III OZ 328/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant: asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 393/23 o odmowie zmiany postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 10 maja 2023 r., nr SKO.4213.6.2023 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 1 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 393/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu wniosku J.A. (dalej: "skarżący"), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: "SKO") z 10 maja 2023 r., nr SKO.4213.6.2023 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pn. "Budowa budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażami, zagospodarowaniem terenu, niezbędną infrastrukturą techniczną oraz społeczno-rekreacyjnymi inwestycjami towarzyszącymi przy ul. [...] we W.". Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu wywiedzionego przez skarżącego zażalenia, postanowieniem z 22 listopada 2023 r., sygn. akt III OZ 504/23 oddalił zażalenie na ww. postanowienie WSA we Wrocławiu z 1 sierpnia 2023 r. W dniu 11 grudnia 2023 r. skarżący złożył wniosek o zmianę postanowienia WSA we Wrocławiu z 1 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 393/23 poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji SKO. Postanowieniem z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 393/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił zmiany wcześniejszego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że podobnie, jak na wcześniejszym etapie postępowania, obecnie skarżący także nie uprawdopodobnił, aby wykonanie zaskarżonej, ostatecznej decyzji skutkowało spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Objęte wnioskiem o przeprowadzenie dowody stanowią bądź okoliczności, które mają dowieść błędności skarżonej decyzji, bądź wskazywać na dalsze działania podejmowane przez inwestora, a stanowiące kolejne kroki, zmierzające do realizacji inwestycji. Podkreślone przez Sąd I. instancji zostało, że skoro uchwała o lokalizacji inwestycji mieszkaniowej została już podjęta, to wstrzymanie decyzji środowiskowej nie ma na nią wpływu. W tym stanie rzeczy Sąd I. instancji uznał, że skarżący, ponownie posłużył się argumentacją nie wskazującą ani na przesłanki z art. 61 p.p.s.a., czy art. 86f ust. 1 u.u.i.ś., ani nie wskazał na nastąpienie trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w tym przepisie, w następstwie wynikającym z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję. Nie uprawdopodobnił także skarżący, że trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w ust. 1, nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego, co mogłoby skłonić sąd do wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Złożonym w dniu 20 maja 2024 r. pismem skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wywiódł zażalenie na ww. postanowienie WSA we Wrocławiu z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 393/23. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to: art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 86f ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: ustawa środowiskowa) oraz w zw. z art. 11 ust. 1 i 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (t. jedn.: Dz.Urz. L Nr 26 z 28.1.2012 r., s. 1; dalej: dyrektywa EIA) poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie na skutek błędnej oceny przytoczonych przez skarżącego okoliczności, uzasadniających wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji, a powodujących istotne następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia dopuszczonego zaskarżoną decyzją, tj. dopuszczenie do realizacji przedsięwzięcia w postaci osiedla mieszkaniowego składającego się z budynków wielorodzinnych dla ponad 2200 rodzin (między 5000, a 7000 mieszkańców) oraz ponad 170 punktów usługowych, którego realizacja ma nastąpić na terenach czynnie wykorzystywanych przemysłowo i produkcyjnie, sprzecznego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które jednocześnie: a) w sposób jawny i ewidentny przekracza normy dopuszczalnego hałasu, co wynika z samej Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia; b) może negatywnie wpływać na gospodarkę wodną, z uwagi na fakt ryzyka powstania bezprawnego odprowadzania wód opadowych z terenów historycznie zanieczyszczonych do rzeki Ś., wobec braku zbadania warunków hydrologicznych, błędne przyjęcie statusu opadów atmosferycznych (charakterystyczne wskazanie w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia, iż rzekomo w ciągu trzech ostatnich lat we W. brak było opadów), c) nie przewiduje żadnego wariantowania retencji i odprowadzania wód opadowych, d) nie zostało w sposób pełny i należyty ocenione pod kątem jego dalszych skutków dla środowiska, a to z uwagi na fakt zaniechania przeprowadzenia procedury pełnego oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia, które to zbadanie jest niezbędne w świetle art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. a, b, c, d 1 g oraz pkt 2) lit. a, f, h, k oraz pkt 3) lit. a, f oraz g ustawy środowiskowej, - a które to przedsięwzięcie, zgodnie z samymi danymi z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, istotnie wpłynie na środowisko poprzez ponadnormatywną emisję hałasu, całkowicie niezbadaną przez Organy kwestię odprowadzania wód opadowych do rzeki Ś. oraz wywoływanie możliwych konfliktów społecznych poprzez negatywne oddziaływanie na zdrowie i życie ludzi, a także bezpośrednio wpływa na obecne wykorzystywanie nieruchomości skarżącego, co przyznaje sam inwestor, a które to przedsięwzięcie inwestor realnie zamierza realizować na podstawie uzyskanej decyzji środowiskowej, co przejawia się m.in. przez rozpoczęcie dalszych działań inwestycyjnych, w tym: 1) podjęcie uchwały lokalizacyjnej na [...] sesji Rady Miejskiej W. dnia 23 listopada 2023 roku, 2) ogłaszaniu o gotowości sprzedaży mieszkań na planowanej inwestycji, 3) domaga się ograniczenia działalności skarżącego z powołaniem się na uzyskaną decyzję środowiskową, będącą przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu głównym. Mając na względzie powyższe, wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia - uchylenie zaskarżonego postanowienia i merytoryczne orzeczenie o zmianie postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji - poprzez orzeczenie o wstrzymaniu jej wykonalności. W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono argumentację na poparcie jego zarzutów. Pismem z 4 czerwca 2024 ., Inwestor, reprezentowany przez adwokata, wniósł o oddalenie zażalenia i przedstawił stanowisko w sprawie zarzutów zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 86f ust. 4 ustawy ooś, rozpoznał na rozprawie zażalenie na postanowienie o odmowie zmiany postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Warunkiem dokonania zmiany jest stwierdzenie zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie rozstrzygnięcie, zaistnienie którejś z przesłanek uzasadniających wstrzymanie lub też jej odpadnięcie. Warunki określone w art. 61 § 4 p.p.s.a. dotyczą zatem zaistnienia nowych okoliczności albo ujawnienia dotąd nieznanych. Bez takiej zmiany okoliczności, tryb zmiany postanowienia nie może zostać zastosowany. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie WSA we Wrocławiu z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 393/23 odpowiada prawu. Skarżący, składając wniosek o zmianę wcześniejszego postanowienia o odmowie udzielenia ochrony tymczasowej, ograniczył się w istocie do rozwinięcia argumentacji przedstawionej w uprzednio złożonym wniosku oraz w zażaleniu. Jak słusznie zauważył Sąd I. instancji, podjęcie uchwały o lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oznacza, że ewentualne wstrzymanie decyzji środowiskowej nie ma na nią wpływu. Okoliczność ta pozostaje zatem bez wpływu na kwestię udzielenia ochrony tymczasowej w niniejszej sprawie. Skarżący nie wskazał zatem na żadną zmianę okoliczności, która uzasadniałaby zmianę postanowienia WSA we Wrocławiu z 1 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 393/23. Warunki określone w art. 61 § 4 p.p.s.a. dotyczą argumentacji dotyczącej zaistnienia nowych okoliczności albo ujawnienia dotąd nieznanych, a nie zmiany strategii argumentacyjnej autora zażalenia (zob. postanowienie NSA z 20.01.2012 r., II FZ 819/11, LEX nr 1104138). W świetle poczynionych wyżej rozważań odnośnie przesłanek zastosowania art. 61 § 4 p.p.s.a. podkreślenia wymaga, że stanowisko skarżącego po raz kolejny sprowadza się do zarzutów dotyczących zgodności zaskarżonej decyzji z prawem oraz okoliczności dalszej realizacji przedsięwzięcia przez inwestora. Rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd nie ocenia, czy zaskarżona decyzja jest wadliwa i należy ją wyeliminować z obrotu prawnego, lecz czy wykonanie tej ostatecznej decyzji przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego może spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku w którym decyzja zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. W orzecznictwie podkreśla się ponadto, że trudne do odwrócenia skutki wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia obejmują przede wszystkim trudne do odwrócenia następstwa występujące na etapie realizacji przedsięwzięcia, a nie na etapie jego eksploatacji. Ciężar oceny odwracalności skutków eksploatacji inwestycji przeniesiony został zaś na kolejne etapy procesu inwestycyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone z 2 marca 2023 r., sygn. akt III OZ 95/23; CBOSA). Przy tym zaznaczenia wymaga, że ryzyko przeniesienia, czy przeniesienie procesu inwestycyjnego na kolejne jego etapy nie stanowi przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Jednocześnie odnotować należy, że skarżący w żadnym stopniu nie uprawdopodobnił rzekomego ryzyka związanego z wykonaniem decyzji przed zbadaniem jej legalności przez sąd administracyjny, a dotyczącego "zdrowia przyszłych mieszkańców, którzy mają zostać osiedleni pośrodku strefy zanieczyszczonej, czynnie wykorzystywanej przemysłowo z kumulowanym hałasem przekraczającym normy dla terenów mieszkaniowych". Twierdzenia te pozostają gołosłowne, a ewentualne zrealizowanie inwestycji przed zakończeniem kontroli sądowoadministracyjnej decyzji środowiskowej, stanowi okoliczność przyszłą i niepewną. Mając te okoliczności na względzie, należało oddalić wnioski dowodowe zawarte w zażaleniu. Nie dotyczą one bowiem okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na udzielenie ochrony tymczasowej w niniejszej sprawie, a zatem są nieprzydatne do rozstrzygnięcia legalności postanowienia WSA we Wrocławiu z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 393/23. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że skarżący nie przedstawił nowych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie ostatecznej decyzji środowiskowej przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego spowoduje znaczną szkodę lub doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.