C 400/50
PostanowienieIzba Cywilna1951-01-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy droga sądowa jest wyłączona w sprawach o eksmisję z mieszkania służbowego lub pracowniczego, w sytuacji gdy przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 1950 r. o publicznej gospodarce lokalami wprowadzają postępowanie administracyjne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że w przypadku mieszkań służbowych lub pracowniczych, właściwe jest postępowanie administracyjne uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 1950 r. Przepisy te, wprowadzając wyłączność drogi administracyjnej, należy stosować również do spraw zawisłych w chwili ich wejścia w życie. Postępowanie administracyjne jest właściwe także dla spraw o eksmisję osób wspólnie z pracownikiem zamieszkałych.Stan faktyczny
Polskie Koleje Państwowe wniosły o eksmisję Franciszka R. z mieszkania służbowego, argumentując jego nieobecnością podczas wojny i brakiem zgłoszenia do pracy. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo. Prokuratoria Generalna R. P. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając obrazę przepisów prawa rzeczowego, dekretu o gospodarce lokalami oraz k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i zniósł całe postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr B. Dobrzański; Sędziowie: dr J. Marowski (sprawozdawca), dr J. Jodłowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Polskich Kolei Państwowych przeciwko Franciszkowi i Annie R., po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prokuratorii Generalnej R. P. na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 14 grudnia 1949 r., zaskarżony wyrok uchylił i całe postępowanie zniósł.Uzasadnienie faktyczneSąd Okręgowy w Warszawie zatwierdził wyrok Sądu Grodzkiego w Warszawie oddalający powództwo Polskich Kolei Państwowych przeciwko Franciszkowi R. do rąk kuratora i przeciwko żonie jego Annie R. o eksmisję z mieszkania przydzielonego mu jako mieszkanie służbowe w budynku kolejowym. Strona powodowa uzasadniała roszczenie tym, że pozwany został podczas wojny wywieziony do Niemiec, skąd dotychczas nie wrócił, a tym samym do pracy na kolei się nie zgłosił.Powyższy wyrok zaskarżyła skargą kasacyjną Prokuratoria Generalna R. P. wnosząc o uchylenie go z powodu obrazy art. 80 pr. rzecz., art. 8 pkt 4 dekretu z dnia 21.XII 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami i art. 351 k.p.c.Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego w pozwie, pozwany otrzymał sporne mieszkanie od strony powodowej w związku z umową o pracę w domu użytkowanym przez stronę powodową. Stan faktyczny przedstawiony w pozwie wskazuje zatem na to, że mieszkanie należałoby uważać za służbowe lub pracownicze w rozumieniu § § 2 i 3 rozp. Rady Ministrów z dn. 21.VI 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 28, poz. 257). Z mocy przepisów § § 15-20 tegoż rozporządzenia dla roszczenia pracodawcy o opróżnienie takiego mieszkania właściwe jest postępowanie administracyjne uregulowane w tych przepisach. Wobec braku odmiennego postanowienia przejściowego, przepisy te jako wyłączające drogę sądową należy zastosować także do spraw zawisłych w chwili wejścia w życie powołanego rozporządzenia, tj. w dniu 6.VII 1950 r. Jak wynika z przepisów § 15 pkt 1), § 17 i § 18 ust. 2 powołanego rozporządzenia postępowanie administracyjne właściwe jest również dla spraw o eksmisję osób wspólnie z pracownikiem zamieszkałych. Dlatego i w stosunku do pozwanej droga sądowa jest wyłączona, skoro strona powodowa nie podaje co do niej innej podstawy roszczenia o eksmisję niż co do pozwanego. O ile pozwana miałaby inny tytuł do zajmowania mieszkania, to z mocy § 23 powołanego rozporządzenia będzie mogła podnieść swoje roszczenia i zarzuty w postępowaniu administracyjnym.Z tych powodów Sąd Najwyższy zaskarżony wyrok uchylił i całe postępowanie w sprawie zniósł na zasadzie art. 434, 437 i 440 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- C 344/50 1951-01-16Czy właściwość sądu powszechnego do orzekania w sprawie o eksmisję pracownika z mieszkania służbowego lub pracowniczego została wyłączona na rzecz wojewódzkiej komisji lokalowej na mocy rozporządzenia z dnia 21 czerwca 1…
- C 372/50 1951-01-16Czy droga procesu cywilnego jest dopuszczalna w sprawie o eksmisję z lokalu, który po wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 1950 r. w sprawie mieszkań służbowych i pracowniczych, należy uznać za…
- IV CR 559/60 1961-05-23Czy droga sądowa jest właściwa do ustalenia, czy rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło na skutek porozumienia stron, czy też przeniesienia służbowego, w sytuacji gdy okoliczności te mają znaczenie dla obowiązku pracownika…
- III ARN 4/84 1984-02-05Czy w przypadku rozwiązania stosunku pracy pracownika, który nie opuścił mieszkania służbowego, właściwą drogą dochodzenia roszczeń przez zakład pracy jest postępowanie administracyjne?
- I CSK 527/07 2008-06-13Czy droga sądowa jest dopuszczalna w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego, który pozostaje w dyspozycji organów Policji, mimo istnienia przepisów szczególnych (art. 97 ust. 5 ustawy o Policji) nakazujących wydawanie…
Powołane przepisy
art. 80art. 8 pkt 4art. 351 KPCart. 434§ 2§ 15§ 15 pkt 1§ 17§ 18 ust. 2§ 23
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.