C 733/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: p. o. Prezes W. Święcicki. Sędziowie: dr J. Jodłowski (sprawozdawca), S. Gross.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Polskich Kolei Państwowych przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę 1.220.804 zł, po rozpoznaniu zażalenia pozwanego na orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 10 kwietnia 1951 r.,zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktyczneW pozwie wniesionym dnia 2 września 1948 r. do Sądu Okręgowego w Katowicach Polskie Koleje Państwowe wnosiły o zasądzenie od Skarbu Państwa (Jaworznicko-Mikołowskie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego w Mysłowicach) sumy 1.220.804 zł z tytułu "postojowego" i należności za samowolne zabieranie wagonów. Pismem procesowym z dnia 26 września 1950 r. strona powodowa ograniczyła żądanie pozwu do kwoty 349.150 zł. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego strona pozwana oświadczyła na rozprawie w dniu 10 kwietnia 1951 r., iż zarzutów przeciwko obliczeniu postojowego nie podnosi. Sąd Wojewódzki, po dokonaniu przez stronę powodową przeliczenia dochodzonej należności na 10.474 zł 50 gr (nowych), wyrokiem z dnia 10 kwietnia 1951 r. zasądził na rzecz powoda żądaną kwotę z 6% od dnia 2 września 1948 r., a ponadto przyznał powodowi od strony pozwanej kwotę 454 zł 50 gr kosztów procesu.W zażaleniu na zawarte w powyższym wyroku orzeczenie o kosztach, Prokuratoria Generalna R. P. w imieniu strony pozwanej wnosi o zmianę zaskarżonej części wyroku i przyznania od powoda na rzecz pozwanego kwoty 900 zł kosztów procesu za pierwszą instancję w związku z ograniczeniem żądania pozwu. Skarżąca zarzuca naruszenie § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 1950 r. w sprawie norm i zasad wynagrodzenia adwokatów za wykonywanie czynności zawodowych, twierdząc, że sąd pierwszej instancji powinien był zgodnie z cytowanym przepisem oraz z art. 98 i 100 k.p.c. zasądzić od powoda na rzecz strony pozwanej koszty zastępstwa od ograniczonej części żądania.Zażalenie Prokuratorii Generalnej R. P. jest bezzasadne.Uzasadnienie prawneRozpoznając je, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zasądzona przez Sąd Wojewódzki z tytułu kosztów procesu kwota 454 zł 50 gr odpowiada wynagrodzeniu adwokackiemu od zasądzonej na rzecz powoda sumy 10.474 zł 50 gr.Oświadczenie strony powodowej z dnia 26 września 1950 r. o ograniczeniu żądania pozwu do sumy 349.150 zł jest równoznaczne z cofnięciem pozwu w pozostałej części, tj. co do żądania zasądzenia sumy 871.654 zł (starych), a po przeliczeniu 26.149 zł 62 gr (nowych). Zgodnie z art. 209 § 2 (dawniej art. 215 § 2) k.p.c., stronie pozwanej przysługiwało prawo żądania zwrotu kosztów przez powoda od cofniętego żądania pozwu. Żądania takiego jednakże strona pozwana nie zgłosiła. W szczególności na rozprawie w dniu 10 kwietnia 1951 r., na której strona pozwana oświadczyła, że nie podnosi zarzutów przeciwko obliczeniu postojowego, nie zgłosiła ona wniosku o zasądzenie kosztów procesu od cofniętej przez powoda części żądania pozwu. W tych warunkach Sąd Wojewódzki, skoro uwzględnił żądanie powoda, nie miał podstaw do zasądzenia kosztów procesu od powoda na rzecz pozwanego, względnie do częściowej kompensaty kosztów.Co się tyczy § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 1950 r. w sprawie norm i zasad wynagrodzenia adwokatów za wykonywanie czynności zawodowych, to skarżąca mylnie interpretuje jego treść i wyprowadza z niego niewłaściwe wnioski. Przepis ten głosi, że w razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej o podstawie wynagrodzenia, bierze się pod uwagę wartość zmienioną począwszy od instancji następnej. W świetle tego przepisu, który normuje stosunek adwokata do strony zastępowanej przez niego w procesie, w razie ograniczenia żądania pozwu w pierwszej instancji adwokatowi należy się mimo to wynagrodzenie za prowadzenie sprawy w tej instancji, obliczone od pierwotnej wartości przedmiotu sporu. Natomiast zwrot kosztów adwokackich od strony przeciwnej należy się stronie tylko od tej wartości przedmiotu sporu, do wysokości której zasądzone zostało jej roszczenie (z zastrzeżeniem art. 101, zdanie drugie, i art. 102 k.p.c.). W sprawie niniejszej Sąd Wojewódzki zasądził koszty procesu (wynagrodzenie adwokackie) zgodnie z tymi zasadami i orzeczenie jego nie narusza w niczym § 6 cytowanego rozporządzenia.Z tych względów zażalenie ulega oddaleniu.Ponadto Sąd Najwyższy uważa za właściwe wytknąć Sądowi Wojewódzkiemu brak załatwienia sprawy co do cofniętej przez stronę powodową części żądania pozwu. Stosownie do art. 361 § 1 k.p.c., jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew, postępowanie ulega umorzeniu. Jeżeli powód cofa pozew częściowo, postępowanie ulega umorzeniu w odpowiedniej części. Z treści art. 209 § 1 k.p.c. wynika, że tylko w przypadku, gdy powód cofa pozew bez zrzeczenia się roszczenia, a pozwany nie wyraża na to zgody, postępowanie nie może ulec umorzeniu na podstawie art. 361 § 1 k.p.c., lecz sąd musi rozpoznać całość żądania powództwa. Skoro w sprawie niniejszej powód ograniczył żądanie pozwu do kwoty 10.474 zł 50 gr, Sąd Wojewódzki powinien był wydać orzeczenie w przedmiocie cofniętej części żądania stosownie do art. 209 § 1 i 2 oraz art. 361 § 1 k.p.c. Brak orzeczenia w tym przedmiocie stanowi naruszenie wymienionych przepisów postępowania i pozostawia otwartą kwestię żądania pozwu co do sumy 26.149 zł 62 gr.