IV SA/Wa 1220/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą w W. na uchwałę Rady W. z dnia (...) października 2006 r. nr (...) w przedmiocie uchwały w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oddala skargę W dniu (...) października 2006 r. Rada W. podjęła uchwałę nr (...) w sprawie studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania W. Z treści § 1 ust.2 i 3 tej uchwały wynika, że tekst studium i rysunek studium stanowią załączniki do uchwały oznaczone numerami 1 i 2, natomiast lista uwag wniesionych do studium obejmująca uwagi nieuwzględnione przez Prezydenta W., oraz sposób rozpatrzenia tych uwag przez Radę W. jest załącznikiem nr 3 do tejże uchwały. Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. Spółka Akcyjna, zwana dalej skarżącą, domagając się stwierdzenia jej nieważności w zakresie dotyczącym działki nr (...) w obrębie (...) o powierzchni 20 1554 m2 położonej w W. dzielnicy (...) przy ul. (...). W uzasadnieniu skargi podniosła, iż uchwała w zaskarżonej części narusza jej interes prawny albowiem ubiega się o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania wskazanego wyżej gruntu. Nieruchomość objęta roszczeniem skarżącej znajduje się na obszarze tzw. P., odnośnie którego Rada W. podjęła uchwałę nr (...) z dnia (...) maja 2005 r. o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W postępowaniu tym skarżąca zgłosiła wnioski do planu, jednakże organ nie udzielił na nie żadnej odpowiedzi. W ocenie skarżącej wnioski złożone do planu winny być uwzględnione także w studium, którego ustalenia są wiążące przy opracowywaniu planu miejscowego ( art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ). W zaskarżonej uchwale nieruchomość skarżącej w znacznej części znalazła się w obszarze przeznaczonym na tereny zielone, sport i rekreację w związku z czym skarżąca wezwała Radę W. do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego poprzez przeznaczenie przedmiotowego terenu w całości pod budownictwo mieszkaniowe. Rada nie udzielając odpowiedzi na powyższe wezwanie naruszyła art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zdaniem skarżącej Rada przy uchwalaniu studium naruszyła także art. 10, ust. 1 pkt 1, 7 i 8 w/w ustawy. Nadto skarżąca podniosła, iż w interesie mieszkańców miasta leży przeznaczanie nowych terenów pod budownictwo mieszkaniowe. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie dodatkowo wskazując, że skarżąca Spółka posiada w sprawie interes prawny albowiem studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W., które zaskarżoną uchwałą ustala kierunki prac planistycznych faktycznie wskazuje dany teren na określony cel. Wnioski złożone przez skarżącą do projektu miejscowego planu obszaru P. zostały rozpatrzone w terminie i przekazane projektantowi planu. Projekt planu zostanie wyłożony do publicznego wglądu i wówczas skarżąca będzie miała możliwość wpływu na ustalenia projektu planu poprzez złożenie uwag. Ostateczną decyzję co do sposobu zagospodarowania przedmiotowego terenu podejmie Rada W. podejmując uchwałę w sprawie projektu planu. Polityka przestrzenna i kierunki zagospodarowania przedmiotowego terenu zapisane w ustaleniach Studium zostały sformułowane na podstawie analizy uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego związanych z jego dotychczasowym funkcjonowaniem oraz na podstawie wniosków i uwag złożonych przez dotychczasowych użytkowników. Wojewódzki Sad Administracyjny, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga z art. 101 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) zobowiązuje sąd administracyjny do badania, czy skarga spełnia wymagania formalne (termin, wezwanie do usunięcia zarzucanego naruszenia, charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia), a następnie, gdy wymagania te zostały spełnione, tak jak w niniejszej sprawie, sąd przystępuje do badania legitymacji skarżącego. Stosownie do treści art. 101 ust. 1 w/w ustawy skargę na uchwałę do sądu administracyjnego może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Oznacza to możliwość wniesienia skargi stanowiącej środek obrony przed skutkami wykorzystania przez gminę swojej samodzielności z naruszeniem granic określonych przez przepisy prawa. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2004 r. w sprawie sygn. akt OSK 476/04, ONSA i WSA 2005/1/2 - w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma bowiem charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r. w spr. OSK 1437/2004, Wokanda 2005 r. Nr 7-8, str. 69; St. Prutis "Ochrona samodzielności gminy jako jednostki samorządu terytorialnego", Wyd. NSA 2005, str. 367). Interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego (por. A. Kisielewicz: Samodzielność gminy w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2002, s. 136 i n. oraz powołane tam orzecznictwo i literaturę). Nadto interes prawny musi być indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie powinno znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania prawa materialnego (zob. J. Borkowski, B. Adamiak Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005 s. 224). Interes prawny powinien rzeczywiście istnieć w dacie stosowania norm prawa administracyjnego, nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości bądź też hipotetyczny (zob. wyrok NSA z 19 marca 2002 r. IV SA 1132 / 00 niepubl.). Innymi słowy, skarżący musi wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) skargi. Jak wynika z akt sprawy skarżąca jest reaktywowaną przedwojenną Spółką Akcyjną do Eksploatacji Państwowego Monopolu Zapałczanego, która była właścicielem nieruchomości położonej przy ul. (...) w W. objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie W. ( Dz. U. nr 50, poz. 279 ). Decyzją z dnia (...) maja 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydenta W. z dnia (...) lutego 1950 r. odmawiającego przyznania spółce własności czasowej. Aktualnie wniosek o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania jest w toku rozpoznawania. Tak więc skarżąca nie ma tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Nie jest jej ani właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym a jedynie jest w trakcie starań o uzyskanie prawa wieczystego użytkowania. Na dzień podjęcia przez Radę uchwały spółka takiego prawa jeszcze nie nabyła, co potwierdził jej pełnomocnik na rozprawie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całej rozciągłości podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 435/06. Należy podkreślić, iż wyrok ten był przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2007 r. w sprawie sygn. akt II OSK 109/07 oddalił skargę kasacyjną od wskazanego wyroku. W wyroku tym Sąd zajął stanowisko, iż " w postępowaniu planistycznym interes prawny ma niewątpliwie właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości. Interes ten znajduje ochronę w przepisach kodeksu cywilnego. Interesu prawnego w tym postępowaniu nie ma podmiot nie posiadający tytułu prawnego do gruntu położonego na obszarze objętym projektowanym planem (...). Nie ma interesu prawnego również ten komu przysługuje roszczenie o ustanowienie określonego prawa do gruntu. Roszczenie takie nie podlega ochronie prawnej w postępowaniu planistycznym. To zaś oznacza, że roszczenie o ustanowienie prawa użytkownika wieczystego nie daje podstawy do wniesienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zob. wyrok NSA 29 grudnia 1999 r. IV SA1501/99 lex 48/96). " W świetle powyższego należy przyjąć, iż skoro w sprawie niniejszej jest niewątpliwe, że skarżąca nie jest ani właścicielem, ani też użytkownikiem wieczystym przedmiotowego gruntu, a jej uprawnienia sprowadzają się do roszczenia o ustanowienie wieczystego użytkowania to nie posiada czynnej legitymacji skargowej, pozwalającej na możliwość takiego wniesienia skargi, która skutkowałaby koniecznością jej merytorycznego rozpoznania. Mając na względzie wskazane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji.