sędziów Sądu Najwyższego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy odbycie w całości lub w trzeciej części kary pozbawienia wolności za przestępstwo abolicyjne w ciągu pięciu lat poprzedzających popełnienie nowego przestępstwa tego samego rodzaju lub z tych samych pobudek stanowi przeszkodę do zastosowania art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 2 i 3 i art. 5 ustęp 1 ustawy o amnestii z dn. 27.IV.1956 r. przewidzianą w art. 6 tej ustawy?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneUstawa o amnestii z dn. 27.IV.1956 r. dotyczy (poza wykroczeniami i wykroczeniami skarbowymi, naruszeniami dyscypliny pracy, czynami, za które orzekła karę b. "Komisja Specjalna" i niektórymi występkami skarbowymi) przestępstw politycznych i do nich zbliżonych (art. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 1) oraz drobniejszych przestępstw pospolitych (art. 1 pkt 2 i art. 3 ust. 2 i 3). Art. 6 tej ustawy wyraźnie jednak zastrzega, że co do wspomnianych przestępstw pospolitych nie mogą korzystać z dobrodziejstw amnestii osoby, które dopuściły się tych przestępstw w ciągu pięciu lat po odbyciu w całości lub przynajmniej w trzeciej części kary pozbawienia wolności, orzeczonej za przestępstwo popełnione z tych samych pobudek lub należące do tego samego rodzaju.Porównanie tych przepisów wywołuje wrażenie powstania antynomii, bo recydywę grupową i jej skutki wywołuje przestępstwo poprzednie przebaczone i puszczone w niepamięć. Tak jednak nie jest.Na tle wspomnianych przepisów trzeba odróżnić dwa fakty. Jednym z nich jest skazanie za przestępstwo określone w art. 1 pkt 2, drugim - wykonanie w całości lub przynajmniej w jednej trzeciej części kary pozbawienia wolności wymierzonej za owe przestępstwa.Pierwszy fakt jest bez znaczenia dla skutków określonych w art. 6 ust. 1, bo rozstrzygające jest wykonanie kary pozbawienia wolności w powyższym rozmiarze. Samo skazanie na karę pozbawienia wolności nie wykonaną nawet w jednej trzeciej części lub skazanie na grzywnę i wykonanie tej kary, jest obojętne ze stanowiska wspomnianego przepisu.Jeżeli zatem kara pozbawienia wolności wymierzona za wspomniane przestępstwo została w tym rozmiarze wykonana, a oskarżony w okresie pięciu lat po jej odbyciu popełnił przestępstwo z tych samych pobudek lub należące do tego samego rodzaju (recydywa grupowa), to nie może wobec treści art. 6 ust. 1 powoływać się na abolicję zastosowaną do poprzedniego przestępstwa, bo wówczas kiedy popełnił nowe przestępstwo, kara za to przestępstwo nie była darowana, a również przestępstwo to nie było puszczone w niepamięć, oskarżony zaś popełnił nowe przestępstwo w postaci recydywy grupowej, mimo odcierpienia kary poprzedniej w owym rozmiarze.Pozbawienie sprawcy czynu dobrodziejstwa amnestii w stosunku do przestępstwa objętego recydywą nie pozbawia osoby skazanej dobrodziejstwa abolicji z art. 2 pkt 1 w związku z art. 1 pkt 2 co do przestępstwa poprzedniego uzasadniającego recydywę, gdyż przepis art. 6 ust. 1 odnosi się jedynie do przestępstw popełnionych w warunkach recydywy grupowej, a nie do przestępstw, które poprzednio zostały popełnione.Usunięcie karty karnej z rejestru skazanych co do poprzedniego skazania nie stanowi przeszkody prawnej do zastosowania art. 6 ust. 1 ustawy o amnestii. Trudność faktyczna może być usunięta przez stwierdzenie w inny sposób faktu odbycia kary pozbawienia wolności za poprzednie przestępstwo w całości lub przynajmniej w jednej trzeciej części.Z tych powodów uchwalono jak w sentencji.