IV SA/Wa 1630/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.),, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego J. R. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. po rozpatrzeniu odwołania J. R. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S .z dnia [...] marca 2006 r. o odmowie przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przedstawił następujący stan sprawy. J. R. złożył wniosek o pomoc finansową na działanie - Wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Zgodnie z § 3 ust.1 pkt 3 lit.a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.Nr 286, poz.2870) - płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności. Plan Rozwoju Obszarów Wiejskich, opracowany przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, na lata 2004 - 2006 zatwierdzony na mocy decyzji Komisji z dnia 6 września 2004 r. zatwierdzającej dokument programujący rozwój obszarów wiejskich w Polsce dla okresu 2004 - 2006 zawierający m.in. definicje pojęć - wskazuje, że gospodarstwo rolne to gospodarstwo rolne o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych. Stąd - zdaniem organu drugiej instancji - wnioskodawca ubiegający się o płatność w ramach działania Wspieranie gospodarstw niskotowarowych powinien w dniu składania wniosku być właścicielem (odrębna własność) gospodarstwa rolnego o powierzchni min. 1 ha użytków rolnych. Analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji wskazuje - zdaniem organu drugiej instancji - że wnioskodawca w dniu składania wniosków był właścicielem użytków rolnych o powierzchni poniżej 1 ha. Pozostałe grunty pozostawały we współwłasności z osobami innymi niż współmałżonek. Tym samym nie może być uznany za spełniony warunek wskazany w w/w Rozporządzeniu dotyczącym prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym będącym przedmiotem odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka albo przedmiot ich współwłasności. Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że prowadzi wraz z żoną od przeszło 30 lat gospodarstwo rolne o powierzchni 10,09 ha odziedziczone po rodzicach A. i M. małż. R., składające się z działek [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Sprawa spadkowa nie została przeprowadzona. Niewydzielony udział - części ojca skarżącego A. R. w małżeńskiej współwłasności przedmiotowego gospodarstwa rolnego został przekazany skarżącemu umową w dniu [...] kwietnia 1980 r. Matka skarżącego M. R. zmarła 3 lata wcześniej w 1977 r., nie pozostawiając testamentu. Z tego względu jest ona formalnym współwłaścicielem drugiej części gospodarstwa. Jednakże skarżący od przeszło 30 lat posiada przedmiotowe gospodarstwo rolne jako wyłączny posiadacz samoistny, płaci podatki, ponosi koszty utrzymania ziemi w dobrej kulturze rolnej oraz zbiera pożytki. Ponadto wyłączną własnością skarżącego jest działka rolna nr [...] o powierzchni 0,99 ha, położona również w miejscowości B., odziedziczona po ciotce K. K. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (art.134 § 2 w/w ustawy). Na gruncie prawa krajowego podstawę prawną przyznania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych stanowi ustawa z dnia 28 grudnia 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz wydane na podstawie delegacji zwartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. Nr 286, poz. 2870), zwane dalej rozporządzeniem. Zgodnie z § 3 ust. 1 cytowanego rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który: jest osobą fizyczną; prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb; w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym: a) stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, oraz b) będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.)1); 4) zobowiąże się do: a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej, zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji przyjęły, iż skarżący nie spełnił warunków przyznania mu pomocy finansowej ponieważ w dniu składania wniosku był właścicielem użytków rolnych o powierzchni poniżej 1 ha, a pozostałe grunty pozostawały we współwłasności z innymi osobami niż współmałżonek, jak tego wymaga przepis § 3 ust.1 pkt 3 lit.a) w/w rozporządzenia. Z przedstawionym powyżej stanowiskiem organów nie sposób się zgodzić, tym bardziej, że nie przedstawiły one uzasadnienia swojego stanowiska. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Tak więc uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa, a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. W świetle art. 107 § 3 kpa w uzasadnieniu faktycznym należy przytoczyć wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonać na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Odnosząc powyższe na grunt stanu faktycznego niniejszej sprawy powiedzieć należy, iż w odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. J. R. wskazał, że od 1980 r. jest jedynym "użytkownikiem" gospodarstwa rolnego, które przekazał mu ojciec, a jest to gospodarstwo o powierzchni ponad 10 ha. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się choćby jednym zdaniem do wskazanych zarzutów, nie wyjaśnił dlaczego dokonał takiej interpretacji przepisu § 3 ust.1 pkt 3 lit.a) w/w rozporządzenia. Rozpoznając niniejszą sprawę również przez pryzmat innych rozstrzygnięć wydawanych przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. Sąd stwierdza, że w/w organ administracji w różnych rozstrzygnięciach dotyczących przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego przyjmuje odmienne wykładnie przepisu § 3 ust.1 pkt 3 lit.a) w/w rozporządzenia. W uzasadnieniu decyzji będącej przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie (sygn.akt IV SA/Wa 1328/06) organ wskazał, że przepisy powołanego wyżej rozporządzenia nie regulują możliwości włączenia do gospodarstwa rolnego gruntów dzierżawionych, dlatego należy odwołać się do art.5 ust.1 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U.Nr 229, poz.2273 ze zm.), który w zakresie definicji "producenta rolnego" odsyła do art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji przyznania płatności (Dz.U. z 2004 r., Nr 10, poz.76), w myśl, którego, za producenta rolnego uznaje się m.in. osobę fizyczną będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego. A to oznacza, że przy obliczaniu wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego mogą być uwzględnione powierzchnie gruntów będące przedmiotem dzierżawy. Również w innej kontrolowanej decyzji (sygn.akt IV SA/Wa 732/06) organ wskazał, że przy wyliczeniu wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego producent może uwzględnić powierzchnie będące przedmiotem dzierżawy. W ocenie Sądu interpretacja przepisu § 3 rozporządzenia nie może pozostawać w sprzeczności z powołaną wyżej ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), której podstawowym celem jest wspieranie gospodarstw rolnych niskotowarowych, poprzez udzielenie pomocy finansowej rolnikom indywidualnym prowadzącym własne gospodarstwa rolne dla ich restrukturyzacji. Skoro więc organy administracji wielokrotnie prezentował stanowisko, w którym uwzględniały powierzchnie będące przedmiotem dzierżawy tak i w niniejszej sprawie winny wyjaśnić czy skarżący posiadał również inne grunty i jaki to ma wpływ na treść wydanych decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 w/w ustawy.