II OSK 363/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej B. i M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2052/07 oddalającego skargę B. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] Wyrokiem z dnia 29 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [....], nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] W. z dnia [...], nr [...] ustalającą jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla A. [...] w wysokości 13 718,25 zł. W skardze kasacyjnej od tego wyroku pełnomocnik skarżących wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji wskazując, że skarżący nie osiągają znaczących dochodów i wobec tego zapłacenie w chwili obecnej określonej w upomnieniu kwoty przeszło 57 000 zł. stanowiłoby dla skarżących zbyt poważne obciążenie ich domowego budżetu i bieżącego utrzymania, ponieważ uzyskane ze sprzedaży środki zostały przez skarżących wcześniej rozdysponowane i musieliby spłacić dość znaczną kwotę z bieżących dochodów. Zdaniem pełnomocnika skarżących grozi to wyrządzeniem znacznej szkody. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., dotyczący możliwości wstrzymania przez Sąd, na wniosek skarżącego wykonania aktu lub czynności został zamieszczony w Dziale III "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym". Stosownie do przepisu art. 193 p.p.s.a. do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, co oznacza, że nie jest wyłączone stosowanie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., w przypadku gdy skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę i wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Z tych względów należy przyjąć, że Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu na wniosek skarżącego, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 16 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 nr 4, poz.77) uznając, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest również w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] korzysta z przymiotu ostateczności i powinna być zatem wykonalna. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności przed sądem administracyjnym, mająca służyć zapewnieniu ochrony tymczasowej interesów skarżącego, stanowi wyjątek od tej zasady. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez Sąd może zatem nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, co prowadzi do oczywistej konkluzji, że Sąd nie jest zobowiązany z urzędu do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Niewskazanie we wniosku okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez Sąd (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006 r., s. 189). Skoro wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., przepisu § 3 tego artykułu nie można interpretować w drodze wykładni rozszerzającej. Aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne, co potwierdza liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w sprawach o sygn. akt II OZ 550/07, II OZ 802/06, II OZ 788/06, II OZ 166/06, II OZ 113/06, II FZ585/06, II FZ 598/06, II FZ 666/06, FZ 250/04). Tymczasem analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji prowadzi do konkluzji, że nie został on należycie uzasadniony. We wniosku tym wskazano, że skarżący musieliby spłacić dość znaczną kwotę (przeszło 57 000 zł.) z bieżących dochodów, co stanowiłoby "zbyt poważne obciążenie ich domowego budżetu i bieżącego utrzymania". Podniesione okoliczności nie przemawiają jednak w sposób oczywisty za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] zobowiązująca skarżących do uiszczenia opłaty w wysokości 13 718, 25 zł. Wprawdzie Sądowi wiadomo z urzędu, że skarżący zaskarżyli także decyzje z dnia [...].: nr [...], nr [...] oraz nr [...], którymi ustalono opłaty w wysokości po 13 718, 25 zł. za wzrost wartości nieruchomości oznaczonych odpowiednio nr [...], [...], [...], co oznacza, że łącznie zobowiązani są do uiszczenia opłat w wysokości 54 873, 00 zł., niemniej jednak okoliczność ta nie stanowi sama przez się o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania w niniejszym postępowaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...]. Skarżący nie wskazali bowiem, że uiszczenie kwoty 13 718, 25 zł., ani nawet, że uiszczenie wszystkich opłat (przy czym w sprawie dotyczącej decyzji o nr [...] o wstrzymanie jej wykonania nie wniesiono) spowodowałoby skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy bowiem wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uiszczenie opłaty nie spowoduje w żadnym wypadku trudnych do odwrócenia skutków, a we wniosku nie wykazano, aby wiązało się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wypisu aktu notarialnego (rep. [...] nr [...]) sporządzonego w Kancelarii Notarialnej M. G. wynika, że skarżący sprzedali nieruchomość (działka nr [...]), której dotyczy opłata planistyczna, za kwotę 277 200 zł. w dniu [...]. Organ administracji publicznej zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie pobrania opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) pismem z dnia [...]. Skarżący zatem mieli już wówczas świadomość, że mogą zostać zobowiązani do uiszczenia stosownej opłaty. Pozostałe nieruchomości sprzedano także w dniu [...] za kwoty: [...] zł. (działka nr [...], rep. [...] nr [...]), [...] zł. (działka nr [...], rep. [...] nr [...]), [...] zł. (działka nr [...], rep. [...] nr [...]). Łącznie skarżący uzyskali kwotę [...] zł. Trudno zatem przyjąć, że uiszczenie opłaty w wysokości [...] zł. mogłoby spowodować znaczną szkodę. W tej sprawie skarżący nie występowali z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ani w postępowaniu administracyjnym, ani w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, natomiast we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawartym w skardze kasacyjnej, nie przytoczono takich okoliczności, które mogą uzasadniać wstrzymanie jej wykonania. To, że skarżący są osobami starszymi, ani stwierdzenie, że uiszczenie opłaty stanowiłoby poważne obciążenie domowego budżetu, którego wysokości nie wskazano, nie stanowi należytego uzasadnienia wniosku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.