II FZ 566/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Andrzej Grzelak po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. i J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Gd 198/06 odmawiające przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze skargi H. i J. F. na decyzję Dyrektora Izby skarbowej w G. z dnia 2 grudnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. postanawia: oddalić zażalenie 4 Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2007 r, sygn. akt I SA/Gd 198/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, powołując się na art. 86, art. 87, art. 42 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.) odmówił H. i J. F. przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu na postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 30 maja 2007 r. - w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 2 grudnia 2005 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. Relacjonując przebieg postępowania WSA podkreślił, że w.w. postanowienie z dnia 30 maja 2007 r. zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 19 czerwca 2007 r., więc siedmiodniowy termin do wniesienia sprzeciwu upłynął z dniem 26 czerwca 2007 r. W dniu 26 czerwca 2007 r. złożono w biurze podawczym Sądu zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Do zawiadomienia dołączono oświadczenie pełnomocnika z dnia 22 czerwca 2007 r., w którym wypowiada on skarżącym udzielone mu pełnomocnictwo. W dniu 16 lipca 2007 r. skarżący zwrócili się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia z dnia 30 maja 2007 r. wskazując, że pełnomocnik nie powiadomił ich o jego otrzymaniu i nie złożył w ustawowym czasie sprzeciwu. Skarżący o wydanym postanowieniu dowiedzieli się przeglądając akta sądowe w dniu 11 lipca 2007 r. Rozpoznając wniosek skarżących WSA wskazał, że zarówno w dacie wydania postanowienia w przedmiocie prawa pomocy jak i w dniu jego doręczenia, skarżący byli reprezentowani przez pełnomocnika z wyboru, więc pełnomocnik mimo wypowiedzenia pełnomocnictwa zobligowany był do ich reprezentacji przez okres dwóch tygodni, gdyż będąc radcą prawnym bez zgody mocodawców nie mógł wypowiedzieć pełnomocnictwa ze skutkiem natychmiastowym. Miał zatem obowiązek wniesienia w imieniu skarżących sprzeciwu. WSA wskazał, że przyczyna pozostawienia w zwłoce z wniesieniem środka zaskarżenia od w.w. postanowienie przez radcę prawnego nie może zostać poddana ocenie Sądu, gdyż nie została ona podniesiona we wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że zawinienie pełnomocnika strony w uchybieniu terminu nie uzasadnia przywrócenia terminu. Istotą instytucji pełnomocnictwa jest działanie w imieniu i na rzecz mocodawcy, który ponosi zarówno pozytywne, jak i negatywne konsekwencje tego działania. Zażalenie od powyższego postanowienia złożyli podatnicy zarzucając mu naruszenie art. 18 § 1 pkt 6, § 3, art. 19, art. 86, art. 87, art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie całości zaleceń z wyroku WSA w Gdańsku z dnia 28 stycznia 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 524/04, które to uchybienie mogło wpłynąć na wynik sprawy; naruszenie art. 139 -142, art. 208 § 1 i 2, art. 23, art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2005 r.) poprzez ich niezastosowane. Wnosili o wyłączenie od orzekania sędziów, którzy wydawali wyroki w sprawach: I SA/Gd 331/04, I SA/Gd 524/04, I SA/Gd 198/06, następnie o uchylenie zaskarżonego postanowienie jako bezzasadnego i uchylenie poprzedzającego go postanowienia z dnia 30 maja 2007 r. na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 2 i 3, art. 246 § 3 i art. 262 p.p.s.a oraz dołączenie do akt sprawy "aktów źródłowych ze sprawy I SA/Gd 524/04". W obszernych wywodach zażalenia skarżący wskazali, że we wcześniej toczących się postępowania sądowych i podatkowych doszło do wielu uchybień. W przedmiotowej sprawie naruszono przepisy Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, tj. art. 1, art. 8 i art. 13 oraz przepisy Konstytucji RP, tj. art. 2, art. 7, art. 8, art. 21 ust. 1, art. 22, art. 31 ust. 1, art. 32, art. 47, art. 77, art. 93 ust. 2, art. 217. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. W świetle postanowień zawartych w art. 87 oraz w art. 86 p.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek zostanie wniesiony w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia, 3) jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnictwem z dnia 1 marca 2006 r. skarżący udzielili umocowania do ich reprezentacji radcy prawnemu P.W. W dniu 30 maja 2007 r. WSA wydał postanowienie dotyczące prawa pomocy i prawidłowo zarządził doręczenie orzeczenia pełnomocnikowi strony, który otrzymał je w dniu 19 czerwca 2007 r. Tymczasem w dniu 26 czerwca 2007 r. wpłynęło do Sądu zawiadomienie o wypowiedzeniu w.w. pełnomocnictwa, datowane na dzień 22 czerwca 2007 r. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji zgodnie z art. 42 § 2 p.p.s.a. adwokat lub radca prawny, który wypowiedział pełnomocnictwo obowiązany jest działać jeszcze za stronę przez okres dwóch tygodni, chyba, że mocodawca zwolni go z tego obowiązku. W niniejszej sprawie nie doszło do takiego zwolnienia, a z pism strony wynika, że pełnomocnik nie poinformował jej o wydaniu w.w. postanowienia. Jednakże jak słusznie wskazał WSA zawinienie pełnomocnika strony w uchybieniu terminu nie zwalnia strony z ponoszenia negatywnych konsekwencji. Wobec tego WSA prawidłowo uznał, że strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia sprzeciwu. Należy podkreślić, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w sytuacji, gdy strona w sposób przekonywujący zaprezentowaną argumentację uprawdopodobni brak winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto zarzuty strony dotyczące błędnego postępowania sądowego, w tym naruszenia szeregu przepisów konstytucyjnych są bezzasadne. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3