I SA/Wa 1165/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-20

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę ulicy, która nie została formalnie zaliczona do kategorii dróg publicznych i której budowa nie została udokumentowana pozwoleniem na budowę, podlega zwrotowi na rzecz byłego właściciela?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji w części odmawiającej zwrotu działki nr [...], uznając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, iż działka ta stanowi część drogi publicznej lub że zrealizowano na niej cel publiczny uzasadniający wywłaszczenie. Samo położenie działki w liniach rozgraniczających pas drogowy, bez formalnego zaliczenia do kategorii dróg publicznych i udokumentowania budowy, nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy zwrotu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która pierwotnie miała być przeznaczona pod budowę ulicy. Organy administracji odmówiły zwrotu, argumentując, że nieruchomość stanowi część drogi publicznej. Strona skarżąca podniosła, że budowa ulicy nie została zrealizowana zgodnie z celem wywłaszczenia, brak jest pozwolenia na budowę, a nieruchomość nie została formalnie zaliczona do kategorii dróg publicznych. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o odmowie zwrotu.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. w części dotyczącej odmowy zwrotu działki ewidencyjnej nr [...] i stwierdził, że zaskarżona decyzja w tej części nie podlega wykonaniu. W pozostałej części skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] w części w jakiej orzekają one o odmowie zwrotu działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu; 3. w pozostałej części skargę oddala. Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania A. H., K. Z. i D. Ś., decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] o odmowie zwrotu na rzecz A. H., K. Z., D. Ś., V. C. i M. D. wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w W. przy ul. P. oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Prezydent W., po rozpoznaniu wniosku A. H. z dnia [...] lutego 2003 r. i wniosku K. Z., D. Ś., V. C. i M. D. z dnia 28 lutego 2003 r., decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówił zwrotu na rzecz A. H., K. Z., D. Ś., V. C. i M. D. wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w W. przy [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. W uzasadnieniu organ wskazał, że nieruchomość położona w W. przy [...] o powierzchni [...] m2 stanowiąca własność W. Z. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] kwietnia 1976 r., nr [...]. Zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] wydaną w dniu [...] sierpnia 1973 r. przedmiotowa nieruchomość przeznaczona została pod budowę ulicy [...]. Na podstawie zebranej dokumentacji organ ustalił, że wywłaszczona nieruchomość o powierzchni [...] m2 stanowiąca własność Skarbu Państwa odpowiada obecnej działce [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2. Podczas oględzin, przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonych w dniu 2 lipca 2004 r. z udziałem zainteresowanych stron, ustalono, iż wywłaszczona nieruchomość, położona w W. przy ul. [...] stanowi: 1) grunt znajdujący się częściowo w ogrodzeniu posesji prywatnej – [...] - teren porośnięty krzewami ozdobnymi, teren zadbany - (dotyczy działki [...] , [...]); 2) asfaltową ul. [...] (dotyczy działki [...] ); 3) grunt niezabudowany, porośnięty krzewami, samosiejkami. Teren zaniedbany (dotyczy działki nr [...] ). Pismem z dnia 2 listopada 2004 r., nr [...] Delegatura Biura Naczelnego Architekta Miasta w [...] poinformowała, iż w aktach archiwalnych brak jest pozwolenia na budowę ul. [...] , jak również projektu tej ulicy. Obecnie przez działkę nr [...] przebiega infrastruktura techniczna oraz jezdnia ul. [...]. Cały obszar działki znajduje się w liniach rozgraniczających ul.[...]. Zdaniem organu pod pojęciem ulicy należy rozumieć drogę na terenach zabudowanych miast i wsi, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych, komunikacji miejskiej, wydzielonej liniami rozgraniczającymi, która jest przeznaczona do obsługi bezpośredniej otoczenia oraz umieszczania urządzeń technicznych nie związanych z ruchem pojazdów lub pieszych (definicja zawarta w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych). Jest więc bezsporne, że cel wywłaszczenia, jakim była budowa ulicy [...] i na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany. Działki [...] i [...] z obrębu znajdują się w pasie ulicy [...] oraz w jej liniach rozgraniczających. Należy wyjaśnić, że szerokość drogi jest wyznaczona właśnie liniami rozgraniczającym, zatem istniejąca droga to nie tylko jezdnia, lecz cały obszar pomiędzy tymi liniami. Zatem w powyższej sprawie część wywłaszczonej nieruchomości została wykorzystana pod budowę ulicy [...] i jest bezsporne, że jest to zgodnie z celem wywłaszczenia, którym była budowa ulicy [...] , zgodnie z granicami lokalizacji Nr [...] . Budowę ulicy zrealizowano. W ocenie organu z art. 2 ustawy o drogach publicznych wynika zarazem zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż wymienione w tym przepisie. Z woli ustawodawcy/ drogi publiczne zostały zaliczone do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie, a jedyna dopuszczalna forma obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne polegać może na przeniesieniu własności między podmiotami wymienionymi wart. 2a ustawy o drogach publicznych. Niedopuszczalne jest zatem orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, jeśli nieruchomość w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów o drogach publicznych. Bezsporne jest, iż budowa ulicy (ul.[...]) w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu była celem publicznym. Od powyższej decyzji A. H. , K. Z. i D. Ś. wniosły odwołanie. W uzasadnieniu podniosły, że do 1992 r. stanowiąca cel wywłaszczenia budowa ulicy [...], nie została zrealizowana. W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 9 stycznia 1992 r., nr Dyrekcji Rozbudowy Miasta W., pełniącej funkcję inwestora zastępczego Dzielnicy przemysłowo-składowe [...], z którego wynika, że na tym terenie działalność inwestycyjna została zakończona. Zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, budowa drogi wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę. W aktach sprawy jest pismo Delegatury Biura Naczelnego Architekta W. z dniu [...] listopada 2004 r., nr [...], wskazujące, że w archiwum nie ma żadnej decyzji o pozwoleniu na budowę ul.[...], jak również projektu tej ulicy. Stanowi to bezsporny dowód na to, że określony w decyzji cel wywłaszczenia - budowa ulicy [...] nie został zrealizowany. Natomiast decyzja z dnia [...] września 1981 r., nr [...] dotyczyła jedynie pozwolenia na budowę tymczasowej ulicy [...] Informację, że jest to jedyna decyzja dotycząca realizacji na tym terenie potwierdza pismo ZDM z dnia 10 lipca 2003 r., ponieważ decyzja ta została wydana z koniecznością zachowania warunku rozbiórki (ulicy tymczasowej), w wypadku realizacji docelowej ulicy. Budowy ulicy tymczasowej nie można zatem uznać za realizację celu wywłaszczenia. Potwierdzeniem tego, że cel wywłaszczenia - realizacja budowy docelowej ulicy w tym rejonie (obecnie pod nazwą ulica [...] ) nie został jeszcze zrealizowany jest fakt, że w ciągu ostatnich kilku lat, dwukrotnie już wydawano decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu: decyzja Burmistrza Gminy W. z dnia [...] grudnia 1999 r., nr [...] ; decyzja Prezydenta W. z dnia [...] maja 2003 r., nr [...]. Także obecnie, w Delegaturze Biura Naczelnego Architekta W. toczy się postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nr [...]. Tak więc, na terenie tych działek nie został zrealizowany ani cel wywłaszczenia ani żadna inna inwestycja, która mogła być celem wywłaszczenia. Jak wynika z przeprowadzonych oględzin działka nr [...] stanowi grunt niezabudowany, porośnięty krzewami, samosiejkam. Na części terenu jest co prawda nawierzchnia asfaltowa, ale gdyby ta nawierzchnia została wykona w trakcie procesu budowlanego toczącego się na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, można by ją uznać za "urządzenie" ulicy. Ponieważ jednak asfalt ten został wylany kilka lat temu bez stosownych pozwoleń, należy traktować to jako samowolę budowlaną. Tymczasem za podstawowy argument w decyzji o odmowie zwrotu uznano fakt, że działki nr [...] i [...] znajdują się w pasie ulicy [...] i w jej liniach rozgraniczających. Jednak w świetle obowiązującego prawa, linie rozgraniczające określają jednie teren przewidywany (zarezerwowany) pod budowę drogi (ulicy). Poza tym zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60 ze zm.) drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg, przy czym zgodnie z tą ustawą zaliczenie do wybranej kategorii dróg następuje odpowiednio albo w drodze uchwały rady gminy (drogi gminne), uchwały rady powiatu (drogi powiatowe), uchwały sejmiku województwa (drogi wojewódzkie), lub rozporządzenia Rady Ministrów (drogi krajowe). Tymczasem organ nie ustalił, czy biorąc pod uwagę, że nigdy nie wydano decyzji o pozwoleniu na budowę ul.[...] , została ona zaliczona do jakiejkolwiek kategorii dróg publicznych. Jeśli w odniesieniu do ulicy [...] nie ma uchwały wymienionej w ustawie o drogach publicznych, to znaczy, że ul. [...] nie była drogą publiczną. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z decyzją lokalizacyjną nr [...] z [...] sierpnia 1973 r. wywłaszczona nieruchomość miała być zagospodarowana pod budowę ul. [...]. Z pisma Delegatury Biura Naczelnego Architekta Miasta w [...] z dnia 2 listopada 2004 r., nr [...] wynika, iż brak jest zarówno projektu realizacji tej ulicy jak i pozwolenia na budowę ul. [...] . W trakcie oględzin przedmiotowego terenu, przeprowadzonych w dniu 2 lipca 2004 r. ustalono, że część wywłaszczonej nieruchomości znajduje się pomiędzy ul.[...] , a ogrodzeniem prywatnej posesji, teren ten jest zadbany, obsadzony krzewami iglastymi, część omawianej nieruchomości stanowi jezdnię asfaltową - ul. [...], zaś pozostała część jest niezabudowana, porośnięta krzewami. Z zebranego materiału dowodowego, w szczególności pisma Zarządu Dróg Miejskich z 30 sierpnia 2004 r. i pisma Delegatury Naczelnego Architekta Miasta w [...] z dnia 2 listopada 2004 r. oraz z załączonych szkiców sytuacyjnych, wynika że przez działki będące przedmiotem niniejszego postępowania, przebiega infrastruktura techniczna oraz jezdnia ul. [...], obszar ten w całości znajduje się w liniach rozgraniczających ul. [...], która objęta jest decyzją z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną dla Zarządu Dróg Miejskich. Organ powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 29 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1206/01, w którym Sąd stwierdził, że "niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej lub nabytej na podstawie przepisów wymienionych w art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( ... ), jeśli nieruchomość objęta żądaniem wprawdzie okazała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (umowie sprzedaży nieruchomości), lecz w czasie orzekania o zwrocie stanowi część drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (...)". Od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2007 r. A. H. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r. W uzasadnieniu podniosła, że organy co prawda powołały się na stanowisko orzecznictwa co do niedopuszczalności zwrotu nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej, jednakże zarówno Prezydent W., jak i Wojewoda Mazowiecki nie ustalili, czy ul. [...] i w dniu orzekania była drogą publiczną. W decyzji o odmowie zwrotu Prezydent uznał za podstawowy argument fakt, że działki nr [...] i [...] znajdują się w "pasie ulicy [...] i w jej liniach rozgraniczających". Tymczasem, w świetle obowiązującego prawa, linie rozgraniczające określają jedynie teren przewidywany (zarezerwowany) pod budowę drogi (ulicy), co nie jest tożsame z "zajętością" gruntu pod ulice. Linie te nie przesądzają o tym, czy jest to droga publiczna, w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Jeśli więc w odniesieniu do ul. [...] i w dniu orzekania nie było uchwały któregokolwiek z organów wymienionych w ustawie o drogach publicznych, to znaczy że ul. [...] i nie była drogą publiczną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest częściowo uzasadniona. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. W kontekście tak określonego charakteru kontroli Sąd nie podzielił stanowiska A. .H, że w niniejszej sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne mogące mieć wpływ na wynik sprawy o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] . Poza sporem jest, że w dniu wydania przez Prezydenta W. decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. o odmowie zwrotu, działka nr [...] stanowiła jezdnię asfaltową stanowiącą część drogi publicznej (drogi powiatowej) - ul. [...]. Okoliczność tą potwierdzają ustalenia poczynione z udziałem skarżącej w protokole oględzin z dnia 2 lipca 2004 r., odwołujące się do mapy obrazującej linie rozgraniczające ul. [...], opatrzonej datą 28 kwietnia 2003 r. i podpisanej przez inspektora A. R. (karta nr 49 akt), a także mapa podziału wpisana do zasobu geodezyjnego w dniu 26 kwietnia 2005 r. (k-131 akt). O zaliczeniu ul. [...] do kategorii drogi powiatowej świadczy natomiast uchwała Rady Powiatu W. Nr XLVIII/568/02 z dnia 28 sierpnia 2002 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg publicznych do kategorii dróg powiatowych, pozbawienia niektórych dróg kategorii dróg powiatowych oraz ustalenia przebiegu dróg powiatowych na obszarze m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2004 r., nr 64, poz. 1623 ze zm.), co potwierdza również pismo Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru w W. z dnia 3 marca 2004 r., nr [...] (k-52 akt). W tej sytuacji rację ma Prezydent W. i Wojewoda Mazowiecki twierdząc, że nieruchomość stanowiąca część drogi publicznej nie podlega zwrotowi na rzecz spadkobierców W. Z.. Z przepisu art. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) wynika, że ustawa ta w zakresie gospodarki nieruchomościami nie narusza innych ustaw. Skoro katalog określonych w tym przepisie ustaw ma charakter otwarty (o przykładowym wymienieniu w tym przepisie aktów prawnych przesądza zwrot "w szczególności"), to należy przyjąć, że do ustaw szczególnych, o których mowa w tym przepisie zalicza się również ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Z art. 2a i art. 4 pkt 5 tej ustawy wynika, że drogi powiatowe stanowią własność powiatu, a częścią drogi jest jezdnia przeznaczona do ruchu pojazdów. W orzecznictwie sądowym drogi publiczne traktowane są jako rzeczy wyłączone z powszechnego obrotu (reges extra commercium), skoro własność tych dróg może być przenoszona tylko pomiędzy podmiotami publicznoprawnymi (Skarbem Państwa i jednostkami samorządu terytorialnego). Nieruchomości drogowe nie mogą być więc obciążane prawami rzeczowymi na rzecz osób fizycznych, osoby te nie mogą też tymi nieruchomościami faktycznie władać w sposób prowadzący do zasiedzenia (por. uchwała SN z dnia 13 października 2006 r., sygn. akt III CZP 72/06, OSNC 2007/6/85). Na gruncie spraw o zwrot wywłaszczonych nieruchomości w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zrealizowanie na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot inwestycji celu publicznego – a taką jest niewątpliwie położenie jezdni asfaltowej w ciągu drogi publicznej – stanowi przeszkodę do realizacji roszczenia, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1206/01, ONSA 2004/2/72; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 września 2004 r., sygn. akt II SA/Gd 3334/01, niepublikowany; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Bd 921/05, niepublikowany). Stanowisko to skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Sąd uznał natomiast za zasadne zarzuty skargi skierowane przeciwko decyzjom organów obu instancji, w części, w jakich decyzje te dotyczyły odmowy zwrotu działki nr [...]. Nie można przede wszystkim zgodzić się z Wojewodą Mazowieckim, że obszar gruntu położony w liniach rozgraniczających ul.[...] , określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) może być uznany za zajęty pod drogę publiczną, a w konsekwencji wyłączony z obrotu. Uszło uwadze organu, że definicja linii rozgraniczających teren inwestycji drogowej odnosi się do terenu przeznaczonego nie pod drogę, lecz pod pas drogowy (§ 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne oraz ich usytuowanie - Dz. U. Nr 43, poz. 430), a więc do obszaru znacznie większego, którego jednym z elementów jest droga. Zatem samo zajęcie nieruchomości pod pas drogowy (art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych) na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie powoduje wyjęcia nieruchomości z obrotu prawnego na podstawie art. 2a ustawy o drogach publicznych. Taki skutek powoduje natomiast zawiadomienie przez właściwy organ w drodze obwieszczenia o wszczęciu postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi (art. 5 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Nie można się również zgodzić z Prezydentem W., że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy aby sądzić, że działka nr [...] położona jest w liniach rozgraniczających ul.[...], co z kolei świadczy o realizacji celu wywłaszczenia jakim była budowa ul.[...]. Po pierwsze, organ nie poczynił w ogóle ustaleń i nie zgromadził dowodów potwierdzających, że budowa ulicy [...] została faktycznie rozpoczęta i zakończona w okresie czasowym pomiędzy 7, a 10 rokiem, od kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, do czego obliguje organ treść art. 137 § 1 ugn. Po drugie, pismo Biura Naczelnego Architekta w [...] z dnia 2 listopada 2004 r., na którym organ oparł swe rozstrzygnięcie jest nieprecyzyjne, ponieważ dotyczy działki [...], a nie stanowiącej przedmiot sprawy działki nr [...], wydzielonej z tej pierwszej. Po trzecie, stanowisko organu, że działka [...] znajduje się w liniach rozgraniczających ul. [...] oparte zostało na decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] maja 2003 r., nr [...], która w dniu wydania decyzji odmawiającej zwrotu nie istniała w obrocie prawnym. Ze znajdującego się w aktach sprawy operatu szacunkowego z dnia [...] lipca 2005 r. działek nr [...] i [...] wynika bowiem, że decyzja ta była ważna do dnia [...] grudnia 2005 r. (str. 6 pkt 2 ppkt 2.2. operatu). Sąd nie neguje stanowiska organów, że wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, budowa utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg realizuje cel publiczny (art. 6 pkt 1 ugn), jednak aby odmówić zwrotu nieruchomości organ musi wykazać brak zbędności wynikający z obu przesłanek wymienionych w art. 137 § 1 ugn, a w przypadku części nieruchomości dodatkowo z art. 137 § 2 ugn bądź ustalić, że przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (1 stycznia 1998 r.) na nieruchomości został zrealizowany inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia (art. 229a w zw. z art. 229 ugn). Takich ustaleń decyzje organów obu instancji nie zwierają. Z oględzin przeprowadzonych na działce wynika jedynie, że jej teren jest zaniedbany i porośnięty krzewami i samosiejką. W aktach sprawy brak np. stanowiska inwestora w kwestii terminu rozpoczęcia budowy ul.[...], a także dokumentacji wskazującej jakie konkretne roboty budowlane zostały rozpoczęte i kiedy wykonane (ukończone) na terenie obejmującym działkę [...]. Organy nie zbadały również, czy w Archiwum Państwowym znajduje się dokumentacja inwestycyjno – budowlana, dotycząca realizacji inwestycji objętej lokalizacją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r. Poza tym organy nie zbadały, czy budowa tymczasowej ul. [...] (decyzja z dnia [...] września 1981 r., nr [...]) mieściła się w celu uzasadniającym wywłaszczenie – budowa ul. [...] tzn. nie stanowiła jego jakościowej zmiany, lecz jedynie korektę nie zmieniającą jego charakteru (por. Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 stycznia 1988 r., sygn. akt III AZP 11/87, OSNC 1988/11/149). Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że zarówno decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2007 r., jak i decyzja Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r., w części dotyczącej działki nr [...] zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 KPA w związku z art. 137i art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło