II SA/Gd 757/25

WyrokWSA w Gdańsku2026-03-04

Skład orzekający: Diana Trzcińska, Krzysztof Kaszubowski, Justyna Dudek-Sienkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, złożony z powodu braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) lub z powodu pojawienia się nowych okoliczności faktycznych lub dowodów (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), został złożony w ustawowym terminie i czy istnieją podstawy do jego uwzględnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania podlega oddaleniu. W przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wniosek został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, który rozpoczął bieg od daty doręczenia postanowienia pełnomocnikowi strony, niezależnie od wadliwości pełnomocnictwa, gdyż nie wykazało ono negatywnych skutków dla strony. W przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wyrok sądu cywilnego wydany po dacie postanowienia nie stanowił nowej okoliczności lub dowodu istniejącego w dniu wydania postanowienia.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie PINB odmawiające wznowienia postępowania w sprawie wstrzymania budowy obiektu budowlanego. Spółka argumentowała, że wniosek o wznowienie był uzasadniony brakiem jej udziału w postępowaniu z powodu wadliwego pełnomocnictwa radcy prawnego oraz nowymi dowodami w postaci wyroku sądu cywilnego. Organy administracji uznały wniosek za spóźniony, a sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor sądowy WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 roku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 11 lipca 2025 roku, nr WOP.7722.99.2025.MK w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wstrzymania budowy obiektu budowlanego oddala skargę. P. Spółka z o.o. (dalej jako: "skarżąca" lub "spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB") z dnia 11 lipca 2025 r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wstrzymania budowy obiektu budowlanego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni (dalej: PINB) pismem z dnia 29 czerwca 2021 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie budowy, bez wymaganego pozwolenia na budowę, obiektu budowlanego na terenie działki nr [...] obręb śródmieście w G. (k. 24 akt INB-[...]). Zawiadomienie doręczono spółce na adres S. [...],Ż. Pismem z dnia 19 lipca 2021 r. na zawiadomienie odpowiedziała skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego K. P., który powołał się na dołączone pełnomocnictwo z dnia 18 lipca 2016 r. podpisane przez dwóch członków zarządu spółki P. sp. z o.o. sp.k. W treści pisma spółka wskazała, że jest najemcą terenu, na którym posadowiony został obiekt budowlany, na podstawie umowy z M. Przedmiotowy obiekt stanowi naczepę samochodową, posiada dowód rejestracyjny stwierdzający, że jest to pojazd dopuszczony do ruchu na drogach publicznych, w związku z czym, zdaniem spółki, nie podlega reglamentacji prawa budowlanego. Jet to zaparkowany pojazd użytkowany jako mobilny punkt usługowy. Skarżąca spółka podała, że dokonała zapobiegawczo stosownego zgłoszenia robót budowlanych. Wniosła również o przeprowadzenie oględzin z jej udziałem, a także przesłuchanie świadka oraz jej jako strony postępowania. Do pisma załączono, oprócz pełnomocnictwa, dwa dokumenty: "Wniosek o rozstrzygnięcie i udzielenie interpretacji" z dnia 12 marca 2021 r., skierowany do Urzędu Miasta Gdyni oraz "Zgłoszenie budowy lub wykonywania innych robót budowlanych" bez daty, dotyczące postawienia obiektu tymczasowego w postaci naczepy niskopodwoziowej z zamontowaną na niej instalacją kina multimedialnego w obrębie parkingu zlokalizowanego przy terenie posesji przy ul. J. w G. Żaden z dokumentów nie posiadał prezentaty organu administracji publicznej, do którego został złożony, nie dołączono też pocztowego dowodu nadania ww. pism do organu administracji publicznej (k. 32-42 akt [...]). Pismem z dnia 10 marca 2022 r. organ zawiadomił spółkę na jej adres o planowanym przeprowadzeniu oględzin w dniu 14 czerwca 2022 r. (k. 45 akt INB-[...]). Z protokołu oględzin wynika, że udział w nich wzięli K. P. jako pełnomocnik P., E. O. – prezes zarządu P. Sp. z o.o. s.k., A.M. współwłaściciel P. Sp. z o.o. sp.k. W protokole z oględzin wskazano, że w przedmiotowym obiekcie prowadzona jest działalność usługowa w formie kina na ok. 24 osoby, kino ma efekty specjalne: okulary 3D, zraszacze, dźwięk trójwymiarowy, powiewy wiatru, wywołane mechanicznie efekty dynamiczne wstrząsów, generowane siłownikami elektrycznymi poruszającymi siedzeniami w sali kinowej. Wizualnie obiekt kina 5D, jest wykonany z materiałów drewnopochodnych, wg oświadczenia Inwestora ze sklejki impregnowanej przeciwpożarowej i ma bardzo specyficzna bryłę, stylizowaną na okręt podwodny, na dowód czego sporządzono dokumentację fotograficzną. Obiekt nie jest podłączony do mediów, posiada zasilanie elektryczne z agregatu umieszczonego w dolnej części obiektu, nie jest wyposażony w wodę ani kanalizację sanitarną, jest natomiast wyposażony w instalację klimatyzacji. Dokonano podczas oględzin pomiarów z natury, stwierdzając długość obiektu ok. 18,40 metrów, szerokość ok. 5,50 metra i wysokość obiektu zmienną i nieregularną rzędu ok. 6,00 metrów. Wykonano również dokumentację fotograficzną oraz szkice. Skarżąca spółka podczas czynności kontrolnych oświadczyła, że przedmiotowy obiekt jest pojazdem i posiada dowód rejestracyjny jako naczepa. W celu zademonstrowania kół zdjęto osłony przymocowane wcześniej na dole obiektu, pokazując koła, osie, a także wskazując ustabilizowanie obiektu wykonane poprzez posadowienie ramy obiektu na szeregu drewnianych belek o wymiarach jak podkłady kolejowe i ułożonych w filary, takie miejscowe podpory znajdują się w kilku miejscach (k. 50-64 akt [...]). Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni wstrzymał budowę obiektu budowlanego o wymiarach w rzucie ok. 18,40m x 5,50m na terenie działki nr [...] obręb [...] w G., zlokalizowanego w sąsiedztwie budynku A. położonego przy A. w G., na obszarze objętym ochroną konserwatorską, bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę, w którym prowadzona jest działalność usługowa (kino). Poinformowano również o możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu. Postanowienie doręczono pełnomocnikowi skarżącej spółki radcy prawnemu K. P. w dniu 30 sierpnia 2022 r. (k. 69-71 akt INB-[...]). Pismem z dnia 12 września 2022 r. radca prawny K. P., powołując się na złożone do akt pełnomocnictwo, wniósł w imieniu spółki zażalenie na postanowienie PINB z dnia 10 sierpnia 2022 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia zażalenia pełnomocnik wskazał problemy zdrowotne (kopia k. 76-79 akt [...]). Postanowieniem z dnia 20 października 2022 r. PINB odmówił przywrócenia spółce terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z dnia 10 sierpnia 2022 r. Postanowienie doręczone zostało radcy prawnemu K. P. (k. 83-84 akt INB-[...]). Decyzją z dnia 29 listopada 2022 r. PINB nakazał spółce rozbiórkę obiektu budowlanego o wymiarach w rzucie ok. 18,40m x 5,50m na terenie działki nr [...] obręb [...] w G., zlokalizowanego w sąsiedztwie budynku A. położonego przy A. w G., na obszarze objętym ochroną konserwatorską, bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę (k. 85-86 akt INB[...]). Decyzja doręczona została radcy prawnemu K. P., który pismem z dnia 14 grudnia 2022 r. wniósł od niej odwołanie. Pismem z dnia 14 grudnia 2022 r. (nadanym w dniu 5 stycznia 2023 r., które do organu wpłynęło w dniu 9 stycznia 2023 r.) spółka reprezentowana przez radcę prawnego K. P. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznego postanowienia PINB z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr INB-[...], dotyczącego wstrzymania budowy obiektu budowlanego na terenie działki nr [...] obręb [...] w G., zlokalizowanego w sąsiedztwie budynku A. położonego przy A. w G., na obszarze objętym ochroną konserwatorską, bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę, w którym prowadzona jest działalność usługowa (kino) (k. 120-134 akt INB [...]). We wniosku spółka reprezentowana przez radcę prawnego K. P. podniosła, że nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, albowiem pełnomocnictwo z dnia 18 lipca 2016 r., którym radca prawny posługiwał się w toku postępowania, nie było prawidłowe. Spółka P. Sp. z o.o. s.k. została wpisana do Krajowego Regestru Sądowego dopiero w dniu 14 września 2016 r., co oznacza, że w dacie 18 lipca 2016 r. spóła jeszcze nie istniała i nie miała zdolności do czynności prawnych. Wszystkie doręczenia w sprawie dokonywane były do rąk osoby nieuprawnionej. Nadto spółka powołała się na nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody w postaci wyroku Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 10 października 2022 r., sygn. akt II W 305/22, który E. O. obwinioną o to, że w dniu 2 lipca 2021 r. w G., w miejscu publicznym przy A., dokonała budowy konstrukcji o gabarytach [..] bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia konserwatorskiego, uniewinnił od zarzucanego jej czynu. Postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r. PINB odmówił wznowienia postępowania w sprawie ostatecznego postanowienia z dnia 10 sierpnia 2022 r., powołując się na art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024r., poz. 572), dalej "k.p.a.". Zgodnie z tym przepisem, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., tj. z powodu braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy, wynosi miesiąc i biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu postanowienia będącego przedmiotem żądania wznowienia. Postanowienie to doręczone zostało radcy prawnemu K.P. reprezentującemu spółkę w dniu 30 sierpnia 2022 r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania złożony został dniu 5 stycznia 2023 r. (data nadania na poczcie), a do organu wpłynął w dniu 9 stycznia 2023 r. Oznacza to, że żądanie strony jako spóźnione jest niedopuszczalne. Dodatkowo PINB wskazał, że w jego ocenie radca prawny K. P. został prawidłowo umocowany do reprezentowania spółki w tej sprawie bowiem w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 14 czerwca 2022 r. osoby reprezentujące organy spółki potwierdziły jego umocowanie. Zażalenie na to postanowienie wniosła spółka reprezentowana przez radcę prawnego K.P.zarzucając m.in., że skoro postanowienie z dnia 10 sierpnia 2022 r. doręczone zostało do rąk osoby nieuprawnionej, której nie przysługiwał przymiot pełnomocnika, to termin do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem tego postanowienia nie rozpoczął swojego biegu z dniem doręczenia postanowienia. Organ powinien był ustalić kiedy spółka dowiedziała się "o decyzji", czego nie uczynił. Nadto, nie można przyjąć, że w dniu 14 czerwca 2022 r. radcy prawnemu K. P. udzielone zostało ustne pełnomocnictwo, bowiem w czynnościach tych nie uczestniczyła druga członkini zarządu spółki pani A. M., której współdziałanie było konieczne zgodnie z zasadami reprezentacji spółki wynikającymi z KRS do tego, aby skutecznie udzielić pełnomocnictwa. WINB opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 11 lipca 2025 r. nr WOP.7722.99.2025.MK utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, że podanie o wznowienie postępowania złożone zostało z uchybieniem terminu, liczonego od daty doręczenia postanowienia z dnia 10 sierpnia 2022 r., tj. od 30 sierpnia 2022 r. Zatem termin miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. upływał w dniu 30 września 2022 r. Natomiast ww. wniosek został nadany w placówce pocztowej w dniu 5 stycznia 2023 r. tj. po terminie przewidzianym na jego złożenie. WINB wskazał również, że w jego ocenie zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia jest wystarczającym dowodem wskazującym na dzień, w którym strona się o nim dowiedziała. Ponadto, w dniu 14 września 2022 r. do PINB wpłynęło zażalenie spółki na przedmiotowe postanowienie (nadane w placówce pocztowej w dniu 12 września 2022r.). wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, wniesione przez pełnomocnika, radcę prawnego K. P. Nawet uznając ww. datę złożenia zażalenia jako datę dowiedzenia się o wydaniu tego postanowienia, to nadal został przekroczony termin miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Odnosząc się do drugiej ze wskazanych przez stronę we wniosku przesłanek wznowienia, opartej na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, WINB stwierdził, że wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni zapadł w dniu 10 października 2022 r., czyli po wydaniu postanowienia z 10 sierpnia 2022 r. Okoliczność ta nie istniała zatem w dniu wydania tego postanowienia. Spółka reprezentowana przez radcę prawnego K. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższe postanowienie, zarzucając organowi naruszenie: - art. 205 § 1 w zw. z art. 205 § 2 k.s.h. w zw. z art. 117 k.s.h. zgodnie z którymi "Spółkę reprezentują komplementariusze, których z mocy umowy spółki albo prawomocnego orzeczenia sądu nie pozbawiono prawa reprezentowania spółki." Spółka P. sp. z o.o. sp.k. posiada jedynego komplementariusza - spółkę P. sp. o.o. która, w dniu czynności oględzin posiadała zarząd dwuosobowy, w konsekwencji zastosowanie znajduje przepis art. 205 § 2 k.s.h. który stwierdza, że: "Jeżeli umowa spółki nie zawiera postanowień o sposobie reprezentowania, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo członka zarządu i prokurenta; - art. 35 ust. 3, art. 41 ust. 2 pkt 2, art. 49 ust. 1, ust. 4, art. 51 ust. 3 i 4 prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię; - art. 8 i 12 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. 2023 poz. 685, tekst jednolity) zgodnie z którymi "Domniemywa się, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe", zaś wpis KRS komplementariusza strony wyraźnie wskazywał, że udzielenie pełnomocnictwa przez reprezentantów strony wymaga współdziałania dwóch członków zarządu, zaś w czynności oględzin strona reprezentowana była wyłącznie przez jednego członka zarządu, w konsekwencji niemożliwe było udzielenie pełnomocnictwa do protokołu oględzin dla r.pr. K. P.; - art. 149 § 3 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania choć wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych nie było niedopuszczalne oraz strona złożyła żądanie wznowienia postępowania bez uchybienia ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., albowiem organ niezasadnie przyjął, że termin ten rozpoczął bieg 30 sierpnia 2022 r. podczas gdy w ww. dniu postanowienie zostało doręczone do rąk osoby której nie przysługiwał przymiot pełnomocnika, co wyjaśniono we wniosku o wznowienie. W ocenie skarżącej nie jest możliwe wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw wznowienia postępowania (art. 149 § 2 k.p.a.) bez merytorycznego rozpoznania wniosku, czego organ zaniechał; art. 145 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. - zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Postanowienie zostało "doręczone do pełnomocnika wnioskodawcy / a nie samego wnioskodawcy/ a który pełnomocnikiem nie był", zatem termin początkowy określający początek biegu terminu z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. został określony przez organ administracji w sposób błędny z naruszeniem prawa materialnego. Organ administracji ma obowiązek ustalić, kiedy strona dowiedziała się o decyzji, nie zaś kiedy mogła dowiedzieć się o jej wydaniu. Organ w tym przedmiocie nie podjął żadnej inicjatywy dowodowej. Niedoręczenie stronom decyzji, jak również korespondencji kierowanej do stron w toku prowadzonego postępowania, jest równoznaczne z pozbawieniem udziału w postępowaniu i tym samym oznaczać będzie wyczerpanie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie ma przy tym znaczenia, czy udział strony mógł przełożyć się na wynik sprawy i ewentualnie w jakim zakresie; naruszenie zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., niepodjęcia wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez niewyjaśnienie w całym postępowaniu i w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zasadności przesłanek wznowienia postępowania, poprzez zaniechanie dokonania przez organ określenia kiedy strona powzięła informację o zaskarżonym postanowieniu; art. 15 k.p.a. poprzez pominięcie zarzutów sformułowanych w zażaleniu oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę udzielania informacji (art. 9 k.p.a.) w toku niniejszego postępowania, naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. Stawiając powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; stwierdzenie nieważności postanowienia w całości, zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) zwanej p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a podjęte rozstrzygnięcie odpowiada przepisom prawa. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów k.p.a. W ocenie Sądu organy obu instancji słusznie przyjęły, że wznowienie postępowania w sprawie wstrzymania budowy obiektu budowlanego na podstawie wniosku skarżącej złożonego w dniu 9 stycznia 2023 r. było niedopuszczalne z dwóch powodów: odnośnie do przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podanie złożone zostało z uchybieniem ustawowego terminu, a odnośnie do przedłożonego przez skarżącą wyroku Sądu Rejonowego w Gdyni nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, który stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 1-8 oraz art. 145a i art. 145b k.p.a. Przepis art. 145 § 1 k.p.a. stanowi o tym, że postępowania wznawia się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Przepisy te odpowiednio stosuje się do postanowień (art. 126 k.p.a.), co oznacza, że wznowieniu podlegają również postępowania zakończone postanowieniem ostatecznym, a takim niewątpliwie jest postanowienie PINB z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr INB-[...], dotyczące wstrzymania budowy obiektu budowlanego na terenie działki nr [...] obręb [...], zlokalizowanego w sąsiedztwie budynku A. położonego przy A. w G., na obszarze objętym ochroną konserwatorską, bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę, w którym prowadzona jest działalność usługowa ([...]). Stosownie do art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i 145b następuje tylko na żądanie strony. Zgodnie z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1) z tym, że w przypadku złożenia podania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Wniesienie przez stronę podania nie powoduje jednak automatycznego wznowienia postępowania. Stosownie do art. 149 § 1 k.p.a. o wznowieniu postępowania właściwy organ rozstrzyga w drodze postanowienia, które w myśl art. 149 § 2 k.p.a. stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wydanie tego postanowienia odbywa się w tzw. fazie wstępnej postępowania, która ma charakter formalny. Na tym etapie organ bada kwestie dopuszczalności wznowienia postępowania w kontekście podmiotowym (tj. czy podanie pochodzi od strony), przedmiotowym (tj. czy dotyczy sprawy zakończonej ostateczną decyzją), a nadto ustala, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie i czy żądanie odnosi się do ustawowych przesłanek wznowienia. Nie może natomiast jeszcze oceniać, czy wskazane przez stronę podstawy wznowienia faktycznie wystąpiły. Dopiero pozytywna ocena co do spełnienia wszystkich ww. warunków formalnych skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu i przejściem do fazy rozpoznawczej obejmującej ocenę w zakresie wystąpienia przesłanek wznowienia i w razie ich zaistnienia ponowne rozpoznanie sprawy. W przypadku ustalenia, że wskazane warunki formalne nie zostały spełnione organ zobowiązany jest natomiast wydać na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, które skutkuje zakończeniem postępowania na tym etapie oraz brakiem możliwości merytorycznego badania sprawy. Wydając takie postanowienie organ nie ocenia okoliczności faktycznych wskazanych we wniosku w kontekście wystąpienia przesłanek wznowienia. Ustalenia takie mogą być dokonane dopiero we wznowionym postępowaniu, po jego formalnym wszczęciu w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Skarżąca we wniosku o wznowienie powołała się na art. 145 § 1 pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) oraz pkt 5 (na jaw wyszły istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję). Odnosząc się kolejno do wskazanych przez stronę podstaw wznowienia postępowania, podzielić należy stanowisko organów, że w zakresie przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wniosek złożony został z uchybieniem terminu. Termin ten, zgodnie z cytowanym wyżej art. 148 §§ 1 i 2 k.p.a., wynosi jeden miesiąc i biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji (postanowieniu). Organy przyjęły, że strona o wydaniu postanowienia dowiedziała się z dniem jego doręczenia pełnomocnikowi strony radcy prawnemu K. P., tj. 30 sierpnia 2022 r. Data tego doręczenia nie była przez stronę kwestionowana. Spółka, w imieniu której działa obecnie i działał przez cały czas trwania postępowania administracyjnego radca prawny K. P., kwestionuje natomiast umocowanie radcy prawnego K. P. do reprezentowania spółki w postępowaniu administracyjnym podnosząc, że przedłożone przez niego pełnomocnictwo datowane na dzień 18 lipca 2016 r. było wadliwe. Spółka nie wskazuje przy tym daty, kiedy ona (nie jej pełnomocnik, który działania w jej imieniu przez całe postępowanie podejmował) dowiedziała się o wydaniu postanowienia, zarzuca natomiast, że organ powinien był tę datę ustalić, czego nie uczynił. Wbrew stanowisku skarżącej, w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że zachowanie terminu z art. 148 § 2 k.p.a. musi być przez stronę udowodnione (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz autorstwa prof.zw. dr hab. Barbary Adamiak i prof.zw. dr hab. Janusza Borkowskiego, 17.wydanie, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2021r., str. 924). Podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 606/19 : "(...) ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Oczywiście, to nie zwalnia organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a następnie weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy". W niniejszej sprawie strona nie wykazała, aby o wydaniu postanowienia z dnia 10 sierpnia 2022 r. dowiedziała się w innej dacie, aniżeli w dacie doręczenia tego postanowienia radcy prawnemu K. P., niezależnie od kwestii prawidłowości jego umocowania. Nie tylko nie przedstawiła żadnego przeciwdowodu, ale nawet nie wskazała żadnej innej daty, w jakiej o tym postanowieniu miała się dowiedzieć, ani nie wyjaśniła okoliczności, w których taka wiadomość miałaby do niej dotrzeć w innej dacie. Nie podważyła zatem skutecznie dokonanej przez organ oceny w zakresie dotyczącym daty powzięcia przez stronę wiedzy o wydaniu postanowienia. Jeżeli chodzi o ocenę skuteczności doręczenia postanowienia z dnia 10 sierpnia 2022 r. do rąk pełnomocnika powołującego się na wadliwość udzielonego mu pełnomocnictwa, dokonywaną w kontekście dowiedzenia się przez stronę o postanowieniu (art. 148 §§ 1 i 2 k.p.a.), wskazać należy, że celem unormowania zawartego w art. 40 § 2 k.p.a. jest zwolnienie mocodawcy z obowiązku osobistego działania. Ocena skutków doręczenia dokonanego do rąk wadliwie umocowanego pełnomocnika, powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji (postanowienia). Jeżeli wadliwość doręczenia nie powoduje ujemnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, brak jest podstaw do eliminowania decyzji z obrotu prawnego wyłącznie z tego powodu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2025 r. sygn. akt II OSK 46/23 i powołane tam orzecznictwo). Radca prawny K. P. kwestionuje własne umocowanie do działania w imieniu spółki, jednak przez całe postępowanie podejmował w jej imieniu działania: po otrzymaniu przez spółkę zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie samowoli budowlanej zgłosił się do udziału w postępowaniu jako pełnomocnik, przedkładając pełnomocnictwo, które organ zaakceptował nie weryfikując jego prawidłowości (co dało pełnomocnikowi asumpt do opierania strategii procesowej na kwestionowaniu własnego umocowania). Radca prawny K. P. brał udział w oględzinach występując jako pełnomocnik spółki, w których to oględzinach udział brała również E. O. prezes zarządu spółki jak i A. M. członek zarządu spółki będącej komplementariuszem. Radca prawny K. P. w toku postępowania działał aktywnie w imieniu spółki, nie tylko odbierał kierowaną do niego jako pełnomocnika korespondencję, ale też składał pisma procesowe i środki zaskarżenia, takie jak zażalenie na postanowienie z dnia 10 sierpnia 2022 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, w którym to wniosku nie powoływał się na wadliwe umocowanie, ale na swoją chorobę jako przyczynę uchybienia terminu. Czynności podejmowane przez radcę prawnego K. P. wskazują, że uważał się za prawidłowo umocowanego i dbał o interesy spółki w postępowaniu wykazując się aktywnością procesową. Trudno przyjąć, że wszystkie te czynności podejmowane były przez radcę prawnego bez wiedzy spółki. W tej sprawie żadne okoliczności nie wskazują, aby radca prawny K. P. ukrywał przed spółką fakt otrzymywania korespondencji w jej sprawie lub podejmował decyzje o wnoszeniu środków zaskarżenia bez jej wiedzy, a przynajmniej skarżąca takich okoliczności nie podnosi. Sąd podziela zatem stanowisko organu odwoławczego, że strona o wydaniu postanowienia dowiedziała się w dniu 30 sierpnia 2022 r. (data doręczenia pełnomocnikowi postanowienia nie jest sporna), okoliczności sprawy nie wskazują bowiem, aby wadliwość przedłożonego dokumentu pełnomocnictwa skutkowała dla spółki negatywnymi konsekwencjami. Jak wynika z akt sprawy, spóźnione wniesienie zażalenia na to postanowienie nie było spowodowane doręczeniem postanowienia do rąk osoby nieuprawnionej, ale chorobą pełnomocnika. Z akt sprawy nie wynika również, aby brak zaskarżenia postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia spowodowany był czym innym niż decyzją procesową podjętą świadomie przez stronę, w imieniu której występował radca prawny K. P. Argumentacja wskazująca na wadliwość umocowania pełnomocnika jest w tych okolicznościach niewystarczająca dla wykazania braku skuteczności doręczenia i związanego z nim domniemania, że w tej dacie strona dowiedziała się o postanowieniu. Niezależnie od powyższego, należy wskazać, że działanie pełnomocnika polegające na przedłożeniu wadliwego pełnomocnictwa i działanie przez cały czas trwania postępowania w jego oparciu, a następnie złożenie wniosku o wznowienie postępowania z powodu braku udziału strony w postępowaniu z argumentacją opartą na wadliwości tego pełnomocnictwa, stanowi jawne nadużycie prawa procesowego w celu obstrukcji postępowania i wydłużenia jego toku. Co istotne i co wskazano wyżej, w tych okolicznościach ewentualne wadliwe doręczenie postanowienia (na podstawie wadliwego pełnomocnictwa) nie wpłynęło negatywnie na uprawnienia procesowe skarżącej spółki, a więc naruszenie norm procesowych o doręczeniach nie miało żadnego (a tym bardziej "istotnego") wpływu na wynik sprawy. Podanie o wznowienie postępowania wniesione zostało w dniu 9 stycznia 2023 r., z dniem wpływu do organu, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 61 § 3 k.p.a., a zatem z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 §§ 1 i 2 k.p.a., co zasadnie stwierdziły organy i co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. – w zakresie dotyczącym przesłanki wznowienia postępowania opartej na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy). Skarżąca powołała się również na inną przesłankę wznowienia, wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie zakończone wydaniem decyzji ostatecznej podlega wznowieniu, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Skarżąca twierdzi, że nowym dowodem jest wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 10 października 2022 r., sygn. akt II W 305/22, który E. O. obwinioną o to, że w dniu 2 lipca 2021 r. w G., w miejscu publicznym przy A., dokonała budowy konstrukcji o gabarytach [...] bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia konserwatorskiego, tj. o wykroczenie z art. 117 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, uniewinnił od zarzucanego jej czynu. W ocenie Sądu, organ słusznie przyjął, że wyrok, na który powołuje się spółka we wniosku o wznowienie postępowania nie jest ani "okolicznością", ani "dowodem" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ został wydany po wydaniu postanowienia PINB z dnia 10 sierpnia 2022 r., a przepis wymaga, aby dowód istniał w dniu wydania decyzji (postanowienia). Dokument ten stanowi jedynie próbę wykazania przez skarżącą tezy o niepodleganiu obiektu pod przepisy Prawa budowlanego ze względu na jego cechy konstrukcyjne, co mogło być przedmiotem oceny w toku zwykłego postępowania administracyjnego, nie stanowi natomiast samoistnej przesłanki wznowienia postępowania. W sprawie zachodzi zatem oczywisty brak przesłanki wznowienia postępowania opartej na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. również i w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło