II FSK 358/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-19
Skład orzekający: Krystyna Nowak, Stanisław Bogucki, Anna Znamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, którego podstawowa działalność polega na świadczeniu usług telewizji kablowej, może skorzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przeznaczając uzyskany dochód na zwiększenie funduszu statutowego, a także czy składki członkowskie mogą korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 13 tej ustawy?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stowarzyszenie nie spełniło warunków do skorzystania ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1b u.p.d.o.p., ponieważ jego podstawowa działalność (telewizja kablowa) nie mieści się w katalogu działalności preferowanych, a dochód został przeznaczony na zwiększenie funduszu statutowego, bez wskazania, jaka część została faktycznie wydatkowana na cele społecznie użyteczne. Ponadto, składki członkowskie zostały uznane za zapłatę za usługi, a nie za składki w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 13 u.p.d.o.p., co wykluczało zastosowanie zwolnienia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "D." zaskarżyło decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. Organ podatkowy uznał, że dochód Stowarzyszenia z tytułu świadczenia usług telewizji kablowej nie podlega zwolnieniu podatkowemu, ponieważ podstawowa działalność nie jest działalnością preferowaną, a dochód został przeznaczony na zwiększenie funduszu statutowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Stowarzyszenia. Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Stowarzyszenia "D.". Zasądzono od Stowarzyszenia "D." na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Krystyna Nowak, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Anna Znamiec, , Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia "D." z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 września 2007 r. sygn. akt I SA/Łd 330/07 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "D." z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 27 grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Stowarzyszenia "D." z siedzibą w L. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z dnia 12 września 2007 r. o sygn. I SA/Łd 330/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) - oddalił skargę Stowarzyszenia D. z siedzibą w L. (dalej: Stowarzyszenie) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 27 grudnia 2006 r., nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r.
2. Uzasadniając wyrok, WSA wskazał, że decyzją z dnia 27 września 2006 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. określił Stowarzyszeniu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. w wysokości 17.596 zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że Stowarzyszenie ustaliło dochód w kwocie 104.441,67 zł, który w zeznaniu rocznym CIT-8 za 2003 r. uznało za zwolniony od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17 ust. 1b i art. 17 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.; dalej: u.p.d.o.p.). Dyrektor UKS ustalił, iż w 2003 r. statut podatnika w § 7 pkt 1 określał, że celami realizowanymi przez Stowarzyszenie są: (1) rozbudowa, modernizacja i konserwacja istniejącego systemu telewizji kablowej wraz z niezbędnymi strukturami, (2) zapewnienie członkom optymalnych warunków odbioru programów telewizyjnych, radiowych oraz innych sygnałów emitowanych ze studia na terenie działania sieci telewizji kablowej Stowarzyszenia, w tym dostęp do Internetu, (3) stworzenie stałego osiedlowego programu informacyjnego, (4) nawiązanie współpracy z istniejącymi organizacjami społecznymi, (5) zaspokajanie potrzeb kulturalno - oświatowych wynikających z zapotrzebowania członków oraz (6) nadzór nad prawidłową eksploatacją instalacji sieci telewizji kablowej przez użytkowników. Dyrektor UKS skonstatował, że ponoszone przez członków Stowarzyszenia wpłaty miesięczne, określane jako składki członkowskie oraz wpisowe i opłaty jednorazowe za usługi dodatkowe nie wiązały się z faktem wstąpienia do Stowarzyszenia i bycia jego członkiem, a stanowiły zapłatę za świadczone przez podatnika usługi z zakresu telewizji kablowej. Stąd dochód osiągnięty z tego tytułu nie podlegał zwolnieniu podatkowemu, o którym stanowi art. 17 ust. 1 pkt 13 u.p.d.o.f. Organ I instancji stwierdził także, że podatnik prowadził działalność usługową, która zgodnie z zasadami metodycznymi Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług mieściła się w grupowaniu PKWiU 64.20.30-00.00 - usługi radia i telewizji kablowej. Mając na uwadze takie ustalenia, Dyrektor UKS ocenił, że Stowarzyszenie nie było podmiotem, którego rzeczywisty cel statutowy mógł być definiowany, jako działalność preferowana w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. Przyznano jednocześnie, że jednym z celów podatnika było zaspokajanie potrzeb kulturalno - oświatowych jego członków, z tym że strona nie przeznaczyła na ten cel osiągniętego dochodu. Jak ustalono, wszystkie wydatki związane z emisją programów telewizyjnych strona zaewidencjonowała w ciężar kosztów działalności, natomiast dochód za 2003 r., uchwałą z dnia 21 czerwca 2004 r., został przeznaczony na zwiększenie funduszu statutowego. Dyrektor UKS wskazał także na pismo strony z dnia 30 maja 2006 r., w którym Stowarzyszenie oświadczyło, że nie uczestniczyło w 2003 r. w organizowaniu imprez o charakterze artystycznym, sportowym, kulturalnym, ani też w żaden inny sposób nie finansowało promowania kultury, sportu i rekreacji. W konsekwencji organ określił: (1) wysokość przychodów Stowarzyszenia na kwotę 311.970,74 zł, stwierdzając, że podatnik zawyżył je o 43.071,84 zł, (2) koszty uzyskania przychodów na kwotę 246.800,91 zł, wskazując, że strona zawyżyła je o 3.800 zł, zaliczając do nich składki członkowskie uiszczone na rzecz OIGKK i OZTM, (3) dochód na kwotę 65.169,83 zł, podając, że podatnik zawyżył go o kwotę 39.271,84 zł oraz (4) podatek należny, po korekcie (według stawki 27 %) w wysokości 17.596 zł.
Od decyzji organu I instancji Stowarzyszenie wniosło odwołanie, zarzucając: (1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. oraz (2)
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 125, art. 187, art. 191, art. 194 § 1 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.; dalej: O.p.) i domagając się uchylenia tejże decyzji.
3. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 27 grudnia 2006 r., Dyrektor IS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumentację przyjętą przez organ pierwszej instancji.
4. Wnosząc skargę na w.w. decyzję do WSA, Stowarzyszenie podniosło zarzuty tożsame z zarzutami odwołania i wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
5. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
6. Oddalając skargę, WSA stwierdził, że problem prawny dotyczy w rozpoznawanej sprawie zakresu stosowania, przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z ust. 1a pkt 2 i ust. 1b u.p.d.o.p., zwolnienia od podatku. W sytuacji niedopełnienia warunku uprawniającego do zwolnienia podatkowego, w myśl art. 25 ust. 4 u.p.d.o.p., podatnik zobowiązany jest do zapłaty podatku od części dochodu wydatkowanej na inne cele, niż deklarowane uprzednio i preferowane przez ustawodawcę. Dla zastosowania omawianego zwolnienia konieczne jest, aby statut regulujący organizację podatnika przewidywał rodzaj działalności określony w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. preferowanej i ocenianej przez ustawodawcę jako ważna społecznie i godna poparcia przez Państwo oraz aby jednocześnie podatnik uzyskany dochód przeznaczył na jeden z tych celów. Zwolnienie znajdzie zastosowanie do dochodów osiąganych z działalności preferowanej, jak i z działalności innego rodzaju, jednak w takim zakresie, w jakim osiągnięty dochód przeznaczony zostanie i wydatkowany na określone przez ustawodawcę cele. Organy obu instancji ustaliły, czego strona nie kwestionowała, że środki składające się na dochód Stowarzyszenia wypracowany w 2003 r. zostały przeznaczone na zwiększenie funduszu statutowego. Podstawowy zakres działalności Stowarzyszenia w 2003 r. związany był z eksploatacją i odbiorem telewizji kablowej, co nie mieści się w zakresie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.o.d.p. Powyższe implikuje wniosek, że zwolnieniu mógł podlegać dochód skarżącego wyłącznie w tej części, która miała służyć celowi określonemu § 7 pkt 1 lit. e/ statutu. Poza sporem pozostaje okoliczność, że Stowarzyszenie ponosiło szereg wydatków inwestycyjnych z zysków za 2003 r. na infrastrukturę i emisje programów telewizyjnych. Organy podatkowe, wbrew stanowisku strony, ustaliły wysokość dochodu osiągniętego przez Stowarzyszenie za 2003 r., usiłowały także ustalać, czy dochód Stowarzyszenia (w całości bądź części) był wydatkowany na cele preferowane; strona oświadczyła, że nie był. Jeżeli skarżący faktycznie poniósł wydatki związane z działalnością ustawowo popieraną, winien wskazać, na co te wydatki zostały przeznaczone i w jakiej wysokości. Jeżeli strona deklaruje, że przeznacza cały dochód na zwiększenie funduszu statutowego, w sytuacji gdy statut określa, iż podstawowa działalność podmiotu nie jest działalnością ustawowo popieraną, to chcąc skorzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym stanowi art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1b u.p.d.o.p. powinna wskazać, jaka część dochodu nie została rozdysponowana na działalność podstawową, a przeznaczona na cele preferowane, realizowane w przyszłości. Warunkiem skorzystania z omawianego zwolnienia jest istnienie takiego dochodu, który może zostać w przyszłości zadysponowany na zadeklarowane cele społecznie użyteczne. Podzielono pogląd strony, że wydatki, o których mowa w art. 17 ust. 1b u.p.d.o.p. mogą służyć zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio realizacji celów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Za wydatki takie jednak nie można uznać wydatków, które strona poniosła w związku z rozbudową infrastruktury i odbiorem programów telewizyjnych. W tym zakresie podatnik nie wskazał, jaki związek (choćby pośredni) zachodzi między wydatkami tego rodzaju a prowadzeniem statutowej działalności preferowanej. Z całą pewnością działalności polegającej na emitowaniu programów audiowizualnych za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej Stowarzyszenia nie można zaliczyć do działalności kulturalnej czy oświatowej, mimo że część nadawanych programów może mieć taki charakter.
7. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Stowarzyszenie (reprezentowane przez pełnomocnika – adwokata), zaskarżając tenże wyrok w całości i wnosząc: o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Łodzi oraz o zasądzenie na rzecz Stowarzyszenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. (I) naruszenie prawa materialnego tj.: (a) art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 1b u.p.d.o.p. przez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy Stowarzyszenie spełniło warunki zwolnienia przewidziane w tych przepisach, (b) art 17 ust. 1b u.p.d.o.p., poprzez błędną wykładnię, polegającą na zawężaniu warunków omawianego zwolnienia, (c) art. 13 ust. 1 pkt 13 u.p.d.o.p., poprzez niezastosowanie w sytuacji kiedy stronie przysługiwało prawo do zwolnienia z tytułu składek członkowskich wnoszonych przez członków Stowarzyszenia; w tej części składka członkowska była przeznaczona na cele statutowe, a nie na działalność gospodarczą.
W oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono również: (II) naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), tj.: (1) art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez brak rozpoznania i uzasadnienia w zakresie wszystkich zarzutów skargi, zwłaszcza co do naruszenia przepisów postępowania, jakich w toku postępowania dopuściły się organy podatkowe, tj.: (a) uchylenie się od wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy w celu dokładnego
wyjaśnienia stanu faktycznego, (b) naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych poprzez rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść podatnika, (c) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy dowolnej, (d) brak faktycznego i prawnego uzasadnienia decyzji w kwestii zarzutów zawartych w odwołaniu, (e) naruszenie prawa przez organy prowadzące postępowanie, poprzez brak ustalenia, jaki dochód został faktycznie wydatkowany, do których to naruszeń Sąd winien się odnieść w stopniu umożliwiającym kontrolę tego rozstrzygnięcia przez Sąd kasacyjny; (2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z § 2 P.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi, w wyniku pominięcia przez WSA naruszenia przepisów postępowania podatkowego, których w toku postępowania podatkowego dopuściły się organy podatkowe tj.: art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 25, art. 187, art. 191, art. 210 § 4 O.p., poprzez: (a) uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności wzięcie pod uwagę jedynie tej partii materiału dowodowego, która pozwoliła rozstrzygnąć korzystnie wyłącznie z fiskalnego z punktu widzenia, (b) naruszenie jednej z podstawowych zasad postępowania: prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, (c) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym, (d) brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ prowadzący postępowanie, (e) brak dostatecznego uzasadnienia prawnego i faktycznego, które przybrało charakter wyłącznie sprawozdawczy, szczególnie w zakresie podniesionych naruszeń postępowania - które to uchybienia miały istotny i decydujący wpływ na wynik sprawy.
Uzasadniając skargę kasacyjną, powołano art. 17 ust 1 pkt 4 u.p.d.o.p., wskazując, że w przekonaniu Skarżącego, w omawianej sytuacji obie przesłanki zastosowania omawianego zwolnienia wystąpiły. Za istotne uznano i to, że przepis nie uzależnia zwolnień od wymogu, by określone cele statutowe były głównymi celami prowadzonej działalności (powołano wyrok NSA z dnia 28 lutego 1996 r. o sygn. SA/Łd 1997/95, Pr.Gosp. 1996/12/24). Nie zgodzono się, by fakt, że Stowarzyszenie nie brało udziału w 2003 r. w organizacji i przygotowaniu imprez o charakterze artystycznym, sportowym czy kulturalnym ani w żaden sposób nie promowało sportu, kultury i rekreacji, przesądzał o tym, że nie może skorzystać z omawianego zwolnienia. Emisja przez Stowarzyszenie programów kształtujących wiedzę i poglądy odbiorców spełnia warunki zaspokojenia potrzeb kulturalno-oświatowych członków Stowarzyszenia. Stowarzyszenie przeznaczyło dochód na cele preferowane, ale w 2003 r. nie musiało go wydatkować na te cele. Organy podatkowe, a w ślad za nimi Sąd, bez oparcia w materiale dowodowym, przyjęły że Stowarzyszenie nie wydatkowało środków na te cele w 2003 r., jednak nie dokonano ustaleń, czy w 2003 r. Stowarzyszenie posiadało środki pieniężne tożsame z dochodem podatkowym, a w konsekwencji, czy mogło wydatkować dochód przeznaczony na cele społecznie użyteczne na inne cele już w 2003 r. Podmiot korzystający z omawianego zwolnienia musi posiadać środki finansowe, które wydatkuje już w tym roku na inne cele niż wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., a wydatkować można tylko środki, które faktycznie się posiada. Czym innym jest bowiem poniesienie kosztu, a czym innym wydatkowanie. Gdyby Stowarzyszenie wydatkowało te środki na inne cele w 2004 r., to utrata zwolnienia, a tym samym opodatkowanie dochodu nastąpiłaby w 2004 r., a nie w 2003 r. Dodano, że art. 17 ust. 1f u.p.d.o.p. określa, że ważny jest fakt wydatkowania na wskazane cele, a bez znaczenia jest moment wydatkowania. Zatem jeśli podjęto stosowną uchwałę, jak w niniejszej sprawie, to podmiot może w dowolnym czasie rozdysponować dochód na działalność ustawowo preferowaną, wskazaną w statucie. WSA w Łodzi bezzasadnie podtrzymał klasyfikację organu podatkowego, tj. nie objął wydatków poniesionych przez Stowarzyszenie na infrastrukturę i emisję programów telewizyjnych zakresem wydatków służących celom ustawowo preferowanym. Zdaniem skarżącego, jest to błędna klasyfikacja, gdyż nie tylko wydatki poniesione bezpośrednio na zaspokojenie celów preferowanych przez ustawę mają prawo do skorzystania z tegoż zwolnienia. Podniesiono, że w toku postępowania nie dokonano ustaleń, jakie faktycznie dochody zostały uzyskane w 2003 r. i jakie naprawdę wydatki zostały poniesione w tym roku. Zauważono, że brak ustaleń, czy wydatki, które faktycznie zostały poniesione, pokryto z dochodu 2003 r., czy z lat poprzednich. Z uwagi na przytoczoną wątpliwość wysnuto przypuszczenie, że wydatki poniesione w 2003 r. mogły być pokrywane środkami pieniężnymi z dochodów z lat poprzednich, zatem nie mogło to być podstawą utraty zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p.
Nawiązując do zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 13 u.p.d.o.p., podniesiono, że statut Stowarzyszenia w § 9 stanowi, że członkowie uiszczają składki członkowskie. Gdyby nawet część należności od członków Stowarzyszenia miała charakter należności za świadczone usługi, to pewna część pozostanie nadal składką członkowską korzystającą ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 13 u.p.d.o.p. Wskazano, że pominięto w tym zakresie obowiązek dokonania ustaleń, jaka część dochodu z w.w. składek członkowskich była przez Stowarzyszenie przeznaczana na inne cele niż wskazane w ustawie, a jaka część na cele ustawowo preferowane.
W końcowej części uzasadnienia skargi kasacyjnej stwierdzono, że pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku kwestii podniesionych w w.w. zarzutach narusza, w ocenie Stowarzyszenia, art. 141 § 4 P.p.s.a., powodując brak możliwości dokonania kontroli instancyjnej.
8. Odpowiadając na skargę kasacyjną, Dyrektor IS (reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego) wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
9. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że dla zachowania formy skargi kasacyjnej konieczne jest uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi kasacyjnej przez wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone. Zarzut naruszenia prawa musi być postawiony wyraźnie, to znaczy należy wskazać konkretny przepis prawa i określić sposób jego naruszenia, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie powinien domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzuty (art. 183 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 176 P.p.s.a.). Przedstawienie podstawy prawnej wyroku oraz jej wyjaśnienie polega na wskazaniu nie tylko przepisów regulujących rozpatrywany stan faktyczny, ale także na wyjaśnieniu, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2006 r. o sygn. II OSK 970/05; Lex nr 275473). Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z § 2 P.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 25, art. 187, art. 191, art. 210 § 4 O.p nie spełnia w.w. wymagań, w szczególności z uwagi na brak uzasadnienia poszczególnych zarzutów zarówno w petitum skargi kasacyjnej jak i w jej uzasadnieniu. Nadto zarzut ten został sformułowany zbyt ogólnikowo, bez odniesienia się do poszczególnych okoliczności sprawy, a takie ogólnikowe powołanie w.w. artykułów stanowi naruszenie wymagań konstrukcyjnych skargi, bowiem nie jest możliwe ustalenie granic zaskarżenia.
10. Odnośnie zarzutów naruszenia prawa procesowego, podkreślenia wymaga, że art. 141 § 4 P.p.s.a. stanowi, że: "uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie". Zaskarżony wyrok zawierał wszystkie wskazane elementy, w tym szczegółowe przedstawienie stanu sprawy, podstawę rozstrzygnięcia i jej uzasadnienie. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie wskazała na żaden brak w uzasadnieniu skarżonego wyroku, który mógłby wywrzeć nie tylko istotny, ale jakikolwiek wpływ na treść rozstrzygnięcia.
11. Nawiązując zatem do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że w sytuacji, gdy w rozpatrywanej sprawie nie doszło do skutecznego zakwestionowania zaaprobowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ustaleń faktycznych, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustaleniami zaskarżonego wyroku. Konsekwencją uznania za poprawny przyjętego w sprawie stanu faktycznego jest uznanie, że nie doszło też do naruszenia prawa materialnego. Należy mieć bowiem na uwadze, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji (zastosowania) norm prawa materialnego (głównie administracyjnego) w określonej sytuacji faktycznej.
12. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z ust. 1b u.p.d.o.p. przez niewłaściwe zastosowanie, należy podkreślić, że w celu zastosowania omawianego w tymże przepisie zwolnienia konieczne jest, aby statut regulujący organizację podatnika przewidywał rodzaj działalności określony w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. oraz aby jednocześnie podatnik uzyskany dochód przeznaczył na jeden z tych celów. Przy czym zwolnienie znajdzie zastosowanie do dochodów osiąganych z działalności preferowanej, jak i z działalności innego rodzaju, jednak w takim zakresie, w jakim osiągnięty dochód przeznaczony zostanie i wydatkowany na określone przez ustawodawcę cele społecznie użyteczne i preferowane.
Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, w nie podważonym skutecznie stanie faktycznym, należy podkreślić w pierwszej kolejności, że podstawowy zakres działalności Stowarzyszenia w 2003 r. związany był z eksploatacją i odbiorem telewizji kablowej, co nie mieści się w zakresie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.o.d.p., natomiast środki składające się na dochód Stowarzyszenia wypracowany w 2003 r. zostały przeznaczone na zwiększenie funduszu statutowego. Stąd, jak słusznie zauważył WSA w Łodzi, zwolnieniu mógł podlegać dochód skarżącego wyłącznie w tej części, która miała służyć celowi określonemu § 7 pkt 1 lit. e/ statutu. Z uwagi na powyższe, jeżeli strona deklarowała, że przeznacza cały dochód na zwiększenie funduszu statutowego, w sytuacji gdy statut określał, iż podstawowa działalność podmiotu nie jest działalnością ustawowo preferowaną, to chcąc skorzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym stanowi art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1b u.p.d.o.p., powinna była wskazać, jaka część dochodu została przeznaczona na cele preferowane, realizowane w przyszłości, a nie na działalność podstawową. Warto również zauważyć (na co zwrócił uwagę również WSA w Łodzi), że organy podatkowe podjęły próbę ustalenia, czy dochód Stowarzyszenia (w całości bądź części) był wydatkowany na cele preferowane, jednakże strona skarżąca oświadczyła, że nie był wydatkowany na cele preferowane. Nadto wydatków, które Stowarzyszenie poniosło w związku z rozbudową infrastruktury i odbiorem programów telewizyjnych, z całą pewnością nie można było zaliczyć do wydatków poniesionych na cele społecznie użyteczne i preferowane, o których stanowi art. 17 ust. 1b u.p.d.o.p., w sytuacji, gdy podatnik nie wskazał, jaki związek (choćby pośredni) zachodzi między wydatkami tego rodzaju a prowadzeniem statutowej działalności preferowanej. Działalności polegającej na emitowaniu programów audiowizualnych za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej Stowarzyszenia, jak słusznie zauważył WSA w Łodzi, nie można zaliczyć do działalności kulturalnej. Należy również zauważyć, że Stowarzyszenie podtrzymuje w skardze kasacyjnej tenże zarzut, mimo że w dalszym ciągu nie wskazuje takich wydatków, ich przeznaczenia czy wysokości tych wydatków.
13. Na wstępie rozważań dotyczących zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 13 u.p.d.o.p. stwierdzić należy, że w petitum skargi kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 13 u.p.d.o.p., który nie miał w ogóle zastosowania w sprawie, a w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na przepis art. 17 ust. 1 pkt 13 u.p.d.o.p.
Abstrahując od powyższej wadliwości, na marginesie jedynie warto zauważyć, że zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 13 u.p.d.o.p. jest całkowicie bezzasadny wobec niesformułowania skutecznie zarzutu naruszenia przepisów postępowania oraz z uwagi na to, że ustaleń poczynionych w zakresie składek członkowskich i związanej z tym oceny prawnej nie kwestionowano również na etapie wniesienia skargi do WSA. W związku z powyższym przedmiotem oceny może być stan faktyczny przyjęty przez WSA w Łodzi. Sąd ten przyjął tymczasem, że: "(...) ponoszone przez członków Stowarzyszenia wpłaty miesięczne, określane jako składki członkowskie oraz wpisowe i opłaty jednorazowe za usługi dodatkowe nie wiązały się z faktem wstąpienia do Stowarzyszenia i bycia jego członkiem, a stanowiły zapłatę za świadczone przez podatnika usługi z zakresu telewizji kablowej. Powyższe oznaczało, że dochód osiągnięty z tego tytułu nie podlegał zwolnieniu podatkowemu, o którym stanowi art. 17 ust. 1 pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (...)" (s. 2 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Z uwagi na to, że w myśl tegoż przepisu składki członkowskie członków organizacji politycznych, społecznych i zawodowych były zwolnione od omawianego podatku dochodowego tylko w części nie przeznaczonej na działalność gospodarczą oraz wobec niepodważenia ustaleń faktycznych w sprawie, należało uznać, że zwolnienie to Stowarzyszeniu nie przysługiwało.
14. Kierując się powyższymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło