II OSK 1569/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-27
Skład orzekający: Jerzy Bujko, Anna Łuczaj, Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, która prowadzi do powstania obiektu o znacznej kubaturze, stanowiącego w istocie pensjonat z pokojami do wynajęcia, może zostać zatwierdzona jako rozbudowa budynku jednorodzinnego, nawet jeśli projekt budowlany jest formalnie kompletny i zgodny z decyzją o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego musi zachować jego podstawową funkcję, a po rozbudowie obiekt nadal musi pozostać budynkiem jednorodzinnym, a nie budynkiem zamieszkania zbiorowego. Sama kompletność dokumentacji projektowej i zgodność z decyzją o warunkach zabudowy nie wystarczą, jeśli projekt w istocie prowadzi do budowy nowego obiektu lub zmiany funkcji istniejącego, co może naruszać przepisy prawa materialnego i ład architektoniczny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, która zdaniem skarżących polegała na budowie łącznika z 18 pokojami na wynajem, przekraczającego dopuszczalną powierzchnię rozbudowy i naruszającego przepisy dotyczące odległości od granicy działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę, uznając, że projektowana rozbudowa zmienia funkcję budynku i w istocie stanowi budowę nowego obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 549/05 w sprawie ze skargi H. i F. Ż. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 549/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - po rozpoznaniu skargi H. i F. Ż. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] nr [...]; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Wojewody Z. na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji podał, iż decyzją z dnia [...] Wojewoda Z., po rozpoznaniu odwołania H. i F. Ż., utrzymał w mocy decyzję Starosty K. nr [...] z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w K.. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] W. S. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wobec tego, iż organ I instancji stwierdził kompletność złożonego materiału ( art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego - t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) zobowiązany był zgodnie z art. 35 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zapewnił czynny udział wszystkim stronom postępowania - art. 10 k.p.a. Na powyższą inwestycję, zgodnie z art. 39, art. 40, art. 42, 43 i art. 46 ustawy z dnia 7 lipca 1004 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), Prezydent Miasta K. wydał w dniu [...] decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Funkcja planowanego przedsięwzięcia jest zgodna z funkcją określoną w przedłożonym projekcie budowlanym, zaś rodzaj planowanej inwestycji nie spowoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Przedłożone rozwiązanie projektowe jest zgodne z obowiązującymi przepisami, w szczególności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 5, poz. 690 ze zm.). Lokalizacja rozbudowy budynku wynika z treści decyzji ustalającej warunki zabudowy. Opinię techniczną na temat nasłonecznienia budynku opracował rzeczoznawca budowlany w specjalności architektonicznej, który we wnioskach końcowych stwierdził, iż sprawa nasłonecznienia budynku mieszkalnego wynikła z lokalizacji dodatkowego budynku na działce nr [...] nie stwarza warunków łamiących obowiązujące przepisy budowlane. Projekt budowlany jest kompletny, opracowany prawidłowo przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Odnośnie argumentu odwołania dotyczącego uzyskania 18 pokoi gościnnych, a co za tym idzie dodatkowych miejsc postojowych organ II instancji stwierdził, że wykracza to poza ramy rozstrzygnięcia będącego przedmiotem postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie H. i F. Ż. zarzucili, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdyż przepisy ustawy - Prawo budowlane i rozporządzenia określającego warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki dopuszczają wydzielenie, czyli ewentualną rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o nie więcej niż dwa lokale mieszkalne lub jednego lokalu mieszkalnego i użytkowego o powierzchni nie przekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Z projektu budowlanego, który był podstawą wydania pozwolenia na budowę wynika, że rozbudowa budynku polega na budowie łącznika trzykondygnacyjnego z niezależnym wejściem, zawierającego 18 pokoi na wynajem. Powierzchnia części dobudowanej (około 300m2 powierzchni użytkowej) przekracza ustawową dopuszczalną 30% rozbudowę budynku.
Skarżący zarzucili również, że zaprojektowany łącznik zbliża się ścianą szczytową do granicy działki sąsiedniej nr [...] na odległość 3 m. Ściana ta posiada 6 okien i 1 otwór drzwiowy, czyli drugie wejście do budynku. Narusza to § 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych, który wymaga, by budynki były sytuowane w odległości nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę działki sąsiedniej. Zdaniem skarżących w przypadku wydania decyzji o pozwoleniu na budowę budynku będącego w istocie pensjonatem z pokojami do wynajęcia, czyli budynkiem użytkowym, obiekt taki powinno się zaliczyć do kategorii budynków wymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, tymczasem warunek ten został w decyzji o pozwoleniu na budowę wykreślony. Nadto nie rozstrzygnięto problemu wymaganej ilości miejsc postojowych dla 18 pokoi gościnnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za zasadną. Sąd nie zgodził się ze stwierdzeniem organu odwoławczego o zgodności funkcji planowanej inwestycji z funkcją określoną w projekcie budowlanym. Wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] wydana została na wniosek W. S. i ustaliła warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz określiła zakres inwestycji dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej. Organ wydał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania po złożeniu przez inwestora oświadczenia, iż planowana inwestycja polega na rozbudowie części sypialno - wypoczynkowej istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego i zastrzegł, że o rozwiązaniach projektowych zadecyduje właściwy organ w postępowaniu o pozwoleniu na budowę.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że treść powyższej decyzji determinuje rozwiązania projektowe, które muszą odpowiadać funkcji projektowanego budynku. Definicja budynku jednorodzinnego zawarta jest w art. 3 pkt 2 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Pojęcia rozbudowy ustawodawca nie zdefiniował osobno, lecz przy definiowaniu pojęcia budowy wyjaśnił, że przez to pojęcie należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Sąd uznał, że projektowana rozbudowa nie może zmienić funkcji takiego obiektu, czyli po rozbudowie musi on nadal pozostać budynkiem jednorodzinnym, a nie np. budynkiem zamieszkania zbiorowego (pensjonatem).
Sąd podniósł, iż złożony przez inwestora projekt budowlany określony jako dotyczący rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w istocie przewiduje, że do budynku jednorodzinnego dobudowany zostanie inny budynek o gabarytach przekraczających budynek poddany rozbudowie. Wprawdzie autor projektu pisze o budynku jednorodzinnym, ale nigdzie nie wspomina o tym, że jest to budynek w zabudowie bliźniaczej. W ocenie Sądu projektowany budynek nie tylko zmienia podstawową funkcję budynku już istniejącego, określając ją eufemistycznie "rozbudową", w rzeczywistości prowadzącą do wybudowania pensjonatu, ale też prowadzi do asymetrii budynku w zabudowie bliźniaczej, co narusza ład architektoniczny. Zdaniem Sądu poprawność złożonej dokumentacji nie może być sprawdzana tylko i wyłącznie od strony formalnej w oderwaniu od jej zawartości. O treści dokumentacji budowlanej (projektowej) decyduje bowiem, nie werbalne określenie przez projektanta, czego ona dotyczy, lecz to, co rzeczywiście zostało w niej zaprojektowane. Nie można więc przez wydanie decyzji administracyjnej aprobować powstania nowej substancji budowlanej w warunkach wskazujących w istocie na obejście prawa (w miejsce rozbudowy w istocie postawienie nowego budynku). Za przyjęte rozwiązania techniczne odpowiada projektant, ale nie znaczy to, że organ badając projekt może nie wziąć pod uwagę takich okoliczności jak np. względy bezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, aprobując wadliwe rozwiązania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podniósł, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się co do zarzutów dotyczących odległości między budynkami i miejsc parkingowych. Sąd wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić powyższe aspekty, odnieść się do treści dokumentacji budowlanej i ustalić, czego w istocie dotyczy, rozbudowy istniejącego budynku, czy też budowy nowego budynku o funkcji budynku zamieszkania zbiorowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. S., reprezentowany przez radcę prawnego L. Ż.. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego:
a) art. 3 pkt 6, art. 33 ust. 2 i art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.);
b) § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.);
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest postanowień art. 106 § 3, art. 141 § 4 , art. 135 i 140 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego w/g norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że udzielone inwestorowi zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na rozbudowę budynku jednorodzinnego odnosi się do budynku pensjonatowego, a nie do budynku jednorodzinnego. Stwierdzono, że opracowane rozwiązanie projektowe nie narusza żadnych zasad rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a lokalizacja przedmiotowej rozbudowy wynika z zasad określonych w decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Powołując się na wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA/Lu 1088/00 wskazano, że organy udzielające pozwolenia na budowę nie są uprawnione do kwestionowania rozwiązań technicznych wnioskowanych przez inwestora, jeżeli wszystkie warunki są zachowane. Sąd błędnie przyjął, że planowana rozbudowa budynku jednorodzinnego bliźniaczego narusza 30 % powierzchni całkowitej budynku. Załączona do akt dokumentacja techniczna nie przewiduje, że projektowana rozbudowa budynku jednorodzinnego będzie budynkiem zbiorowego zamieszkania. Nadto w zabudowie jednorodzinnej ilość pokoi nie jest określona. Podkreślono, iż Sąd wydał wyrok po przeprowadzeniu postępowania w sposób wadliwy, wychodząc z samej definicji budynku jednorodzinnego a pomijając dowody, o przeprowadzenie których wnosił skarżący i nie wyjaśniając dlaczego dokumentację techniczną uznał za dokumentację określającą budynek pensjonatowy.
Wnoszący skargę kasacyjną nie zgodził się z poglądem Sądu, że nie rozstrzygnięto problemu miejsc postojowych, gdyż istniejąca ilość miejsc jest wystarczająca dla członków rodziny skarżącego, a przy realizacji rozbudowy budynku jednorodzinnego bliźniaczego nie ma potrzeby ustalania miejsc parkingowych. W ocenie skarżącego z przedłożonej dokumentacji wynika, że projektowana rozbudowa dotyczy budynku jednorodzinnego a wielkość kubatury mieści się w warunkach technicznych dla tego typu inwestycji. Rozbudowa doprowadzi do symetrii z istniejącą zabudową bliźniaczą sąsiada oraz zapewni ład architektoniczny i przestrzenny. Nie jest też zasadne stanowisko Sądu, iż dokumentacja techniczna nie uwzględnia względów bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz odległości między budynkami. Z dokumentacji tej wynika bowiem, że od strony sąsiada nie ma żadnych otworów okiennych i drzwiowych. Doświetlenie budynku zapewniają zaprojektowane luksfery, które nie zmieniają charakteru zabudowy ściany bez otworów, co jest zgodne z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W ocenie skarżącego Sąd pierwszej instancji, nie przeprowadzając uzupełniającego dowodu z dokumentów przedłożonych przez skarżącego i zeznań projektanta, naruszył art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd naruszył także przepis art. 141 p.p.s.a, gdyż uzasadnienie wyroku nie zawiera pełnego stanowiska obu stron postępowania, lecz tylko wnoszącego skargę i brak jest uzasadnienia w jaki sposób organy naruszyły prawo. W piśmie złożonym na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 27 listopada 2007 r. W. S. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Uczestnik postępowania F. Ż. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. Zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego sprowadza się do nieprawidłowego przyporządkowania określonej normy prawnej do konkretnego, prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. Naruszenie przepisów postępowania może przejawiać się w tych samych formach.
W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej nie wskazano, czy zarzucane Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania przejawia się w postaci błędnej wykładni prawa czy też niewłaściwego zastosowania określonego przepisu. Niezależnie jednak od sposobu sformułowania zarzutu skargi kasacyjnej należy stwierdzić, iż zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie przypisać naruszenia prawa w powyższym zakresie.
W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p. p. s. a.
Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p. p. s. a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ujęciu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawę prawną wyroku sądu administracyjnego stanowią te jej przepisy, które określają sposób rozstrzygnięcia sprawy w zależności od wyników postępowania sądowego (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M.Niezgóda-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 332). Przedstawienie w uzasadnieniu wyroku Sądu administracyjnego podstawy prawnej wyroku oraz jej wyjaśnienie polega zarówno na wskazaniu przepisów regulujących rozpatrywany stan faktyczny jak i wyjaśnieniu, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy.
Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Zarzut naruszenia tego przepisu jest skuteczny wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 roku, sygn. akt I FSK 299/05, Lex, nr 187709). Nie każde naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 p. p. s. a. W szczególności Sąd pierwszej instancji ocenił przeprowadzone postępowanie administracyjne, wskazał podstawę prawną wyroku (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. ) i wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez W. S. nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym.
Nie jest trafny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 3 p.p.s.a.
Po myśli art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podnieść należy, iż Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy - art. 133 § 1 p.p.s.a. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez Sąd administracyjny jest dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 października 2005 roku, sygn. akt II GSK 164/05, ONSAiWSA 2006/2/45, z dnia 5 maja 2005 roku, sygn. II GSK 40/05, LEX nr 166068).
W. S. nie przedłożył w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji żadnych dokumentów jak i nie podniósł żadnych okoliczności, których udowodnieniu miałoby służyć przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. Także w skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego nie wskazał żadnych dowodów, których dopuszczenie było konieczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a których Sąd nie dopuścił na wniosek strony lub z urzędu . W tym stanie rzeczy nie można przyjąć, aby w sprawie istniały przesłanki do przeprowadzenia przez Sąd I instancji dowodów uzupełniających z dokumentów, o jakich mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a.
Ponadto – jak wyżej wskazano – z mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów. Przed Sądem administracyjnym nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego w postaci dowodu z zeznań świadków czy też biegłych. Z tych względów Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie nie można skutecznie przypisać zarzutu nie przeprowadzenia dowodu z zeznań projektanta.
Nie można także podzielić zarzutu naruszenia art. 140 § 3 p.p.s.a., w myśl którego sąd poucza stronę działająca bez adwokata lub radcy prawnego o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego, jeżeli doręcza odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym stronie. Taki przypadek w niniejszej sprawie nie miał miejsca, albowiem wyrok został wydany na rozprawie.
Sądowi pierwszej instancji zarzucono także naruszenie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
Stosownie do art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zawarte w sentencji wyroku sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, ujęte w odpowiedniej formule procesowej, jest rezultatem przeprowadzenia przez Sąd kontroli administracji publicznej.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz nienależyte wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i brak odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Takie rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji znajduje uzasadnienie w motywach wydanego przez Sąd wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie dopuścił się naruszenia art. 3 pkt 6, art. 33 ust. 2 i art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), a to z poniższych względów.
Przede wszystkim zaznaczyć należy, iż przepis art. 34 ustawy – Prawo budowlane zawiera wiele jednostek redakcyjnych oznaczonych jako ustępy, punkty, litery. Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 34 ustawy – Prawo budowlane, nie określając konkretnych jednostek redakcyjnych tych przepisów, które miałyby zostać naruszone. Brak wskazania w skardze kasacyjnej – tak w petitum skargi jak i jej uzasadnieniu - konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu art. 34 ustawy – Prawo budowlane, która miałaby zostać naruszona przez Sąd pierwszej instancji oznacza, iż podstawa kasacji nie została należycie przytoczona. Związanie zaś Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi, przy takim oznaczeniu podstawy zaskarżenia, nie pozwala na odniesienie się do tak wskazanego zarzutu.
Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest bowiem spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie.
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 roku, sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997/6-7/96, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2002 roku, sygn. akt III CKN 760/00, LEX nr 53138; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004 roku, sygn. akt OSK 421/04, LEX nr 146732; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2004 roku, sygn. akt FSK 41/04, ONSAiWSA 2004/1/9).
Po drugie przepis art. 33 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane określa dokumenty, jakie należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Sąd pierwszej instancji nie zarzucił, aby organy administracji publicznej błędnie uznały, że inwestor złożył wymagane tym przepisem dokumenty. Zastrzeżenia Sądu dotyczą oceny tej dokumentacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, a więc stosowania przez organy przepisu art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a naruszenia tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji w skardze kasacyjnej nie zarzucono.
Stosownie do art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane ilekroć w ustawie jest mowa o budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
Rację ma Sąd pierwszej instancji, iż rozbudowa budynku jednorodzinnego oznacza, iż po rozbudowie budynek taki nadal musi pozostać budynkiem jednorodzinnym. Za takim stanowiskiem przemawia zarówno rozróżnienie pojęć budowa i rozbudowa jak i znaczenie pojęcia budynek mieszkalny jednorodzinny oraz ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy.
Za rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie sposób uznać budowy całkowicie nowego budynku o kubaturze znacznie przekraczającej rozmiary budynku mającego podlegać rozbudowie. Sam fakt, iż nowy budynek będzie usytuowany obok istniejącego budynku nie oznacza, że mamy do czynienia z jego rozbudową. W określonych przypadkach obok siebie mogą być zlokalizowane samodzielne budynki mieszkalne i mogą też przylegać do siebie ścianami. A zatem organy administracji winny należycie wyjaśnić i ocenić, czy w niniejszej sprawie dokumentacja techniczna – niezależnie od przyjętej nazwy – dotyczy rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, czy w istocie budowy całkowicie nowego budynku obok istniejącego budynku i czy taka budowa nie doprowadzi do zmiany charakteru zabudowy a nadto, czy jest zgodna z decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja ta ustala warunki dla rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej.
Decyzja o warunkach zabudowy jest instrumentem prawnym służącym określeniu sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu nieobjętego ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja taka określa podstawowe parametry dotyczące zmiany zagospodarowania terenu, które podlegają dalszym szczegółowym ustaleniom w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę, unormowanym w przepisach Prawa budowlanego oraz przepisach ustaw odrębnych i aktach wykonawczych.
W decyzji o warunkach zabudowy Prezydent Miasta K. ustalił wymagania dotyczące planowanej inwestycji. Należy pamiętać, iż w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy - w przypadku konieczności uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy - może być wydane wyłącznie pozwolenie na budowę inwestycji określonej w decyzji o warunkach zabudowy. To zaś ma zapewnić wymóg zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Przez budynek mieszkalny jednorodzinny – jak stanowi art. 3 pkt 2a) ustawy – Prawo budowlane - należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku.
W tej sytuacji zasadne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż projektowana rozbudowa nie może stanowić zaprzeczenia funkcji istniejących budynków jak i winna pozostawać w zgodzie z decyzją Prezydenta Miasta K..
Jednocześnie zaznaczyć należy, iż sformułowanie "o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku" użyte w art. 3 pkt 2a) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nie odnosi się do dopuszczalnej powierzchni rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, lecz do dopuszczalności wydzielenia lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego w takim obiekcie i określa maksymalną powierzchnię takiego wyodrębnienia.
Z powyższych względów zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów art. 3 pkt 6, art. 33 ust. 2 i art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 135 p.p.s.a. nie mogą odnieść zamierzonego skutku.
Nadto, wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej Sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie stosował tego przepisu i nie dokonywał jego wykładni. Sąd jedynie stwierdził, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania dotyczących zachowania odległości między budynkami i zapewnienia miejsc parkingowych. Sąd nie oceniał natomiast zachowania odległości między budynkami w świetle § 12 tego rozporządzenia.
W tym stanie rzeczy należy uznać, iż skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło