II K 920/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kurowski; Sędziowie: J. Haber (sprawozdawca), A. Eimer; Prokurator: Z. Pyrzakowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza O. i innych, oskarżonych z art. 2 dekretu z dn. 31.VIII 1944 r. (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377) i art. 286 § 1 i 2 k.k., po rozpoznaniu rewizji oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 25 czerwca 1951 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonych Franciszka K. i Tadeusza O. i sprawę w tym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu w Koszalinie do ponownego rozpoznania przekazał.Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego Tadeusza O. zarzuca, między innymi, obrazę art. 198 § 1 i art. 200 k.p.k. przez dwukrotne nieuwzględnienie wniosku oskarżonego co do umożliwienia mu przejrzenia przed rozprawą akt sprawy i zaznajomienia się z ich treścią, w celu należytego przygotowania obrony, która to odmowa znacznie utrudniła obronę oskarżonego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Po wyznaczeniu rozprawy w sprawie niniejszej na dzień 28 maja 1951 r., oskarżony, przebywający w areszcie tymczasowym, zwrócił się pismem z dn. 14 maja 1951 r., które wpłynęło do sądu w dniu 15 maja 1951 r., z prośbą o sprowadzenie go do sądu, w celu umożliwienia mu przejrzenia akt sprawy, albowiem sprawa dotyczy fachowych zagadnień transportu, z którymi przydzielony mu z urzędu obrońca nie jest obznajomiony, wobec czego oskarżony musi obronę swą przygotować osobiście.Przewodniczący sądu zarządzeniem z dn. 23 maja 1951 r. nie uwzględnił tego wniosku, "gdyż przy przesłuchaniu końcowym (w śledztwie) zaznajomiono oskarżonego z treścią zebranych dowodów". Z akt nie wynika, by zarządzenie to zostało w ogóle oskarżonemu doręczone.W dniu 22 maja 1951 r. obrońca oskarżonego ponowił wniosek oskarżonego, otrzymał jednak znowu decyzję odmowną z tym samym uzasadnieniem.W toku rozprawy, korzystając z zarządzonej przez Sąd przerwy rozprawy między 1 czerwca a 19 czerwca 1951 r., obrońca oskarżonego zwrócił się po raz trzeci do sądu (w dniu 2 czerwca 1951 r.) o umożliwienie oskarżonemu przejrzenia akt sprawy, lecz spotkał się znowu z odmową.Z uwagi na daty tych wniosków umożliwienie oskarżonemu przejrzenia akt nie spowodowałoby (co zresztą nie jest istotne) jakiejkolwiek zwłoki w procesie.Stanowisko odmowne, zajęte przez, sąd, stanowi istotne uchybienie przepisom art. 198 § 1 i art. 200 k.p.k.W myśl art. 244 k.p.k. zaznajomienie oskarżonego przez prowadzącego śledztwo z treścią zebranych dowodów służy tylko celowi śledztwa i możliwości ewentualnego uzupełnienia śledztwa stosownie do wniosku oskarżonego. W żadnym razie takie "zaznajomienie" z treścią zebranych dowodów nie pozbawia oskarżonego praw wynikających z treści art. 198 § 1 i art. 200 k.p.k., a odnoszących się do obrony oskarżonego przed sądem po wniesieniu aktu oskarżenia. Przepis art. 200 k.p.k. jest kategoryczny, naruszenie jego stanowi istotne uchybienie wobec praw oskarżonego. Jeżeli nadto zważyć, że sprawa w chwili wniesienia aktu oskarżenia obejmowała już dwa tomy akt oraz cały plik dowodów rzeczowych w postaci dokumentów, że przedmiotem sprawy były zarzuty z dziedziny transportu, wymagające pewnej wiedzy fachowej, że w sprawie zostały sporządzone obszerne orzeczenia biegłych, nie można odmówić słuszności zarzutu rewizji oskarżonego, że powyższe uszczuplenie jego praw utrudniało w znacznym stopniu jego obronę i mogło mieć przeto wpływ na treść wyroku. Z tego więc względu (art. 383 pkt 3 k.p.k.) należało zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego Tadeusza O. uchylić.