VII SA/Wa 131/07

WyrokWSA w Warszawie2007-06-14

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność pozwolenia na użytkowanie budynku, wydana z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa (brak wniosku obojga małżonków, błędna podstawa prawna), jest zgodna z prawem, jeśli jedno z małżonków samodzielnie wystąpiło o pozwolenie, a błędna podstawa prawna nie stanowi rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzająca nieważność pozwolenia na użytkowanie, została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Samodzielne wystąpienie jednego z małżonków o pozwolenie na użytkowanie, w sytuacji gdy inwestorem byli oboje małżonkowie, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, podobnie jak błędne wskazanie podstawy prawnej, jeśli organ działał w ramach istniejącej normy prawnej. Brak oryginału protokołu oględzin nie może automatycznie dyskwalifikować dowodu, a organ powinien go zbadać.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wydanego przez Burmistrza Miasta K. w 2001 r. Organ uznał, że pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wniosek złożył tylko jeden z małżonków, a nie oboje, oraz błędnie wskazano podstawę prawną. Skarżąca podniosła, że mogła samodzielnie wystąpić z wnioskiem jako czynność zwykłego zarządu, a mąż nie był zainteresowany zakończeniem budowy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził koszty zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W. P. z Kancelarii Prawniczej [...] S.C. ul. [...] w W., kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006r., znak [...],Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r, znak: [...], Nr [...], stwierdzającej nieważność decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] lipca 2001 r., znak: [...], udzielającej K. P. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego w części parteru, zlokalizowanego na nieruchomości w B., działka nr ewid. [...] - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji . Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Burmistrz Miasta K. decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., znak: [...], udzielił K. P. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego w części parteru, zlokalizowanego na nieruchomości w B., działka nr ewid. [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2006 r, znak: [...], Nr [...], stwierdził z urzędu nieważność w/w decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] lipca 2001 r. Od powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r., K. P. złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po rozpoznaniu odwołania zapadła zaskarżona decyzja. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał , K. P. złożyła zawiadomienie o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku w części parteru, a następnie Burmistrz Miasta K. działając na podstawie art. 57 ustawy Prawo budowlane decyzją z dnia [...] lipca 2001r., znak: [...], udzielił K. P. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego w części parteru. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie został złożony wniosek o pozwolenie na użytkowanie, a jedynie zawiadomienie o zakończeniu budowy i tylko przez jednego z małżonków. W przypadku gdy inwestorem jest małżeństwo, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie wymagane jest złożenie wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przez oboje małżonków. Pozwolenie na użytkowanie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, bowiem jak wskazano wyżej inwestorem byli K. i K. P., a zatem pozwolenie na użytkowanie również winno być wydane na tych inwestorów. Organ stwierdził, że decyzja o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, została wydana w oparciu o błędną podstawę prawną. Pozwolenie na użytkowanie może być wydana na podstawie art. 59 ustawy prawo budowlane, natomiast art. 57 dotyczy jedynie zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że powyższe uchybienia kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzj Burmistrza Miasta K. z dnia [...] lipca 2001 r., znak: [...], skutkują stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 156§ 1 pkt 2 kpa., bowiem decyzja Burmistrza Miasta została wydana z rażącym naruszeniem art. 57 ustawy Prawo budowlane, w związku z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła K. P., dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że mogła wystąpić z wnioskiem bowiem była to czynność zwykłego zarządu. Mąż nie był zainteresowany zakończeniem budowy, a ona musiała doprowadzić budowę do stanu, by mieć gdzie zamieszkać z dzieckiem. Podniosła również, że przedstawiła organowi kopię protokołu gdzie stwierdzono, po oględzinach możliwość dopuszczenia do użytkowana części domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269 że zm.), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja zapadła z obraza przepisów prawa. Wskazać należy, że postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem nadzwyczajnym. Celem postępowania nie jest bowiem merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie kontroli ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia , tj. tego czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych i opisanych w zamkniętym katalogu w art.156§ 1 pkt 1-7 kpa. Zdaniem Sądu skarżąca w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza Miasta K. z dnia [...] lipca 2001 r., znak: [...], działała bez naruszenia prawa. Zgodnie z przepisem art. 36 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U.64.9.59 że zm. ) każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku. Chodzi tu o wszelkie czynności zmierzające do zachowania wspólnego prawa. Współwłaściciel dokonujący czynności zachowawczej podejmuje ja w imieniu własnym ale w interesie pozostałych współwłaścicieli . W świetle powyższej argumentacji przyjąć należy , że jedno z małżonków, będących inwestorami może samodzielnie wystąpić z zawiadomieniem o zakończeniu budowy , czy też dochodzić dopuszczenia budynku do użytkowania. zmierzając do zachowania prawa wynikającego, ze wspólności majątkowej, dążąc do dopełnienia wymogów prawa budowlanego w zakresie wspólnej z inwestycji. Dodać należy, że brak udziału w postępowaniu drugiego ze współmałżonków może być, co najwyżej przesłanką wznowieniową , przy czym wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie podkreślał, że przesłanki wznowieniowe nie mogą być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. W niniejszej sprawie bezsprzeczne jest to, że decyzją Burmistrza Miasta K. z dnia [...] lipca 2001 r., znak: [...], zapadła po tym jak zostało dokonane zawiadomienie o zakończeniu budowy w części tj. parteru budynku. Zgodnie z przepisem art. 54 ustawy Prawo budowlane w wersji na dzień wydania w/w decyzji Burmistrza- do użytkowania obiektu budowlanego , na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę , można przystąpić, z zastrzeżeniem przepisów art. 55 i 57 ustawy Prawo budowlane, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy. Dyspozycja przepisu art. 55.2.2 ustawy Prawo budowlane, także w wersji na w/w datę wskazuje, że uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest wymagane jeżeli, przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy tj. kiedy zawiadomienie sygnalizowało, że zakończono roboty tylko w odniesieniu do parteru budynku organ mógł przeprowadzić postępowanie kończąc je decyzją o pozwoleniu na użytkowanie . Nawet gdyby przyjąć , że uchybił potrzebie dodatkowego wniosku od inwestora to nie jest to rażące naruszenie prawa o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1pkt2 k.p.a . Sąd stwierdza podobnie jak organ, że w decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] lipca 2001 r., znak: [...], błędnie wskazano podstawę prawna rozstrzygnięcia. Wskazano przepis art. 57 ustawy Prawo budowlane podczas gdy podstawą powinien być przepis art. 59 ustawy Prawo budowlane . Powyższe uchybienie nie ma jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Nie oznacza ono, że organ działał bez podstawy prawnej , działał na podstawie istniejącej normy prawne –tj. art. 59 ustawy Prawo budowlane, a tylko jej nie powołał. Zgodnie z dyspozycja art. 59.1 ustawy Prawo budowlane obowiązującej w dacie wydania decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] lipca 2001 r., znak: [...], właściwy organ wydawał pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę oraz uporządkowania terenu budowy. Skarżąca już na etapie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Burmistrza Miasta K., przedłożyła kopię protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2001r. organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji podniósł, że nie dysponuje oryginałem tego dokumentu i nie może uznać kopi jako dowodu w sprawie , Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do tej kwestii nie odniósł się. Sąd stwierdza, że dla oceny, czy decyzja Burmistrza Miasta K. z dnia [...] lipca 2001 r., znak: [...] obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa niezbędne jest ustalenie, czy wydana została po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę oraz uporządkowania terenu budowy. Brak powyższego stwierdzenia stanowiłoby bowiem , że decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa. Rzeczą organu będzie wyjaśnienie tej okoliczności zgodnie z zasadami opisanymi w art. 7 i 77 k.p.a, z wykorzystaniem wszelkich środków dowodowych, w tym z przeprowadzeniem rozprawy i dopuszczeniem postępowania z zeznań świadków. Organ musi mieć na uwadze, że w toku postępowania ma obowiązek stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Brak oryginału dokumentu w dyspozycji organu nie może skutkować przyjęcia tezy, że nie doszło do protokolarnego stwierdzenia okoliczności opisanych w art. 59 ustawy Prawo budowlane, tym bardziej, że o takiej czynności informuje strona i składa kopie dokumentu. Zgodnie z przepisem art. 75 k.p.a jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Organ rozpoznając sprawę ponownie będzie miał na uwadze powyższe rozważania Sądu. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145§1pkt.1 lit.a i lit. c i art.152 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U.153 poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania w trybie art.250 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło