II GSK 233/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-28
Skład orzekający: Janusz Drachal, Jan Bała, Zofia Borowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny prawidłowo ocenił, że cechy dystansowe wzoru użytkowego są nieistotne dla jego nowości, a rozwiązanie zostało ujawnione w sposób wystarczający do jego stosowania przed datą zgłoszenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że sąd ten nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący kwestii istotności cech dystansowych wzoru użytkowego dla jego nowości oraz czy ujawnienie rozwiązania było wystarczające do zastosowania przez znawcę. Sąd I instancji nie ustosunkował się do zarzutów skargi dotyczących istotności tych elementów i nie przeprowadził ewentualnego postępowania dowodowego w tym zakresie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy "Przyrząd do odpowietrzania wylewek". Urząd Patentowy unieważnił prawo ochronne, uznając brak nowości rozwiązania z uwagi na jego wcześniejsze ujawnienie w obrocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.K. od wyroku WSA, wnoszącą o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. Zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz R. K. kwotę 1100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędziowie Jan Bała (spr.) NSA Zofia Borowicz Protokolant Anna Wróblewska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 lutego 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 2150/06 w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz R. K. kwotę 1100 (tysiąc sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., działając na podstawie art. 77, art. 11 w zw. z art. 82 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jedn. Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm.), dalej: u.o.w., oraz w związku z art. 315 ust. 3 i art. 52 w zw. z art. 100 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), Urząd Patentowy udzielił na rzecz R. K. prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] pt. "Przyrząd do odpowietrzania wylewek", zgłoszony w dniu 18 sierpnia 2000 r. Zastrzeżeniami patentowymi objęto:
1. Przyrząd do odpowietrzania wylewek posiadający walcowaty korpus z
osadzoną obrotowo w jego osi rączką, znamienny tym, że na zewnętrznej
powierzchni walcowatego korpusu (1) osadzone są pierścienie (3) mające
rozmieszczone promieniście, po stronie zewnętrznej, podłużne palczaste
wypustki (4) i z których każdy posiada usytuowane z jednej strony cztery
dystansowe walcowe wypusty (5) oraz walcowy wpust łączący (6) a ze strony
przeciwnej walcowy wypust łączący (7) o wysokości większej od wysokości
wypustów dystansowych (5) o wielkość równą głębokości walcowego wpustu
łączącego (6).
2. Przyrząd do odpowietrzania wylewek według zastrz. 1, znamienny tym, że
walcowy wpust łączący (6) wykonany pierścieniu (3) umieszczony jest na
przedłużeniu osi palczastych wypustek (4), zaś odpowiadający mu walcowy
wypust łączący (7) umieszczony jest między dwoma sąsiednimi palczastymi
wypustkami (4).
Sprzeciw od prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego na rzecz R. K. na wskazany powyżej wzór użytkowy złożył P.N. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "C.".
Składający sprzeciw podniósł zarzut braku nowości spornego rozwiązania, tj. niespełnienia wymogów z art. 77 i art. 11 w zw. z art. 82 u.o.w. Interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy upatrywał w toczącym się przeciwko niemu z powództwa uprawnionego postępowaniem sądowym o zaniechanie naruszania spornego prawa ochronnego. Podniósł również, że przyrządy do odpowietrzania wylewek mające na walcowatym korpusie zastrzegane "palczaste" pierścienie były znane przed datą zgłoszenia do ochrony przedmiotowego wzoru, na dowód czego powoływał się na katalog firmy francuskiej M. na 2000 rok.
Uprawniony uznał sprzeciw za bezzasadny podnosząc, że zdjęcie wyrobu z przedłożonego katalogu nie ujawnia wszystkich zastrzeganych cech spornego wzoru użytkowego, ponadto katalog na rok 2000 nie zawierał ustalonej daty jego wydania.
Na rozprawie przed Urzędem Patentowym wnoszący sprzeciw przedłożył: oświadczenie R. M. o sprzedaży od 1999 roku wałków do odpowietrzania wylewek mających walcowaty korpus z osadzoną obrotowo w jego osi rączką, na którego powierzchni osadzone są pierścienie mające rozmieszczone promieniście, po stronie zewnętrznej, podłużne palczaste wypustki, oświadczenie L. C. o kupnie artykułu w postaci przyrządu do odpowietrzania wylewek posiadającego walcowaty korpus z osadzoną obrotowo w jego osi rączką wraz z fakturą VAT nr [...], w której pod pozycją 11 wskazano: "Przyrząd do odp. wyl. 75 x 500 prz - odp.755 - 1619" oraz egzemplarz zakupionego artykułu produkcji uprawnionego załączając fotografie okazanego wyrobu, na których opisany artykuł także występuje jako "Przyrząd do odp. wyl. 75 x 500 prz - odp.755 - 1619".
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr Sp. [...] Urząd Patentowy RP unieważnił prawo ochronne na sporny wzór użytkowy uznając, że jako objęty prawem ochronnym nie jest nowym rozwiązaniem w rozumieniu art. 77 i art. 11 u.o.w.
Urząd Patentowy uznał, że istotne, wyróżniające cechy techniczne spornego wzoru użytkowego jako: "przyrządu do odpowietrzania wylewek posiadającego walcowaty korpus z osadzoną obrotowo w jego osi rączką" zawarte są w zastrzeżeniu ochronnym i określone jako: "na zewnętrznej powierzchni walcowatego korpusu osadzone są pierścienie mające rozmieszczone promieniście, po stronie zewnętrznej, podłużne palczaste wypustki, ...oraz walcowy wpust łączący a ze strony przeciwnej walcowy wypust łączący o wysokości większej od wysokości wypustów dystansowych o wielkość równą głębokości walcowego wpustu łączącego".
Cechy określone w zastrzeżeniu ochronnym jako: "posiada usytuowane z jednej strony cztery dystansowe walcowe wypusty" zostały uznane za nieistotne elementy, które nie decydują o istocie wzoru, gdyż funkcjonalność wzoru nie zależy od rodzaju elementów dystansowych. Sam zgłaszający nie przywiązywał wagi do ich ukształtowania, gdyż nie zostały one pokazane na rysunkach zgłoszeniowych, ani nawet do ich obecności, gdyż w skrócie opisu pominął obecność tych elementów.
Tak określone rozwiązanie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania przez wprowadzenie przez uprawnionego do obrotu gospodarczego w styczniu 2000 roku, a więc przed datą zgłoszenia do ochrony spornego wzoru użytkowego ([...] sierpnia 2000 r.) artykułu określonego jako "przyrząd do odpowietrzania wylewek posiadający walcowaty korpus z osadzoną obrotowo w jego osi rączką", o czym świadczą łącznie:
okazany na rozprawie egzemplarz tego artykułu,
faktura VAT nr [...]
oświadczenie L. C.,
w których artykuł jest opisany jednakowo jako: "Przyrząd do odp. wyl. 75 x 500 prz - odp.755 -1619".
Urząd Patentowy stwierdził, że artykuł ten posiada na zewnętrznej powierzchni walcowatego korpusu osadzone pierścienie mające rozmieszczone promieniście, po stronie zewnętrznej, podłużne palczaste wypustki oraz walcowy wpust łączący a ze strony przeciwnej walcowy wypust łączący o wysokości większej od wysokości elementów (pierścieni) dystansowych o wielkość równą głębokości walcowego wpustu łączącego.
W konkluzji organ stwierdził, że przed datą zgłoszenia został ujawniony artykuł o wszystkich istotnych cechach spornego rozwiązania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia [...] lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2150/06 oddalił skargę R. K. na powyższą decyzję Urzędu Patentowego w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy.
Sąd uznał, że powodem unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy był zarzut braku nowości tego rozwiązania. Brak nowości wynikał z ujawnienia rozwiązania przez samego uprawnionego przed datą dokonania zgłoszenia. Sąd zgodził się z poglądem, że istotne cechy rozwiązania objętego spornym prawem ochronnym zostały ujawnione.
Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy prawidłowo uznał, że istotne, wyróżniające cechy techniczne spornego wzoru użytkowego jako: "przyrządu do odpowietrzania wylewek posiadającego walcowaty korpus z osadzoną obrotowo w jego osi rączką" zawarte są w zastrzeżeniu ochronnym i określone jako: "na zewnętrznej powierzchni walcowatego korpusu osadzone są pierścienie mające rozmieszczone promieniście, po stronie zewnętrznej, podłużne palczaste wypustki, ...oraz walcowy wpust łączący a ze strony przeciwnej walcowy wypust łączący o wysokości większej od wysokości wypustów dystansowych o wielkość równą głębokości walcowego wpustu łączącego", natomiast cechę określoną w zastrzeżeniu ochronnym jako: "posiada usytuowane z jednej strony cztery dystansowe walcowe wypusty" jako nieistotny element, który nie decyduje o istocie wzoru. Funkcjonalność wzoru nie zależy bowiem od rodzaju elementów dystansowych. Również uprawniony dokonując zgłoszenia nie przywiązywał wagi do ich ukształtowania ani nawet do ich obecności; nie wskazał tej cechy na rysunkach zgłoszeniowych, wskazał jedynie na jednym rysunku usytuowanie dystansowych wypustów, w skrócie opisu pominął obecność tych elementów.
O braku nowości spornego wzoru, tj. ujawnieniu go do powszechnej wiadomości w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania - jak trafnie podkreślił Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji - świadczą łącznie trzy dowody przedłożone przez wnoszącego sprzeciw.
Sąd podzielił pogląd skarżącego, że oświadczenie L.C. nie stanowi dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a., niemniej nie oznacza to, że pozbawione jest ono mocy dowodowej.
R. K. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniósł o jego uchylenie w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 2552 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (teks jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), dalej: p.w.p., poprzez niewyznaczenie R.K. terminu do ustosunkowania się do przedmiotu postępowania spornego co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) naruszenie art. 246 § 1 p.w.p. w zw. z art. 256 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego został wniesiony przez stronę w terminie 6 miesięcy, licząc od opublikowania informacji o udzieleniu prawa ochronnego w "Wiadomościach Urzędu Patentowego";
3) naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez dopuszczenie przez organ do postępowania administracyjnego podmiotu, który nie posiada przymiotu "strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.", to jest strony nieistniejącej;
4) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że w dniu [...] czerwca 2005 r. P.N. zgłosił sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego;
5) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, to jest nieuprawnione i nieznajdujące pokrycia w zgromadzonym materiale dowodowym uznanie, iż zgłoszony przez R. K. wzór użytkowy nie posiadał cechy "nowości";
6) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie stanowiska strony skarżącej dotyczącego niespełnienia warunku stosowalności przez przyrząd do odpowietrzania wylewek opisany w oświadczeniu pana C.;
7) naruszenie art. 11 u.o.w. w związku z art. 82 u.o.w. w zw. z art. 315
p.w.p. poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu przez Sąd, że opisany w oświadczeniu pana C. przyrząd do odpowietrzania wylewek posiada cechy rozwiązania;
8) naruszenie art. 77 u.o.w. poprzez przyjęcie, że wzór użytkowy [...] nie posiadał cechy "nowości";
9) nieuwzględnienie przez Sąd I instancji zarzutów dotyczących nierespektowania przepisów art. 27 Konstytucji RP oraz ustawy o języku polskim.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator wskazał, że podmiot wnoszący sprzeciw, tj. przedsiębiorstwo "C.", nie istnieje. Brak bowiem było oznaczenia czy podmiot ten jest spółką prawa handlowego czy jest to osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "C.". Wnoszący skargę nie miał zatem możliwości ustalenia kto jest stroną w postępowaniu administracyjnym, zaś organ nie wezwał do uzupełnienia tego braku formalnego. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną złożony w sprawie sprzeciw nie zawierał odpowiedniego oznaczenia rodzaju podmiotu wnoszącego, nie zawierał siedziby przedsiębiorstwa, a także zawierał błąd co do samej nazwy (firmy) wnoszącego sprzeciw.
Kasator uznał, że organ nie wyznaczył mu odpowiedniego terminu do nadesłania stosownej odpowiedzi na zarzuty sprzeciwiającego się, nie wzywając jej jednocześnie do przedstawienia swego stanowiska w sprawie. W związku z tym nie miał możliwości należytej obrony swoich interesów zgodnie z przepisami prawa.
Zarzucił również naruszenie art. 246 § 1 p.w.p. w zw. z art. 256 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż sprzeciw wobec prawomocnej decyzji został wniesiony przez stronę w terminie 6 miesięcy, licząc od opublikowania informacji o udzieleniu prawa ochronnego w "Wiadomościach Urzędu Patentowego". Publikacja w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" nastąpiła w dniu 31 stycznia 2005 r., nr 01/2005. Kasator stoi na stanowisku, iż skoro uznano, że sprzeciw wniesiony został przez podmiot nieistniejący, a więc nieposiadający przymiotu "strony" w postępowaniu, to nie można przyjąć, iż zachowany został termin do wniesienia sprzeciwu. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że P.N. przystąpił do sprawy dopiero na rozprawie przed Urzędem Patentowy w dniu [...] czerwca 2006 r. W ocenie kasatora oczywistym jest, iż P. N. nie wniósł sprzeciwu, a pełnomocnik zgłaszający sprzeciw, występował w imieniu podmiotu nieistniejącego. Zatem nie można uznać, iż przystępujący do sprawy P.N. wniósł sprzeciw w wymaganym terminie.
Kasator wskazał również na fakt, iż odwołanie się do poglądów doktryny i piśmiennictwa w zakresie ustalenia "nowości wzoru użytkowego" jest niewystarczające dla uznania, iż zgłoszony przez niego wzór użytkowy tej cechy nie posiadał. Postępowanie dowodowe powinno być poprowadzone tak, aby cechę "nowości" ustalić lub ją obalić w sposób niebudzący wątpliwości. Zatem Urząd Patentowy powinien był skorzystać z opinii biegłych w tym zakresie, a nie samodzielnie dokonywać oceny, ponieważ określenie "cechy nowości" dla zarejestrowanego wzoru użytkowego wymagało wiadomości specjalnych, z których trakcie postępowania nie skorzystano.
Kasator podniósł, że nie uczyniono zadość przepisom Konstytucji RP. Nie zgodził się ze stwierdzeniem Sądu I instancji, iż dowody w postaci katalogów firmy M. S.A. w języku francuskim oraz firmy W. w języku niemieckim nie stanowiły podstawy dla wydania zaskarżonej decyzji. Były one przecież dopuszczone przez organ administracji i stanowiły materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, na podstawie którego została wydana decyzja administracyjna. Należało zatem uznać, że z całą pewnością naruszone zostały przepisy dotyczące języka polskiego.
Uczestnik postępowania P.N. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, który powinien czynić zadość wymaganiom formalnym, jakie ogólnie zostały sformułowane w art. 46 § 1 p.p.s.a. w odniesieniu do pism pochodzących od strony oraz wymaganiom materialnym, jakie zostały dla niej przewidziane.
Wymagania materialne skargi kasacyjnej, dotyczące przytoczenia podstaw i ich uzasadnienia, wiąże się z obowiązkiem wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, które zostały naruszone. Za niewystarczające należy uznać ogólnikowe zarzuty naruszenia tych przepisów oraz skierowanie ich przeciwko rozstrzygnięciu organu, a nie zaskarżanemu orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania (uzupełniania lub uściślania) zarzutów za autora skargi kasacyjnej, czy stawiania hipotez w tym obszarze, sanując zaistniałe braki.
Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu i kierunków zaskarżenia, gdyż skarga kasacyjna winna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 25 maja 2004 r. sygn. akt FSK 155/04, Lex nr 129843; z dnia 26 października 2004 r. sygn. akt OSK 773/04, Lex nr 164460; z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt 884/04, Lex nr 286859; z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. akt FSK 1289/04, Lex nr 147753; z dnia 26 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1436/04, Lex nr 236857; z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt FSK 383/05, Lex nr 187517).
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Co do podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wskazać należy, że konstruowanie zarzutów o charakterze procesowym wymaga bezwzględnego nawiązania do uchybienia przepisom ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie można uznać za wystarczające samo odwoływanie się do naruszenia w sprawie przepisów procesowych regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej (Prawa własności przemysłowej czy K.p.a.). Sąd administracyjny, przeciwko któremu to orzeczeniu skierowana jest przecież skarga kasacyjna, jako środek zaskarżenia bezpośrednio bowiem nie stosuje norm regulujących postępowanie przed Urzędem Patentowym. Oparcie zatem skargi kasacyjnej na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie jest możliwe bez wskazania na naruszenie przepisów postępowania związanych z wypełnieniem swej roli przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2004 r. sygn. akt GSK 73/04, Lex nr 108540; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r. sygn. akt II FSK 166/05, Lex nr 194422; wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2006 r. sygn. akt II FSK 61/05, Lex nr 196783; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II FSK 104/05, OSP 2007/1/7 z glosą aprobującą A. Kubiak-Kozłowska).
Wymaganie dokładanego wskazania w podstawie kasacyjnej przepisu, który został naruszony w zaskarżonym orzeczeniu wiąże się z zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Zasada ta oznacza - poza przypadkami nieważności postępowania, wymienionymi w art. art. 183 § 2 p.p.s.a. - pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej, które determinują kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, jaką powinien on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżanego orzeczenia. Będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych - poza przedstawionymi w skardze kasacyjnej - wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego lub postępowania przed tym sądem i musi skoncentrować swoją uwagę wyłącznie na weryfikacji zarzutów sformułowanych przez kasatora.
Odnosząc powyższe uwagi ogólne do rozpoznawanej skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że nie spełnia ona wszystkich wymogów stawianych temu środkowi zaskarżenia.
Zarzuty naruszenia prawa procesowego sprowadzają się przede wszystkim do przepisów ustawy - Prawo własności przemysłowej, gdyż zdaniem kasatora po stronie organu administracji doszło do naruszenia procedury przewidzianej w tej ustawie. Prawo własności przemysłowej nie jest stosowane przez sądy administracyjne w ich postępowaniu i dlatego nie może stanowić kryterium oceny zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stąd też, skoro wskazane przez kasatora przepisy p.w.p. oraz przepisy k.p.a., jako przepisy prawa procesowego nie mogły być stosowane przez Sąd I instancji, to w konsekwencji przepisy te nie mogły zostać przez ten Sąd naruszone.
Skarżący zasadnie zarzuca natomiast, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. przyjął, iż stan faktyczny sprawy w zakresie przesłanek uzasadniających unieważnienie prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy został dokładnie wyjaśniony. Sąd I instancji ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazał, iż "(...) o braku nowości spornego wzoru, tj. ujawnieniu go do powszechnej wiadomości w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania - jak trafnie podkreślił Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji - świadczą łącznie trzy dowody: okazany na rozprawie egzemplarz wzoru użytkowego objętego prawem ochronnym, faktura VAT nr [...] oraz oświadczenie L. C.".
Stosownie do art. 11 u.o.w., który ma odpowiednie zastosowanie do wzoru użytkowego na podstawie art. 82 tej ustawy, rozwiązanie uważa się za nowe, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie na wystawie publicznej. Skarżący uzyskał prawo ochronne na sporny wzór użytkowy z pierwszeństwem od dnia [...] sierpnia 2000 r. Przedstawiony w toku postępowania administracyjnego egzemplarz wzoru użytkowego objętego prawem ochronnym produkcji uprawnionego wraz z odpisem faktury VAT z dnia [...].01.2000 r. dotyczącej "Przyrząd do odpow. wyl. 75 x 500 prz - odp. 755-1619" (k. 37 a.a.) może świadczyć o tym, iż sporny wzór użytkowy został udostępniony do wiadomości powszechnej przed datą [...] sierpnia 2000 r. określoną jako pierwszeństwo do prawa ochronnego na ten wzór użytkowy. Nie oznacza to jednak, iż to udostępnienie spełniło dalsze wymogi z art. 11 u.o.w., a mianowicie że nastąpiło w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania.
O sposobie takiego ujawnienia spornego wzoru użytkowego świadczy zdaniem Sądu I instancji pisemne oświadczenie L. C. z dnia [...] czerwca 2006 r., w którym stwierdził, iż "(...) przyrząd do odpowietrzania wylewek wyszczególniony pod poz. 11 na fakturze nr [...], wystawionej przez Firmę K. z U. dnia [...] stycznia 2000 r. ("Przyrząd do odpowo.wyl. 75 x 500 prz-odp. 55-1619" - kserokopia w załączeniu) charakteryzował się walcowatym korpusem z osadzoną w jego osi rączką, a na powierzchni tego korpusu osadzone były pierścienie mające rozmieszczone promieniście na obwodzie (tj. po jego stronie zewnętrznej) podłużne palczaste wypustki, przy czym co najmniej od początku roku 2000 przyrządy tego typu oferowane były również przez innych dostawców".
Tak opisane elementy wzoru użytkowego różnią się od opisu tego wzoru zawartego w zastrzeżeniach ochronnych, w których podano także, iż chodzi o "podłużne palczaste wypustki i z których każdy posiada usytuowane z jednej strony cztery dystansowe walcowe wypusty oraz walcowy wpust łączący a ze strony przeciwnej walcowy wypust łączący o wysokości większej od wysokości wypustów dystansowych o wielkość równą głębokości walcowego wpustu łączącego (...)".
W tej sytuacji zachodziła konieczność wyjaśnienia czy tak opisany przez L. C. wzór użytkowy był w rzeczywistości wzorem udostępnionym do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania (art. 11 w związku z art. 82 ustawy o wynalazczości), skoro nie wspomina on o dalszych elementach tego wzoru opisanych w zastrzeżeniach ochronnych.
W decyzji UP z dnia [...] czerwca 2006 r. stwierdzono, iż cechy określone w zastrzeżeniu ochronnym jako "posiada usytuowane z jednej strony cztery dystansowe walcowe wypusty" zostały uznane za nieistotne elementy, które nie decydują o istocie wzoru, gdyż funkcjonalność wzoru nie zależy od rodzaju elementów dystansowych i stanowisko to podzielił Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
Zarówno jednak w decyzji UP, jak i w uzasadnieniu wyroku nie wskazano w oparciu o jakie dowody dokonano takich ustaleń. Nie ustosunkowano się też w sposób wyczerpujący do zarzutów skargi, w której podnoszono, iż wypusty dystansowe pełnią istotną rolę, gdyż ich funkcja polega na zapewnieniu odpowiedniej odległości pomiędzy sąsiadującymi pierścieniami, co umożliwia m.in. wyrównanie wylewki oraz dodatkowego wypustu i odpowiadającego mu wpustu przeciwdziałającym obrotowi pierścieni na wałku.
W tej sytuacji w toku ponownego rozpoznania sprawy będzie zachodziła konieczność wyjaśnienia powyższych okoliczności i ewentualnie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego.
Odnośnie zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego "nieuwzględnienia przez Sąd I instancji zarzutów dotyczących nierespektowania przepisów art. 27 Konstytucji RP oraz ustawy o języku polskim", to stwierdzić należy, iż Sąd I instancji te ostatnie zarzuty uznał za zasadne, lecz jednocześnie stwierdził, że dopuszczone przez UP dowody w postaci materiałów w językach obcych bez tłumaczenia na język polski nie stanowiły podstawy do wydania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny powyższy pogląd podziela, gdyż UP w oparciu o te materiały nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych, a zatem samo formalne dopuszczenie tych dowodów stanowiło niewątpliwie uchybienie wskazanym przez kasatora przepisom, lecz nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Nie zachodzi potrzeba ustosunkowania się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 11 ustawy o wynalazczości w związku z art. 82 tej ustawy i art. 315 p.w.p., gdyż kwestia udostępnienia wzoru użytkowego do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostatecznych danych (art. 11 ustawy o wynalazczości) będzie zależna od ustaleń faktycznych poczynionych w toku ponownego rozpoznania sprawy.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Adminsitracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 tej ostatniej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło