I C 1657/53

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Eugenii K. przeciwko Janowi K. o rozwód, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 29 czerwca 1953 r.zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania przekazał.Uzasadnienie faktyczne(...)Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wychodząc poza granice rewizji (art. 380 § 2 k.p.c.) zważył, co następuje:Dowód z przesłuchania stron, na którym między innymi oparte są zwalczane ustalenia faktyczne zaskarżonego wyroku, przeprowadzony został z wypaczeniem zasady bezpośredniości i ustności (art. 244 § 1 k.p.c.) i sprzecznie z przepisami art. 317 i 286 § 1 k.p.c. Jak wynika z treści akt sprawy, strony przedłożyły Sądowi na piśmie sporządzonym poza sądem to, co zamierzały zeznać w charakterze strony, a po dopuszczeniu dowodu z przesłuchania stron, przesłuchanie odbyło się w ten sposób, że każda ze stron odczytała swe pisemne wyjaśnienia i oświadczyła, że je całkowicie potwierdza. Tego rodzaju praktyka jest niedopuszczalna, stwarza ona jedynie pozory zachowania bezpośredniości i ustności i nie jest przesłuchaniem w rozumieniu przepisu art. 286 § 1 k.p.c. Przeprowadzenie dowodu ze świadków lub dowodu z przesłuchania stron jest czynnością sądową wymagającą kierującej i kontrolującej roli sądu w celu uzyskania od osoby przesłuchiwanej wiadomości o okolicznościach sprawy, drogą ustnych jej wypowiedzi. Chodzi tu nie tylko o samą treść tych zeznań, ale i o równie ważny sposób wypowiedzi pod względem ich ujęcia, stylu, tonu i innych szczegółów wypowiedziom towarzyszących, co ma niewątpliwie znaczenie dla oceny wiarogodności i mocy dowodu. Ten cel może być osiągnięty w pełni tylko drogą ustnego składania zeznań. Odczytywanie przygotowanych uprzednio na piśmie wypowiedzi nie jest "ustnym składaniem zeznań" w rozumieniu przepisu art. 286 § 1 k.p.c. i nie da się pogodzić z istotą przesłuchania. Uzyskany tą drogą materiał dowodowy nie może sprzyjać zbadaniu prawdy obiektywnej, a oparcie ustaleń na takim materiale jest uchybieniem procesowym, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 371 § 1 pkt 4) k.p.c.) (...).Wobec uchybienia procesowego wziętego z urzędu pod rozwagę, polegającego na wadliwym przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania stron, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania (art. 384 k.p.c.) (...).