I SA/Po 243/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Jerzy Małecki(spr) as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Poznaniu J. W.-B. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe w w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001 roku spółki cywilnej [...] 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej [...] i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] o nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej [...] na rzecz skarżącego H. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/J.Małecki Urząd Skarbowy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej oraz 10 ust.2, art 19 ust.3 pkt. 1, art. 21 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) określił H.K. w prawidłowej wysokości kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001 r. w innej kwocie niż wynikającej z deklaracji VAT-7 za miesiąc grudzień 2001 r., skorygowanej w dniu 8 lutego 2002 r. Jednocześnie urząd skarbowy ustalił adresatowi decyzji dodatkowe zobowiązanie podatkowe za grudzień 2001 r. w kwocie [...]. W uzasadnieniu urząd skarbowy m.in. wyjaśnia, iż spółka cywilna [...] J. A., H. K. złożyła w dniu 25.01.2002 r. deklarację VAT-7 za miesiąc grudzień 2001 r., skorygowaną następnie w dniu 8.02.2002 r. Spółka cywilna [...] zaprzestała działalności z dniem 23 maja 2002 r. Urząd Skarbowy [...] (nie podając w swej decyzji ani podstawy prawnej, ani wymaganego prawem uzasadnienia prawnego decyzji) decyzją z dnia 18 września 2002 r. skierowaną do byłego wspólnika spółki cywilnej [...], określił zobowiązanie spółki za miesiąc grudzień 2001 r. w kwotach innych niż wynikających z deklaracji podatkowej oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w tym podatku. Izba Skarbowa [...] decyzją nr [...] z dnia [...]. powołując się na art. 207 i 233 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 10 ust.2, art. 19 ust.3 pkt 1, art. 21 ust. 2, 4 i 5 ustawy VAT oraz obwieszczenie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9.11.1998 r. o utracie mocy obowiązującej art. 27 ust.5, 6 i 8 ustawy VAT - uchyliła decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za grudzień 2001 r. w kwocie [...], w pozostałej części decyzję utrzymując w mocy. Również decyzja organu odwoławczego nie zawiera ani wskazania podstawy prawnej skierowania decyzji do H. K., ani uzasadnienia prawnego i faktycznego w tej materii. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - pełnomocnik H. K. wniósł o uchylenie decyzji obu powyższych instancji, zarzucając im błędną interpretację art. 21 ustawy o podatku od towarów i usług. Izba Skarbowa [...] w odpowiedzi na skargę wniosła ojej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje stanowisko dotyczące zastosowania art. 21 ust. l, ust.2, ust.4 i ust.5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. w podatku od towarów i usług - wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje. Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z treścią przepisu art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym ma zastosowanie zasada oficjalności. Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, nawet tych które w tej skardze nie zostały przez stronę podniesione, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony skarżącej. W niniejszej sprawie nie powinno budzić żadnych wątpliwości , iż zgodnie z postanowieniami przepisu art. 5 ust.1 pkt l ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 11 poz. 50 ze zm.) - podatnikiem podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001 r. była w niniejszej sprawie spółka cywilna [...] i tylko na tej spółce jako podatniku ciążył z mocy powyżej cytowanej ustawy obowiązek podatkowy oraz do niej winna być skierowana decyzja określająca lub ustalająca zakres obowiązku podatkowego związany z zakwestionowaniem przez organy podatkowe złożonej przez tą spółkę deklaracji podatkowej VAT-7 oraz korekty do niej. Ponieważ w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż spółka cywilna [...] została zlikwidowana z dniem 23 maja 2002 r., oznacza to, iż w dniu 18 września 2002 r., tj. w dacie wydawania decyzji o obowiązku podatkowym spółki cywilnej [...] przez Urząd Skarbowy [...] podatnik ten już nie istniał. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie już wyjaśniano organom podatkowym (por. np, wyroki NSA: z dnia 18.06.2001, sygn. akt I SA/Lu 672/00, POP 2003/4/99; z dnia 7.04.2001r., sygn. akt I SA/Wr 477/99, POP 2002/4/104; z dnia 5.09.2002 r., sygn. akt I SA/Po 3214/00, POP 2003/3/65; z dnia 18.02.2003 r. sygn. akt SA/Bd 193/03, POP 2003/4/94), iż rozwiązanie (likwidacja)spółki cywilnej powoduje, że traci ona podmiotowość prawno-podatkową na gruncie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, co powoduje, że z tym samym momentem traci ona również zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie ustawy Ordynacja podatkowa. Określenie (ustalenie) zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług ciążącego na rozwiązanej (zlikwidowanej) spółce cywilnej na imię osób trzecich jakimi są wspólnicy – nie następuje z mocy prawa, lecz tylko i wyłącznie na podstawie konstytutywnej decyzji organu podatkowego, wydanej na podstawie i w oparciu o przepisy art. 107, 108 i 115 ustawy Ordynacja podatkowa, której adresatami są wszyscy wspólnicy rozwiązanej spółki cywilnej i w której określony jest zakres odpowiedzialności podatkowej tych osób za zobowiązania podatkowe zlikwidowanej spółki cywilnej Z uwagi na to, iż decyzje podatkowe obu instancji nie zawierają obligatoryjnych i konstytutywnych rozstrzygnięć o pociągnięciu do odpowiedzialności podatkowej wspólników spółki cywilnej [...] i zakresie tej odpowiedzialności - na podstawie 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/M. Jaśniewicz /-/S. Zapalska /-/J. Małecki