I CR 1680/54

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gabriela L. przeciwko Janinie B. o udostępnienie korzystania ze zlewu i wody, po rozpoznaniu rewizji powoda od postanowienia Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 9 kwietnia 1954 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneMiejska Komisja Lokalowa w Lublinie dnia 9 listopada 1948 r. zatwierdziła orzeczenie o przydziale powodowi w mieszkaniu zajmowanym przez pozwaną - jednego pokoju bez używalności kuchni (do której przekwaterowano pozwaną), lecz z prawem przejścia przez kuchnię oraz z dostępem do zlewu kuchennego. Decyzja powyższa uprawomocniła się, nie została jednak wykonana co do dostępu do zlewu.Powód żądał nakazania pozwanej udostępnienia mu oraz członkom jego rodziny korzystania ze zlewu pod tym rygorem, że w razie odmowy powód będzie miał prawo wynająć na koszt pozwanej osobę, która będzie wynosiła brudną wodę.Sąd Powiatowy w Lublinie postanowieniem z dnia 9 kwietnia 1954 r. odrzucił pozew wskutek niedopuszczalności drogi sądowej (art. 207 k.p.c.) uznając, iż rozpoznanie sprawy należy do wyłącznej właściwości władzy kwaterunkowej.Na skutek rewizji powoda Sąd Wojewódzki w Lublinie postanowieniem z dnia 29 czerwca 1954 r. przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne:"Czy osoba, której władza kwaterunkowa przydzieliła część mieszkania z dostępem do zlewu, może w drodze sądowej domagać się nakazania osobie, w której pomieszczeniu znajduje się zlew, udostępnienia korzystania ze zlewu pod rygorem ponoszenia kosztów, wynikłych wskutek niedopuszczenia do zlewu?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, przejąwszy sprawę do rozpoznania (art. 388 k.p.c.) zważył, co następuje:Bezpodstawny jest wywód rewizji, jakoby droga sądowa dla dochodzenia wyżej oznaczonego roszczenia była przewidziana w art. 38 dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami (Dz. U. z 1950 r. Nr 36, poz. 343 i z 1951 r. Nr 10, poz. 75). Wymieniony przepis nie wyłącza zwykłej drogi sądowej o wydanie przedmiotu najmu lub podnajmu (o eksmisję) w przypadkach, gdy strona ma prawo odstąpienia od umowy najmu (podnajmu) bez wypowiedzenia. W niniejszej sprawie przepis ten nie znajduje zastosowania. Nie chodzi tu bowiem o "wydanie przedmiotu najmu lub podnajmu" w znaczeniu "eksmisji" opartej na odstąpieniu od umowy, bądź na braku tytułu prawnego do używania rzeczy (por. Zbiór Orzeczeń S.N. z 1952 r., poz. 81). Powód nie odstępuje bowiem od umowy najmu zawartej przez przydzielenie mu pokoju z prawem przejścia przez kuchnię i z dostępem do zlewu kuchennego (art. 11 ust. 2 cyt. dekretu), lecz żąda od pozwanej udostępnienia korzystania ze zlewu, czyli wykonywania praw, wypływających z tej umowy. Innymi słowy, powód dochodzi realizacji prawomocnego orzeczenia komisji lokalowej w zakresie przejścia przez kuchnię i dostępu do zlewu kuchennego Orzeczenie to z mocy art. 34 ust. 1 cytowanego dekretu podlega wykonaniu przez prezydium miejskiej rady narodowej jako władzę egzekucyjną, w trybie postępowania przymusowego w administracji. Dlatego niniejszy spór o wykonanie tego orzeczenia, które ściśle określa przedmiot wykonania, nie jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 2 k.p.c. i w tym zakresie pozew podlegał odrzuceniu na skutek niedopuszczalności drogi sądowej z uwagi na przekazanie realizacji roszczenia, dochodzonego w tym sporze, władzy kwaterunkowej w trybie postępowania przymusowego w administracji. Dlatego Sąd Powiatowy słusznie odrzucił pozew, a rewizja zwalczająca to odrzucenie podlega oddaleniu (art. 383 k.p.c.).Nietrafny jest również zarzut skarżącego, iż rozstrzyganie sporów, dotyczących korzystania z przynależności przydzielonych lokali, nie leży w zakresie kompetencyj władzy kwaterunkowej.Sąd Najwyższy w uchwale sygn. II CO. 38/54 z dnia 20 maja 1954 r. wyjaśnił, iż władza kwaterunkowa - poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami - rozporządza całą powierzchnią mieszkalną i użytkową wraz z pomieszczeniami ubocznymi (art. 5 cytowanego dekretu). Władza kwaterunkowa w przydziale powinna określić także powierzchnię przydzielonych pomieszczeń ubocznych (zwanych potocznie "przynależnościami"). W granicach przydzielonej powierzchni zawiązuje się z mocy decyzji władzy kwaterunkowej między właścicielem przydzielonych pomieszczeń a osobą, która je objęła, stosunek najmu (art. 11 ust. 2 cytowanego dekretu). Przeto decyzja w przedmiocie oddania najemcy do użytku pomieszczenia ubocznego (np. co do przejścia przez kuchnię i korzystania ze zlewu kuchennego) przynależnego do przydzielonego lokalu należy do kompetencji władzy kwaterunkowej. Jeżeli ta władza przydzieli lokal bez wymienienia w przydziale jego "przynależności", to wyjaśnienie, czy one są objęte przydziałem, ma charakter uzupełnienia decyzji władzy kwaterunkowej, należy więc do kompetencji tej władzy.Odrzucenie pozwu co do żądania nakazania, aby pozwana udostępniła powodowi i członkom jego rodziny korzystania ze zlewu kuchennego, obejmuje również zawarty w tym żądaniu rygor, że w razie odmowy pozwanej powód będzie uprawniony wynająć na koszt pozwanej osobę, która będzie wynosiła brudną wodę.Rygor ten bowiem jest w ujęciu pozwu wtórnym następstwem powyżej oznaczonego żądania, wobec czego dzieli jego los i przez odrzucenie tegoż żądania stał się bezprzedmiotowy.Z przyczyn wyżej wyłuszczonych Sąd Najwyższy z uwagi na to, że podniesione w rewizji podstawy okazały się nieuzasadnione i z uwagi na brak podstaw rewizyjnych, które należy z urzędu brać pod rozwagę, rewizję oddalił.