III SA/Gl 1148/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-09-14
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Barbara Brandys-Kmiecik, Mirosław Kupiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych między wskazanymi w nich podmiotami?Ratio decidendi
Podatnik nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych między wskazanymi w nich podmiotami. Faktura nie jest dokumentem urzędowym, a jej prawdziwość materialno-prawna wymaga, aby odzwierciedlała rzeczywiste zdarzenie gospodarcze. Ciężar udowodnienia dokonania takiej transakcji spoczywa na podatniku.Stan faktyczny
Skarżący A. T. domagał się prawa do obniżenia podatku VAT o podatek naliczony wynikający z faktur zakupu oleju napędowego od firmy "B" A. J. Organy podatkowe zakwestionowały te faktury, uznając, że nie dokumentują one rzeczywistych transakcji, co potwierdziły zeznania świadków, w tym samego A. J., który zaprzeczył sprzedaży paliwa i wystawiania faktur. Skarżący podnosił, że zachował należytą staranność i przedłożył dowody potwierdzające transakcje, które zostały pominięte przez organy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik,, Asesor WSA Mirosław Kupiec, Protokolant st. ref. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi A. T. - "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. – dalej powoływana jako: O. p.), Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia [...] r., nr: [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia 14 [...] r., nr: [...], określającą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za [...] 2003 r. w kwocie [...] zł. dla "A" A. T. z siedzibą w T. k/O..
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. W ramach tych wyjaśnił, że w wyniku kontroli podatkowych, przeprowadzonych w "A" A. T. przez pracowników II US (Urzędu Skarbowego) w C. stwierdzono, że zarówno w ewidencji zakupów VAT, jak i w deklaracji VAT-7 za [...] 2003 r. kontrolowana jednostka uwzględniła 6 faktur zakupu oleju napędowego, wystawionych przez firmę "B" A. J. z siedzibą w W., obniżając podatek należny o wynikający z tych faktur podatek naliczony w łącznej kwocie [...] zł. Organ I instancji zwrócił się zatem do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o przeprowadzenie w firmie "B" A. J. kontroli. Z pisma tegoż organu z dnia [...].2005 r. wynika, że w firmie "B" nie przeprowadzono czynności kontrolnych, z uwagi na brak kontaktu z firmą i jej właścicielem. Pod adresem zameldowania, zamieszkania i siedziby firmy A. J. nie przebywa. W dniu [...] 2005 r. pracownicy II US w C. przesłuchali A. J. w areszcie śledczym w C., w charakterze świadka na okoliczność wystawienia przez niego faktur dla firmy "A" (k. [...]-[...] akt adm.). Świadek ten zeznał, że działalność gospodarczą pod nazwą "B" rozpoczął w [...]r. (rejestracja w [...] r.). Zarejestrowanie firmy zaproponowali mu znajomi. Działalność firmy polegała tylko na tym, że podpisywał faktury sprzedaży i dokonywał operacji bankowych. Faktury, które podpisywał były już wypisane przez R. G.. A. J. zeznał, iż nie zna A. T.- właściciela firmy "A". Faktur sprzedaży oleju napędowego dla A. T. nie wystawiał, a podpisy widniejące na spornych fakturach sprzedaży nie są jego podpisami. Świadek nie wie skąd pochodził olej napędowy, który był przedmiotem sprzedaży na podstawie faktur wystawionych na zarejestrowaną na niego firmę. Nigdy nie posiadał żadnych środków transportowych do przewozu paliwa oraz bazy paliwowej. Nie podpisywał i nie składał żadnych deklaracji oraz nie płacił podatków, wszystkiego miał dopilnować C. G.. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej miał otrzymać wynagrodzenie [...] zł, lecz otrzymał tylko drobne kwoty.
W dniu [...] 2005 r. przesłuchano również w charakterze świadka C. G. (k. [...]-[...] akt adm.), który zeznał, że w 2003 r. był udziałowcem w firmie "C" z siedzibą w C., w której zajmował się transportem i dostawami paliw. A. J. widział dwa lub trzy razy, jednak nigdy z nim nie rozmawiał. Ponadto zeznał, że nigdy nie wystawiał i nie podpisywał faktur sprzedaży paliwa wystawionych przez firmę "B" oraz nie widział żadnych dokumentów tej firmy. Nigdy też nie dokonywał w imieniu A. J. rozliczeń z urzędem skarbowym i nie płacił żadnych podatków.
Nadto w dniu [...].2005 r. – w charakterze świadka – przesłuchano R. G. (k. [...]-[...] akt adm.), która zeznała, że od 2003 r. pracowała w firmie "C" jako [...], a do jej obowiązków należało m.in. wystawianie faktur sprzedaży. Faktury sprzedaży paliwa na rzecz firmy "B" wystawiała głównie na polecenie C. G., natomiast nigdy nie widziała sprzedawanego paliwa oraz faktur zakupu tego paliwa.
W oparciu o stan faktyczny ustalony w sprawie organ I instancji uznał, iż sporne faktury nie dokumentują rzeczywistej sprzedaży paliwa i opierając się na przepisie § 48 ust.4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.03.2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz.268 z późn.zm.; dalej powoływanego jako rozporz. z 2002 r.), wskazał, iż w przypadku gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Wyrazem tych ustaleń była decyzja organu I instancji z [...]r.
W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej strona wnosiła o jej uchylenie zarzucając organowi:
- sprzeczność istotnych ustaleń ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, że zakwestionowane u podatnika faktury VAT dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane oraz pominięcie przedstawionych przez podatnika w toku postępowania dowodów wskazujących na rzeczywiste dokonywanie kwestionowanych transakcji,
- naruszenie art. 19 ust. 1 i art. 27 ust.4, 5 i 6 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz.50 z późn. zm.; dalej powoływana jako ustawa o VAT z 1993 r.), a także § 48 ust.4 pkt 5 lit. "a" rozorz. z 2002 r., polegające na niedozwolonej rozszerzonej interpretacji tych przepisów, a także przyjęcie, że mają one zastosowanie do sytuacji faktycznej stwierdzonej w toku przeprowadzonego postępowania kontrolnego.
W uzasadnieniu tego odwołania strona podniosła, że jej firma w 2003 r. dokonując zakupu oleju napędowego w określonej firmie każdorazowo uzyskiwała nie zakwestionowane przez organy w toku kontroli dokumenty, tj. kopię zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej firmy sprzedającej jej olej, kopię decyzji o nadaniu jej numeru identyfikacji podatkowej, kopię decyzji o nadaniu numeru REGON. Każdorazowo dokonując zakupu oleju napędowego otrzymywała faktury wystawione i wypełnione zgodnie z posiadanymi dokumentami firmy – sprzedawcy, podpisane przez osobę upoważnioną oraz opiewające na ilość i cenę rzeczywiście dostarczonego i zakupionego oleju napędowego. W ocenie odwołującego się zachował on wszelkie wymogi należytej staranności przy zakupie oleju napędowego, a także wymogi przepisów w zakresie wystawiania faktur i ewidencjonowania w rejestrze zakupów. Tym samym nie naruszył przepisów art. 19 ust. 1 i art. 27 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. Nie akceptuje także twierdzenia organu, iż sporne faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane. W toku kontroli podatkowej przedłożyła organowi podatkowemu wszelkie dokumenty uzasadniające i potwierdzające prawdziwość dokonanych transakcji, tj. dowody przelewów bankowych, faktury przewozowe, rozliczenia przebiegu posiadanych pojazdów mechanicznych. Dowody te, zadaniem strony, zostały całkowicie pominięte przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Organ pominął także zeznania świadka – R. P. – który oświadczył że dostarczał paliwo do firmy odwołującego się, odbierał należności i przekazywał faktury zgodnie z faktyczna ilością odebranego przez podatnika paliwa. W ocenie odwołującego się organ bezpodstawnie – wbrew powołanemu przez stronę wyrokowi NSA z 23.05.2003 r., III SA 2597/01 i stanowisku doktryny – dokonał rozszerzającej interpretacji powołanych przepisów stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji.
Po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie w swojej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy stwierdził, że zeznania złożone przez A. J. oraz pozostałych świadków wskazują na to, iż sporne faktury nie odzwierciedlają rzeczywistego zdarzenia gospodarczego między stronami w nich wskazanymi, nie są zgodne ze stanem faktycznym. Organ ten podniósł, iż jedną z podstawowych, systemowych zasad podatku od towarów i usług jest wynikające z art. 19 ust.1 obowiązującej w badanym okresie ustawy o VAT z 1993 r., prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Jednakże aby podatnik mógł z tego uprawnienia skorzystać, spełnić musi szereg warunków. Podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego jedynie o podatek naliczony, który wynika z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług. Zasada ta została sprecyzowana w § 48 ust.4 pkt 5 lit. "a" rozporz. z 2002 r. , z którego wynika, ze faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Jeśli więc odbiorca faktury nie nabył towaru (usługi) – a tak się dzieje w przypadku otrzymania faktury stwierdzającej sprzedaż, która w rzeczywistości nie miała miejsce – nie można odliczyć podatku naliczonego wskazanego w tej fakturze. Jak podkreślono w zaskarżonej decyzji, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, zakup paliwa przez firmę "A" A. T., w firmie "B" A. J. z siedzibą w W. nie miał miejsca w rzeczywistości, co jest równoznaczne z brakiem prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur "wystawionych" przez tę firmę. Ustalenie to, w ocenie organu odwoławczego, znajduje podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym i zostało dokonane w granicach swobodnej oceny dowodów, jaka należy do kompetencji organu podatkowego z mocy art.191 O.p. Jak podkreślił organ odwoławczy w podatku od towarów i usług nie obowiązuje legalna teoria dowodów. Oznacza to, że faktura VAT nie jest absolutnym dowodem wystąpienia zdarzenia gospodarczego, któremu nie można by przeciwstawić innych dowodów. W przypadku powzięcia wątpliwości co do tego, czy faktura odzwierciedla rzeczywiste zdarzenie gospodarcze – organ podatkowy uprawniony jest do sprawdzenia zgodności faktury ze stanem faktycznym. Organy podatkowe są obowiązane do badania nie tylko wysokości kwoty podatku naliczonego, lecz również walorów formalnych faktury oraz okoliczności, w których doszło do sprzedaży towarów lub usług, co sprowadza się do kontrolowania, czy faktura w istocie stwierdza fakt nabycia towarów i usług, a więc czy doszło między stronami wskazanymi w fakturze do rzeczywistej operacji gospodarczej. Jak podnosi organ odwoławczy okoliczność niewykonania usługi lub fikcyjnej sprzedaży towaru w pierwszej kolejności musi być ustalona u wystawcy faktury, ponieważ to on wykonuje czynność, za jej wykonanie wystawia fakturę i obciąża nabywcę ceną zawierającą podatek VAT. W opinii organu odwoławczego dokonane w przedmiotowej sprawie ustalenia w pełni uzasadniają przyjęte stanowisko, iż sporne faktury dotyczące zakupu oleju napędowego od firmy "B" A. J. są fakturami nie dokumentującymi rzeczywistych transakcji pomiędzy wskazanymi w nich podmiotami. Z dokonanych ustaleń jednoznacznie bowiem wynika, iż właściciel tej firmy A. J., nie zajmował się działalnością w zakresie sprzedaży paliw i nie dokonywał obrotu paliwami. Organ podatkowy, odnoszą się do zarzutów strony, podkreślił, że posiadane przez kontrolowaną jednostkę dokumenty rejestracyjne w/w kontrahenta – dostawcy paliwa, właściwie sporządzone faktury zakupu, przelewy bankowe, jak również dowody potwierdzające zużycie paliwa przez firmę "A" – w świetle ustaleń dokonanych w przedmiotowej sprawie – nie mogły spowodować odmiennego jej rozstrzygnięcia, bowiem te dokumenty nie zmieniają faktu, iż transakcje obrotu paliwem pomiędzy podmiotami w nich uwzględnionymi w rzeczywistości nie miały miejsca. Bez znaczenia w przekonaniu organu jest również – podnoszony przez odwołującego się – argument rzeczywistego otrzymywania przez niego oleju napędowego, co ma potwierdzać zeznanie jednego z przesłuchanych świadków. Organ podatkowy uznał za bezzasadny zarzut wydania zaskarżonej decyzji bez podstaw prawnych i faktycznych, bowiem ustawodawca przewiduje sytuację, w której podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach stwierdzających czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca. Odnosząc się natomiast do powołanych przez stronę orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego i artykułów z czasopism organ zauważył, iż nie stanowią one źródeł prawa podatkowego, a ponadto odnoszą się do odmiennych stanów faktycznych (tzn. : braku rejestracji przez wystawcę faktury, niezłożenie przez wystawcę faktury deklaracji VAT-7, brak kopii faktury u wystawcy).
Przedmiotowa decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Pana A. T.( "A" siedzibą w T. k/O.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze wnosi on o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc te same zarzuty i argumenty co w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumenty na jego poparcie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269): "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika zaś, iż zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wyłącznie w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 K.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn.zm.) lub w innych przepisach (art.145 § 1 pkt 2) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W rozpatrywanej sprawie, w ocenie składu orzekającego Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, zatem skargę należało oddalić. Z akt administracyjnych wynika, że organy podatkowe orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest stwierdzenie, czy organy podatkowe słusznie zakwestionowały prawo skarżącego do obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie oleju napędowego od firmy "B" A. J. z siedzibą w W..
Sąd stwierdza, że opisane w części wstępnej wyroku ustalenia dotyczące firmy "B" nie budzą wątpliwości. A. J. nie dokonywał sprzedaży uwidocznionej na spornych fakturach. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż A. J. założył w 2003 r. firmę na swoje nazwisko, dokonując jej rejestracji osobiście. Nie wystawiał oraz nie podpisywał żadnych faktur sprzedaży paliwa dla firmy "A" A. T.. Nie rozliczał się z podatków i nie wypełniał jakichkolwiek deklaracji podatkowych. Nie posiada żadnych dokumentów księgowych firmy. Nie posiadał bazy paliwowej oraz środków transportowych do przewozu paliw płynnych. Nic nie wie o firmie "A" i nie zna A. T.. Faktury, na których uwidoczniona jest nazwa podmiotu sprzedającego nie obrazują rzeczywistego przebiegu transakcji. Niewątpliwie pomiędzy firmą "B" A/ J., a stroną skarżącą nie doszło do sprzedaży. Zatem uprawniona jest konkluzja, że zakwestionowane faktury zostały wytworzone jedynie dla celów podatkowych. Zeznania A. J. są jednoznaczne. Z zeznań tych wynika, iż nie dokonywał on zakupu, jak również sprzedaży przedmiotowego paliwa, a jedynie firmował działalność gospodarcza innych osób, a zatem sporne faktury wystawione z nazwą jego firmy i zawierające w rubryce podpis - jego imię i nazwisko (choć jak wynika z zeznań nie jest to własnoręczny podpis A. J.) – nie dokumentują czynności rzeczywistych. Nie wystarczy bowiem wykazanie, że doszło do wykonania czynności, należy także wykazać, iż czynność miała miejsce między określonymi podmiotami. Prawidłowo organy podatkowe zauważyły, że na gruncie rozpatrywanej sprawy podstawę rozstrzygnięcia stanowi stwierdzenie, że czynności sprzedaży nie zostały dokonane między stronami transakcji określonymi w spornych fakturach VAT – tzn. firmą "A" i firmą "B" A. J., co nie oznacza, że firma "A" nie nabyła towaru (oleju napędowego) z innych źródeł, w związku z tym organy podatkowe nie kwestionują iż firma ta nabywała i zużywała w swojej działalności gospodarczej określone ilości paliw.
W ocenie składu orzekającego Sądu w przedmiotowej sprawie organy podatkowe w odniesieniu do wyżej opisanych transakcji zastosowały prawidłową podstawę prawną. Jeżeli ustalenia organów podatkowych prowadzą do wniosku, że wystawione przez sprzedawcę faktury nie odzwierciedlają rzeczywiście wykonanych między podmiotami wskazanymi w fakturach czynności, brak prawa odliczenia podatku naliczonego z takich faktur wynika z art. 19 ust.1 ustawy o VAT z 1993 r. Zgodnie natomiast z przepisem wykonawczym do ustawy, tj. § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporz. z 2002 r. w przypadku gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane – faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Należy zaakcentować, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego (por. wyrok z dnia 7 marca 2002 r., III RN 31/01 – OSNP 2002/19/451), faktura powinna odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesów gospodarczych. Przepis art. 19 ustawy o VAT z 1993 r. nie daje podstawy do konstruowania domniemania prawdziwości faktury i wynikającego z niej zwolnienia podatnika z obowiązku współdziałania z organami podatkowymi w zakresie gromadzenia dowodów świadczących o tym, ze stwierdzone fakturą czynności były rzeczywiście dokonane między podmiotami figurującymi na fakturze. Faktura nie ma również waloru dokumentu urzędowego, z którym Ordynacja podatkowa wiąże takie domniemanie. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 1998 r. (I SA/Lu 1240/96 – LEX nr 33533) przyjęto trafnie, że: "prawdziwość materialno-prawna tej faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. A contrario nie będzie można uznać za prawidłową fakturę gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, bądź zaistniało w innych rozmiarach, albo między innymi podmiotami. Elementy formalne wymagane przez ww. przepis mają jedynie znaczenie dowodowe". Za ugruntowany należy uznać prezentowany w doktrynie i judykaturze pogląd, że uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie istnieje wówczas gdy wystawiona faktura w rzeczywistości nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego. W szczególności zaś, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej niż wskazano dacie lub rozmiarach innych niż wynika to z faktury bądź też zaistniało miedzy innymi, niż to stwierdza faktura, podmiotami gospodarczymi (por. wyrok NSA – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 6 czerwca 1997 r., I SA/Ka 621/97 – LEX nr 29937; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., III SA/Wa 1695/05 – LEX nr 196822; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 lipca 2004 r., I SA/Wr 1642/02 – nie publ.; J. Zubrzycki: Leksykon VAT. T. 1. Wrocław 2007, s. 988-989).
Należy podkreślić, że organy podatkowe są obowiązane do badania nie tylko wysokości podatku naliczonego, lecz również walorów formalnych faktury oraz okoliczności, w których doszło do sprzedaży towarów lub usług, co sprowadza się do kontrolowania, czy faktura w istocie stwierdza fakt nabycia towarów i usług, a więc czy doszło miedzy stronami wskazanymi w fakturze do rzeczywistej operacji gospodarczej. Zagadnienie ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym jest wprawdzie sporne, jednakże nie ulega wątpliwości, że ciężar udowodnienia określonego faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W związku z tym należy uznać, że to na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia, że stwierdzona fakturą czynność gospodarcza została dokonana, gdy organy podatkowe zasadnie kwestionują materialną prawidłowość faktury. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1999 r. (III RN 160/98 – OSNAPiUS 2000 nr 3, poz. 87), zawarto ogólniejszą tezę, że na podatniku spoczywa ciężar udowodnienia przesłanek określonych w art. 19 ustawy o VAT z 1993 r. W rozpatrywanej sprawie, skarżący nie przedstawił przekonywujących dowodów na to, iż sporne faktury dokumentują zdarzenie gospodarcze, które zaistniało między wskazanymi w nich podmiotami. Dowodami takimi nie są: dowody przelewów bankowych, faktury przewozowe, rozliczenia przebiegu posiadanych przez skarżącego pojazdów mechanicznych, kopie dokumentów związanych z rejestracją firmy "B" A. J., czy zeznania świadka R. P..
Sąd zauważa, że znajdujące się w aktach podatkowych zeznania złożonego przez stronę skarżącą (A. T.) w dniu [...] 2005 r. i [...] 2005 r. (k. [...] akt adm i k. [...]-[...] akt adm.) dotyczące jego transakcji z firmą "B" i innymi firmami (m.in. S. J. R.) są bardzo mało precyzyjne i nie przekonują o tym, iż czynności których dotyczą sporne faktury rzeczywiście miały miejsce miedzy skarżącym, a firma "B". Sąd nie może także nie dostrzec, iż wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego głoszonym na rozprawie przed Sądem, sam skarżący zeznał do protokołu, iż płatności za sporne faktury były w większości dokonywane gotówką, a nie przelewami bankowymi.
Zeznania świadka R. P. (k. [...]-[...] akt adm.) są równie nieprecyzyjne, wynika z nich bowiem tylko to, iż przywoził on do firmy "A" olej napędowy i faktury zapakowane w koperty lub koszulki. Świadek ten nie był jednak w stanie powiedzieć skąd pochodził (od jakiego podmiotu) przewożony przez niego olej napędowy i jakie szczegóły widniały na fakturach dostarczanych przez niego wraz z olejem. Świadek ten nie jest ani pracownikiem firmy "A", ani firmy "B" – jest pracownikiem bliżej nieokreślonej firmy swojego brata, w której pracował jako kierowca cysterny. Olej napędowy i faktury za niego odbierał w bazie transportowej firmy "C", której właścicielem jest, jak zeznał – C. G., któremu dostarczał faktury i pieniądze za tenże olej.
Sąd nie może także nie zauważyć faktu braku kopii spornych faktur u sprzedawcy, tj. w firmie "B" A. J. oraz braku złożenia przez tę firmę deklaracji VAT-7 za ten miesiąc. Sąd podkreśla jednak, iż te fakty same w sobie nie stanowiłyby podstawy do zakwestionowania prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego ze spornych faktów, natomiast koincydencja tych faktów ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w postaci zeznań świadków, w tym zeznań A. J., w ocenie Sądu potwierdza, iż w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe prawidłowo, przy zastosowaniu zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art.191 O.p., dokonały ustalenia, że zdarzenia gospodarcze których dotyczą sporne faktury nie miały w rzeczywistości miejsca między podmiotami wymienionymi w tychże fakturach.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, z późn. zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło