II SA/Ol 55/26

WyrokWSA w Olsztynie2026-02-24

Skład orzekający: Ewa Osipuk, Beata Jezielska, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca regulamin korzystania z terenów rekreacyjnych, która zawiera przepisy powtarzające lub modyfikujące regulacje ustawowe, narusza prawo w stopniu istotnym, skutkującym stwierdzeniem nieważności części uchwały?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy, która na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, powtarza lub modyfikuje przepisy ustawowe dotyczące zakazu spożywania alkoholu, palenia tytoniu, odpowiedzialności cywilnej czy obowiązków właścicieli zwierząt, narusza prawo w stopniu istotnym. Takie naruszenie wykracza poza zakres delegacji ustawowej i zasady techniki prawodawczej, co skutkuje stwierdzeniem nieważności części uchwały. Natomiast przepisy dotyczące obowiązku sprawowania opieki nad dziećmi na placu zabaw mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego.
Stan faktyczny
Wojewoda Warmińsko-Mazurski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Kalinowo dotyczącą regulaminów korzystania z terenów rekreacyjnych, zarzucając naruszenie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i uregulowanie materii już ustawowo uregulowanej lub jej modyfikację. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności uchwały w określonych częściach, wskazując na powtórzenie przepisów ustawowych dotyczących zakazu spożywania alkoholu, palenia tytoniu, odpowiedzialności cywilnej oraz obowiązków właścicieli zwierząt. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że wprowadzone przepisy mają charakter prewencyjny i informacyjny, a nie modyfikują prawa ustawowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w określonych ustępach załączników, a w pozostałym zakresie oddalił skargę. Zasądził od Gminy Kalinowo na rzecz Wojewody Warmińsko-Mazurskiego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Gminy Kalinowo z dnia 29 stycznia 2025 r. nr X.69.25 w przedmiocie ustalenia regulaminu korzystania z plaży w Skrzypkach oraz regulaminów korzystania z pozostałych terenów rekreacyjnych I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie: - ustępów 10 i 11 Załącznika Nr 1, - ustępów 8, 10, 11, 13 i 14 Załącznika Nr 2, - ustępów 7, 8, 9, 11 i 12 Załącznika nr 3, - ustępów 3, 6 i 7 Załącznika Nr 4; II. w pozostałym zakresie oddala skargę; III. zasądza od Gminy Kalinowo na rzecz Wojewody Warmińsko-Mazurskiego kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Rada Gminy Kalinowo (dalej jako: Rada Gminy) w dniu 29 stycznia 2025 r., na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm., dalej jako: u.s.g.), podjęła uchwałę nr X.69.25 w sprawie ustalenia regulaminu korzystania z plaży w Skrzypkach oraz regulaminów korzystania z pozostałych terenów rekreacyjnych (dalej jako: Uchwała lub Regulamin), stanowiących załączniki do Uchwały. Skargę na powyższą Uchwałę wniósł Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: Wojewoda lub skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i uregulowanie w akcie prawa miejscowego materii uprzednio już uregulowanej ustawowo, a przy tym zmianę ustawowych postanowień oraz ich modyfikację. W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności kwestionowanej Uchwały w części dotyczącej: ustępu 10 załącznika nr 1 do Uchwały, ustępu 11 załącznika nr 1 do Uchwały, ustępu 2 załącznika nr 2 do Uchwały w zakresie sformułowania "którzy ponoszą za nie pełną odpowiedzialność", ustępu 8 załącznika nr 2 do Uchwały w zakresie sformułowania "spożywania napojów alkoholowych, innych używek, palenia tytoniu oraz (...)", ustępu 10 załącznika nr 2 do Uchwały, ustępu 11 załącznika nr 2 do Uchwały, ustępu 13 załącznika nr 2 do Uchwały, ustępu 14 załącznika nr 2 do Uchwały, ustępu 7 załącznika nr 3 do Uchwały, ustępu 8 załącznika nr 3 do Uchwały, ustępu 11 załącznika nr 3 do Uchwały, ustępu 12 załącznika nr 3 do Uchwały, ustępu 3 załącznika nr 4 do Uchwały w zakresie sformułowania "spożywania alkoholu i (...)", ustępu 6 załącznika nr 4 do Uchwały, ustępu 7 załącznika nr 4 do Uchwały, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniesionej skargi podniesiono, że z przekroczeniem delegacji ustawowej Rada Gminy uchwaliła ustęp 8 załącznika nr 2 do Uchwały w zakresie sformułowania "spożywania alkoholu, innych używek, palenia tytoniu oraz (...)", jak również w ustępie 3 załącznika nr 4 do Uchwały zabraniając spożywania alkoholu na wieży widokowej. Wskazano, że Rada Gminy wkroczyła w materię szczegółowo uregulowaną w ustawie, a mianowicie w art. 14 ust. 2a z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Odnosząc się do wprowadzonego w regulaminie placu zabaw zakazu palenia tytoniu podniesiono, że w tym przypadku przekroczenie normy kompetencyjnej nastąpiło poprzez modyfikację zakazu wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy z 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. W ocenie Wojewody ustanowienie przez Radę Gminy zakazu spożywania innych używek jest zbyt ogólne i daleko idące, biorąc pod uwagę znaczenie słowa "używka", według Słownika Języka Polskiego PWN. Odnosząc się do ust. 10 załącznika nr 1 do Uchwały, ust. 11 załącznika nr 2 do Uchwały oraz ust. 11 załącznika nr 3 do Uchwały podniesiono, że organ stanowiący gminy nie jest uprawniony do określenia sankcji za nieprzestrzeganie postanowień regulaminu. Wskazano, że wprowadzone rozwiązania budzą wątpliwości także w kontekście Konstytucji RP, zapewniającej każdemu nietykalność osobistą i wolność osobistą. Zdaniem skarżącego sposób sformułowania kwestionowanego przepisu Regulaminu nie wyklucza możliwości użycia przymusu bezpośredniego wobec wskazanych w nich osób, co jednak leży w gestii jedynie uprawnionych ustawowo podmiotów, np. Policji. Wyjaśniono ponadto, że w odniesieniu do obszarów wodnych, w tym też kąpielisk, plaż, itd., zastosowanie będzie miała ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych, a zgodnie z przepisami tej ustawy zarządzający wyznaczonym obszarem wodnym lub osoba przez niego upoważniona może od osoby niewłaściwie zachowującej się żądać jedynie opuszczenia przez nią tego obszaru, co oznacza, że egzekucja tego żądania będzie należeć już wyłącznie do właściwych służb, uprawnionych do stosowania przymusu bezpośredniego. Odnosząc się do regulacji zawartej w ust. 11 załącznika nr 1 do Uchwały Wojewoda wskazał, że Rada Gminy nie miała kompetencji do określenia zasad odpowiedzialności cywilnej w związku z korzystaniem z obiektu, w tym w zakresie szkód i mogących zaistnieć zdarzeń i wypadków, gdyż akt prawa miejscowego nie może zawierać regulacji dotyczących zakresu odpowiedzialności stron określonego stosunku prawnego. Podniesiono, że argumentację tą należy również odnieść do ust. 2 oraz 10, 13 i 14 załącznika nr 2 do Uchwały oraz do ust. 7 oraz 11-12 załącznika nr 3 do Uchwały i ust. 6 i 7 załącznika nr 4 do Uchwały. Wskazano, że kompetencja rady gminy do wprowadzenia reguł dotyczących obowiązującego sposobu zachowania się podmiotów, które przebywają na terenach lub w obiektach, o jakich mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g., nie obejmuje upoważnienia do wprowadzenia jakichkolwiek przepisów ustalających lub modyfikujących odpowiedzialność cywilną w sytuacji, gdy odpowiedzialność deliktowa została już uregulowana w art. 415, art. 427, art. 428 i 430 Kodeksu cywilnego. Odnośnie do ust. 8 załącznika nr 3 do Uchwały podano, że ustawowa delegacja dla rady gminy do określenia obowiązków właścicieli zwierząt domowych, określona została w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i na tej podstawie Rada Gminy podjęła uchwalę Nr XII.80.20 z dnia 5 marca 2020 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Kalinowo. W § 27 i 28 tej uchwały określono obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi. Skoro zaś odrębny przepis ustawowy zobowiązuje organ samorządu gminnego do ustalenia obowiązków nakładanych na właścicieli zwierząt domowych, nie jest dopuszczalnym regulowanie tej samej materii i w takim samym zakresie w uchwale podjętej na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Kalinowo (dalej jako: Rada), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o jej oddalenie w całości i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania. Odnosząc się do zakwestionowanego ust. 8 załącznika nr 2 do Uchwały oraz ust. 3 załącznika nr 4 do Uchwały wskazano, że wprowadzenie zapisów dotyczących zakazu palenia papierosów, spożywania napojów alkoholowych i innych używek miało na celu zapewnienie bezpieczeństwa i porządku na publicznym terenie, jak również ochronę zdrowia użytkowników. Zatem wprowadzenie tych przepisów miało charakter prewencyjny, mający na celu bezpośrednią informację oraz przypomnienie użytkownikom o obowiązujących zakazach, nie zaś tworzenie nowego prawa. Odnośnie do postanowień ust. 11 załącznika nr 2 do Uchwały oraz ust. 11 załącznika nr 3 do Uchwały podniesiono, że wprawdzie zasady zachowania się obywateli w miejscach publicznych w państwie prawa są regulowane generalnie na poziomie ustawowym, ale nie wszystkie regulacje przystają do konkretnych jednostkowych przypadków. Dlatego, w ocenie Rady, w odniesieniu do gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej każdej gminie przyznano prawo samodzielnego regulowania zasad i trybu korzystania z jej konkretnych obiektów czy urządzeń. Wskazano ponadto, że normy organizacyjne stanowione na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. gwarantować powinny właściwą eksploatację obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, a cel ten będzie osiągnięty jedynie w sytuacji, gdy osoby korzystając z terenu użyteczności publicznej będą znały, przynajmniej w podstawowym zakresie, zasady zachowania obowiązujące w tym miejscu. Zatem normy zawarte w zaskarżonej Uchwale wskazują jedynie na konieczność należytego zachowania się użytkowników obiektów tak, aby zachowanie to nie doprowadziło do wyrządzenia szkody, czy też spowodowania zagrożenia dla innych użytkowników. W ocenie Rady przyjęcie zapisów regulaminu, przy uwzględnieniu stanowiska skarżącego sprawi, że wprawdzie staną się bardziej poprawne formalnie, ale nie do końca przydatne praktycznie do stosowania przez użytkowników. Zdaniem Rady zaskarżona Uchwała nie modyfikuje odpowiedzialność wynikającą z przepisów Kodeksu cywilnego. Jeżeli zaś dany przepis regulaminu nie stanowi niedozwolonej modyfikacji innej obowiązującej normy prawa (ustawowej definicji, ustawowego zakresu odpowiedzialności), a jedynie jej powtórzenie lub przypomnienie, to naruszenie polegające na naruszeniu zasad techniki prawodawczej nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które skutkować musiałoby stwierdzeniem jego nieważności. Odnosząc się do zarzutów dotyczących ust. 8 załącznika nr 3 do Uchwały podniesiono, że ich celem było podkreślenie obowiązku stosowania się do zasad regulaminu, a zatem zapisy te także miały pełnić funkcję informacyjną i przypominającą, co jest szczególnie ważne w kontekście zdrowia i bezpieczeństwa wszystkich użytkowników obiektów. Wyjaśniono, że zapis mówiący o tym, że psy na terenie pola namiotowego mogą przebywać jedynie w kagańcach i na uwięzi został wprowadzony w celu zwiększenia świadomości użytkowników, dotyczącej zasad bezpiecznego korzystania z obiektów oraz przypomnienie im o konieczności zachowania ostrożności w trakcie przebywania w otoczeniu zwierząt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, w zakresie swej właściwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, ale nie wszystkie w niej podniesione zarzuty są uzasadnione. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy zarówno skarżący w swojej skardze, jak i organ w odpowiedzi na skargę zawarli wnioski o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Przechodząc do meritum sprawy należy podnieść, ze zaskarżona Uchwała została podjęta na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem na podstawie u.s.g. organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Akty te mają niewątpliwie powszechny charakter i najczęściej przybierają formę regulaminów. Użyte w tym przepisie pojęcie "zasady i tryb korzystania" przewiduje kompetencję organu gminy do formułowania norm abstrakcyjnych i generalnych ustalających reguły zachowania się w obrębie obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, zasady prawidłowego ich użytkowania i korzystania z nich (por. np. wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2529/15, dostępny w CBOSA). Należy przy tym podkreślić, że w myśl art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że materia uregulowana aktem prawa miejscowego powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia ani też wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Ponadto przepisy aktów prawa miejscowego powinny być uchwalone zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r. poz. 283, dalej również jako: ZTP). Przepis § 136 ZTP wyraźnie ustanawia zaś zakaz zamieszczania w uchwale i zarządzeniu przepisów prawnych niezgodnych z ustawą, na podstawie której są one wydawane, oraz innymi ustawami i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, a także przepisów prawnych niezgodnych z rozporządzeniami. Natomiast § 137 ZTP stanowi, że w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Z mocy § 143 ZTP zasady te znajdują zastosowanie również przy stanowieniu aktów prawa miejscowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja oraz uzupełnienie przez przepisy stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego jest niezgodne z zasadami legislacji i stanowi wykroczenie poza zakres ustawowego upoważnienia. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. Taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje. Jest też dezinformujące, bowiem trzeba liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy, a więc do naruszenia wymagania adekwatności (zob. wyrok NSA z 10 lutego 2023 r., sygn. III OSK 6830/21, dostępny w CBOSA). Należy także wskazać, że zgodnie z art. 91 ust. 1 zd. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Natomiast w myśl art. 91 ust. 4 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Nie każde zatem naruszenie prawa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, a tylko takie, które ma charakter istotny. Przy czym przepisy u.s.g. nie zawierają wskazania, jakiego rodzaju uchybienia należy kwalifikować jako istotne. Nie ulega jednak wątpliwości, że za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takie rodzaje naruszenia prawa, jak podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. W związku z powyższym stwierdzić należy, że zasadnie zakwestionował Wojewoda postanowienia Regulaminów dotyczące zakazu spożywania alkoholu i palenia tytoniu, zawarte w ust. 8 Załącznika Nr 2 oraz ust. 3 Załącznika Nr 4 do zaskarżonej uchwały, gdyż stanowią one nieuprawnione powtórzenie przepisów rangi ustawowej. Zakaz spożywania alkoholu wynika z art. 14 ust. 2a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2023 r. poz. 2151 ze zm.) stanowiącym, iż zabrania się spożywania napojów alkoholowych w miejscu publicznym, z wyjątkiem miejsc przeznaczonych do ich spożycia na miejscu, w punktach sprzedaży tych napojów. Natomiast zakaz palenia tytoniu zawarty jest w art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1162 ze zm.) stanowiącym, że zabrania się palenia wyrobów tytoniowych, w tym palenia nowatorskich wyrobów tytoniowych, i palenia papierosów elektronicznych, z zastrzeżeniem art. 5a w ogólnodostępnych miejscach przeznaczonych do zabaw dzieci. Przy czym, jak słusznie zauważył Wojewoda, zakaz wynikający z tego przepisu jest szerszy niż to zawarto w postanowieniu Regulaminu, co dodatkowo wskazuje na modyfikację przepisu ustawowego. Sąd podziela także pogląd skarżącego, że zawarte w Regulaminie pojęcie "używki" nie zostało sprecyzowane, co nie tylko narusza zasadę redagowania przepisów w sposób zrozumiały dla adresatów, określoną w § 5 pkt 2 ZTP, ale może powodować wątpliwości przy interpretacji tego przepisu. Należy przy tym wyjaśnić, że Sąd stwierdził nieważność ust. 8 Załącznika nr 2 zaskarżonej uchwały w całości, a nie jak wnioskował Wojewoda tylko w części, gdyż pozostała część przepisu wymagałaby jego przeredagowania, do czego nie jest upoważniony sąd administracyjny. Ponadto Sąd, nie będąc związany wnioskami skargi, stwierdził nieważność ust. 3 Załącznika nr 4 do uchwały w całości, a zatem także w zakresie zakazu zażywania środków odurzających na wieży widokowej. Należy bowiem zauważyć, że wprawdzie z art. 62 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2023 r. poz. 1939 ze zm.) wynika jedynie zakaz posiadania środków odurzających lub substancji psychotropowych, ale Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 stycznia 2011 r. (sygn. I KZP 24/10) wskazał, że posiadaniem środków odurzających lub substancji psychotropowych w rozumieniu art. 62 ustawy jest każde władanie (dysponowanie) takim środkiem lub substancją, a więc także związane z jego użyciem lub zamiarem użycia. Odnośnie do postanowień przewidujących możliwość usuwania osób naruszających porządek publiczny lub przepisy Regulaminu z terenu plaży (ust. 10 załącznika nr 1 do Uchwały), z terenu placu zabaw (ust. 11 załącznika nr 2 do Uchwały) oraz z terenu pola namiotowego i kompleksu boisk (ust. 11 załącznika nr 3 do Uchwały) Sąd podziela stanowisko skarżącego, że organ stanowiący gminy nie jest uprawniony do stanowienia o sankcjach za naruszenie regulaminu (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z 10 czerwca 2024 r., sygn. III SA/Gl 329/24, wyrok WSA w Łodzi z 28 października 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 587/25, dostępne w CBOSA). Do usunięcia z obiektu użyteczności publicznej osoby, która narusza porządek publiczny lub Regulamin upoważniona jest wyłącznie Policja lub inne służby porządkowe, działające w granicach swoich ustawowych uprawnień. Zatem przepisy aktu prawa miejscowego nie stanowią podstawy do ewentualnej ingerencji uprawnionych służb, a w związku z tym zakwestionowane regulacje wykraczają poza delegację ustawową zawartą w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Słusznie także podnosi skarżący, że Rada Gminy nie była upoważniona do określenia w zaskarżonej uchwale zasad odpowiedzialności cywilnej w związku z korzystaniem z obiektów, o czym postanowiono w § 11 załącznika nr 1 do Uchwały, ust. 10, 13 i 14 załącznika nr 2 do Uchwały, ust. 7 i 12 załącznika nr 3 oraz ust. 6 i 7 załącznika nr 4 do Uchwały. Umieszczenie w treści zaskarżonej uchwały regulacji dotyczących odpowiedzialności materialnej za wszelkie uszkodzenia urządzeń przez osobę, która wyrządziła szkodę lub też opiekunów lub rodziców w przypadku szkody wyrządzonej przez dzieci stanowi niedopuszczalne powtórzenie w akcie prawa miejscowego, gdyż odpowiedzialność deliktowa jest regulowana w przepisach Kodeksu cywilnego (art. 415, art. 427, art. 428 i 430 K.c.). Z tych samych względów postanowienia Regulaminu nie mogą określać włączeń odpowiedzialności administratora obiektu lub też Gminy za rzeczy pozostawione, zagubione lub skradzione, lub też odpowiedzialności za bezpieczeństwo osób lub dzieci. W orzecznictwie sądowym dominuje bowiem pogląd, zgodnie z którym kwestie ponoszenia odpowiedzialności cywilnej nie mogą być objęte regulacją aktu prawa miejscowego obejmującego ustalenie zasad korzystania z obiektów lub urządzeń użyteczności publicznej (por. wyrok NSA z 9 lutego 2022 r., sygn. III OSK 4921/21; wyrok NSA z 31 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 1076/22; wyrok WSA w Krakowie z 3 grudnia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 731/13, dostępne w CBOSA). Natomiast Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności ust. 2 Załącznika nr 2 do Uchwały w zakresie sformułowania: "którzy ponoszą za nie pełną odpowiedzialność". Należy bowiem zauważyć, że regulacja ta nakłada obowiązek przebywania dzieci na terenie placu zabaw wyłącznie pod opieką dorosłych, co mieści się w granicach upoważnienia ustawowego. Regulacja ta określa bowiem jedną z zasad korzystania z obiektu użyteczności publicznej oraz nie stanowi powtórzenia zapisu ustawowego. W tych okolicznościach użyte sformułowanie o odpowiedzialności rodziców, nie określające jednak rodzaju tej odpowiedzialności, w ocenie Sądu ma jedynie charakter informacyjny i nie stanowi istotnego naruszenia prawa. Z kolei Sąd podzielił stanowisko Wojewody odnośnie do postanowień ust. 8 załącznika nr 3 do Uchwały, dotyczących obowiązku przebywania psów na terenie pola namiotowego wyłącznie w kagańcach i na uwięzi. Wyjaśnić należy, że wprawdzie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024 r. poz. 399 ze zm., dalej jako: u.c.p.g.) nakłada na radę gminy wymóg określenia w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mające na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku, ale regulacje zawarte w uchwale podjętej na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. nie mogą mieć zastosowania w przypadku, gdy z innej ustawy wynika odrębna podstawa prawna regulująca w sposób bardziej precyzyjny delegację ustawową umocowującą organy samorządu gminy do określenia trybu i zasad korzystania z konkretnych urządzeń użyteczności publicznej lub w dużo bardziej skonkretyzowanym zakresie. Tym samym skoro odrębny przepis ustawowy (art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g.) zobowiązuje organ samorządu gminnego do ustalenia obowiązków nakładanych na właścicieli zwierząt domowych celem zapewnienia ochrony przed zanieczyszczeniem przez te zwierzęta terenów przeznaczonych do wspólnego użytku, to nie jest dopuszczalnym regulowanie tej samej materii i w takim samym zakresie w uchwale podjętej na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. (wyrok NSA z 20 czerwca 2018 r., sygn. II OSK 3084/17, wyrok NSA z 31 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 1076/22, dostępne w CBOSA). Z tych samych względów Sąd stwierdził nieważność również ust. 9 Załącznika nr 3 do Uchwały, który nakazuje właścicielom zwierząt przebywających na terenie pola namiotowego oraz kompleksu boisk do zapewnienia bezpieczeństwa i czystości. Z kolei zawarty w tym samym postanowieniu Regulaminu obowiązek posiadania aktualnego świadectwa szczepienia psa przeciwko wściekliźnie nie tylko powtarza zapis ustawowy, ale także go modyfikuje. Obowiązek szczepienia psów przeciwko wściekliźnie wynika z art. 56 ust. 1 i 2 ustawy dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2023 poz. 1075 ze zm.). Przy czym w myśl art. 56 ust. 4 tej ustawy psy poddane szczepieniu podlegają wpisowi do rejestru prowadzonego przez lekarzy weterynarii, o których mowa w ust. 3. Po przeprowadzeniu szczepienia posiadaczowi psa wydaje się zaświadczenie lub dokonuje się wpisu w paszporcie, o którym mowa w art. 24e ust. 2. Jednak brak jest przepisu rangi ustawowej nakładającego na właściciela psa obowiązek posiadania przy sobie aktualnego świadectwa szczepienia psa. Zatem wprowadzenie takiego obowiązku w drodze aktu prawa miejscowego nie mieści się w ramach kompetencji rady gminy określonej w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Reasumując należy stwierdzić, że z wyżej podanych powodów, wskazane w sentencji wyroku regulacje zostały podjęte z istotnym naruszeniem prawa. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło