I SA/Bk 332/06

WyrokWSA w Białymstoku2007-08-29

Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez podmioty, które nie istniały lub nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT, które nie dokumentują faktycznie dokonanych czynności podlegających opodatkowaniu. Faktury wystawione przez nieistniejące podmioty lub podmioty, które nie nabyły towarów, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego.
Stan faktyczny
W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu podatku od towarów i usług przez K. W. za 2002 r. Podatnik obniżył podatek należny o podatek naliczony z faktur wystawionych przez podmioty nieistniejące lub nieuprawnione do ich wystawienia, a także z faktur zakupu narzędzi i materiałów do remontu, które nie były związane z działalnością gospodarczą. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. K. W. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2002 r. oddala skargę W wyniku kontroli przeprowadzonej w firmie Przedsiębiorstwo Handlowo -Usługowe "O." K. W. w S., w zakresie rzetelności deklarowania podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa za 2002 r., stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2002 r. Ustalono, że K. W. bezpodstawnie obniżył podatek należny o podatek naliczony zawarty w fakturach wystawionych przez podmioty nieistniejące i nieuprawnione do wystawiania faktur VAT. Ponadto ustalono, że podatnik dokonał odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu narzędzi i materiałów do remontu oraz rolet aluminiowych – wbrew przepisom art. 25 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Z uwagi na powyższe, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...] określił Firmie "O." w miejsce zadeklarowanej kwoty zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2002 r. W uzasadnieniu oparto się m.in. na ustaleniach, że firma "D." Sp. z o.o. [...] nie figuruje w ewidencji podatników Urzędu Skarbowego w P. oraz nie jest wpisana do rejestru przedsiębiorców. Stwierdzono, że Spółka ta nie była zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, stąd stosownie do treści § 50 ust. 4 pkt 1 lit.a), rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym oraz § 48 ust.4 pkt 1a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym – faktury wystawione przez ten podmiot nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w firmie "O.". Odnośnie faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe "I." Z. S., organ pierwszej instancji ustalił, że sprzęt RTV i AGD oraz artykuły gospodarstwa domowego nie były przedmiotem obrotu handlowego między firmą "I." i PHU "O.". Ustalono, że w dokumentach źródłowych za 2002 r. firma "O." posiada faktury opatrzone nazwą PHU "I.". Według organu towary nie były jednak importowane przez Z. S. Powołując się na postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Apelacyjną w W., wskazano, iż w wyniku przeprowadzonych przeszukań nie zabezpieczono żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że Z. S. w 2002 r. prowadził działalność pod nazwą PHU "I.". Ponadto organ podniósł, że Z. S. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 1 stycznia 2002 r., o czym świadczy fakt wykreślenia z tym dniem z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta i Gminy R. wpisu dotyczącego działalności PHU "I.". Świadczy o tym także fakt nie składania żadnych deklaracji podatkowych w 2002 r. W toku postępowania kontrolnego przeprowadzonego u strony, ustalono natomiast, że PHU "O." K. W. posiada w dokumentacji źródłowej faktury opatrzone nazwą i PHU "I.", dotyczące zakupów artykułów gospodarstwa domowego, sprzętu RTV i AGD. Według organu, strona nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów mogących potwierdzić fakt nabycia artykułów RTV i AGD od podmiotu PHU "I.". Nie stwierdzono w dokumentach źródłowych żadnych dowodów dokumentujących zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego za towary według faktur opatrzonych nazwą PHU "I.". Z powyższych ustaleń organ pierwszej instancji wywiódł, że artykuły gospodarstwa domowego oraz sprzętu RTV i AGD, nie były przedmiotem obrotu handlowego między firmą Z. S. i PHU "O.". Dlatego też podatek naliczony wynikający z zakwestionowanych faktur nie może być odliczony od należnego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano m.in. art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. – o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i § 50 ust. 4 pkt 5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym oraz 48 ust.4 pkt 5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. Ponadto organ pierwszej instancji zakwestionował odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu narzędzi i materiałów do remontu oraz rolet aluminiowych wbrew przepisom art. 25 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Ustalono bowiem, że umowa najmu lokalu użytkowego położonego w G. przy ul. P. [...] nie przewidywała dokonywania i ponoszenia wydatków na jego remont i modernizację. Stwierdzono, że poniesienie wydatków remontowych w końcowym okresie trwania umowy najmu jest nieracjonalne i powoduje, iż brak jest związku przyczynowo-skutkowego poniesionych kosztów z uzyskanymi przychodami. Stąd też poniesione w tym celu koszty organ nie uznał jako koszty uzyskania przychodu na podstawie art. 22 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. nie zgodził się K. W. W jego imieniu odwołanie złożył pełnomocnik i wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając naruszenie: - § 50 ust. 4 pkt 1 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, pomimo braku przesłanek faktycznych do zastosowania tego przepisu, - art. 120, art. 122, art. 180, art. 187, art. 188, art. 191, 199 Ordynacji podatkowej. - art. 217 Konstytucji RP, poprzez odebranie prawa do odliczenia podatku naliczonego w oparciu o przepisy rangi podustawowej. Dyrektor Izby Skarbowej w B., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając ją za zgodną z prawem. W uzasadnieniu organ odwoławczy odniósł się wstępnie do kwestii faktur wystawionych przez "D." Sp. z o.o. [...], podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. Podniósł, iż kwestia, czy jest to podmiot istniejący, czy też nieistniejący została szczegółowo zbadana. Ustaleń w tym przedmiocie strona nie kwestionowała w odwołaniu. Odnośnie faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe "I." Z. S., organ odwoławczy wskazał, że wynikało z nich, iż przedmiotem transakcji były importowane towary AGD i RTV. Jednocześnie ustalono na podstawie dowodów zebranych przez UKS w W. OZ w C. ustalono, że kontrahent Strony nie posiadał żadnej dokumentacji za 2002 r. tj.: faktur zakupu, dokumentów SAD, faktur sprzedaży, ewidencji dla potrzeb podatku VAT (rejestrów zakupu, rejestrów sprzedaży), deklaracji VAT-7. Deklaracje VAT-7 za poszczególne miesiące 2002 r. nie były też składane do urzędu skarbowego. Tego stanu rzeczy strona nie kwestionowała. Jedynie stwierdziła, że otrzymała towary AGD i RTV i za nie zapłaciła. Oceniając całokształt zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, że nie wystąpił obrót towarami AGD i RTV, wyszczególnionymi w fakturach sprzedaży wystawionych przez Z. S. dla K. W. Brak dowodów źródłowych i dokumentacji podatkowej, a także zawiadomienie Z.S. o popełnieniu przez niego przestępstwa, potwierdza to, że Z.S., wystawca kwestionowanych faktur, nie nabył towarów wyszczególnionych w wystawionych fakturach sprzedaży, a skoro ich nie nabył, to także nie mógł ich sprzedać Stronie. Powyższe oznacza, że zakwestionowane faktury nie potwierdzają czynności w nich wykazanych, bowiem nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji handlowych opisanych w tych fakturach, a to oznacza, że są to faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, czyli faktury fikcyjne. O wiarygodności tych transakcji nie może świadczyć fakt wystawienia faktur i oświadczenie nabywcy, że towar nabył. Byłoby to ewidentne odejście od zasady pisemności oraz zasad obowiązujących w podatku od towarów i usług. Dyrektor Izby Skarbowej w B., powołując się na treść art. 19 ust. 1 i ust.2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz przepisów § 50 ust.4 pkt 5 lit "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. i § 48 ust.4 pkt 5 lit "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, stwierdził, że strona nie była uprawniona do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony w fakturach wystawionych przez firmę Z. S. od stycznia do grudnia 2002 r. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w B. podkreślił, że w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada pisemności. Natomiast podatek od towarów i usług oparty jest na fakturze VAT (SAD). Nieodzownym elementem tego systemu jest też obowiązująca ewidencja zakupów i sprzedaży oraz samoobliczenie podatku VAT przedstawione w deklaracji VAT-7. Tego wszystkiego natomiast po stronie "kontrahenta" Strony zabrakło. Strona odwołująca zarzuciła kontrolującym, że nie zainteresowali się innymi kontrahentami Z. S., którzy nabywali od niego AGD i RTV. Organ odwoławczy podkreślił, że dla ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie nie były niezbędne ustalenia dotyczące kontaktów handlowych Z. S. z innymi niż Strona kontrahentami. Przesłuchanie zatem innych kontrahentów Z. S. nie stanowiłoby "przeciwdowodu", ponieważ na podstawie tego dowodu strona nie mogłaby udowodnić tezy odmiennej. Nie istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między ewentualnymi transakcjami między Z. S. i tymi kontrahentami a Stroną. Stąd też zdanie organu nie naruszono art. 188 Ordynacji podatkowej. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w B. nie dokonano dowolnej oceny materiału dowodowego. Materiał ten bowiem był jednoznaczny w swojej wymowie: kontrahent Strony nie nabył towarów AGD i RTV, więc nie mógł ich sprzedać. Tego zaś stanu rzeczy nie mogły zmienić zgłaszane przez pełnomocnika Strony wnioski dotyczące przesłuchania świadków i dokonania oględzin faktur, nie dotyczyły one bowiem dowodów leżących po stronie kontrahenta Strony. Z powyższą decyzją organu podatkowego odwoławczego nie zgodził się K. W. W jego imieniu została złożona przez pełnomocnika skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniesiono o uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. zarzucono naruszenie: 1. § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz § 48 ust.4 pkt 5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r.; 2. art. 188 o.p. poprzez nieuwzględnienie żądania strony, dotyczącego przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania świadków, w sytuacji, gdy przedmiotem dowodu były okoliczności mające znaczenie dla sprawy; 3. art. 122 o.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, ograniczając dalece inicjatywę dowodową strony; 4. art. 210 § 4 o.p. poprzez powołanie się w uzasadnieniu decyzji na sprzeczne ustalenia w zakresie stanu faktycznego; 5. art. 187 § 1 o.p. poprzez niedopełnienie obowiązku zebrania materiału dowodowego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (organ pominął wiele dowodów, np. nie ustosunkował się do zeznań E. C. i M. F., z kolei dowody, na których się oparł ocenił wybiórczo i dowolnie, ewidentnie manipulując nimi, nadto organ zaniechał przeprowadzenia dowodu z zeznań pracownika K. W., uzasadniając to tym, że świadek nie zgłosił się na przesłuchanie oraz zaniechał przeprowadzenia dowodu z zeznań innych świadków; 6. art. 180 w zw. z art. 191 o.p. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wątpliwym domniemaniu faktycznym, według którego o tym, że strona skarżąca (K.W.) nie nabywała towarów od Z. S. świadczą zasadniczo dwie przesłanki: brak jakichkolwiek dokumentów źródłowych dotyczących nabycia artykułów AGD i RTV przez Z. S. (czyli sprzedawcę) oraz brak dokumentacji podatkowej u sprzedawcy; 7. art. 121 § 1 oraz art. 123 o.p. poprzez niedopełnienie obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, szczególnie poprzez dezinformację pełnomocnika strony o miejscu przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka; 8. art. 123 o.p. poprzez podjęcie próby przesłuchania Z. S. pomimo braku skutecznego i prawidłowego zawiadomienia o tym pełnomocnika strony, a dodatkowo pozbawienie strony czynnego udziału w przesłuchaniu tego świadka w dniu 19 sierpnia 2005 r., poprzez nieudzielanie informacji i niedopełnienie obowiązku zawiadomienia strony o konieczności posiadania przez stronę zezwolenia na widzenie; 9. art. 180 w zw. z art. 196 o.p. poprzez uznanie za środek dowodowy oświadczenia osoby trzeciej, które nie zostało odebrane w formie zeznania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy K. W., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą PHU "O.", miał prawo do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z zakwestionowanych przez organy skarbowe faktur VAT, wystawionych przez PHU "I." Z. S. i "D." Sp. z o.o. [...] Na wstępie Sąd pragnie zwrócić uwagę na regulację zawartą w przepisie art. 19 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. – o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, Dz. U. nr 11, poz.50 ze zm. (w brzmieniu obowiązującym w 2002 r.), statuującą zasadę podatku od towarów i usług, czyli prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Kwotę podatku naliczonego stanowi natomiast suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług (art. 19 ust.2 tejże ustawy). Realizując upoważnienie ustawowe zawarte w cytowanej ustawie – o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, Minister Finansów wydał w dniu 22 grudnia 1999 r. rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz.1245 ze zm.). Rozporządzenie to obowiązywało do 25 marca 2002 r. Z dniem 26 marca 2002 roku natomiast weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 27, poz.268 ze zm.). Przedmiotowe rozporządzenia znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, która dotyczy podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od miesiąca stycznia do września 2002 r. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z § 50 ust.4 pkt 5 litera "a" cytowanego rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999 r., jak też identycznie brzmiącego przepisu § 48 ust.4 pkt 5 litera "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. - w przypadku gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Analiza powyższych uregulowań wskazuje, że ustawodawca jednoznacznie przesądził, iż faktura stanowiąca podstawę do realizacji uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego musi dokumentować faktycznie wykonaną usługę czy sprzedaż. Sąd zwraca również uwagę, że w sprawie ze skargi M. W., której przedmiotem był podatek od towarów i usług, jednak za inne okresy rozliczeniowe (od maja do grudnia 2001 r.) w niemal identycznym stanie faktycznym, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatków faktycznie należnych, tj. podatków przypadających do zapłaty z tytułu faktycznej sprzedaży towarów lub usług. W każdym zatem przypadku gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy - faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. Niewystarczającym przy tym jest dla prawa do odliczenia podatku z danej faktury jedynie ustalenie, że dany towar znajdował się w posiadaniu nabywcy, jeżeli nie zostanie wykazane, że to w wyniku czynności udokumentowanej tą właśnie fakturą, rodzącej u sprzedawcy powstanie obowiązku podatkowego, doszło do nabycia tegoż towaru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006 r., I FSK 960/05, niepublikowany). Co prawda cytowane orzeczenie nie wiąże Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, niemniej jednak nie sposób nie zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Sąd II instancji w przywołanym wyroku. Przechodząc do dalszych rozważań, w ocenie Sądu z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organy skarbowe niezbicie wynika, że kwestionowane faktury VAT, wystawione przez Z. S. nie stwierdzały czynności rzeczywiście dokonanych. Z uwagi na merytoryczną wadliwość, nie mogły zatem rodzić uprawnienia do odliczenia wykazanego w nich podatku. Podkreślić należy, że Z. S. nie zna pochodzenia towarów, na które wystawione zostały kwestionowane faktury VAT. Nie podaje żadnego źródła ich nabycia. Potwierdza jedynie, że jest wystawcą zakwestionowanych faktur i że łączyły go kontakty handlowe z firmą skarżącego (por. protokoły zeznań z dnia 26 września 2005 r. i 19 października 2005 r.). Ponadto, jak ustalono w toku postępowania podatkowego część zakwestionowanych faktur wystawionych zostało przez Z. S., jako prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PHU "I.". Ustalono jednocześnie, że firma Z. S. "I." nie figuruje w ewidencji podatników VAT Urzędu Skarbowego W. P. (k.23/123 tom I akt administracyjnych). W 2002 roku w bazie danych Urzędu Skarbowego w W. nie zaewidencjonowano również wpływu deklaracji VAT-7, PIT-4, PIT-5, PIT-8 oraz zeznania podatkowego PIT-36 za 2002 r. Z. S.i (pismo Naczelnika US w W. – k.67/63 tom II akt administracyjnych). Nadmienić również należy, iż decyzją Urzędu Miasta i Gminy w R., firma Z. S. PHU "I.", została z dniem 1 stycznia 2002 r. wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej (k.49/35 tom II akt administracyjnych). Organy skarbowe ustaliły przy tym, że Z. S. nie posiada żadnej dokumentacji źródłowej za 2002 rok, związanej z rzekomymi kontaktami handlowymi z K. W. Przedstawione wyżej okoliczności dają w ocenie Sądu podstawę do skutecznego podważenia wiarygodności twierdzeń kontrahenta K. W., jak też twierdzeń skarżącego, co do faktu rzeczywistego nabycia towaru wyszczególnionego w zakwestionowanych fakturach VAT od Z. S. W gruncie rzeczy strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Samo oświadczenie, co do faktu nabycia towarów pozostaje gołosłowne, w szczególności, że nie przedłożono np. dowodów przedstawiających przebieg operacji finansowych zapłaty za towar. Powyższe natomiast skłania do konstatacji, że skoro w rzeczywistości do transakcji między podmiotami gospodarczymi nie doszło, a po stronie sprzedawcy – Z. S., nie powstał obowiązek podatkowy (od 2002 roku nie prowadził działalności gospodarczej pod nazwą "I.", nie ewidencjonował sprzedaży towarów, na które wystawiono kwestionowane faktury, nie składał deklaracji VAT-7), przedmiotowe faktury nie mogą nieść za sobą uprawnienia nabywcy (skarżącego) do odliczenia wykazanego w nich podatku. Odnosząc się do kwestii faktur VAT wystawionych na rzecz skarżącego przez firmę "D." Sp. z o.o. [...], nie ulega wątpliwości, że postępowanie w niniejszej sprawie wykazało, iż podmiot ten nie istnieje. Spółka o takiej nazwie i numerze NIP, który figuruje na kwestionowanych fakturach, nie była wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, jak też nie była zarejestrowana jako podatnik podatku od towarów i usług. Zgodnie natomiast § 50 ust. 4 pkt 1 litera "a" cytowanego rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999 r., jak też identycznie brzmiącego przepisu § 48 ust. 4 pkt 1 litera "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. – w przypadku gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących - faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Rozstrzygnięcie organów w zakresie faktur wystawionych przez nieistniejący podmiot "D.", jest zatem w pełni uzasadnione. Zgodnie z przepisami zawartymi w Rozdziale 11 Działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), istotą postępowania podatkowego jest ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialnoprawnych. W ramach dokonywanej oceny zebranego materiału dowodowego organy podatkowe związane są ogólnymi zasadami postępowania podatkowego, w tym w szczególności wynikającymi z przepisów: art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa (zasada swobodnej oceny dowodów) i art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa (zasada prawdy obiektywnej), a oceny dokonane w ramach postępowania nie mogą być dowolne. Działania organów w niniejszej sprawie ocenić należy jako obiektywne i bezstronne, zmierzające do wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Przeprowadzone w sprawie dowody i ich ocena wskazują, że wyciągnięte zostały logiczne wnioski w zakresie zakwestionowanych faktur VAT nie dokumentujących faktycznie dokonanej przez firmę "I." na rzecz skarżącego sprzedaży towarów AGD i RTV, czego wyraz organ odwoławczy dał w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Zdaniem Sądu organy skarbowe należycie uzasadniły swoje stanowisko w sprawie, czym spełniły wymagania stawiane w art. 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa. Wskazały, dlaczego odmówiły wiarygodności twierdzeniom strony skarżącej. Wymienione zostały przyczyny, dla których nie dopuszczono przedłożonych przez skarżącego wniosków dowodowych. Wyjaśniono również podstawę prawną decyzji. Nieuzasadniony jest zatem zarzut skargi naruszenia art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa. Za bezzasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 188 ustawy – Ordynacja podatkowa. Przesłuchanie w charakterze świadka kontrahentów Z. S. było bezcelowe i w świetle ustalonego przez organy stanu faktycznego (brak dokumentacji źródłowej dotyczącej transakcji między skarżącym i firmą Z. S.) nie miało znaczenia dla uwiarygodnienia kontaktów handlowych między stroną skarżącą i PHU "I.". Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, iż podstawę odliczenia podatku od towarów i usług stanowi wyłącznie faktura VAT, czy też dokument SAD. W tym stanie rzeczy, mnożenie dowodów z zeznań świadków prowadziłoby do nadmiernego przedłużenia postępowania, co stałoby w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania podatkowego (art. 125 ustawy – Ordynacja podatkowa). Ponadto również organ wykazał, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że pomiędzy firmami Z. S. i skarżącym nie miały miejsca kontakty handlowe związane z obrotem sprzętem RTV i AGD. Końcowo, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 193 ustawy – Ordynacja podatkowa, sformułowanego przez pełnomocnika skarżącego podczas rozprawy w dniu 16 maja 2007 r. i uzupełnionego pismem z dnia 16 maja 2007 r., Sąd zauważa, że w istocie z treści protokołu kontroli nie wynika wprost, iż organ stwierdził fakt nierzetelności ksiąg podatkowych skarżącego. Niemniej jednak w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie powyższe uchybienie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Otóż fakt nierzetelności rejestru zakupów i sprzedaży prowadzonego w PHU "O." pośrednio wynika ze wspomnianego protokołu kontroli, który swym zakresem objął właśnie m.in. rejestry zakupu i sprzedaży. W protokole kontroli zakwestionowano rzetelność i prawidłowość obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług. Zatem obecne (na etapie rozprawy przed sądem) powoływanie się na tę okoliczność jest nieuzasadnione. Reasumując powyższe rozważania, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdził podnoszonych w skardze naruszeń przepisów prawa. Organy skarbowe właściwie dokonały subsumcji norm prawa materialnego pod prawidłowo ustalony stan faktyczny. Nie naruszyły przy tym przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło