II GZ 52/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-06-12
Skład orzekający: Zofia Borowicz, Maria Myślińska, Krystyna Anna Stec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli wynik tego postępowania dotyczy jego interesu prawnego, mimo że nie był stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją, która została zaskarżona?Ratio decidendi
Sąd administracyjny dopuścił spółkę do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, uznając, że posiada ona interes prawny w rozumieniu art. 33 § 2 PPSA. Sąd stwierdził, że błędna ocena legitymacji spółki do udziału w postępowaniu przez sąd pierwszej instancji, polegająca na odmowie dopuszczenia jej do udziału, narusza przepisy prawa. Wynik postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może wpływać na sferę prawną podmiotu ubiegającego się o rezerwację częstotliwości, nawet jeśli nie był on stroną postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił dopuszczenia spółki P.T.C. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Spółka P.T.C. wniosła o dopuszczenie do udziału w sprawie toczącej się ze skargi P. S.A. na decyzję Prezesa UKE o umorzeniu postępowania o ponowne rozpoznanie sprawy. Spółka argumentowała, że wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na jej interes prawny, ponieważ ubiega się o rezerwację częstotliwości, a decyzja administracyjna dotyczy zmiany sposobu wykorzystania tych częstotliwości. Sąd pierwszej instancji uznał, że spółka nie wykazała interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i dopuszczono P. T. C. Sp. z o.o. w W. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej zażalenia P. T. C. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 listopada 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1704/07 o odmowie dopuszczenia P. T. C. Sp. z o.o. w W. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zmiany rezerwacji częstotliwości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i dopuścić P. T. C. Sp. z o.o. w W. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2007 r., w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1704/07 ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] lipca 2007 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika P. T. C. Spółki z o.o. w W.
Sąd wskazał na wstępie, że decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r. P.T.K. uzyskała na czas do 31 grudnia 2016 r. przydział częstotliwości usytuowanych w przedziałach częstotliwości 452,525 MHz − 457,000 MHz i 462,525 MHz − 467,000 MHz do wykorzystania na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej do realizacji łączności wyłącznie między urządzeniem abonenckim ruchomym bądź stacjonarnym, a stacją bazową, pracującymi wyłącznie w radiokomunikacji ruchomej lądowej typu komórkowego określanej nazwą: sieć NMT 450, działającej w analogowym systemie NMT 450 w paśmie częstotliwości 450 MHz. Decyzja stanowiła, że sposób wykorzystania przydzielonych częstotliwości może w tym czasie ulegać zmianom, wynikającym z postępu technicznego w telekomunikacji lub ze zmian w unormowaniach prawnych. Decyzja z dnia [...] listopada 2005 r., której unieważnienia dotyczyło postępowanie prowadzone z urzędu przez Prezesa UKE umorzone decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., wydana została na wniosek P.T.K. w trybie art. 155 k.p.a. i zmieniała, co do sposobu wykorzystania częstotliwości, decyzję z dnia [...] grudnia 1991 r. Mocą tej decyzji P.T.K. mogła wykorzystywać częstotliwości zarezerwowane decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r. na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej do świadczenia usług telekomunikacyjnych w służbie stałej z wykorzystaniem technologii CDMA oraz NMT 450 i w służbie ruchomej z wykorzystaniem technologii NMT 450. Zmiana ta uwzględniała zarówno wniosek strony jak i wydany przez Prezesa URTiP Plan zagospodarowania częstotliwości /Zarządzenie nr 18 z dnia 1 września 2005 r. Dz. Urz. URTiP nr 9 poz. 27/ przewidujący, że pasmo 450−470 MHz przeznaczone będzie dla analogowego systemu telefonii komórkowej NMT 450 oraz dla szerokopasmowych cyfrowych systemów radiokomunikacyjnych /system CDMA/.
P. S.A. w dniu 8 czerwca 2006 r. wystąpiła z wnioskiem o dokonanie na jej rzecz rezerwacji częstotliwości w paśmie 452,5 − 457 MHz i 426,5 − 467 MHz. Prezes UKE powiadomił, że wnioskowane częstotliwości są niedostępne, a następnie [...] lipca 2006 r. wszczął z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] listopada 2005 r. zmieniającej sposób wykorzystania częstotliwości przez P.T.K. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Prezes UKE umorzył jako bezprzedmiotowe prowadzone przez siebie z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. Decyzja ta została doręczona P. S.A. dnia [...] maja 2007 r. w trybie dostępu do informacji publicznej. P. S.A. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Prezes UKE umorzył postępowanie z wniosku P. S.A. o ponowne rozpoznanie sprawy uznając, że wniosek ten pochodzi od podmiotu nieuprawnionego, nieposiadającego interesu prawnego do udziału w postępowaniu.
P.T.C. w kwietniu 2006 r. wystąpiła do Prezesa UKE o dokonanie na jej rzecz rezerwacji częstotliwości w paśmie 452,5 − 457 MHz i 462,5 − 467 MHz na obszarze Rzeczypospolitej dla usług szerokopasmowych i jednocześnie wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2006 r. wystąpiła do Prezesa UKE o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. /zmieniającej sposób wykorzystania częstotliwości przyznanych P.T.K./.
Prezes UKE decyzjami z dnia [...] lipca 2006 r. i [...] października 2006 r. odmówił P.T.C. rezerwacji wnioskowanych częstotliwości uznając je za niedostępne, a skargę na te decyzje oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1/07.
Decyzjami z dnia [...] stycznia 2007 r. i [...] lipca 2007 r. Prezes UKE odmówił wszczęcia postępowania /na wniosek P.T.C./ o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] listopada 2005 r. uzasadniając rozstrzygnięcie brakiem interesu prawnego po stronie P.T.C. Skarga na tę decyzję jest przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1703/07.
P.T.C. wystąpiła o dopuszczenie jej do udziału w niniejszej sprawie toczącej się ze skargi P. S.A. na decyzję o umorzeniu postępowania o ponowne rozpoznanie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. W uzasadnieniu wniosku Spółka stwierdziła, że wynik postępowania w prowadzonej z urzędu sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. ma bezpośredni wpływ na postępowanie prowadzone z jej wniosku. Powołała się na prowadzone z jej wniosku postępowanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji oraz skargę na zapadłe w nim decyzje /o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności/. Wskazała także, że decyzja Prezesa URTiP z dnia [...] listopada 2005 r. stoi na przeszkodzie uzyskania przez nią określonych częstotliwości. Wynik postępowania ze skargi P. S.A. na decyzję o umorzeniu postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczy interesu prawnego P.T.C. w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a.
Oddalając wniosek spółki Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej zwane p.p.s.a./ udział w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. P.T.C., aby uczestniczyć w postępowaniu sądowym w niniejszej sprawie musiałaby wykazać, że stwierdzenie nieważności decyzji o zmianie sposobu wykorzystania częstotliwości przyznanej P.T.K. wpływa w sposób bezpośredni lub pośredni na jego sferę prawną.
W ocenie Sądu P.T.C. żadnych takich powiązań nie wykazała. Stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej zmiany sposobu wykorzystania częstotliwości przez P.T.K. nie wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki P.T.C. ani też pośrednio, gdyż nie dotyka jej sfery prawnej. Częstotliwości przydzielone P.T.K., których sposób wykorzystania był zmieniony kwestionowaną decyzją, były już od 1991 r. zajęte i nie były częstotliwościami "dostępnymi" w rozumieniu art. 114 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne /Dz. U. Nr 171 poz. 1800 ze zm., dalej zwanej P.t./, zatem zmiany w sposobie ich wykorzystania dotyczyły tylko sfery prawnej podmiotu, któremu były przydzielone. W tym stanie rzeczy postępowanie dotyczące unieważnienia decyzji wprowadzającej te zmiany nie dotyczy interesu prawnego P.T.C.
W zażaleniu na powyższe postanowienie P.T.C. Sp. z o.o. w W. wniosła o jego uchylenie w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła:
1. naruszenie art. 33 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że P.T.C. nie posiada interesu prawnego w udziale w sprawie,
2. naruszenie art. 134 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a. poprzez merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy podczas rozpatrywania zagadnienia wstępnego.
Spółka wskazała, że służy jej interes prawny do udziału w niniejszej sprawie i wynika on z tego, że P.T.C. ubiega się o przyznanie częstotliwości, która została w istocie bezprawnie przyznania P.T.K. na podstawie decyzji Prezesa URTiP z dnia [...] listopada 2004 r. Zdaniem Spółki prawidłowa kwalifikacja wniosku P.T.K. prowadzi do konkluzji, że podmiot ten w istocie zrzekł się przyznanego mu dobra i wystąpił o przyznanie nowego (częstotliwości wykorzystywanej w nowej technologii). Umożliwienie zastosowania nowej technologii w sposób zasadniczy zmienia ekonomiczne znaczenie przyznanego dobra, co stawia przed Prezesem UKE obowiązek ponownego przeprowadzenia procedury przyznania częstotliwości zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo telekomunikacyjne. Zdaniem Spółki wbrew stanowisku Sądu I instancji częstotliwości, których dotyczyła decyzja z [...] listopada 2004 r. nie były zajęte, a P.T.C. wykazała wolę ich otrzymania i w ten sposób wykazała swój interes prawny w stwierdzeniu nieważności bezprawnej decyzji. Zdaniem Spółki przeciwna interpretacja wniosku P.T.K. oznaczałaby, że obowiązek ogłoszenia przetargu na przyznanie częstotliwości może być obchodzony poprzez zmianę sposobu korzystania z przyznanych częstotliwości, które powodują w istocie, że operator otrzymuje zupełnie nowe dobro bez przetargu, nie dając szansy na ubieganie się o jego przyznanie pozostałym podmiotom działającym na rynku.
Spółka wskazała również, że Sąd I instancji rozstrzygając sprawę wpadkową w istocie rozstrzygnął sprawę, w której powstała kwestia wpadkowa oraz inną toczącą się przed Sądem sprawę (sygn. akt VI SA/Wa 1703/07). Przesądzenie, że sporne częstotliwości nie są częstotliwościami "dostępnymi" i że P.T.C. nie ma interesu prawnego do udziału w sprawie oznacza, że zagadnienie o decydującym dla sprawy znaczeniu zostało merytorycznie rozstrzygnięte przy okazji rozpoznawania kwestii wpadkowej.
W odpowiedzi na zażalenie P. S.A. wniosła o jego uwzględnienie i uchylenie zaskarżonego postanowienia. Spółka wskazała, że postępowanie sądowe, którego celem jest uchylenie decyzji Prezesa UKE zamykającej drogę do ponownego rozpoznania sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa URTiP z dnia [...] listopada 2005 r. dotyczy interesu zarówno P. S.A. jak i P.T.C. Tym samym zostaje spełniona przesłanka art. 33 § 2 p.p.s.a., która winna być wzięta pod uwagę przez Sąd przy rozstrzyganiu wniosku P.T.C. Sp. z o.o. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu prowadzonym na skutek skargi P.S.A.
W odpowiedzi na zażalenie P. T. K. Sp. z o.o. wniosła o jego oddalenie. Zdaniem spółki P.T.C. nie wykazała, iż wynik przedmiotowego postępowania dotyczy jej interesu prawnego w rozumieniu art. 33 ust. 2 p.p.s.a. Ustalenie ewentualnego wpływu wyniku postępowania na interes prawny P.T.C. nie mogło odbyć się bez odniesienia do stanu prawnego związanego z wątkiem głównym rozstrzyganej sprawy. Istotne bowiem było ustalenie dopuszczalności żądania przez P.T.C. unieważnienia decyzji dotyczącej zmiany decyzji z 1991 r. Ustalenie okoliczności, że P.T.C. nie mogła skutecznie żądać zmiany tej decyzji ani też domagać się jej unieważnienia prowadziło do wniosku, że także udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może mieć wpływu na sferę uprawnień P.T.C. Spółka wskazała także, że P.T.C. nie wzięła pod uwagę treści decyzji Ministra Łączności z 1991 r. przyznającej częstotliwość, która wprost przewiduje możliwość zmian, wynikających z postępu technicznego lub ze zmian w unormowaniach prawnych.
W piśmie procesowym z 29 lutego 2008 r. P. S.A. wniosła o nieuwzględnienie przez Sąd pisma P.T.K. z uwagi na wniesienie go niezgodnie z art. 195 § 1 zdanie 2 p.p.s.a. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. a nie bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spółka wskazała, że w postępowaniu wpadkowym dotyczącym udziału w postępowaniu sądowym nowego uczestnika, nie powinno rozstrzygać się o zasadności skargi − tj. oceniać, czy P. S.A. posiadała legitymację do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa UKE o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa URTiP w sprawie zmiany rezerwacji częstotliwości, co legło u podstaw zaskarżonej przez P.S.A. decyzji Prezesa UKE.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wymaga odniesienie się do zarzutu zawartego w piśmie procesowym z dnia 29 lutego 2008 r. P. S.A., a dotyczącego wniesienia przez P.T.K. odpowiedzi na zażalenie niezgodnie z art. 195 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Otóż w myśl art. 195 § 1 zd. 2 p.p.s.a. odpowiedź na zażalenie może być wniesiona wprost do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie siedmiu dni od doręczenia zażalenia. Regulacja zawarta w tym przepisie wskazuje termin na udzielenie odpowiedzi na zażalenie, który wynosi siedem dni i biegnie od daty doręczenia zażalenia. Jest to termin ustawowy, a zatem nie może ulec przedłużeniu. Jednocześnie jego uchylenie nie pociąga za sobą ujemnych skutków procesowych dla strony. Dlatego, w wypadku uchybienia temu terminowi nie ma zastosowania art. 85 p.p.s.a., ani też nie jest konieczne ani dopuszczalne przywrócenie terminu (por. art. 86 § 2 p.p.s.a.). Odpowiedź na zażalenie jest pismem procesowym zawierającym wnioski i oświadczenia strony (art. 45 p.p.s.a.), które można składać aż do chwili wydania orzeczenia. Zatem Sąd rozpatrując zażalenie nie może nie ustosunkować się do odpowiedzi, nawet jeśli wpłynęła po terminie. Jeżeli odpowiedź wpłynie do sądu I instancji, sąd ten zobligowany jest przesłać ją do Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z § 58 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646).
W rozpoznawanej sprawie odpis zażalenia P.T.C. na postanowienie Sądu I instancji został doręczony P.T.K. w dniu 17 stycznia 2008 r. (k. 105). Natomiast odpowiedź na zażalenie została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 23 stycznia 2008 r. (k. 114), w którym jeszcze znajdowały się akta sprawy. Przepis art. 195 § 2 zd. 2 p.p.s.a. dopuszcza możliwość złożenia odpowiedzi na zażalenie wprost do WSA jak i za pośrednictwem WSA.
Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że narusza ono przepisy prawa, gdyż Sąd I instancji dokonał błędnej subsumpcji art. 33 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem, udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Interes prawny to taki, który został wzięty przez prawo w ochronę polegającą na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcie zaistniałego zagrożenia. Pojęcie to określa relację pomiędzy oczekiwaniami jakiegoś podmiotu w stosunku do organów stosujących prawo a kompetencjami i możliwościami tych organów, jakimi dysponują wobec danego podmiotu.
Pojęcia interesu prawnego zaczęto używać w doktrynie na określenie pewnej korzystnej sytuacji jednostki wobec państwa, nie dającej jej wprawdzie roszczenia o czynność określonej treści, ale silniejszej od interesu faktycznego, nieuprawniającego do żadnego żądania. Interesem prawnym można też nazwać prawo jednostki do określonego postępowania zmierzającego do wydania decyzji, umiejscowione między prawem podmiotowym a interesem faktycznym. Dodać należy, że interes prawny jest zarazem kategorią ściśle związaną z przedmiotem postępowania, ze względu na fakt, że dotyczy sfery normatywnej, mającej swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy. Można ująć go też, jako potrzebę ochrony sfery prawnej obywatela wyznaczającą zakres jego działań lub subiektywnie odczuwaną potrzebę utrzymania istniejącego, lub spowodowania takiego stanu rzeczy, jaki dany podmiot uważa za korzystny, przy czym korzyść ta musi mieć swoje źródło w prawie (por. postanowienie z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 730/05, niepubl., oraz powołaną w uzasadnieniu tego postanowienia literaturę).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego dotyczącym wykładni pojęcia interesu prawnego słusznie nie wprowadza się nadmiernych ograniczeń, dążąc do zapewnienia ochrony prawnej możliwie najszerszemu kręgowi osób zainteresowanych rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej. Przykładowo w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 128/02 (opubl. OSNP wkł. 2003/5/1, Monitor Prawniczy 2003/7/293) przyjęto, że najemca niegdyś wywłaszczonej nieruchomości, o której odzyskanie ubiega się właściciel, ma prawny interes w uczestniczeniu w sprawie o jej zwrot. Sąd Najwyższy podkreślił w uzasadnieniu wyroku, że interes ten ma charakter formalny, procesowy, ale jednoznacznie zwrócił uwagę na to, iż najemca wywłaszczonej nieruchomości nie powinien być pozbawiony możliwości wykazania, że nie zachodzą opisane w ustawie przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (por. identyczny pogląd wyrażony w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 13 października 2003 r., sygn. OPS 6/03, ONSA 2004/1/10, a także wyrok NSA z dnia 3 stycznia 1986 r., sygn. akt I SA/875/85 opubl. ONSA 1986, nr 1 poz. 2; wyrok NSA z dnia 13 września 2000 r., sygn. akt V SA 618/99 niepubl.; wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1722/98, niepubl.; wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2000 r., sygn. akt I SA 565/99 niepubl.; uchwała 7 sędziów NSA z dnia 13 października 2003 r., sygn. akt OPS 6/03, opubl. ONSAiWSA 2004/1/10; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994 r., sygn. akt III ARN 64/94, opubl. OSNP 1995/10/118).
Sytuacja, w której postępowanie "dotyczy" interesu prawnego określonego podmiotu oznacza, że podmiot ten może być stroną postępowania w ścisłym tego słowa znaczeniu i to do niego będzie skierowana decyzja rozstrzygająca o jego prawach i obowiązkach, jak i to, że może on mieć interes pośredni, decyzja ta wpłynie bowiem pośrednio na jego status prawnomaterialny.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. dokonał wadliwej oceny legitymacji P.T.C. do udziału w postępowaniu poprzez przyjęcie, że stwierdzenie nieważności decyzji o zmianie sposobu wykorzystania częstotliwości przyznanej P.T.K. nie wpływa bezpośrednio lub pośrednio na jej sferę prawną. Zdaniem Sądu I instancji jest tak dlatego, że zmiany w sposobie wykorzystania częstotliwości dotyczyły tylko sfery prawnej podmiotu, któremu były przydzielone decyzją z 1991 r., a zatem nie były częstotliwościami "dostępnymi" w rozumieniu art. 114 ust. 3 pkt 1 P.t.
Umknęło uwadze Sądu I instancji, że P.T.C. domagała się dopuszczenia jej do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym przedmiotem kontroli sądu jest co prawda decyzja wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., ale rozstrzygnięcie to zapadło w tzw. postępowaniu nadzwyczajnym.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie tego kto jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wypowiedziano pogląd, że stroną tego postępowania nie jest tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, ale też każdy czyjego interesu prawnego dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 2164/92, opubl. ONSA 1995/1/32, wyrok NSA z dnia 13 października 2003 r., sygn. akt OSK 4/03, opubl. ONSA 2004/1/3).
To w toczącym się przed sądem administracyjnym postępowaniu rozstrzygnie się spór czy organ prawidłowo uznał, że zachodzą podstawy do umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie zmiany decyzji o przydziale i sposobie wykorzystania częstotliwości (wydanej na podstawie art. 155 k.p.a.)
Z uwagi na uregulowanie zawarte w art. 116 ust. 7 P.t. będzie to wymagało rozważenia czy decyzja wydana w trybie art. 155 k.p.a. (w zakresie zmiany warunków częstotliwości) jest obarczona jedną z wad, o której stanowi art. 156 k.p.a. i jakie to może rodzić skutki dla podmiotów zainteresowanych złożeniem wniosku o rezerwację częstotliwości.
Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego potencjalny uczestnik postępowania przetargowego o którym mowa w art. 116 ust. 1 i 7 P.t., a więc podmiot, który jest zainteresowany złożeniem wniosku o rezerwację częstotliwości nie powinien być pozbawiony możliwości wykazania, że decyzja wydana w trybie art. 155 k.p.a. dotycząca zmiany warunków częstotliwości została wydana z naruszeniem art. 156 k.p.a.
Bezspornym w sprawie jest, że wniosek P.T.C. o dokonanie na jej rzecz rezerwacji częstotliwości w paśmie 450 MHz został załatwiony odmownie. Decyzja Prezesa UKE w tym przedmiocie jest prawomocna, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2008 r. (sygn. akt II GSK 339/07) oddalił skargę kasacyjną P.T.K. Zauważyć jednak należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku podkreślił, iż kwestia legalności wskazanej przez stronę skarżącą decyzji (tj. decyzji Prezesa URTiP z dnia [...] listopada 2005 r.) mogła być badana tylko w odrębnym postępowaniu o charakterze nadzorczym. Nadto z akt sprawy wynika, że P.T.C. nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], która została zaskarżona do sądu przez P. S.A. Składając w tej sprawie wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie P.T.C. powoływała się na powyższe okoliczności a także wykazywała, że interes prawny, o którym mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. wynika m.in. z art. 116 ust. 1 i 7 P.t. Tym samym skarżąca wskazała w przedmiotowej sprawie interes prawny, o jakim mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji uznając, że wynik postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zmiany sposobu wykorzystywania częstotliwości przez P.T.K. nie wpłynął na sferę prawną P. S.A., która zainteresowana jest dokonaniem rezerwacji częstotliwości objętej decyzją wydaną w trybie art. 155 k.p.a., bowiem w obrocie prawnym pozostaje decyzja dotycząca tych częstotliwości wydana w 1991 r., w istocie dokonał rozstrzygnięcia w sprawie. Takie działanie nie może być uznane za trafne w sytuacji, gdy Sąd I instancji uprawniony był jedynie rozpoznać wniosek o dopuszczenie P. S.A. do udziału w postępowaniu, w którym dopiero rozstrzygnie się spór czy organ prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne i w sposób właściwy zastosował przepisy prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 28 listopada 2005 r., (sygn. akt II FZ 730/05 niepubl.), że tylko wykładnia art. 33 § 2 p.p.s.a. zapewniająca szeroki dostęp do procesowej pozycji uczestnika postępowania, a tym samym możliwość korzystania na podstawie art. 12 p.p.s.a. – zasadniczo ze służących stronie uprawnień procesowych − urzeczywistnia konstytucyjne zasady: demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP).
Mając na uwadze całokształt przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło