II SAB/Po 66/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. K. na bezczynność Konserwatora Zabytków w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie naruszenia praw autorskich postanawia odrzucić skargę. Pismem z 3 lutego 2026 r. K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność. Konserwatora Zabytków w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie naruszenia praw autorskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytoryczne skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność Konserwatora Zabytków w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie naruszenia praw autorskich. Wobec powyższego wskazać należy, iż kontrola sądu administracyjnego w sprawach dyscyplinarnych dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. Pogląd ten jest akceptowany zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 1067/12, z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 1608/16, orzeczenia.nsa.gov.pl; J. P. Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2006 r., s. 47). Na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Podstawową przesłanką dopuszczalności skargi jest złożenie jej na akt lub czynność (bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) objęte zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonym – zasadniczo – w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz art. 5 p.p.s.a. W niniejszej sprawie z uwagi na zarzucany brak reakcji Miejskiego Konserwatora Zabytków na wniosek dotyczący naruszenia przez pracowników tego organu praw autorskich Skarżącego odwołać należy się do zapisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2025 r. poz24). Co istotne analiza przepisów tej ustawy w tym w szczególności zawartych w rozdziale 8 i 9 (ochrona praw autorskich) jak również rozdziale 14 (Odpowiedzialność karna) prowadzi do wniosku, iż w zakresie naruszenia praw autorskich autorowi przysługują różne uprawnienia ale w żadnym wypadku nie przysługuje roszczenia wszczęcia postępowania administracyjnego, które kończyć miałoby się rozstrzygnięciem podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej. Ponadto należy mieć na uwadze, iż to do właściwości sądów powszechnych, a dokładnie sądów okręgowych zgodnie z art. 47990 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2018r. poz. 1360) należą sprawy o naruszenie praw autorskich i praw pokrewnych. Również w zakresie odpowiedzialności karnej uregulowanej w rozdziale 14 omawianej ustawy właściwym jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Wyłącznie niektóre sprawy z zakresu prawa własności przemysłowej, dotyczące nie naruszenia tych praw, lecz przede wszystkim uzyskania ochrony, rozpatrywane są wskutek skarg na decyzje Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto należy mieć na uwadze, iż obowiązująca ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1135) w art. 43 § 1, wobec nieuregulowania odpowiedzialności porządkowej, przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu pracy. Natomiast stosownie do art. 43 § 2 omawianej ustawy spory ze stosunku pracy pracowników samorządowych rozpoznają właściwe sądy pracy. Wobec tego tak zakreślony przedmiot postępowania pozostaje poza zakresem kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdyż należy do właściwości sądów powszechnych orzekających w sprawach karnych oraz w sprawach cywilnych. W konsekwencji nie jest dopuszczalna także skarga na bezczynność organu w powyższym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę odrzucił.