I FSK 56/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-06-29

Skład orzekający: Adam Bącal, Jacek Brolik, Juliusz Antosik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy określenie w decyzji podatkowej kwoty nienależnego zwrotu podatku VAT, zamiast prawidłowej kwoty zwrotu, stanowi rażące naruszenie prawa lub wydanie decyzji bez podstawy prawnej, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że określenie w decyzji podatkowej kwoty nienależnego zwrotu różnicy podatku VAT, zamiast prawidłowej kwoty zwrotu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa ani wydania decyzji bez podstawy prawnej, jeśli pełne kwoty zwrotu są zawarte w uzasadnieniu decyzji. W związku z tym, skarga kasacyjna oparta na zarzucie stwierdzenia nieważności decyzji z tego powodu została oddalona.
Stan faktyczny
Spółka "T." Sp. z o.o. kwestionowała decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła spółce kwotę nienależnego zwrotu podatku VAT, zaległość podatkową i odsetki za zwłokę. Głównym zarzutem było odmówienie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z budową Mostu, który zdaniem organów nie służył czynnościom opodatkowanym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, uznając m.in. za rażące naruszenie prawa brak określenia prawidłowej kwoty zwrotu podatku. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal (spr), Sędziowie NSA Jacek Brolik, Juliusz Antosik, Protokolant Iga Szymańska - Wnęk, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej "T." Sp. z o. o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt III SA 1103/03 w sprawie ze skargi "T." Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 31 marca 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od spółki "T." Sp. z o. o. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 5.400 /pięć tysięcy czterysta/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. I FSK 56/05 U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 19 października 2004 r., III SA 1103/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Spółki z o.o. "T." w W., uchylił decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 31 marca 2003 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Z uzasadnienia wyroku wynika, że wymienioną decyzją została utrzymana w mocy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 28 października 2002 r. określająca Spółce kwotę nienależnego zwrotu, zaległość podatkową i odsetki za zwłokę w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 1999 r. do września 2000 r. Organ ten ustalił, że w deklaracjach VAT-7 za wymienione miesiące Spółka wykazała kwoty różnicy podatku do zwrotu i właściwy Urząd Skarbowy dokonał ich zwrotu. Kwoty zwrotu różnicy są związane z zakupami towarów i usług służących budowie Mostu, zaś w ocenie organu I instancji Most ten nie służy czynnościom opodatkowanym /jako znajdujący się w ciągu drogi wojewódzkiej nr 719, w świetle art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych, jest on własnością Województwa M./; powołując się na art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, organ ten stwierdził, że podatek naliczony od zakupów związanych z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu, nie może pomniejszać kwoty podatku należnego. Zatem Spółce nie przysługuje prawo do odliczenia wynikającego z faktur zakupu towarów i usług wykorzystywanych do budowy Mostu. W związku z przedstawionymi przez Spółkę dowodami potwierdzającymi, jej zdaniem, że Most służy czynnościom opodatkowanym, w postaci umów użyczenia zawartych w 2002 r. i faktur za wynajęcie Mostu dla celów reklamowych, organ I instancji stwierdził, że wynajęcie Mostu dla celów reklamowych jest czynnością okazjonalną, zaś jego przeznaczeniem jest zapewnienie komunikacji drogowej, a nie świadczenie usług reklamowych. Ponadto ustalono, że Spółka nieprawidłowo ustaliła moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu importu usług, nie wykazała podatku należnego z tytułu przekazania towaru na cele reprezentacji i reklamy oraz niezasadnie odliczyła podatek naliczony z tytułu zakupu usług gastronomicznych. W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w wymienionej decyzji określił Spółce kwotę nienależnego zwrotu podatku, zaległość podatkową, odsetki za zwłokę od tej zaległości i ustalił na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym dodatkowe zobowiązanie podatkowe; za miesiące lipiec-wrzesień 1999 r. i czerwiec-wrzesień 2000 r. określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc. W odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 19 ust. 1 i art. 20 ust. 2 wymienionej ustawy oraz art. 120,121 i 122 Ordynacji podatkowej. W szczególności zakwestionowała ustalenia dotyczące odmowy odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupami towarów i usług służących budowie Mostu. Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu I instancji w zaskarżonej części dotyczącej braku prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupami służącymi budowie Mostu, nie stwierdzając uchybień w pozostałej części. Stwierdziła, że z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w 1999 i 2000 r. można wyprowadzić normę, zgodnie z którą odliczeniu podlega wyłącznie podatek naliczony związany z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług; odliczanie podatku naliczonego od zakupów związanych z czynnościami nieobjętymi tą ustawą byłoby sprzeczne z konstrukcją podatku od towarów i usług. Potwierdziła, że z art. 19 ust. 1 ustawy nie wynika wprost, jaki ma być to związek i w jakich ramach czasowych ma być zrealizowany, uznając za trafny pogląd wyrażony w wyroku NSA z 15 września 1999 r., III SA 5176/98; związek ten musi być realny lub możliwy do zrealizowania, a nabywane towary lub usługi winny go bezpośrednio lub pośrednio realizować, zaś z akt sprawy nie wynika, że związek taki istniał w okresie styczeń 1999 r. - wrzesień 2000 r. lub zaistnieje w przyszłości. Natomiast za uzasadniony Izba uznała zarzut naruszenia art. 20 ust. 2 wym. ustawy, ale stwierdziła, że nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Podała również, że Spółka, odliczając podatek naliczony z tytułu nakładów inwestycyjnych, oprócz naruszenia art. 19 ust. 1 ustawy, co wykazano w decyzji I instancji, naruszyła także art. 25 ust. 1 pkt 3. Wskazała przy tym na przepis ust. 2 pkt 1 tego artykułu, stwierdzając, że Most nie stanowi własności Spółki, co oznacza, że nie ma zastosowania art. 16a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych /i odpowiadający temu przepisowi w 1999 r. par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r./. Izba uznała, że Most nie jest używany przez Spółkę, a po oddaniu do użytkowania nie jest też przez nią amortyzowany; brak jest też podstaw, aby uznać, że w przyszłości Most będzie wykorzystywany przez Spółkę i także w przyszłości Spółka nie będzie miała prawa do amortyzowania Mostu. Izba nie dopatrzyła się naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji. W skardze do sądu administracyjnego Spółka zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację: art. 19 ust. 1, art. 20 ust. 2, art. 21 ust. 3 i art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, art. 16a ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych /w stanie prawnym w 2000 r./ i par. 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych /w stanie prawnym z 1999 r./, a także naruszenie art. 120, 121, 122 i par. 54 par. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Następnie w piśmie procesowym przedstawiła dodatkową argumentację, wskazując na naruszenie art. 210 par. 4 Ordynacji podatkowej - przez brak wskazania w decyzji sposobu wyliczenia podatku naliczonego niepodlegającego odliczeniu, art. 122 i 229 Ordynacji - przez niezbadanie stanu faktycznego odnośnie do zakwestionowanych faktur zakupu i wykonywania czynności opodatkowanych związanych z budową inwestycji Trasa i Most Świętokrzyski, art. 21 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - przez bezpodstawne przyjęcie, że tzw. zwrot bezpośredni na konto skarżącej w 1999 i 2000 r. dotyczył jedynie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym związanej z zakupami zaliczonymi do środków trwałych, rażące naruszenie art. 10 ust. 2 tej ustawy oraz art. 21 par. 3 i art. 233 ust. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej bez podstawy prawnej w części dotyczącej wysokości nienależnego zwrotu podatku VAT, wobec braku określenia kwoty zwrotu podatku innego, aniżeli wynikający z deklaracji VAT-7, rażące naruszenie art. 27 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług - przez bezpodstawne ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy w decyzji w ogóle nie określono zwrotu podatku VAT w innej wysokości niż wynika z deklaracji, naruszenie art. 193 Ordynacji podatkowej - przez bezpodstawny zarzut nierzetelności deklaracji VAT-7 złożonych przez skarżącą, art. 2 Konstytucji - przez obrazę zasady zaufania do organów podatkowych wskutek kwestionowania żądania zwrotów podatku VAT przez Spółkę uznanych uprzednio za zgodne z prawem, art. 52 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - przez określenie zaległości podatkowych mimo, że skarżąca otrzymała rzekomo nienależny zwrot podatku nie z własnej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja organów podatkowych oparta na przepisach art. 10 ust. 2 i art. 27 ust. 6 ustawy o VAT powinna bezwzględnie określać wysokość zobowiązania podatkowego lub kwotę zwrotu różnicy podatku, co z kolei stanowi podstawę do określenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. Wydane w sprawie decyzje określające kwotę nienależnego zwrotu, zaległości i odsetek za zwłokę, w ocenie Sądu, wymogu tego nie spełniają. Wbrew art. 10 ust. 2 ustawy o VAT nie określono kwoty zwrotu w wysokości prawidłowej. W konsekwencji organ I instancji, nie określając w ogóle prawidłowej kwoty zwrotu podatku, nie może uznawać pewnej kwoty zwrotu za zaległość podatkową ani też nie może wymierzać dodatkowego zobowiązania podatkowego. Brakuje bowiem podstawowego czynnika decyzji określającej /wysokość zwrotu w kwocie prawidłowej/, o którym mowa w art. 10 ust. 2 ustawy o VAT. Wydanie decyzji wbrew dyspozycji art. 10 ust. 2 ustawy stanowi o rażącym naruszeniu tego przepisu, co potwierdza orzecznictwo NSA, m.in. wyrok z 27 lipca 1999 r., I SA/Wr 593/99, potwierdzający, że przedmiot decyzji w sprawie podatku od towarów i usług musi mieścić się w treści art. 10 ust. 2 i 2a ustawy o VAT, zaś rozstrzygnięcia przekraczające uprawnienia wynikające z tego przepisu powodują wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Również treść art. 27 ust. 6 ustawy o VAT potwierdza, iż dla ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego jest nieodzowne określenie kwoty zwrotu w prawidłowej wysokości, czego organy I i II instancji w ogóle nie uczyniły. Zatem ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy nie określono w decyzji zwrotu VAT w innej wysokości niż wynika z deklaracji, stanowi o rażącym naruszeniu wym. art. 27 ust. 6 ustawy o VAT. Za uzasadniony Sąd uznał również zarzut stwierdzenia przez organy obu instancji bez zbadania stanu faktycznego, iż "niesporna jest okoliczność, że kwoty podatku wykazane w pozycji 67 deklaracji VAT-7 do zwrotu na rachunek spółki dotyczą zakupu towarów i usług służących wykonaniu i budowie Mostu". Organy bez jakiejkolwiek analizy faktur zakupu zakwestionowały całość podatku naliczonego związanego z nabyciem wszystkich środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, podczas, gdy w zakupach tych mieszczą się również zakupy środków trwałych związanych z ogólną działalnością, a nie z budową Mostu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, Sąd uznał, że uzupełnienie treści tego przepisu wyrazami "związanych ze sprzedażą opodatkowaną", dokonane ustawą z dnia 18 września 2001 r. /Dz.U. nr 122 poz. 1324/, nie oznacza, że przed wejściem w życie tej ustawy było dopuszczalne obniżenie podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Z punktu widzenia elementów konstrukcyjnych podatku od towarów i usług należy zauważyć, że wystąpienie konkretnego zobowiązania podatkowego /zwrotu różnicy podatku/ wynika z uprzedniego istnienia obowiązku podatkowego. Fundamentalną cechą podatku od towarów i usług jest konieczność istnienia związku podatku naliczonego podlegającego odliczeniu z opodatkowanymi czynnościami podatnika. Brak takiego związku oznacza zrównanie pozycji podatnika z pozycją ostatecznego konsumenta towarów i usług, któremu nie przysługuje prawo do odliczenia podatku. Przyznanie takiego prawa byłoby sprzeczne z zasadą neutralności podatku od towarów i usług. Rozpoznając więc zarzuty skarżącej Spółki dotyczące niezbadania sprawy i przyjęcia przez organy, że Most nie służy czynnościom opodatkowanym, Sąd uznał, że wskazane przez Spółkę czynności opodatkowane, które - jej zdaniem - są bezpośrednio związane z wydatkami na budowę mostu, nie zostały poddane analizie, w związku z czym zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej jest uzasadniony. Zdaniem Sądu, że względu na przytoczoną w zaskarżonej decyzji argumentację dotyczącą odmowy obniżenia podatku należnego z powołaniem się na art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, podniesione przez skarżącą okoliczności dotyczące braku rozporządzenia wykonaną inwestycją oraz jej późniejszej amortyzacji wymagają szczegółowego wyjaśnienia i ponownego przeanalizowania. Za uzasadniony Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 210 par. 4 Ordynacji podatkowej, a także zarzuty dotyczące stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu decyzji I instancji, że deklaracje za styczeń 1999 r. - wrzesień 2000 r. były nierzetelne i mogły być odrzucone jako dowód w rozumieniu art. 193 par. 4 i art. 181 par. 1 Ordynacji podatkowej. Natomiast odnośnie do zarzutu naruszenia art. 52 par. 1 pkt 2 Ordynacji, Sąd podał, że niewystarczające jest stwierdzenie Izby Skarbowej, iż nawet ustalenia kontroli podatkowej nie mogą zwalniać podatnika z odpowiedzialności za prawidłowe sporządzenie deklaracji podatkowej. Brzmienie tego przepisu prowadzi bowiem do wniosku, że wykazanie braku winy powinno nastąpić w toku postępowania podatkowego oraz zgodnie z jego zasadami; stosownie do art. 187 par. 1 Ordynacji organy podatkowe są obowiązane zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto Sąd zauważył, że zaskarżona decyzja wymaga weryfikacji w związku z uznaniem przez Izbę Skarbową za uzasadnione zarzutów skargi dotyczących zawyżenia odsetek za zwłokę. W skardze kasacyjnej od tego wyroku Spółka zarzuciła naruszenie przepisów: 1/ postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uchybienie art. 145 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 145 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w ten sposób, że pomimo zajścia przyczyn określonych w art. 247 par. 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej Sąd nie stwierdził nieważności decyzji organu podatkowego II instancji, mimo że organ ten utrzymał w mocy decyzję wydaną w części bez podstawy prawnej /na skutek naruszenia dyspozycji art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym/ oraz w części z rażącym naruszeniem prawa /art. 27 ust. 6 tej ustawy/, 2/ prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /w brzmieniu obowiązującym w latach 1999-2000/, a w szczególności dokonanie przez Sąd wykładni rozszerzającej tego przepisu na podstawie ogólnych zasad konstrukcji podatku VAT z całkowitym pominięciem zasad państwa prawa wynikających m.in. z art. 84 i 217 Konstytucji, z tym, że w piśmie procesowym z 23 czerwca 2005 r. Spółka zarzut ten cofnęła. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że skoro decyzją organu podatkowego I instancji zakwestionowano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy, stosownie do art. 10 ust. 2 ustawy o VAT, decyzja ta winna w swojej sentencji określać kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości. Tymczasem w sentencji decyzji organu I instancji nie określono prawidłowej kwoty zwrotu, lecz jedynie kwotę zwrotu nienależnego. Wydanie decyzji, wbrew dyspozycji art. 10 ust. 2 ustawy o VAT, oznacza - zdaniem skarżącej Spółki - że została wydana bez podstawy prawnej, co potwierdza orzecznictwo NSA, w tym wyrok z 27 lipca 1999 r., I SA/Wr 593/99. Natomiast zgodnie z art. 27 ust. 6 tej ustawy, dla ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego nieodzowne jest określenie kwoty zwrotu w prawidłowej wysokości, czego organy podatkowe w niniejszej sprawie nie uczyniły. Ustalenie zatem dodatkowego zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy nie określono w decyzji zwrotu VAT w innej wysokości niż wynika z deklaracji, stanowi - w ocenie Spółki - rażące naruszenie art. 27 ust. 6 ustawy o VAT. Izba Skarbowa, utrzymując w mocy decyzje wydaną z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej sama dopuściła się rażącego naruszenia art. 233 par. 1 pkt 2 lit. "a" w zw. z art. 247 par. 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 10 ust. 2 i art. 27 ust. 6 ustawy o VAT; w takim przypadku obowiązkiem organu odwoławczego było uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 233 par. 1 pkt 2 lit. "a" Ordynacji. Skarżąca Spółka podniosła, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd podzielił ww. zarzuty skarżącego, a zatem w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 145 par. 2 p.p.s.a. powinien był stwierdzić nieważność decyzji Izby Skarbowej, więc - uchylając tę decyzję - dopuścił się naruszenia wymienionych przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej w W., odpowiadając na skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, podkreślając, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika wysokość zwrotu różnicy podatku w prawidłowej wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na rozbieżność miedzy treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku a jego sentencją. W uzasadnieniu /na str. 8/ Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że "wydanie decyzji wbrew dyspozycji art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi o rażącym naruszeniu tego przepisu" i że z orzecznictwa NSA wynika, że rozstrzygnięcia przekraczające uprawnienia wynikające z tego przepisu powodują wydanie decyzji bez podstawy prawnej, a następnie, że "ustalenie (...) dodatkowego zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy nie określono w decyzji zwrotu VAT w innej wysokości niż wynika z deklaracji (...) stanowi o rażącym naruszeniu (...) art. 27 ust. 6 ustawy o VAT"; wcześniej /na str. 7/ Sąd zauważył, że decyzją pierwszej instancji w istocie została określona wysokość zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę oraz dodatkowym zobowiązaniem podatkowym. Natomiast w sentencji orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji, jak wynika z końcowej części uzasadnienia wyroku - na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a i c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, a nie o stwierdzeniu nieważności /na podstawie art. 145 par. 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Jednakże uchybienie to, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ - mimo błędnego w wymienionym zakresie uzasadnienia - zaskarżony wyrok odpowiada prawu /art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Nie można bowiem podzielić stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o rażącym naruszeniu przez organy podatkowe art. 10 ust. 2 i art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Istotnie w rozstrzygnięciu decyzji pierwszej instancji, czego nie zakwestionował podatkowy organ odwoławczy, nie określono kwot zwrotu różnicy podatku za poszczególne miesiące w pełnych kwotach /niższych niż wynikające z deklaracji podatkowych złożonych przez skarżącą Spółkę/, jak tego wymagają przepisy art. 10 ust. 2 i art. 27 ust. 6 wymienionej ustawy, lecz jedynie w wyliczonych przez organy skarbowe kwotach odpowiadających zawyżeniu zwrotu różnicy. Jednakże tego rodzaju naruszenie wskazanych przepisów - w sytuacji, gdy pełne kwoty zwrotu różnicy są podane w wyliczeniu znajdującym się w uzasadnieniu decyzji - nie mogą być traktowane jako rażące naruszenie wymienionych przepisów. Należy zauważyć, że kwota nienależnego zwrotu różnicy podatku jest niewątpliwie częścią tego zwrotu, zaś dodatkowe zobowiązanie podatkowe zostało wyliczone jako 30% kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku. Oczywiście skarżąca Spółka ma rację, twierdząc, że rozstrzygnięcie i uzasadnienie to w świetle art. 210 par. 1 Ordynacji podatkowej dwa odrębne elementy decyzji, jednakże w okolicznościach rozpatrywanej sprawy - w której zawarte w wyliczeniach znajdujących się w decyzji kwoty zwrotu różnicy podatku i dodatkowego zobowiązania podatkowego nie budziły wątpliwości /oczywiście pod względem rachunkowym; merytorycznie kwoty zwrotu różnicy były przez podatnika kwestionowane/ - wskazane naruszenie prawa jest naruszeniem o zwykłym, a nie rażącym, charakterze. Nie można również mówić o wydaniu w rozpatrywanej sprawie decyzji bez podstawy prawnej. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza wydanie decyzji w dziedzinie niepodlegające regulacji prawnej w takim właśnie trybie. Natomiast tego rodzaju sytuacja nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej miała swoją podstawę w szczególności w art. 10 ust. 2 i art. 27 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, chociaż dopuścił się on naruszenia tych przepisów przez określenie kwoty zwrotu różnicy podatku w wysokości ograniczonej do kwoty zawyżenia tego zwrotu, traktowanego na równi z zaległością podatkową stosownie do art. 52 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej; określenie zaś wysokości zaległości w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. /a wtedy właśnie została wydana decyzja organu I instancji/ miało swą podstawę w art. 21 par. 3 Ordynacji podatkowej /w obowiązującym wówczas brzmieniu/. Z kolei określenie za niektóre miesiące wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc miało swą podstawę w art. 27 ust. 6 /zdanie drugie/ ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska wyrażonego w powołanym w skardze kasacyjnej wyroku z dnia 27 lipca 1999 r., I SA/Wr 593/99, że w każdym wypadku określenie jedynie wysokości zaległości podatkowej /którą w istocie stanowi kwota zawyżonego zwrotu różnicy podatku/ oznacza rażące naruszenie tego przepisu, a nawet wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Natomiast w drugim z wyroków powołanych przez skarżącą Spółkę - w wyroku NSA z dnia 4 grudnia 1996 r., I SA/Lu 158/96 - Sąd wcale nie uznał takiego samego jak w rozpatrywanej sprawie naruszenia prawa za rażące, jak podano w skardze kasacyjnej, gdyż poprzestał na uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 obowiązującej wtedy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Zaś trzeci z powołanych wyroków, z dnia 7 stycznia 2000 r., III SA 21/99, został wydany na tle innego stanu faktycznego i prawnego - chodziło o nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w stanie prawnym obowiązującym w 1994 r. Jeżeli chodzi o drugi z zarzutów - naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /w brzmieniu obowiązującym w latach 1999 i 2000/ - to, wobec niepodtrzymania tego zarzutu przez skarżącą Spółkę, należy jedynie powołać się na stanowisko wyrażone w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2005 r., I FPS 1/05, zgodnie z którym również w stanie prawnym obowiązującym do 30 października 2001 r. podatnik nie był uprawniony do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Z powyższych względów na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło