II OZ 173/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 października 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 769/07 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], zn. [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie W skardze do sądu administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...], zn. [...] J. D. wniósł o wstrzymanie jej wykonania. W wyniku wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 7 września 2007 r. postanowieniem z dnia 14 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 26 września 2007 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych poinformowała Sąd o wyznaczeniu pełnomocnika w sprawie. Postanowieniem z dnia 15 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (oddalił wniosek skarżącego), wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że wniosek nie zawierał jakiegokolwiek uzasadnienia, tymczasem warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest uprawdopodobnienie istnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Skarżący nie uzasadniając wniosku nie wykazał okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pismem z dnia 26 listopada 2007 r. pełnomocnik skarżącego złożyła zażalenie na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podniosła, że skarżący w sposób pośredni uzasadnił zawarty w skardze wniosek w zakresie wstrzymania wykonania decyzji, argumentując m.in., że wykonanie nakazanych decyzją prac jest bardzo kosztowne, a obecny stan budynku nie stanowi takiego zagrożenia, które powoduje konieczność wykonania tak zaawansowanych robót budowlanych. Wobec tego Sąd nieprawidłowo uznał, że wniosek nie zawierał uzasadnienia. Ponadto pełnomocnik podniosła, że Sąd nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków wniosku "poprzez nakazanie mu złożenia uzasadnienia do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji", co byłoby zasadne biorąc pod uwagę, że skarżący działał wówczas bez profesjonalnego pełnomocnika, który został ustanowiony dopiero postanowieniem z dnia 14 września 2007 r. Zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dodatkowo dowodzi okoliczność, że skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na złą sytuację materialną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wskazać należy, że nie ma podstaw prawnych do uznania, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może być potraktowany przez Sąd jako brak podlegający uzupełnieniu w oparciu o art. 49 § 1 p.p.s.a. Brak uzasadnienia wniosku nie jest bowiem brakiem formalnym w rozumieniu tego przepisu. Nie ma zatem racji pełnomocnik skarżącego twierdząc, że Sąd był zobligowany do wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku. Dodatkowo należy zauważyć, że Sąd skierował na posiedzenie niejawne w dniu 15 października 2007 r. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, dopiero po uzyskaniu z Okręgowej Izby Radców Prawnych informacji (z dnia 26 września 2007 r.) o wyznaczeniu pełnomocnika w sprawie. Jakkolwiek pełnomocnik zgłosiła udział w postępowaniu dopiero pismem z dnia 17 października 2007 r., to jednak do pisma tego załączyła pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego w dniu 28 września 2007 r. Nie można więc Sądowi zarzucić błędnej oceny wniosku skarżącego, skoro do czasu rozpoznania tego wniosku pełnomocnik skarżącego nie złożyła żadnego pisma w sprawie. Samo wniesienie skargi zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez Sąd może zatem nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, co prowadzi do oczywistej konkluzji, że Sąd nie jest zobowiązany z urzędu do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Niewskazanie we wniosku okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez Sąd (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006 r., s.189). Aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne, co potwierdza liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w sprawach o sygn. akt II OZ 550/07, II OZ 802/06, II OZ 788/06, II OZ 166/06, II OZ 113/06, II FZ585/06, II FZ 598/06, II FZ 666/06, FZ 250/04). Nie wystarczy więc powołanie się na treść przepisu, czy podniesienie, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Nie sposób przyjąć, aby zasadne było wstrzymywanie wykonania takiej decyzji wyłącznie w oparciu o samo żądanie jej wstrzymania. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazując okoliczności, które stanowiłyby podstawę żądania, wniosek nie zawiera bowiem żadnego uzasadnienia. Zarzutów zawartych w skardze, odnoszących się do zaskarżonej decyzji nie można zaś utożsamiać z podstawami wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest pismem innym od skargi w rozumieniu procesowym i podlega odrębnemu uzasadnieniu (por. post. NSA z dnia 22.02.2006 r., sygn. akt II OZ 166/06, niepubl.). Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że pismem z dnia 12 listopada 2007 r. pełnomocnik skarżącego złożyła kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd, wniosek ten powinien zostać rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zgodnie z art. 165 p.p.s.a., jeżeli zmieniły się okoliczności sprawy. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.