III KO 100/57

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:1. "Czy sąd orzekający w jednej sprawie karnej, w której przypisano oskarżonemu dwa odrębne czyny przestępne tego samego rodzaju, z których jeden podlega amnestii na podstawie art. 1 pkt 2 lub art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27.IV.1956 r. o amnestii (Dz. U. Nr 11, poz. 57), a drugi nie podlega tej amnestii, jako popełniony po 15.IV.1956 r., ma. obowiązek, uznając, że to drugie przestępstwo zostało popełnione z tych samych pobudek lub należało do tego samego rodzaju, co poprzednie przestępstwo, podlegające dobrodziejstwu amnestii, nie zastosować amnestii do pierwszego przestępstwa, zgodnie z przepisem art. 6 ust. 2 przytoczonej ustawy o amnestii, w wyroku sądowym, wydanym w tej sprawie?2. Jak należy rozumieć określenie, zawarte w przytoczonym pod 1 przepisie art. 6 ust. 2 ustawy o amnestii: "popełnił w ciągu dwóch lat", a w szczególności czy ustalenie, że sprawca "popełnił" nowe przestępstwo, należy tylko do sądu orzekającego w sprawie?3. Czy na wypadek pozytywnej odpowiedzi na pytanie pod 2 należy uznać, że "popełnienie" przestępstwa nie wymaga ustalenia prawomocnym orzeczeniem sądu?rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. Zagadnienie, wysunięte przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu, było już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w sprawie IV. K. Rn. 936/56. W wyroku, wydanym w tej sprawie dnia 24.I.1957 r., Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ustawa o amnestii z dnia 17.IV.1956 r. w art. 6 ust. 2 wyłącza spod swego działania te przestępstwa, które zostały bądź puszczone w niepamięć, bądź kara za nie została darowana, jeśli dobrodziejstwo amnestii nie spełniło wychowawczej roli w stosunku do sprawcy, który w ciągu 2 lat od chwili wejścia w życie tej ustawy dopuścił się nowego przestępstwa z tych samych pobudek lub tego samego rodzaju. Konsekwencją takiego zachowania się sprawcy jest uchylenie wydanego już orzeczenia o zastosowaniu amnestii. Sprawca zatem musi mieć świadomość, że jego przestępstwo, popełnione przed dniem 15.IV.1956 r., zostało bądź puszczone w niepamięć, bądź kara za nie została w całości darowana konkretnym postanowieniem sądowym lub prokuratorskim. Istotnym zatem elementem dla wyłączenia, o którym mowa wyżej, jest to, że sprawca swoim zachowaniem wykazał, iż skorzystanie z dobrodziejstwa amnestii nie wpłynęło na niego w sposób dodatni.2-3. Ocena, czy sprawca "popełnił" zarzucony mu czyn, jest wyłącznym prawem (i obowiązkiem) sądu. Zaznaczyć tylko należy, iż czyn, którego sprawca dopuścił się po 15.IV.1956 r. nie jest w stosunku do czynu, popełnionego przed tą datą popełnionym "nowym przestępstwem", lecz jednym z dwu zarzuconych mu przestępstw (pozostających z sobą w zbiegu realnym), późniejszym w czasie.