I FSK 743/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. Sp. z o. o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Gl 922/07 w sprawie ze skargi I. Sp. z o. o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 marca 2007 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odrzucić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z 18 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 922/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę I. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 16 marca 2007 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że spółka złożyła skargę pismem z 23 kwietnia 2007 r. WSA pismami z 8 czerwca 2007 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków skargi poprzez uiszczenie wpisu od skargi i złożenie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego - w celu potwierdzenia uprawnienia do reprezentacji spółki przez osobę, która podpisała skargę - w ciągu siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pisma te zostały odebrane 13 czerwca 2007 r. przez osobę uprawnioną do odbioru korespondencji spółki, zatem termin ten upływał 20 czerwca 2007 r. Pismo skarżącej, które otrzymał Sąd pierwszej instancji, zawierające żądanie zwolnienia z kosztów sądowych wraz z odpisem z KRS zostało nadane w placówce pocztowej 21 czerwca 2007 r. Postanowieniem z 15 października 2007 r. WSA zwolnił spółkę od kosztów sądowych. Odrzucenie skargi postanowieniem z 18 grudnia 2007 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w związku z art. 46 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) nastąpiło zaś z powodu uchybienia terminu do uzupełnienia jej braków. W skardze kasacyjnej na postanowienie odrzucające skargę pełnomocnik spółki – adwokat - zarzucił Sądowi pierwszej instancji mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania: art. 50 p.p.s.a. poprzez uznanie, że złożona skarga nie została podpisana przez osobę uprawnioną, skoro wiedza dotycząca reprezentacji spółki zawarta w KRS jest dostępna dla instytucji wymiaru sprawiedliwości; art. 58 p.p.s.a. poprzez uznanie, że złożona skarga zawiera braki formalne. W ocenie spółki jednodniowe opóźnienie realizacji wezwania nie ma znaczenia dla sprawy. Dodatkowo pełnomocnik zarzucił "poświadczenie nieprawdy" poprzez powołanie w uzasadnieniu numeru decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, który nie dotyczy skarżącej (nr... zamiast nr...). Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej odparł zawarte w niej zarzuty, wniósł o jej oddalenie i zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1); - naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2). Skarga kasacyjna jest zatem środkiem prawnym wysoce sformalizowanym, a wymogi formalne i materialne, jakimi jest obarczona, służą ustaleniu ponad wszelką wątpliwość zakresu rozpoznania sprawy przez NSA. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a jedynie nieważność postępowania bierze pod uwagę z urzędu. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że NSA związany jest jej podstawami i wnioskami. Nie jest zatem dopuszczalne ani konkretyzowanie, uściślanie, korygowanie skargi kasacyjnej ani wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków (por. wyrok NSA z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1401/05, LEX nr 262797). Skarga kasacyjna powinna być tak sformułowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. Dlatego też ustawodawca, mając na względzie ochronę strony przed ryzykiem niewłaściwego, nieprecyzyjnego sformułowania zarzutów takiej skargi, uniemożliwiającego jej rozpoznanie, wprowadził tzw. przymus adwokacko-radcowski (vide B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.). Autor skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie zarzucił Sądowi pierwszej instancji na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (błędnie wskazanej jako art. 174 § 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 50 i art. 58 p.p.s.a. Przepisy te składają się z jednostek redakcyjnych: - paragrafów i punktów - art. 58; - paragrafów - art. 50. Pełnomocnik spółki nie sprecyzował jednak ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu, które dokładnie przepisy zostały naruszone ze wskazaniem na konkretne jednostki redakcyjne aktu prawnego. Trzeci z zarzutów skargi kasacyjnej w ogóle nie zawiera wskazania przepisu prawa, którego naruszenie zarzuca autor skargi kasacyjnej. Brak wskazania, który dokładnie przepis z podaniem jednostki redakcyjnej został naruszony, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zarzutów skargi kasacyjnej w tym zakresie. Sąd nie ma bowiem prawa, w świetle przytoczonego art. 183 § 1 p.p.s.a., domyślać się lub samodzielnie konkretyzować, o przepis z którego artykułu, paragrafu lub punktu (ustępu, litery, podpunktu) chodzi w zarzucie skargi kasacyjnej. Jeżeli dany przepis zawiera kilka jednostek redakcyjnych, prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna określać konkretną jednostkę tego przepisu, która zdaniem strony skarżącej została naruszona, czego w niniejszej sprawie zabrakło. W świetle powyższych wywodów rozpatrywana skarga kasacyjna nie spełnia wymogów zawartych w art. 176 p.p.s.a. w związku z art. 174 p.p.s.a. Z punktu widzenia oceny realizacji wymogów ustawowych odnoszących się do skargi kasacyjnej za niewystarczające należy bowiem uznać ogólnikowe zarzuty naruszenia prawa, jeżeli nie wynika z nich w sposób jednoznaczny, jaki konkretny przepis prawa został naruszony (vide J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004). Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające Sąd do domyślania się, który przepis został naruszony. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie (vide post. Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 96; wyrok NSA z 28 września 2005 r., sygn. akt I FSK 137/05). Wobec powyższego należało na podstawie art. 180 w związku z art. 178 i art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a orzec jak w sentencji. Brak jest natomiast podstawy prawnej do zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego stronie przeciwnej. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Zatem w innych przypadkach sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Nie istnieje bowiem podstawa prawna dla takiego rodzaju rozstrzygnięcia (vide postanowienie NSA z 15 lutego 2007 r., sygn. akt II FZ 12/07, LEX nr 299419).