I OSK 1755/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del.) Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Op 312/07 o odrzuceniu skargi Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego postanawia oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 16 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Op 312/07 odrzucił skargę Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] w przedmiocie stypendium szkolnego. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podniósł, że powyższą decyzją Kolegium uchyliło decyzję Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. o odmowie przyznania K. B. prawa do stypendium szkolnego i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Sąd zauważył przy tym, iż Dyrektor Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G., wydając wspomnianą decyzję, nie działał jako podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyła przedmiotowa sprawa, lecz występował jako organ administracji publicznej, wykonujący zadania publiczne w zakresie udzielonego przez Radę Miejską w G. upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw dotyczących pomocy materialnej w charakterze socjalnym dla uczniów. W związku z powyższym Sąd - odwołując się do poglądów doktryny oraz orzecznictwa sądowoadministracyjnego - stanął na stanowisku, że organ administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję, nie jest i nie może być w tej samej sprawie stroną postępowania administracyjnego, co skutkowało odrzucenie skargi - na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł Dyrektor Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. błędną wykładnię art. 50 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Dyrektor Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. działał wprawdzie w niniejszej sprawie jako pełnomocnik Gminy, ale pełnomocnictwo to nie powodowało ograniczenia czy też pozbawienia Dyrektora uprawnienia do działania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Tego rodzaju interes nie występuje natomiast po stronie organu, który wydał w sprawie w I instancji decyzję. Organ administracji publicznej, powołany do rozstrzygania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, nie jest bowiem podmiotem posiadającym własny interes prawny w prowadzonym przez siebie postępowaniu. W przypadku, gdy organ jest jednocześnie organem jednostki samorządu terytorialnego, interes prawny w zaskarżeniu orzeczenia organu II instancji mogłaby mieć ta jednostka. W przypadku jednak, gdy organ (np. gminy) orzekał w danej sprawie w I instancji, gmina ta traci uprawnienie do występowania w postępowaniu administracyjnym oraz postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony. W tym momencie wykonywanie władztwa administracyjnego przez organ gminy następuje kosztem ograniczenia uprawnień samej gminy w sferze ochrony jej interesu prawnego. Przyjęcie odmiennej wykładni musiałoby - zgodnie z zasadą "ne quis iudex in propria causa" - skutkować wyłączeniem się danego organu administracji publicznej w przypadkach, w których rozpatrywana sprawa dotyczyłaby interesu reprezentowanej przez niego jednostki samorządu terytorialnego. Z tego względu, że przepisy prawa nie przewidują takiej możliwości, gmina jest pozbawiona uprawnienia do wnoszenia środków zaskarżenia w przypadku, gdy dotyczyłyby one decyzji lub postanowień wydanych przez jej organ. Powyższy pogląd znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. uchwała NSA sygn. akt OPS 1/03 [ONSA 2003, nr 4, poz. 115], wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1017/04 [LEX nr 171164], postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 368/06 [niepubl.], postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1555/04 [niepubl.], postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1602/07 [niepubl.]). Nadmienić wypada, że skarżący kasacyjnie nie dołączył do akt pełnomocnictwa do reprezentowania Gminy a uchwała Rady Miejskiej w G. nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów przenosiła na Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli tylko kompetencje Rady Miejskiej w G. do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach pomocy socjalnej dla uczniów. Stanowi ona zatem upoważnienie do wykonywania władztwa administracyjnego w imieniu organu administracji - Rady Miejskiej w G., które to upoważnienie nie może być mylone z pełnomocnictwem organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do występowania w jego imieniu. Organem powołanym do reprezentowania gminy jest - na zasadach ogólnych - wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Ponieważ Dyrektor Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G., jako podmiot działający w roli organu I instancji, nie miał legitymacji procesowej do zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], tym samym nie można było mówić o naruszeniu przez Sąd I instancji przepisu art. 50 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 wyżej powołanej ustawy - orzekł jak w sentencji.