I SA/Łd 1183/05
WyrokWSA w Łodzi2006-04-11
Skład orzekający: NSA A. Wrzesińska-Nowacka, NSA A. Cudak, Asesor WSA C. Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż prowadzona w hali hurtowo-wystawienniczej, w której wydzielono boksy handlowe zamykane na klucz, ale niebędące samodzielnymi lokalami użytkowymi, podlega opłacie targowej na podstawie art. 15 ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jako sprzedaż w hali używanej do targów, aukcji i wystaw?Ratio decidendi
Sprzedaż prowadzona w hali hurtowo-wystawienniczej, w której wydzielono boksy handlowe zamykane na klucz, nie stanowi sprzedaży na targowisku podlegającej opłacie targowej, nawet jeśli hala ta została uchwałą rady gminy przeznaczona na targowisko. Kluczowe jest rozróżnienie między 'targami' jako imprezami wystawienniczymi a 'targiem' jako miejscem codziennego handlu. Sprzedaż w boksach zamykanych na klucz, o stałym charakterze, nie nosi znamion handlu targowiskowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty targowej nałożonej na P. N. za sprzedaż prowadzoną w hali Centrum Targowego B. Organ pierwszej instancji ustalił, że hala ta jest budynkiem używanym do targów, aukcji i wystaw, a sprzedaż na stoiskach o powierzchni 15 m2 podlega opłacie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając halę za targowisko pod dachem. P. N. zarzucił błędną wykładnię przepisów dotyczących opłaty targowej, twierdząc, że prowadzona przez niego działalność ma charakter stały i nie jest sprzedażą targowiskową.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R., zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz P. N. i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka (spr.), Sędzia NSA A. Cudak, Asesor WSA C. Koziński, Protokolant T. Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006 roku sprawy ze skargi P. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty targowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz P. N. kwotę 175 (sto siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy R. określił P. N., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. A w Centrum Targowym B S.A. w hali [...] wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za okres 4-6.8-10,12-17,19-25, 30 i 31 marca 2005 r. w wysokości 94,50 zł. Organ podatkowy ustalił, iż strona prowadzi w hali [...] Centrum Targowego B w R. sprzedaż towarów. Sprzedaż ta odbywa się na stoisku o powierzchni 15 m 2. W dniach wskazanych w treści rozstrzygnięcia inkasenci, wyznaczeni na podstawie uchwały Rady Gminy R. Nr [...] z [...] 2004 r. i uchwały nr [...] z [...] 2004 r. sporządził raport dzienny opłaty targowej. W dniu 2 kwietnia inkasenci sporządzili notatkę służbową, z której wynikało, iż w dniach 3-6,10,12-17,19-25,30 i 31 marca 2005 r. na przedmiotowym stoisku dokonywano sprzedaży, a osoba prowadząca sprzedaż odmówiła uiszczenia opłaty targowej. Organ I instancji ustalił także, iż [...] 2002 r. wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla hali [...], zaś decyzją z [...] 2002 r. Urząd Gminy R. pozwolił na budowę tej hali. [...] 2002 r. udzielił też pozwolenia na jej użytkowanie. Na podstawie wskazanych wyżej dokumentów Wójt stwierdził, iż hala, w której sprzedaż prowadziła strona jest budynkiem w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 1 i art. 15 ust. 2 a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 9,poz. 84 z późn.zm., powoływanej dalej jako ustawa o podatkach i opłatach lokalnych). Na terenie, na którym znajduje się Centrum Targowe B S.A. w R. uchwałą Rady Gminy R. Nr [...] z [...] 2004 r. ustalono lokalizację targowiska. Hala [...] w dokumentach dotyczących jej budowy i użytkowania została określona jako hala hurtowo-wystawiennicza. Prowadzona jest w niej sprzedaż towarów ma znajdujących się w niej 181 stoiskach o łącznej powierzchni 4 582 m 2. Stoiska, w których prowadzona jest sprzedaż nie są wydzielone trwałymi przegrodami ( ścianami i stropami), z łatwością można zmienić ich kształt i powierzchnię. Powstałe wskutek ich wydzielenia stoiska nie są samodzielnymi lokalami użytkowymi. Nie posiadają własnego zaplecza magazynowego i sanitarnego. Okoliczność ta została stwierdzona opinią biegłego architekta, sporządzonej po przeprowadzeniu wizji lokalnej w dniu 4 marca 2005 r. Wskazany sposób zagospodarowania hali wskazuje na to, iż jest ona halą używaną do targów, aukcji i wystaw w rozumieniu art. 15 ust. 2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych , a tym samym, iż prowadzona w niej sprzedaż jest opodatkowana na podstawie art. 15 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zasadność pobierania opłaty z tytułu sprzedaży w tej hali potwierdza również opinia prof. Dr hab. L. E. Strona nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na terenie targowiska w R., nie ma zatem do niej zastosowania wyłączenie, o którym mowa w art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Na podstawie art. 21 § 1 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2005 r., Nr 8,poz. 60, powoływanej dalej jako Ordynacja podatkowa) stronie określono zatem opłatę targową. Wysokość tej opłaty wynika z powołanej Uchwały Nr [...] Rady Gminy R.
W odwołaniu od tej decyzji, domagając się jej uchylenia w całości, P. N. zarzucił naruszenie prawa materialnego- art. 15 ust. 1,2 i 2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędną ich wykładnię, a tym samym niewłaściwe zastosowanie, przepisów postępowania – art. 107 k.p.a. poprzez brak odpowiedniego uzasadnienia decyzji, a w szczególności poprzez brak wyjaśnienia użytych w ustawie pojęć targi, aukcje i wystawy oraz oparcie decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż strona prowadzi działalność handlową w hali używanej do targów, aukcji i wystaw. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła przede wszystkim, iż targi, aukcja czy wystawa mają charakter krótkotrwały, a strona, tak jak i najemcy sąsiednich lokali prowadzi stałą działalność handlową. Podniosła, iż w języku polskim targowisko i targi mają odmienne znaczenie. Ponadto wyraziła pogląd, iż treść uchwały Rady Gminy o lokalizacji targowiska nie przesądza o charakterze prowadzonej sprzedaży. Ponadto zwróciła też uwagę, iż w praktyce nie mają w hali miejsca sytuacje demontowania czy przesuwania ścian lokali. Posiadają one natomiast odrębną klimatyzację, odrębne liczniki energii elektrycznej, odrębne oświetlenie w suficie i na ścianach, odrębne drzwi wejściowe zamykane na zamek. Te cechy pomieszczeń, w których prowadzona jest sprzedaż przesądzają w ocenie strony o tym, iż nie jest to sprzedaż targowiskowa.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Stwierdziło, iż opłata targowa, uregulowana ustawą o podatkach i opłatach lokalnych jest uproszczoną formą opodatkowania sprzedaży dokonywanej na targowiskach. Powołało ustawową definicję targowiska wskazując, iż ustawa określa je jako wszelkie miejsca, gdzie prowadzony jest handel ( art. 15 ust. 2 powołanej ustawy). Jednocześnie przewiduje wyjątek, wyłączając z obowiązku zapłaty opłaty targowej sprzedaż dokonywaną w budynkach lub ich częściach, z jednoczesnym wyjątkiem od tego wyłączenia dla targowisk pod dachem i hal używanych do targów, aukcji i wystaw ( art. 15 ust. 2 a powołanej ustawy). Wskazało, iż P. N. jest osoba fizyczną, podlega zatem hipotezie art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. We wskazanych w decyzji organu I instancji dniach dokonywał sprzedaży na terenie Centrum Targowego B w hali [...] w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie był także podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami użytkowanymi na targowisku, nie dotyczyło go zatem zwolnienie, o którym mowa w art. 16 powołanej ustawy. Analizy w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wymagało zatem, czy miejsce, w którym strona prowadziła sprzedaż było targowiskiem. Odwołując się do stanowiska doktryny (L.Etela, M.Popławskiego, S.Presnarowicza i R.Dowgiera ) wskazała, iż analiza przepisu art. 15 ust. 2 a wskazuje na to, iż hala targowa jest targowiskiem. O rodzaju budynku i jego przeznaczeniu dla celów opłaty targowej znaczenie maja wydawane na podstawie przepisów prawa budowlanego decyzje oraz dane z ewidencji gruntów. Jeżeli zaś budynek wzniesiono bez wymaganego zezwolenia albo niezgodnie z nim, jego przeznaczenie i rodzaj należy badać w oparciu o oględziny, opinie biegłego i decyzje organów nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy odwołał się także do poglądów wyrażonych w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ( w sprawach o sygn. I SA/Łd 1089/04, I SA/Łd 810/04, I SA/Łd 998/04, I SA/Łd 1133/04, I SA/Łd 1162/04), z których wynikało, iż w każdym przypadku należy zbadać, czy miejsce, w którym prowadzony jest handel jest budynkiem, a jeżeli tak- to czy jest to targowisko pod dachem bądź hala używana do targów, aukcji i wystaw. Organ podatkowy jest też w każdym przypadku zobowiązany wyjaśnić, jakimi przesłankami kierował się uznając sprzedaż dokonaną w danym obiekcie ze sprzedaż na targowisku, według jakich kryteriów kwalifikował budynki do targowisk pod dachem bądź hal używanych do targów, aukcji czy wystaw. Winien zatem ustalić, czy istnieje uchwała rady gminy o lokalizacji targowiska, funkcję budynku, która wynikać może m.in. z planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego, zgłoszeń o zmianie sposobu użytkowania obiektu, ze sposobu zorganizowania sprzedaży- na stosikach bez stałego zaplecza magazynowego, bez możliwości ekspozycji towarów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło dalej, iż niewątpliwie hala [...] Centrum targowego B jest miejscem, w którym prowadzony jest handel. Jest ona też budynkiem w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia targowiska pod dachem czy hali używanej do targów aukcji i wystaw. Używa ona jednak tych samych pojęć co Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych (stanowiąca załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB)- Dz.U. Nr 112,poz. 1316 z późn.zm.). Podobnych określeń używa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) ( Dz.U. Nr 112,poz. 1317 z późn.zm.). Również i w tych aktach prawnych nie zdefiniowano wskazanych wyżej pojęć. Ponadto zostały one wydane dla celów statystycznych i nie mogą mieć decydującego znaczenia przy ustalaniu zakresu tych pojęć.
W przypadku hali, w której sprzedaż prowadziła strona odpowiednie organy wydały decyzje –pozwolenie na budowę i na użytkowanie, w których obiekt ten określono jako halę hurtowo-wystawienniczą. Na terenie, na którym hala ta się znajduje uchwałą Rady Gminy R. nr [...] z [...] 2004 r. ustalono lokalizację targowiska. Budynek , jak wynika z decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego jest halą. Znajduje to zresztą potwierdzenie w potocznym rozumieniu tego słowa. Prowadzona jest w niej sprzedaż towarów. Jest w niej 181 stoisk i handel odbywa się na tych stoiskach handlowych (boksach), których ściany i stropy nie są trwałymi przegrodami i z łatwością można zmieniać ich kształt i powierzchnię. Nie są więc one samodzielnymi lokalami użytkowymi. Nie mają one własnego zaplecza magazynowego i sanitarnego. Handel, co wiadomo organowi odwoławczemu z urzędu, nie musi się odbywać w tej hali w sposób ciągły, a sprzedający mają swobodę co do dni godzin prowadzenia sprzedaży. Nie obowiązuje ich bowiem uchwała Rady Gminy R. z [...] 2000 r. o nr [...] w sprawie określenia dni, godzin otwierania i zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych dla ludności, dotyczy ona bowiem tylko sprzedaży w sklepach i kioskach. W ocenie Kolegium wskazane wyżej okoliczności wskazują zatem na to, iż hala [...] Centrum Targowego B stanowi halę targową, a tym samym halę używaną do targów, aukcji i wystaw w rozumieniu art. 15 ust. 2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sprzedaż w niej dokonywana podlega zatem opłacie targowej. Kolegium zauważyło również, odnosząc się do zarzutów odwołania, iż w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 107 k.p.a.
W skardze na powyższą decyzję P. N. domagał się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, a także zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzucił, iż decyzja ta narusza art. 15 ust. 1, 2 i 2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez niewłaściwą ich wykładnię i błędne zastosowanie, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych i przyjęcie, że strona prowadzi działalność w hali używanej do targów, aukcji i wystaw. Powtórzył argumentację, zawartą już w odwołaniu i odnosząca się do pominięcia przez organy podatkowe obu instancji znaczenia w języku polskim słowa "targi", użytego w liczbie mnogiej i oznaczającego powszechnie znane wystawy (np. Międzynarodowe Targi Poznańskie), nie zaś liczbę mnogą od słowa targ. Tym samym pojęcie hali używanej do targów nie powinno być utożsamiane z pojęciem hali targowej, w której odbywa się targ. Zauważył też, iż w hali [...] nie odbywają się aukcje i wystawy. Podkreślił, iż w jego ocenie cechą sprzedaży targowiskowej jest jej niski standard i oczywista łatwość przemieszczania się bądź likwidacji stoiska. Tymczasem strona skarżąca prowadzi działalność w sklepie bądź pomieszczeniu do niego zbliżonym. W ocenie skarżącego decydujące znaczenie winien mieć faktyczny sposób wykorzystywania hali, a nie jej charakter wynikający z decyzji pozwolenie na budowę i pozwolenie na użytkowanie. O charakterze hali nie może też przesądzać treść uchwały Rady Gminy o lokalizacji targowiska, nie ma ona bowiem uprawnień do dowolnego wskazywania takiego obszaru, a ponadto nigdy nie można wykluczyć, iż na tym terenie znajdują się budynki, w których sprzedaż jest wyłączona z opłaty targowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podkreślając, iż twierdzenie, że hala [...] jest halą używaną do targów, aukcji i wystaw wywiedziono z faktycznego sposobu jej użytkowania, ustalonego w oparciu o zebrane dowody, m.in. opinię biegłego architekta, zaś okoliczności brane pod uwagę przy dokonywaniu tych ustaleń wynikały z poglądów orzecznictwa i doktryny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa materialnego w sposób mający mieć wpływ na wynik postępowania.
Opłata targowa, mimo użytej przez ustawodawcę nazwy " opłata" i wyodrębnienia jej od podatków w Ordynacji podatkowej ( art. 2 pkt 3 tej ustawy) jest w istocie podatkiem, zawiera bowiem w swej konstrukcji typowe elementy podatku, wskazane w art. 6 Ordynacji podatkowej ( por. R.Mastalski w : A.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J.Zubrzycki- Ordynacja podatkowa. Komentarz- Wyd. Unimex Wrocław 2003, s. 34). Jest to, jak trafnie zauważyło Kolegium, uproszczona forma opodatkowania sprzedaży. Ewolucja przepisów dotyczących tej daniny (począwszy od ustawy z 26 lutego 1951 r. o podatkach i opłatach terenowych –Dz.U. Nr 14,poz. 110 , poprzez dekret z 20 maja 1955 r. o niektórych podatkach i opłatach terenowych –Dz.U. z 1963 r., Nr 16,poz. 87 ze zm., ustawę z 19 grudnia 1975 r. o niektórych podatkach i opłatach terenowych-Dz.U. Nr 45,poz. 220 z późn.zm., ustawę z 14 marca 1985 r. o podatkach i opłatach lokalnych- Dz.U. Nr 12,poz. 50 ze zm.do obecnie obowiązującej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ) pozwala w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, na wysunięcie tezy, iż opłatą tą nie jest obciążony każdy rodzaj działalności, polegającej na dokonywaniu sprzedaży przez konkretny podmiot, a jedynie taka działalność prowadzona sporadycznie (niekoniecznie codziennie), dorywczo, bez posiadania stałego, zorganizowanego miejsca sprzedaży ( por. M.Kalinowski – Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 1993 r., sygn. akt SA/P 207/93, opubl. w POP z 1994 r., nr 3,poz. 58, E.Ruśkowski – Pojęcie targowiska a opłata targowa- opubl. w Przeglądzie podatkowym z 2001 r., nr 2.,s 40). Na taki sposób rozumienia sprzedaży opodatkowanej opłatą targową wskazuje zarówno obecna definicja targowiska, jak i sposób pobierania opłaty targowej- jest to opłata dzienna ( art. 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Opłata ta, według ugruntowanego już w orzecznictwie poglądu, nie może być pobierana z góry, np. w formie abonamentu ( por. chociażby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2091/02, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 146072). Ustawodawca przewidywał zatem, iż sprzedaż ta może nie być wykonywana przez dłuższy czas w tym samym miejscu i że jej dokonywanie nie będzie miało zorganizowanej formy, przewidzianej na prowadzenie jej w sposób stały w tym samym miejscu. Taką wykładnię sprzedaży dokonywanej na targowisku potwierdza pośrednio (w obecnym stanie prawnym) treść Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (Dz.U. Nr 33,poz. 280), w którym wśród sprzedaży detalicznej prowadzonej poza siecią sklepów wymienia się m.in. sprzedaż prowadzoną na targowisku. Dla potrzeb wykładni pojęcia targowiska, użytego w art. 15 ust, 2 i 2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych znaczenie ma w ocenie Sądu również powód, dla którego dokonano od 1 stycznia 2003 r. zmiany definicji targowiska. Obecne brzmienie art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wprowadzone ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 200,poz. 1689- art. 1 pkt 11 ) miało służyć doprecyzowaniu definicji targowiska, zawartej w tej ustawie i usunięciu problemów interpretacyjnych ( -por. uzasadnienie projektu ustawy z 30 .10.2002 r. – druk Nr 828 Sejmu IV kadencji). Poprzednia definicja, zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ( "Targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel, w szczególności z ręki, koszów, stoisk, wozów konnych, przyczep, pojazdów samochodowych, a także sprzedaż zwierząt, środków transportowych i części do środków transportowych.") prowadzić mogła bowiem, przy zastosowaniu tylko i wyłącznie wykładni językowej do sprzecznego z logiką i wolą ustawodawcy wniosku, iż targowiskiem jest każde bez wyjątku miejsce, w którym prowadzi się handel. W pojęciu tym mieściła się więc również sprzedaż prowadzona w sklepach, pasach drogowych, hotelach ( por. powołana glosa M.Kalinowskiego- s. 180 czy powołany artykuł E.Ruśkowskiego- s.40). Wyłączając obecnie z pojęcia targowiska budynki lub ich części, mimo prowadzenia w nich handlu, ustawodawca zwrócił zatem uwagę, iż za targowisko nie można uznać każdego miejsca, w którym prowadzi się handel, dostosował też definicję tego pojęcia do aktualnego sposobu prowadzenia sprzedaży, który również na targowiskach uległ ewolucji. Podkreślić też należy, iż zazwyczaj sprzedaż prowadzona w budynkach ma charakter stały i zorganizowany. W ocenie Sądu potwierdza to wolę ustawodawcy odniesienia opłaty targowej do sprzedaży prowadzonej sporadycznie i dorywczo.
Jak trafnie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, od wyjątku wskazanego w art. 15 ust. 2 a ustawy ( sprzedaż w budynkach lub ich częściach) ustawodawca przewidział kolejny wyjątek- za sprzedaż dokonywaną na targowisku uważa się sprzedaż dokonywaną w budynkach stanowiących targowiska pod dachem i hale używane do targów, aukcji i wystaw. Uwzględniono zatem fakt, iż obecnie sposób prowadzenia handlu, nawet dorywczo i sporadycznie, z uwagi na wiele wymogów dotyczących m.in. higieny, zdrowia i bezpieczeństwa prowadzony jest w inny sposób, a także okoliczność częstego organizowania wielu imprez wystawienniczych, targowych, przy okazji których prowadzony jest handel. Ustawodawca nie zdefiniował jednakże użytych pojęć, nie definiują ich również przepisy prawa budowlanego, choć klasyfikacja polskich obiektów budowlanych wymienia odrębnie obie kategorie tych budynków. Odrębnie są one też ujęte w Klasyfikacji Środków Trwałych. Jednocześnie też w przepisach tych wymieniono odrębnie centra handlowe (jako odrębne od targowisk pod dachem i hal używanych do targów, aukcji i wystaw) obiekty i samodzielne sklepy. Zauważyć należy, iż obie wspomniane klasyfikacje ( choć niewątpliwie służące innym niż podatkowe celom) mogą jednak stanowić pewną wskazówkę przy dokonywaniu wykładni systemowej przepisów prawa podatkowego ( wobec braku odrębnej definicji dla celów podatkowych).
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, iż hala, w której skarżący prowadził działalność została wybudowana i oddana do użytku zgodnie ze stosownymi decyzjami organów budowlanych jako hala hurtowo-wystawiennicza. Nie ma przy tym wątpliwości, iż hala ta jest budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie została ona jednak zbudowana i przeznaczona do użytkowania jako targowisko pod dachem, taki obiekt budowlany jest bowiem przewidziany odrębnie w klasyfikacji obiektów budowlanych. Trafnie więc Kolegium przyjęło, iż dla ustalenia, czy sprzedaż dokonywana w tym budynku jest sprzedażą podlegającą opłacie targowej konieczne jest ustalenie sposobu korzystania z hali (fakt, iż obiekt ten jest halą również nie budzi wątpliwości). Niewątpliwie w budynku tym prowadzona jest sprzedaż. Odpowiedzi wymaga pytanie o charakter tej sprzedaży, a tym samym o możliwość uznania, że sposób ten wskazuje ta sprzedaży na używanie hali do targów, aukcji i wystaw. Tylko bowiem w tym przypadku sprzedaż taka podlegać będzie opłacie targowej.
W ocenie Sądu, wobec rozróżnienia przez ustawodawcę budynków w postaci targowiska pod dachem i hali używanej do targów, aukcji i wystaw tej ostatniej nie można utożsamiać z halą targową w rozumieniu hali, w której odbywa się targ. Trafnie bowiem zauważa strona skarżąca, iż pojęcie " targi", używane w liczbie mnogiej w języku polskim ma odmienne znaczenie od utworzonej od słowa targ liczby mnogiej ( por. Słownik współczesnego języka polskiego - Warszawa 1996 r., s. 1123). Skoro ustawodawca odróżnił targowiska pod dachem (czyli miejsca, gdzie odbywa się targ, niekoniecznie będące halą- pojęcie budynku jest jednak szersze od pojęcia hali ) od hali używanej do targów, aukcji i wystaw ( przy czym podkreślić należy jednoczesne zestawienie tych trzech sposobów wykorzystania hali), to uznać należy, iż w tym drugim przypadku miał na myśli hale używane do targów w znaczeniu imprez służących pokazaniu, zaprezentowaniu oferty handlowej, prowadzeniu negocjacji, a przy okazji dokonywaniu sprzedaży (czyli również okazjonalnie, sporadycznie). W przeciwnym wypadku uznać by należało, iż ustawodawca niepotrzebnie dwukrotnie wskazał budynki podlegające wyłączeniu ( zawężając jeszcze przy powtórzeniu pojęcie budynku jedynie do hali). Nie można zatem utożsamiać, jak czyni to Kolegium, hali używanej do targów z targowiskiem.
Wskazać także należy, iż również sposób prowadzenia handlu w hali [...] nie nosi w ocenie Sądu znamion handlu na targowisku. Wprawdzie istotnie wydzielone za pomocą nietrwałych przegród pomieszczenia nie stanowią w rozumieniu przepisów prawa budowlanego odrębnych lokali użytkowych ( § 3 pkt 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie- Dz.U. Nr 75,poz. 690 ze zm.), jednakże nie oznacza to, iż należy utożsamiać je jedynie ze stoiskami, a nie sklepami. Jak wskazano wyżej, przepisy dotyczące klasyfikacji obiektów budowlanych odróżniają sklepy samodzielne. Dodanie tego przymiotnika ( "samodzielny") oznacza, iż sklep może być utworzony także w pomieszczeniu niemających cechy samodzielności – stanowi wówczas część obiektu, a nie obiekt odrębny. Skoro w tym przypadku boksy posiadają odrębne, zamykane na klucz wejścia ( fakt ten nie jest kwestionowany), uniemożliwiające swobodny dostęp do nich osobom trzecim, co niewątpliwie czyni możliwym pozostawienie w nich towaru po zakończeniu w danym dniu działalności handlowej ( a więc świadczy o zorganizowanym, stałym charakterze sprzedaży), to mimo braku typowego zaplecza magazynowego, mogą one być uznane za sklepy. Prowadzona w nich działalność nie nosi też charakteru sporadycznego, a stały i zorganizowany ( skarżący prowadzi ją w tym miejscu prze dłuższy czas- świadczy o tym chociażby treść raportów dziennych inkasentów- nie wskazują oni w nich personaliów osoby handlującej, a tylko oznaczają miejsce prowadzenia sprzedaży i datę jej prowadzenia, ponadto pobierają opłatę z dołu, za pewien okres czasu- w aktach brak każdorazowo sporządzanych notatek o odmowie zapłaty opłaty targowej w danym dniu). Nawet jeżeli by uznać, iż sprzedawców ( prowadzących działalność) w hali [...] nie dotyczy uchwała Rady Gminy określająca godziny i dni pracy placówek handlu detalicznego, to nie jest to jednoznaczne z prowadzeniem w tej hali sprzedaży w formie przewidzianej dla targu.
Oceny tej nie zmienia okoliczność, iż uchwałą Rady Gminy z 2004 r. teren, na którym posadowiona jest hala uznano za targowisko i nakazano pobieranie opłaty targowej od sprzedaży dokonywanej również w halach stanowiących targowiska pod dachem i w halach używanych do targów, aukcji i wystaw. Uchwała ta ( podjęta zresztą po przekazaniu hali do użytkowania ) nie może bowiem decydować o charakterze budynku ( zresztą nie przesądza ona o tym, które konkretnie budynki odpowiadają wskazanym wyżej kryteriom, powołując się tylko na ustawową definicję). Stwierdzenie, iż dana sprzedaż prowadzona w budynku podlega opłacie targowej wymaga zatem ( nawet w świetle tej uchwały) w każdym przypadku indywidualnej oceny, czy została dokonana w budynku, który jest targowiskiem pod dachem lub halą używaną do aukcji, wystaw i targów.
Stwierdzić też należy, iż w umowie dzierżawy gruntów, jaką Gmina zawarła ze spółką B przewidziano wykorzystanie tego terenu nie tylko na targowisko, ale na wykonywanie rzemiosła i handlu. Wysokość czynszu uzależniono m.in. od sposobu wykorzystania terenu.
Z tych względów zaskarżoną decyzje należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn.zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium winno dokonać oceny stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej, wyrażonej przez Sąd.
Wstrzymanie wykonania decyzji uzasadnia art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 2 ,209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163,poz. 1348 z późn.zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło