I K 1428/52
WyrokIzba Karna1953-08-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odstąpienie od realizacji zamiaru przestępnego z powodu pojawienia się milicjanta lub innych przeszkód zewnętrznych stanowi dobrowolne odstąpienie od działania w rozumieniu art. 25 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobrowolne odstąpienie od działania w rozumieniu art. 25 k.k. ma miejsce tylko wtedy, gdy sprawca, niezależnie od przeszkód zewnętrznych, sam zaniechał realizacji swojego zamiaru przestępnego. W analizowanej sprawie odstąpienie od rozboju nastąpiło z powodu pojawienia się milicjanta i ucieczki ofiary, co nie spełniało kryteriów dobrowolności. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy obniżył kary za te czyny, uznając, że odstąpienie nastąpiło na wczesnym etapie działania.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Tadeusza B. za przestępstwa z art. 286 § 2, art. 257 k.k. (wielokrotne usiłowanie) i art. 259 k.k. na łączną karę 12 lat więzienia. Tadeusz B. w rewizji zarzucił m.in. skazanie za usiłowanie rozboju mimo dobrowolnego odstąpienia od działania. Sąd Najwyższy ustalił, że odstąpienie od rozboju nastąpiło z powodu pojawienia się milicjanta i ucieczki ofiary, co nie było dobrowolne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kar łącznych, zmienił wyrok w części dotyczącej kar wymierzonych Tadeuszowi B. i Romanowi G., obniżając wymiar kary, oraz poprawił kwalifikację czynu Zygmunta W.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza B. i innych oskarżonych z art. 286 § 2, art. 47 § 1 lit. c) i art. 259 k.k. po rozpoznaniu założonych przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 5 marca 1952 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, art. 384, 388 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kar łącznych wymierzanych oskarżonym Tadeuszowi B., Zygmuntowi W. i Romanowi G., zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kar wymierzonych oskarżonym Tadeuszowi B. i Romanowi G. w ten sposób, że za każdy z przypisanych im czynów skazał ich na karę po trzy lata więzienia oraz poprawił kwalifikację czynu osk. Zygmunta W. na przestępstwo przewidziane w art. 259 k.k. w zw. z art. 27 k.k., skazując go na pięć lat więzienia.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy skazał oskarżonego Tadeusza B. za przestępstwo z art. 286 § 2 k.k. na pięć lat więzienia, za trzy usiłowania dokonania przestępstwa z art. 257 k.k. trzykrotnie na karę pięciu lat więzienia, oraz za przestępstwo z art. 259 k.k. na 8 lat więzienia, łącznie na 12 lat więzienia.Rewizja oskarżonego Tadeusza B. zarzuca, między innymi, skazanie oskarżonego za zarzucone mu usiłowanie rozboju, mimo dobrowolnego odstąpienia jego od działania przestępnego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:O dobrowolnym odstąpieniu od działania w rozumieniu art. 25 k.k. może być mowa tylko wówczas, gdy sprawca zupełnie niezależnie od przeszkód zewnętrznych zaniechał przedsięwziętej realizacji swego zamiaru przestępnego. W sprawie niniejszej ustalono, że oskarżony Tadeusz B. odstąpił od działania dlatego tylko, że na miejscu, gdzie zamierzał on popełnić przestępstwo, zjawił się milicjant, a osoba, wobec której miał dokonać rozboju, znalazła się na peronie kolejowym pełnym ludzi i następnie tak szybko odjechała, że osobnicy planujący zamach nie mogli za nią podążyć.Sama więc wina usiłowania dokonania rozboju nie ulega wątpliwości tak w stosunku do oskarżonego Tadeusza B., jak i do oskarżonego Romana G. Jednakże te dwa przypadki, w których oskarżeni odstąpili od działania - wprawdzie nie dobrowolnie, ale na samym początku działania - nie wymagają, zdaniem Sądu Najwyższego, tak surowej represji, jaką zastosował Sąd I instancji, wobec czego Sąd Najwyższy obniżył co do tych czynów wymiar kary.
Powiązane orzeczenia
- IV KR 336/84 1985-01-22Czy odstąpienie od dokonania przestępstwa z powodu zewnętrznych przeszkód (zamknięta brama, obecność innej osoby) może być uznane za dobrowolne odstąpienie od popełnienia przestępstwa w rozumieniu art. 13 k.k.?
- III KK 44/22 2022-03-10Czy odstąpienie od popełnienia przestępstwa, które nastąpiło w wyniku zewnętrznych okoliczności, może być uznane za dobrowolne odstąpienie w rozumieniu art. 15 § 1 k.k. i skutkować umorzeniem postępowania?
- III KR 367/74 1975-07-01Czy odstąpienie od popełnienia czynu jest dobrowolne, gdy następuje na skutek oporu pokrzywdzonej i obawy przed interwencją osób trzecich?
- III K 1147/58 1958-12-19Czy odstąpienie od usiłowania zabójstwa, które miało charakter zakończony (pod względem podmiotowym i przedmiotowym), może być podstawą do zwolnienia od odpowiedzialności karnej na podstawie art. 25 k.k.?
- V KRN 599/67 1967-09-14Czy odstąpienie od usiłowania popełnienia przestępstwa z art. 203 k.k. jest dobrowolne w rozumieniu art. 25 k.k., gdy sprawca zaniechał dalszych działań na skutek oporu pokrzywdzonej i obawy przed ujawnieniem czynu?
Powołane przepisy
art. 286 § 2art. 47 § 1art. 259 KKart. 375art. 384art. 27 KKart. 286 § 2 KKart. 257 KKart. 25 KK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.