II SA/Ol 684/05
WyrokWSA w Olsztynie2005-12-01
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Hanna Raszkowska, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy następca prawny podmiotu, który spowodował zanieczyszczenie powierzchni ziemi przed wejściem w życie ustawy Prawo ochrony środowiska, może być uznany za "inny podmiot" w rozumieniu art. 12 ust. 1 tej ustawy, aby skorzystać z możliwości zwolnienia z obowiązku rekultywacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że następca prawny podmiotu, który spowodował zanieczyszczenie powierzchni ziemi przed wejściem w życie ustawy Prawo ochrony środowiska, może być uznany za "inny podmiot" w rozumieniu art. 12 ust. 1 tej ustawy, jeśli spełnia pozostałe warunki. Sukcesja uniwersalna nie wyłącza możliwości zastosowania tego przepisu. Jeśli organy administracji uznają przedstawione dowody za niewystarczające, powinny przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe z urzędu.Stan faktyczny
Spółka A S.A. złożyła zgłoszenie zanieczyszczenia powierzchni ziemi na terenie kilku stacji paliw, wskazując, że zanieczyszczenie spowodował poprzedni podmiot, B S.A. Organy administracji odrzuciły zgłoszenie, uznając, że A S.A. jako następca prawny B S.A. nie jest "innym podmiotem" i nie wykazała, że zanieczyszczenie nastąpiło przed wejściem w życie ustawy. WSA uchylił decyzje w części dotyczącej jednej stacji paliw, uznając, że A S.A. jest "innym podmiotem" i wykazała fakt zanieczyszczenia, a organy powinny przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w części dotyczącej odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia ziemi lub gleby na terenie stacji paliw w P., a w pozostałej części oddalił skargę. Orzeczono, że uchylona część decyzji nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądzono koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (Spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu l grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi: I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odrzucenia zgłoszenia faktu zanieczyszczenia ziemi lub gleby na terenie Stacji Paliw nr "[...]" w "[...]" przy ul. "[...]" i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w części dotyczącej odrzucenia zgłoszenia faktu zanieczyszczenia ziemi lub gleby na terenie Stacji Paliw Nr "[...]" w "[...]", przy ul. "[...]"; II. oddala skargę w pozostałej części; III. orzeka , że zaskarżona decyzja w części określonej w pkt. I, nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 220,- zł (dwieście dwadzieścia)
A. S.A. w P. w dniu 30 czerwca 2004 r., powołując się na art. 12 ust. l ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), złożył zgłoszenie zanieczyszczenia powierzchni ziemi na terenie stacji paliw zlokalizowanych w: S. przy ul. "[...]" (działka nr 202/1 i 203); P. przy ul. "[...]" (działka nr 316); J. przy ul. "[...]" (działka nr 288 A/2); W. przy ul. "[...]" (działka nr 256). Podał, że zanieczyszczenie zostało spowodowane przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), przez inny podmiot - B S.A. w W. Z wniosku wynikało, że na zgłoszonych nieruchomościach działalność była prowadzona od 1952 r. w S., od 1960 r. w P., od 1973 r. w J., od 1960 r. w W. W 1999 r. nieruchomości te zostały przekazane A S.A. w stanie zanieczyszczonym.
W toku postępowania, na żądanie Starosty Powiatowego w S. wnioskodawca przedłożył wyniki badań gruntów. Wskazał też, że badania przeprowadzono jedynie powierzchniowo, bowiem nie jest możliwe badanie gruntu pod zbiornikami w trakcie ich eksploatacji.
Starosta Powiatowy w S. decyzją z 22 listopada 2004 r. odrzucił zgłoszenie A S.A. Wskazano w niej, że wnioskodawca jako następca prawny, wszedł we wszystkie prawa i obowiązki B S.A. w W., w tym dotyczące zanieczyszczenia gleby lub ziemi, nie można zatem uznać B S.A. jako inny podmiot niż A S.A. w rozumieniu art. 12 ust. l ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy -Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.). Ponadto z przedstawionych przez wnioskodawcę wyników badań gruntu wynika, iż jedynie w przypadku stacji benzynowej w P. można mówić o zanieczyszczeniu ziemi lub gleby, a z treści przedstawionych dokumentów nie wynika, że zanieczyszczenie powstało przed l października 2001 r.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. S.A., zarzucając że zasada sukcesji uniwersalnej wynikająca z art. 465 § 3 Kodeksu Handlowego obejmuje jedynie stosunki cywilnoprawne. Następstwo prawne wynikające z prawa administracyjnego regulowały przepisy prawa administracyjnego i wymagały każdorazowego indywidualnego rozpoznania. Na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o ochronie środowiska odpowiedzialność sprawcy zanieczyszczeń była niezbywalna i nierozerwalnie związana z osobą sprawcy. Odwołujący wskazał też na niemożność dokonania badań potwierdzających czas w jakim doszło do zanieczyszczenia gruntu. Powołano się też na względy doświadczenia życiowego i wiedzę historyczną dotyczącą stanu technicznego i sposobu eksploatacji stacji paliw w okresie 40 lat, gdy były prowadzone przez A. S.A.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpoznaniu odwołania utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatowego w S., zważając że:
Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) władający powierzchnią ziemi winien załączyć do zgłoszenia wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi i gleby. W tym więc zakresie ciężar potwierdzenia, iż doszło do zanieczyszczenia spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Standardy jakości ziemi i gleby określone są w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz. U. Nr 165, poz. 1359). Z § l ust. l i 2 tegoż rozporządzenia wynika, iż glebę lub ziemię uznaje się za zanieczyszczoną, gdy stężenie co najmniej jednej
l
substancji przekracza wartość dopuszczalną, określoną w załączniku do rozporządzenia. Z wyników badań gruntów wynika, iż jedynie na terenie stacji paliw w P. stwierdzono istnienie zanieczyszczenia gruntu, bowiem próbka wykazała stężenie węglowodorów suchej masy w zakresie C 12 - C 35 (suma olei mineralnych) w wysokości 4.348,17 przy wartości dopuszczalnej 3000. W przypadku pozostałych badań, przedłożonych przez wnioskodawcę, nie stwierdzono przekroczeń wartości dopuszczalnych. Zgłaszający zanieczyszczenie wykazał wiec jedynie, że na terenie jednej nieruchomości położonej w P. nastąpiło zanieczyszczenie ziemi lub gleby, jednak nie wykazał, iż zanieczyszczenie to nastąpiło przed dniem wejścia w życie ustawy przez inny podmiot. Badania przeprowadzone w lipcu 2004 r. potwierdzają jedynie fakt obecnego zanieczyszczenia i nie wskazują na to, iż zanieczyszczenie powstało przed l października 2001 r. a zanieczyszczającym był inny podmiot niż A S.A. Ogólne powoływanie się na długoletnie wykorzystywanie terenu przez poprzednika oraz bliżej nieokreślone względy doświadczenia życiowego nie świadcząc tym, iż to B S.A. w W. był sprawcą zanieczyszczenia. Oceniając czy A. S.A. jest innym podmiotem niż B. S.A. — organ II instancji stwierdził, iż art. 463 § 3 Kodeksu Handlowego wywoływał również skutki w sferze praw i obowiązków publiczno-prawnych, co ma swój wyraz w orzecznictwie sądowym. W ocenie Kolegium za "inny podmiot" w rozumieniu art. 12 ust. l ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. nie można uznać podmiotu będącego sukcesorem uniwersalnym sprawcy zanieczyszczeń. Celem tego przepisu jest umożliwienie podmiotom, które w dniu wejścia w życie omawianej ustawy władały powierzchnią ziemi, na której przed wejściem jej w życie nastąpiło zanieczyszczenie ziemi, spowodowane bez ich udziału ani woli przez inny podmiot. Stąd istnieją podstawy do przyjęcia, iż A S.A. powstały w 1999 r. w wyniku połączenia się spółek, w tym B S.A. jako następcy prawnemu po B S.A., nie przysługuje przymiot innego podmiotu, niż wskazany sprawca zanieczyszczeń B S.A. W związku z powyższym w ocenie Kolegium nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 12 ust. l ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, dlatego zgłoszenie należało odrzucić.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A S.A. wniosło skargę do Sądu, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze zarzucono:
- Naruszenie art. 7 i 77 Kpa poprzez obrazę zasady prawdy obiektywnej, zasady uwzględnienia słusznego interesu strony oraz naruszenia obowiązku organu administracji publicznej zebrania całego materiału dowodowego;
- Naruszenia art. 12 ust. l ustawy z 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy -Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) poprzez przyjęcie, że poprzednik prawny B S.A. nie jest "innym podmiotem" niż podmiot zgłaszający zanieczyszczenie;
- Naruszenie art. 12 ust. 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy -Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) poprzez przyjęcie, że termin "wyniki badań" o których mowa w tym przepisie oznacza wyłącznie wyniki badań laboratoryjnych;
- Naruszenie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy -Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) poprzez przyjęcie, że uwzględniane w zgłoszeniu "wyniki badań" muszą potwierdzać stopień zanieczyszczenia powierzchni ziemi na dzień przejęcia nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi podano, że: Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić. Odrzucenie zgłoszenia bez przeprowadzenia postępowania dowodowego stanowi naruszenie art. 7 i 77 Kpa. Ponadto organ I instancji nie wyznaczył rozprawy w toku postępowania, gdzie strony mogłyby zapoznać się z argumentacją organu, jak również wyrazić swoje stanowisko w sprawie przed wydaniem decyzji.
W ocenie skarżącego do art. 12 należy stosować wykładnię literalną, w związku z czym ważne jest stwierdzenie, że zanieczyszczenia dokonał inny podmiot i jego udowodnienie. Zatem nie należy stosować argumentacji o następstwie prawnym a jedynie wykazać dokonane zanieczyszczenie przez inny podmiot.
Co do następstwa prawnego skarżący uważa, że powszechnie przyjmuje się, iż dopuszczalność przejścia praw i obowiązków administracyjnych na inna osobę wymaga wyraźnego przepisu ustawy, tu powołał się na poglądy doktryny J. Starościanka, S. Kasznicy, Prospekt Emisyjny PKN i wyrok NSA z 23 lipca 1996 r. (SA/Wr 3617/95). Nigdy zasada generalnej sukcesji administracyjnej w przypadku łączenia się spółek handlowych nie była nieograniczona, gdyż zarówno przed jak i po wejściu w życie Kodeksu Spółek Handlowych przyjmowano, że wymaga to szczególnego przepisu ustawy. W odniesieniu do praw i obowiązków z zakresu ochrony środowiska na dzień połączenia się spółek w 1999 r., takiego przepisu szczególnego nie było, zatem brak jest podstaw do przyjęcia odpowiedzialności skarżącego za zanieczyszczenie środowiska spowodowane przez B S. A., bowiem nie jest to ten sam podmiot lecz inny.
Skarżący stwierdził też, że art. 12 ust. 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. nakazuje dołączyć do zgłoszenia "Wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia" nie wskazuje jednak sposobu wykonania badań ani też nie określa rodzaju ich wyników.
W zgłoszeniu zawarto wynik naocznych oględzin zanieczyszczonego terenu, potwierdzających fakt zanieczyszczenia oraz opis okoliczności wskazujących, że sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot. Ustawodawca nie przesądził jaka powinna być metoda badania stopnia zanieczyszczenia a tym samym należy stosować ogólne zasady postępowania administracyjnego. Dlatego skarżący uważa, że w treści zgłoszenia przedstawił informacje, które w świetle art. 12 ust. 2 ustawy oraz przyjętej praktyki stanowią "wyniki badań". Jeśli organ administracji uznał te informacje za niedostateczne, to powinien był wezwać skarżącego do uzupełnienia materiału dowodowego. Wreszcie w ocenie skarżącego na etapie zgłoszenia wystarczające jest stwierdzenie dwóch przesłanek niezbędnych dla wszczęcia postępowania zanieczyszczenie powierzchni oraz wywołanie tego zanieczyszczenia przez inny podmiot. Zatem nieuzasadniony jest pogląd Kolegium, że badania powinny uwzględniać stopień zanieczyszczenia powierzchni ziemi na dzień przejęcia we władanie nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo podano, że argumenty wskazane w skardze, iż "wyniki badań" mogą ograniczyć się do naocznych oględzin są chybione. Nie jest bowiem możliwe aby tą metodą stwierdzić przekroczenie dopuszczalnych stężeń substancji, określonych jako standardy w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej nieruchomości położonych w S., J. i W.
Zgodnie z art. 12 ust. l ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw, władający powierzchnią ziemi, w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot, obowiązany był do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r. do zgłoszenia należało dołączyć odpowiednio wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby oraz opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą zanieczyszczenia był inny podmiot (art. 12 ust. 2 cyt. ustawy). W świetle zgromadzonego materiału dowodowego bezspornym jest, że zgłoszenia dokonano w ustawowym terminie do 30 czerwca 2004 r. i że zgłaszający A S.A. władał gruntami których zgłoszenie dotyczy w dniu l października 2001 r., to jest w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy -
Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.). Spornym jest natomiast w szczególności to, czy nastąpił sam fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby na nieruchomościach będących przedmiotem zgłoszenia, który warunkuje uwolnienie się skarżącego od obowiązku przeprowadzenia rekultywacji powierzchni ziemi (według zgłaszającego zanieczyszczonej), wynikającego z art. 102 ust 1-3 Prawa ochrony środowiska z 27 kwietnia 2001 r. (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.).
Jak wynika z cytowanego wyżej art. 12 ust. l i 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. skarżący powinien załączyć do zgłoszenia wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby. W tym więc zakresie ciężar potwierdzenia, iż doszło do zanieczyszczenia, spoczywa na władającym powierzchnią ziemi.
Zgodnie z legalną definicją, zawartą w art. 3 pkt 25 Prawa o ochronie środowiska, pod pojęciem ziemi rozumie się naturalne ukształtowanie terenu, glebę oraz znajdującą się pod nią ziemię do głębokości oddziaływania człowieka, natomiast pojęcie "gleba" oznacza górną warstwę litosfery, złożoną z części mineralnych, materii organicznej, wody, powietrza i organizmów, obejmującą wierzchnią warstwę gleby i podglebia. Rekultywacja zanieczyszczanej gleby lub ziemi stosownie do art. 103 ust. 2 i 3 Prawa ochrony środowiska, polega na ich przywróceniu do stanu wymaganego standardami jakości. Standardy jakości gleby i ziemi określane są w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz. U. nr 165, poz. 1359) wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 105 ust. l ustawy Prawo ochrony środowiska. Z § l ust. l i 2 tegoż rozporządzenia wynika, iż glebę lub ziemię uznaje się za zanieczyszczoną, gdy stężenie co najmniej jednej substancji przekracza wartość dopuszczalną, określoną w załączniku do rozporządzenia. Standardy jakości gleby lub ziemi określa się, z uwzględnieniem ich funkcji aktualnej i planowanej dla gruntów oznaczonych w grupach od A do C. Grupa C zawiera tereny przemysłowe, użytki kopalne, tereny komunikacyjne (§ 2 rozporządzenia).
Ze zgłoszenia A wynika, że doszło do zanieczyszczenia terenu stacji paliw w S. przy ul. "[...]", P. przy ul. "[...]", J. przy ul. "[...]", W. przy ul. "[...]".
Zgłaszający podał, że sprawcą zanieczyszczeń był B S.A. w W., która do 1999 r. prowadziła na tym terenie działalność. W pismach uzupełniających zgłoszenie podano, iż nie były przeprowadzane badania gruntu w momencie jego przejęcia od tegoż podmiotu, jednak względy doświadczenia życiowego i wiedza historyczna dotycząca stanu technicznego i sposobu eksploatacji stacji paliw w okresie 40 lat wskazują na to, iż grunt zanieczyścił B. S.A. z nadesłanych i sporządzonych po złożeniu wniosku wyników badań gruntów wynika, iż jedynie na terenie stacji paliw w P. stwierdzono istnienie zanieczyszczenia gruntu, bowiem próbka pobrana przy dystrybutorze z ON na głębokości 0,25 m wykazała stężenie węglowodorów mg/kg suchej masy w zakresie C 12 - C 35 ( suma olei mineralnych) w wysokości 4348,17 przy wartości dopuszczalnej 3000. w przypadku pozostałych badań, przedłożonych przez stronę, nie stwierdzono przekroczeń wartości dopuszczalnych. W związku z powyższymi ustaleniami, słusznie organy I i II instancji uznały, że co do gruntów w S., W. i J. nie zostały spełnione warunki określone w art. 12 ust l ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), dlatego zasadnie w tej części zgłoszenie odrzucono. Należy tu jeszcze raz podkreślić, że zgodnie z cytowanym art. 12 ust. 2, ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), który to przepis jest lex specjalis do przepisów Kpa, na zgłaszającym spoczywa obowiązek potwierdzenia złożonymi badaniami faktu zanieczyszczenia ziemi lub gleby. Zatem jeżeli z przedłożonych przez zgłaszającego badań nie wynika fakt zanieczyszczenia, to na organie nie spoczywa obowiązek przeprowadzania z urzędu innych dowodów, w celu wykazania słuszności
twierdzeń zgłaszającego co do zanieczyszczenia ziemi lub gleby, w przeciwnym razie zapis ust. 2 Art. 12 nie miałby sensu.
W świetle powyższych wywodów nie można uznać za słuszny argumentu zawartego w skardze, iż wyniki badań o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy mogą ograniczać się do naocznych oględzin. Jak to słusznie stwierdziło Kolegium, nie jest możliwym, aby tą metodą możliwe było określenie przekroczenia dopuszczalnych stężeń substancji określanych w rozporządzeniu Ministra Środowiska. Tego stanowiska nie może zmienić, to że sprawa dotyczy sektora paliwowego i to, że dla innych celów jako procedurę badawczą przyjmuje się szacowanie naoczne. W tej sytuacji nie można uznać, że w odniesieniu do nieruchomości położonych w S., W. i J. organy I i II instancji naruszyły art. 7 i 77 Kpa poprzez obrazę zasady prawdy obiektywnej i zasady uwzględnienia słusznego interesu strony. Nie jest też słuszny zarzut naruszenia obowiązku zebrania całego materiału dowodowego i przeprowadzenia rozprawy, bowiem nie zachodziła potrzeba uzgodnienia interesów stron i nie przyspieszyłoby i nie uprościłoby to postępowania. Dlatego w tym zakresie skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd oddalił (pkt II wyroku).
Skarga jest natomiast zasadna w części dotyczącej zgłoszenia zanieczyszczenia gruntu na stacji paliw w P. Jak już wyżej podano zgłaszający wykazał wynikami badań, że na dzień ich przeprowadzenia grunt ten należy uznać za zanieczyszczony. Organ II instancji uznając odrzucenie zgłoszenia w tej części za zasadne przyjął, że wynika to z tego, iż B S.A. nie był "innym podmiotem" w rozumieniu art. 12 ust. l ustawy o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) oraz, że A nie wykazał, iż zanieczyszczenie nastąpiło przed wejściem w życie ustawy.
Sąd nie podziela stanowiska organów I i II instancji, że w związku z sukcesją uniwersalną A S.A. nie jest innym podmiotem niż B S.A. w zakresie praw i obowiązków publicznoprawnych wynikających z art. 12 ustawy o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085 ze zm.). W ocenie Sądu konstrukcja art. 12 ustawy, określająca warunki jakie musi spełnić zgłaszający aby skorzystać z dobrodziejstwa tejże ustawy i uwolnić ,się od ciążącego na nim, jako władającym powierzchnią ziemi przewidzianego w art. 102 ust. l ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. -Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62, poz. 627 ze zm.) obowiązku rekultywacji zanieczyszczonej gleby jest unormowaniem szczególnym w odniesieniu do przepisów, z których wynika zasada sukcesji uniwersalnej. Rodzaj następstwa prawnego nie ma znaczenia dla możliwości zastosowania art. 12 ust. l ustawy z 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) - w stosunku do następcy prawnego. Przyjęcie stanowiska, że sukcesja generalna wyłącza możliwość stosowania art. 12 tej ustawy, prowadziłoby do znacznego ograniczenia jej stosowania. Literalne brzmienie tego przepisu uprawnia do możliwości skorzystania z niego przez wszystkich władających powierzchnią w dniu wejścia w życie ustawy i brak jest podstaw by z grona władających wyłączyć następców prawnych.
Podobne stanowisko zajęło WSA w Lublinie (sprawy II SA/LU 344/05 i II SA/LU 343/05) i WSA w Białymstoku (w sprawie II SA/Bk 187/05). W przedmiotowej sprawie niewątpliwym jest, że B S.A. utracił swój byt na skutek wykreślenia tej spółki z rejestru handlowego z dniem 7 września 1999 r. A powstał jako odrębna spółka akcyjna wpisana do rejestru handlowego, przejmując jedynie majątek spółki B i "[...]" w tym nieruchomości będące przedmiotem zgłoszenia. Zatem A S.A. jest "innym podmiotem" w rozumieniu art. 12 ust. l ustawy o wprowadzeniu ustawy -Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), który przejął przedmiotowe grunty. Kolegium zarzuca jednak, że zgłaszający nie wykazał, iż zanieczyszczenie nastąpiło
przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed l października 2001 r. jak już wyżej podano cytowany art. 12 ust. l i 2 jest lex specialis do przepisów Kpa. Wynika jednak z niego tylko, że zgłaszający ma obowiązek przedstawić wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby oraz opisać okoliczności wskazujące, iż sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot.
I na tym modyfikacja obowiązków stron w zakresie postępowania dowodowego wynikającego z przepisów Kpa się kończy. A S.A. przedłożył wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia gruntu na stacji paliw w P. i opis okoliczności wskazujących, że sprawcą tych zanieczyszczeń był B S.A. Zatem skarżący wypełnił swoje obowiązki wskazane w cytowanym art. 12 ust. l i 2 ustawy. Jeżeli organy administracji uznają, że dowody te nie są wystarczające lub niewiarygodne, to z urzędu zgodnie z przepisami Kpa prowadzą dalsze postępowanie dowodowe, mając szczególnie na uwadze przepisy art. 7, 75 § l i 77 Kpa i inne ogólne zasady postępowania administracyjnego.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w częściach dotyczących gruntu w P. wydane zostały z naruszeniem cyt. wyżej przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, co miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił w tych częściach te decyzje (pkt I wyroku) i na podstawie art. 15 tej ustawy orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być w tej części wykonana.
Na podstawie art. 206 w zw. z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzono na rzecz skarżącego połowę poniesionych przez niego kosztów postępowania, ponieważ skarga została uwzględniona tylko w części.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło