II SA/Ol 341/05
WyrokWSA w Olsztynie2005-07-05
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Alicja Jaszczak-Sikora, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu zmieniająca regulamin wynagradzania nauczycieli, która nie została opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym, jest ważna?Ratio decidendi
Uchwała rady powiatu zmieniająca regulamin wynagradzania nauczycieli, będąca aktem prawa miejscowego, podlega obowiązkowi publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym w celu wejścia w życie. Niezachowanie tego wymogu stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały w zaskarżonej części.Stan faktyczny
Skarżący (nauczyciele i związki zawodowe) wnieśli skargę na uchwałę Rady Powiatu zmieniającą regulamin wynagradzania nauczycieli. Zarzucili, że uchwała narusza przepisy dotyczące wynagradzania nauczycieli oraz przepisy dotyczące publikacji aktów prawa miejscowego, ponieważ nie została opublikowana w dzienniku urzędowym. Rada Powiatu odmówiła uchylenia uchwały, twierdząc, że nie narusza ona prawa.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 3 zaskarżonej uchwały Rady Powiatu z dnia "[...]" r. w części dotyczącej § l pkt. od l do 9. Zasądzono od Rady Powiatu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lipca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Marzenna Glabas Alicja Jaszczak-Sikora Katarzyna Matczak (spr.) Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2005r. sprawy ze skarg B. P., R. W., B. K. na uchwałę Rady Powiatu z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zmiany regulaminu przyznawania dodatków nauczycielskich I. stwierdza nieważność § 3 zaskarżonej uchwały Rady Powiatu z dnia "[...]" r. w części dotyczącej § l pkt. od l do 9, II. zasądza od Rady Powiatu na rzecz skarżących B. P., R. W. i B. K. kwotę 240 ( dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Rada Powiatu E., uchwałą z dnia 18 kwietnia 2003r. Nr "[...]" dokonała zmiany Regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz niektóre inne składniki wynagrodzenia, a także wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego.
Rada Powiatu E., działając na podstawie art. 30 ust. 6 i art. 54 ust. 3 i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997r. Nr 56, poz. 357, ze zm.) w związku z art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592, ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 maja 2000r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, sposobu obliczania wysokości stawki wynagrodzenia zasadniczego za jedną godzinę przeliczeniową, wykazu stanowisk oraz dodatkowych zadań i zajęć uprawniających do dodatku funkcyjnego, ogólnych warunków przyznawania dodatku motywacyjnego, wykazu trudnych i uciążliwych warunków pracy stanowiących podstawę przyznania dodatku za warunki pracy oraz szczególnych przypadków zaliczania okresów zatrudnienia i innych okresów uprawniających do dodatku za wysługę lat (Dz. U. Nr 39, poz. 455, ze zm.), uchwaliła następujące zmiany:
W regulaminie określającym wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków: motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz niektóre inne składniki wynagradzania, a także wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego stanowiącym załącznik do uchwały Rady Powiatu w E. z dnia 25 sierpnia 2000r. Nr "[...]" w sprawie zasad wynagradzania nauczycieli, ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz niektórych innych składników wynagrodzenia, a także wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego wprowadziła zmiany: w § 2 ust. 2, ust.3, ust.4; w § 6 ust. 2 pkt l, ust. 2 pkt 2 i 3, ust. 2 pkt 5, ust. 2 pkt 6; w § 8 dodano pkt 5a;, w § 9 ust. 2. Odnośnie wejścia w życie wskazanych zmian określono w § 3 uchwały zmieniającej, iż wchodzi ona w życie z dniem podjęcia z mocą obowiązująca od dnia l września 2003r.
Wyrokiem z dnia 13 lutego 2004r. sygn. akt "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B. P., R.
W. i B. K. na uchwałę Rady Powiatu w E. z dnia 18 kwietnia 29003r. nr "[...]" w części dotyczącej uchwalenia wysokości dodatku mieszkaniowego, natomiast w pozostałym zakresie skargę odrzucił z uwagi na brak wcześniejszego żądania przez skarżących usunięcia naruszenia prawa stosownie do art. 87 ust. l ustawy o samorządzie powiatowym.
Pismem z dnia 26 maja 2004r., które wpłynęło do Starostwa Powiatowego w E. w dniu 27 maja 2004r, B. P., R. W. i B. K. wezwali Radę Powiatu E., na podstawie art. 87 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 142, poz. 1592, ze zm.), do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjętą uchwałą z dnia 18 kwietnia 2003r. Nr "[...]" r. w sprawie zmiany Regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz niektóre inne składniki wynagrodzenia, a także wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego. Podnieśli, iż uchwała narusza art. 6 i art. 12 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw oraz art. 40 i art. 44 ustawy o samorządzie powiatowym.
Zarzucili, iż zmiana regulaminu wynagradzania została podjęta z naruszeniem zapisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908) poprzez brak przepisów przejściowych. Wskazali, że uchwała zmieniająca regulamin wynagradzania nauczycieli stanowi przepis prawa miejscowego, który stosownie do art. 44 ustawy o samorządzie powiatowym w celu wejścia w życie wymaga publikacji w dzienniku urzędowym województwa na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Skarżona uchwała nie została opublikowana i weszła w życie z naruszeniem art. 4 ust. l ww. ustawy. Wyjaśnili, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność przewidziana art. 87 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, gdyż poprzednia ich skarga dotyczyła wyłącznie zasad przyznania dodatku mieszkaniowego.
W związku z tym, że wezwanie do usunięcia wskazanego wyżej naruszenia prawa okazało się bezskuteczne, bowiem Rada Powiatu w E. uchwałą z dnia 25 czerwca 2004r. Nr "[...]" odmówiła uchylenia własnej uchwały z dnia 18 kwietnia 2003r. nr "[...]", B. P., R. W. i B. K. w dniu 12 lipca 2004r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na uchwałę Rady Powiatu w E. z dnia 18 kwietnia 2003r. Nr "[...]" r. w sprawie zmiany Regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz niektóre
inne składniki wynagrodzenia, a także wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego. Zarzucili rażące naruszenie prawa tj. art. 6 i art. 12 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz zmianie innych ustaw oraz art. 40 i art. 44 ustawy o samorządzie powiatowym wnosząc o stwierdzenie nieważności ww. uchwały.
W uzasadnieniu skargi ponownie przedstawili argumenty zgłoszone już w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, gdyż w ich ocenie podjęta uchwała pozbawia nauczycieli nabytych uprawnień w zakresie prawa do dodatku za warunki pracy w określonej wysokości i obniżenie dodatku wbrew zapisowi zawartemu w art. 12 ust. 3 ustawy zmieniającej Kartę Nauczyciela. Uchwała nie zawiera również przepisów przejściowych określających jej wpływ jako nowego aktu prawa na stosunki powstałe pod rządami przepisów dotychczasowych. Dodatkowo postawili zarzut, iż zmiana regulaminu, który jest aktem prawa miejscowego, wymaga stosownie do art. 44 ustawy o samorządzie powiatowym do jej wejścia w życie publikacji w dzienniku urzędowym województwa, zaś skarżona uchwała nie została opublikowana, a zatem weszła w życie z naruszeniem wskazanych wyżej zasad.
W dniu 15 lipca 2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie identycznej treści skargę na uchwałę Rady Powiatu w E. z dnia 18 kwietnia 2003r. nr "[...]", wniosły związki zawodowe - Związek A reprezentowany przez przewodniczącą K. M. i Związek B reprezentowany przez przewodniczącą H. P.. Przewodniczące związków zawodowych podnosząc identyczne zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa przez wskazaną uchwałę jak skarżący nauczyciele, wniosły o stwierdzenie nieważności tej uchwały.
Złożona skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa skierowanym do Rady Powiatu w dniu 19 maja 2004r., na które to wezwanie Rada Powiatu w E. uchwałą z dnia 25 czerwca 2004r. nr "[...]" odmówiła uchylenia własnej uchwały z dnia 18 kwietnia 2003r. nr "[...]" r. w sprawie zmiany Regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz niektóre inne składniki wynagrodzenia, a także wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego.
W odpowiedzi na powyższe skargi z uwagi na identycznej treści zarzuty postawione podjętej uchwale, Rada Powiatu w E. wniosła o oddalenie skargi B. P.,
R. W. i B. K. oraz skarżących związków zawodowych. Wskazano, iż nietrafny jest zarzut naruszenia art. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, póz. 299, ze zm.), gdyż ust. l powołanego przepisu nie dotyczy skarżących nauczycieli, natomiast ust. 2 wskazanego przepisu dotyczy tylko uprawnień wynikających z art. 51, art. 64 ust. 3, art. 86-88 i art. 90 Karty Nauczyciela. Odnośnie zaś naruszenia art. 12 ust. l i 2 cytowanej ustawy to również argument ten nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem ustawa określa w nim tylko średnie wynagrodzenie nauczycieli w latach 2000, 2001 do 30 września 2002r. Ust. 2 wskazuje zaś organ uprawniony do ustalania miesięcznego wynagrodzenia nauczycieli. Dopiero ust. 3 powołanego przepisu statuuje generalną zasadę, iż wynagrodzenie miesięczne ustalone według nowych zasad nie może być niższe od dotychczasowego wynagrodzenia miesięcznego. Ustawodawca w powołanym przepisie zawarł gwarancję dla nauczycieli, aby zmiana ustawy Karta Nauczyciela, która weszła w życie z dniem 5 kwietnia 2000r. nie spowodowała obniżenia dotychczasowego wynagrodzenia otrzymywanego przed nowelizacją i taka obniżka w odniesieniu do nauczycieli, dla których rada powiatu ustala zasady wynagradzania nie miała miejsca.
Odnośnie zarzutu dotyczącego braku publikacji uchwały zmieniającej regulamin wynagradzania stwierdzono, iż nie wydaje się on zasadny skoro była to jedynie uchwała zmieniająca regulamin wynagradzania określony w uchwale z dnia 25 sierpnia 2000r., która także nie była opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa . Przyznano , iż skarżona uchwała nie zawiera przepisów przejściowych lecz w ocenie rady takie przepisy musiałyby być zawarte tylko wówczas, gdyby postanowiono o zachowaniu uprawnień do poprzednich dodatków przez nauczycieli już zatrudnionych i otrzymujących dodatki "pod rządami" uchwały z dnia 25 sierpnia 2000r., a nie było w tej sprawie takiej woli rady powiatu.
Dodatkowo wyjaśniono, iż wskazana uchwała nie została zakwestionowana w ramach nadzoru sprawowanego w oparciu o art. 79 czy art. 81 ustawy o samorządzie powiatowym.
Postanowieniem z dnia 5 listopada 2004r. sygn. akt "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę Związku B jako wniesioną przez organ nie posiadający zdolności skargowej.
Na rozprawie w dniu 5 lipca 2005r. Sąd postanowił o połączeniu sprawy "[...]" ze skargi Związku A ze sprawą "[...]", ze skarg wymienionych wyżej nauczycieli, do łącznego rozpoznania i prowadzić je pod nr "[...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
W ocenie Sądu skargi zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone akty prawa miejscowego pod kątem ich zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.
W myśl art. 147 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: Prawem o postępowaniu, sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie zaś z art. 82 ust. l ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592, ze zm.), który jest przepisem szczególnym do wyżej wskazanego art. 147 § l Prawa o postępowaniu, nie stwierdza się nieważności uchwały organu powiatu po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 78 ust. l, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego.
Wskazać należy również na zapis art. 134 § l Prawa o postępowaniu zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona w takich zakresie kontrola zaskarżonej uchwały wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa, przy czym waga stwierdzonego naruszenia przesądziła o konieczności stwierdzenia nieważności omówionej uchwały we wskazanym wyżej zakresie. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż z uwagi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 lutego 2004r. sygn. akt "[...]" którym objęto kontrolą zaskarżoną uchwałę w zakresie uchwalenia wysokości dodatku
mieszkaniowego, obecna kontrola sądu objęła tylko tę część uchwały, która dotyczyła ustalania i przyznawania wysokości dodatków motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz niektóre inne warunki wynagradzania.
Przechodząc do meritum sprawy w pierwszym rzędzie należy dokonać oceny prawnej regulaminu, o którym mowa w art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela, który to przepis stanowił m.in. podstawę prawną zaskarżonej uchwały. Wskazać należy, iż początkowo kwestia charakteru prawnego uchwał stanowiących regulaminy nagradzania nauczycieli nie był jednolicie postrzegany i można znaleźć w orzecznictwie sądowym orzeczenia , w których wypowiadano pogląd, iż regulaminy wynagradzania nauczycieli podejmowane w oparciu o art. 30 ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela nie są aktami prawa miejscowego m.in. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2001 r. sygn. akt II SA 3057/00, niepublikowany. Jednakże w tym samym czasie sądy podejmowały także inne rozstrzygnięcia, w których definitywnie opowiadały się za stwierdzeniem, że uchwały takie stanowią akty prawa miejscowego. Wobec istniejących rozbieżności Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 24 września 2001r. sygn. OPS 7/01, publ. ONSA 2002 nr l, poz.8, stwierdził, że regulamin, o którym mowa w art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U z 1997r. Nr 56, poz. 357, ze zm.) obejmujący swym zasięgiem więcej niż jedną szkołę, nie jest regulaminem wynagradzania w rozumieniu art. 77 [2] § l Kodeksu pracy i nie wymaga uzgodnienia z zakładową organizacją związkową na podstawie art. 77 [2] § 4 Kodeksu pracy. W dalszej części sąd wypowiedział pogląd, że taki regulamin ma charakter prawa miejscowego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym i ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa. Powyższe stanowisko znalazło powszechną akceptację w orzecznictwie sadowym m.in. w wyroku NSA z dnia 20 marca 2001 r. sygn. akt II SA 109/01, niepublikowany, wyroku NSA z dnia 2 lipca 2002r. sygn. akt II SA/Lu 347/01, niepublikowany, wyroku WSA w Opolu z dnia 22 czerwca 2004r. sygn. akt II SA/Wr 2566/03, niepublikowany. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela zacytowany pogląd prawny, iż regulamin wynagradzania nauczycieli, uchwalony przez organ prowadzący szkołę, którym w tej sprawie jest Rada Powiatu w E., na podstawie art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela ma charakter prawa miejscowego. Każdy akt prawny zawierający normy o charakterze generalnym (czyli nie odnoszące się do indywidualnie oznaczonego podmiotu, lecz do pewnej kategorii potencjalnych adresatów) i abstrakcyjnym (czyli nie są konsumowane przez jednokrotne zastosowanie, lecz mogące być wykorzystane w nieograniczonej liczbie przypadków w przyszłości) wydany przez ustawowo wskazany organ administracji, staje się aktem
normatywnym należącym do prawa miejscowego. Powyższemu kryterium odpowiada właśnie uchwała ustalająca bądź zmieniająca regulamin wynagradzania nauczycieli.
Fakt, że regulaminy wynagradzania nauczycieli są podejmowane na podstawie upoważnień ustawowych i w ich granicach kwalifikuje je właśnie jako akty prawa miejscowego, w rozumieniu art. 94 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483).
Przyjęcie, że regulaminy wynagradzania nauczycieli są przepisami prawa miejscowego obowiązującymi na obszarze jednostki samorządu terytorialnego przesadza o kompetencyjnych i proceduralnych aspektach ich stanowienia i ogłaszania. W myśl art. 42 ust. l ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, ze zm.) akty prawa miejscowego stanowi rada powiatu, w formie uchwały, jeżeli ustawa upoważniająca do wydania aktu nie stanowi inaczej.
Rada Powiatu w E. nie uznała uchwały w sprawie regulaminu wynagradzania nauczycieli, ani zaskarżonej uchwały zmieniającej ten regulamin za akt prawa miejscowego i nie dokonała jego ogłoszenia. Obowiązek ogłoszenia aktów normatywnych został wyrażony wprost w art. 88 ust. l Konstytucji RP, zgodnie z którym "warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie". Zgodnie z treścią art. 43 ust. l ustawy o samorządzie powiatowym, akty prawa miejscowego (...) ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym, akty po ich uchwaleniu przewodniczący rady powiatu kieruje do publikacji - ust. 2. Stosownie do treści art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U Nr 62, poz. 718, ze zm.) w wojewódzkim dzienniku urzędowym ogłasza się: akty prawa miejscowego stanowione przez sejmik województwa, organ powiatu oraz organ gminy, w tym statuty województwa, powiatu i gminy. Wobec tego Rada Powiatu winna była ogłosić uchwałę z dnia 18 kwietnia 2003 r. w sprawie zmiany regulaminy wynagradzania nauczycieli, jak również uchwałę z dnia 25 sierpnia 2000r. określającą zasady wynagradzania nauczycieli w Dzienniku Urzędowym Województwa i uzależnić jej wejście w życie od zaistnienia tego faktu. Organ tego nie uczynił, czym naruszył wskazane przepisy prawa i w tym zakresie zarzuty wniesionych skarg zasługiwały na uwzględnienie.
W tym miejscu wyjaśnić jedynie należy, iż pomimo utraty mocy obowiązującej zaskarżonej uchwały, gdyż mocą § 13 ust. 2 uchwały Rady Powiatu w E. nr "[...]" z dnia 22 kwietnia 2005r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz niektóre inne składniki
wynagrodzenia, a także wysokość i szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego w szkołach i placówkach prowadzonych przez Powiat E. została uchylona, to nie występuje przesłanka bezprzedmiotowości upoważniająca do umorzenia postępowania z uwagi na fakt, że wywołała ona określone skutki prawne, co obligowało Sąd do zbadania legalności podjętej zaskarżonej uchwały.
Rozpatrując kolejny zarzut skarg dotyczący naruszenia rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908) polegający na braku przepisów przejściowych w zaskarżonej uchwale stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, iż powołane rozporządzenie zostało wydane przez Prezesa Rady Ministrów na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 14 ust. 4 pkt l ustawy z dnia 8 sierpnia 1996r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 1999r. Nr 82, poz. 929, ze zm.) w rozdziale o wewnętrznych organach Rady Ministrów. Zatem podstawa prawna tego aktu pochodzi z ustawy skierowanej do administracji rządowej. Wobec tego akty wykonawcze wydawane na jej podstawie powinny regulować kwestie związane z wykonywaniem zadań przez administrację rządową i być kierowane do podmiotów, do których odnosi się ta ustawa. Nie budzić wątpliwości Sądu okoliczność, że unormowania zawarte w niniejszym rozporządzeniu nie mogą wiązać organu samorządu terytorialnego, bowiem jednostki samorządu terytorialnego posiadają konstytucyjnie gwarantowaną samodzielność, która podlega ochronie sądowej wynikającej z art. 165 ust. 2 Konstytucji jak i ratyfikowanej przez Polskę Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego sporządzonej w Strasburgu w dniu 15 października 1985r. [art. 11]. Oznacza to, że gmina, powiat i samorządowe województwo realizują swoje zadania, kierując się wyłącznie swoją wolą, w granicach wynikających z ustaw. Z § 143 Zasad techniki prawodawczej wynika wprawdzie, że do aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132 , w dziale II oraz I rozdziały 2-7, a do przepisów porządkowych - również w dziale I rozdział 9, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej, jednak nie budzi wątpliwości, że zasady te będą odpowiednio stosowane tylko wówczas, gdy jednostka samorządu terytorialnego będzie dobrowolnie się do nich stosowała. Nie można natomiast skutecznie zarzucić jej, że w podejmowanych uchwałach nie stosuje odpowiednio reguł wynikających z powołanego rozporządzenia, gdyż może to czynić tylko w ramach własnego uznania i dobrowolnie.
Także zarzut skarg dotyczący naruszenia art. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz zmianie innych ustaw (Dz. U. 19, poz. 239, ze zm.) dalej zwaną ustawą o zmianie Karty Nauczyciela nie jest trafny. Z brzmienia art. 6 ust. l
ustawy o zmianie Karty Nauczyciela wynika, iż nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy w:
1) przedszkolach publicznych i szkołach publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne nie będące jednostkami samorządu terytorialnego,
2) placówkach kształcenia artystycznego dzieci i młodzieży, placówkach opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych, prowadzonych przez spółdzielnie, instytucje i organizacje społeczne, które działalność oświatowo-wychowawczą i kształcenie artystyczne prowadzą na podstawie statutu,
3) organizacjach społecznych na stanowiskach wymagających kwalifikacji
pedagogicznych,
zachowują do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy dotychczasowe uprawnienia określone ustawą, o ile ustawa, o której mowa w art. l, takie uprawnienia przewiduje. Z ust. 2 zaś wynika, że pracownicy zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy:
1) na stanowiskach nauczycieli w ośrodkach szkolenia i doskonalenia kadr, w ośrodkach szkolenia zawodowego oraz prowadzonych przez organizacje spółdzielcze i społeczne placówkach kształcących i doskonalących w formach pozaszkolnych — na zasadach określonych w ustawie o systemie oświaty,
2) placówkach zbiorowego zakwaterowania, prowadzący pracę wychowawczą z młodocianymi pracownikami (uczniami), dla których praca dydaktyczna i wychowawcza stanowi podstawowe zajęcie,
zachowują do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy uprawnienia wynikające z art. 51,64 ust. 3, art. 86-88 i 90 ustawy, o której mowa w art. 1.
Z brzmienia zaskarżonej uchwały rady powiatu nie wynika aby zmiana dotychczasowego regulaminu wynagradzania nauczycieli naruszała w jakikolwiek sposób uprawnienia wynikające z powołanego przepisu, gdyż nie dotyczy kwestii nim uregulowanych.
Odnośnie zaś naruszenia art. 12 ust. 3 ustawy zmieniającej Kartę Nauczyciela
podniesiony zarzut skarg w tym zakresie także nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie
do powołanego wyżej przepisu wynagrodzenie miesięczne nauczycieli, o których mowa w
ust. 2, ustalone zgodnie z przepisami ustawy, nie może być niższe od ich dotychczasowego
miesięcznego wynagrodzenia. W tym miejscu wskazać należy, iż przepisy tej ustawy
weszły w życie z dniem 5 kwietnia 2000r. i wskazany wyżej przepis prawa nie może być
interpretowany w oderwaniu od poprzedzających go zapisów ust. l i 2, gdyż dopiero
wówczas stanowi on pełną regulację zasad ustalania wynagradzania nauczycieli, które
wprowadzone zostały ustawą zmieniającą Kartę Nauczyciela. Istota regulacji wynikającej
z art. 12 tej ustawy polega na zagwarantowaniu nauczycielom wynagrodzenia w kwocie nie niższej od dotychczas otrzymywanego. Mocą powołanego przepisu zagwarantowano tej grupie zawodowej zachowanie wynagrodzenia w wysokości nie niższej od dotychczas otrzymywanej. Dopuszczona wprawdzie została możliwość zmiany wysokości poszczególnych składników wynagrodzenia, jak również niektóre z nich uległy zlikwidowaniu lecz końcowa kwota wynagrodzenia wraz z dodatkami ustalonymi według nowych reguł nie mogła być niższa od wynagrodzenia dotychczasowego. Gwarancje prawne dla takiego przeliczenia wynagrodzenia nauczycieli stanowiło łącznie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej oraz regulamin wynagradzania, stanowiony przez organ będący jednostką samorządu terytorialnego. Rozporządzenie takie na podstawie art. 30 ust. 5 ustawy Karta Nauczyciela Minister Edukacji Narodowej wydał w dniu 11 maja 2000r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, sposobu obliczania wysokości stawki wynagrodzenia zasadniczego za jedną godzinę przeliczeniową, wykazu stanowisk oraz dodatkowych zadań i zajęć uprawniających do dodatku funkcyjnego, ogólnych warunków przyznawania dodatku motywacyjnego, wykazu trudnych i uciążliwych warunków pracy stanowiących podstawę przyznania dodatku za warunki pracy oraz szczególnych przypadków zaliczania okresów zatrudnienia i innych okresów uprawniających do dodatku za wysługę lat (Dz. U. Nr 39, poz. 455, ze zm.), natomiast organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego określał dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego w drodze regulaminu wysokość dodatków do wynagrodzenia o których mowa w art. 30 ust. l pkt 2 Karty Nauczyciela. Wysokość stawek dodatków do wynagrodzenia zasadniczego na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego ustalana jest w taki sposób aby łączna kwota wynagrodzenia odpowiadała co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa w ust. 3 i 4 tego przepisu. Zmiana regulaminy wynagradzania wprowadzona zaskarżoną uchwałą niewątpliwie obniżała dotychczas otrzymywane dodatki do wynagrodzenia zasadniczego otrzymywane na podstawie regulaminu uchwalonego uchwałą z dnia 25 sierpnia 2000r., lecz w granicach przewidzianych przez przepisy art. 30 Karty nauczyciela. W odpowiedzi na skargę rada powiatu przedłożyła dane za 2003r. z których wynika, że wynagrodzenie dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego kształtuje się mimo obniżenia wysokości dodatków na poziomie wyższym niż standard ustalony od kwoty bazowej. Nadto na rozprawie pełnomocnik organu potwierdził, że dysponuje aktualnymi danymi za 2004r., z której to statystyki wynika, że średnie wynagrodzenie nauczycieli dla których organem prowadzącym jest Powiat E. nadal przewyższa średnie wynagrodzenie w kraju, zaś wynagrodzenie w
Ośrodku "[...]" jest najwyższe w całym powiecie. Wobec powyższego nie jest zasadny zarzut, iż naruszony został art. 12 ust. 3 ustawy zmieniającej Kartę Nauczyciela rozumiany przez skarżących jako bezwzględny zakaz obniżania wynagradzania nauczycieli w każdym czasie po wprowadzonej zmianie sposobu ustalania wynagrodzenia na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie Karty Nauczyciela. Chcąc podzielić w tym zakresie argumentację skarżących należałoby założyć istnienie generalnego zakazu obniżenia wynagrodzenia nauczycieli, gdy tymczasem regulacja zawarta w art. 12 ust. 3 tej ustawy stanowiła o ochronie nauczycieli przed obniżeniem wynagrodzenia z chwilą wprowadzenia nowego systemu wynagradzania co miało miejsce w 2000r. Natomiast w późniejszym okresie gwarancją dla utrzymywania wynagrodzenia nauczycieli na poziomie krajowym stanowi przepis art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela, który uniemożliwia ustalenie i przyznanie wynagrodzenia nauczycielom w kwocie niższej od wynagrodzenia ustalonego zgodnie z art. 30 ust. 3 i 4 tej ustawy.
W tym stanie rzeczy Sąd uznając za zasadny zarzut naruszenia zasad wejścia w życie aktu prawa miejscowego, jaki stanowi zaskarżona uchwała, stwierdził nieważność § 3 uchwały Rady Powiatu w E. z dnia 18 kwietnia 2003 r. Nr "[...]"w części dotyczącej § l pkt od l do 9, na podstawie art. 146 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej wyżej ustawy. Sąd nie podjął rozstrzygnięcia w przedmiocie wykonalności zaskarżonej części uchwały w oparciu o art. 152 wyżej powołanej ustawy z uwagi na fakt, że zaskarżona uchwała utraciła moc z dniem 22 kwietnia 2005r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło