I SA/Gl 466/07
WyrokWSA w Gliwicach2007-12-04
Skład orzekający: Anna Wiciak, Krzysztof Winiarski, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły przesłanki umorzenia zaległości podatkowej w kontekście ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, uwzględniając pomoc de minimis?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wykazały w sposób jednoznaczny istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika ani nie dokonały prawidłowej oceny interesu publicznego. Ponadto, organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie zawiadamiając strony o terminie oględzin, a organ odwoławczy nie skontrolował tej kwestii. Sąd podkreślił, że ocena przesłanek umorzenia zaległości podatkowej, w tym pomocy de minimis, wymaga wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem podatnika.Stan faktyczny
Podatnik złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami, powołując się na pogorszenie sytuacji finansowej spowodowane remontami w sąsiedztwie jego lokalu. Prezydent Miasta odmówił umorzenia, uznając, że przesłanki nie są spełnione, a remonty zostały zakończone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter umorzenia i konieczność wyważenia interesu podatnika z interesem publicznym. Podatnik wniósł skargę, zarzucając organom nierzetelną ocenę stanu faktycznego i przedstawiając dowody na trwające remonty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.), Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek,, Protokolant Aleksander Batoryna, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - umorzenie zaległości podatkowej. uchyla zaskarżoną decyzję
Wnioskiem z dnia 15 listopada 2006 r., uzupełnionym pismem z dnia 4 grudnia 2006 r. A. H., prowadzący przedsiębiorstwo wielobranżowe A zwrócił się z prośbą o udzielenie pomocy de minimis w związku z powstałymi zaległościami w podatku od nieruchomości wraz z należnymi odsetkami za lata od 2004 r do III raty 2006 r. Prośbę podatnik motywuje faktem, że jego sytuacja finansowa w ostatnim okresie uległa pogorszeniu. Na dzień 30 września 2006 r. wykazał on straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, przekraczające [...] zł., w tym z tytułu czynszu za lokal, a także płatności na rzecz innych wierzycieli za dostarczony towar. Podatnik podkreślił, że zaległości podatkowe powstały w wyniku remontów pobliskich kamienic, które trwają nadal i są główną przyczyną spadku obrotów firmy. Są to okoliczności od niego niezależne. Remonty kamienic dokonywane są przez ich właścicieli i miasto K. Podatnik wskazał, że nie posiada zaległości wobec ZUS i urzędu skarbowego, ponieważ ich istnienie wykluczałoby jego udział w przetargach publicznych.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta K., opierając swe rozstrzygnięcie na art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, odmówił umorzenia zaległości podatkowej objętej wnioskiem, wraz z odsetkami za zwłokę.
Z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej wynika, że podatnik w 2005 r. uzyskał z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wynik finansowy dodatni, natomiast za miesiące styczeń – październik 2006 r. poniósł stratę. Wymieniony mieszka w podnajętym lokalu o powierzchni 20 m2, gdzie nie reguluje należności czynszowych, ponieważ w zamian za podnajem wykonuje drobne naprawy i konserwacje. Podatnik posiada Peugeota 309 GRD, rok produkcji 1987, którego wartość określił na kwotę [...] – [...] zł. oraz Mercedesa 100 MB – dostawczego z 1991 r. (wartość ok. [...] zł.). Odniesiono się również do oświadczenia podatnika, w którym wskazał on m.in. na ponoszone koszty utrzymania.
Odnosząc się do wskazywanych przez podatnika przyczyn powstania zaległości podatkowym organ pierwszej instancji stwierdził, że w wyniku wizji lokalnej ustalono, iż w najbliższym otoczeniu działalności podatnika remonty zostały zakończone, a zatem podatnik będzie mógł poprawić swoją sytuację ekonomiczną. Odnosząc się do argumentacji strony, iż zmuszona była płacić składki na rzecz ZUS oraz regulować należności wobec urzędu skarbowego, organ podniósł, że podatnik traktuje priorytetowo te należności w porównaniu z należnościami Miasta.
Podkreślono wreszcie, że w sprawie A. H. było już prowadzone postępowania podatkowe dotyczące umorzenia zaległości, które z uwagi na brak przesłanek zakończyło się wydaniem decyzji odmawiającej przyznania ulgi (decyzja z dnia [...] nr [...]).
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł o ponowne ustosunkowanie się do jego prośby, w dalszym ciągu podając, że prowadzone od kilku lat remonty w sąsiedztwie lokalu, w którym prowadzi działalność, wypłynęły i wpływają negatywnie na egzystencję firmy.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że rozpatrzenie wniosku podatnika o umorzenie zaległości podatkowej może się odbyć wyłącznie na płaszczyźnie wynikającej z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Powołując się na treść tego przepisu organ zauważył, że jest to przepis, który może być stosowany w wyjątkowych sytuacjach, natomiast ocena szczególności tych przypadków należy do kompetencji organu podatkowego. Podkreślono, że ustawodawca pozostawił uznaniu organów podatkowych zastosowanie wymienionego przepisu.
W dalszej kolejności dokonano analizy art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 233 § 2 tejże ustawy, wskazując na zakres uprawnień samorządowego kolegium odwoławczego w kontekście kontroli decyzji wydanej przez organ samorządu terytorialnego w sprawach związanych z uznaniem administracyjnym. Podkreślono też, że Prezydent Miasta K., jako organ podatkowy, jest odpowiedzialny za gospodarkę finansową gminy, w tym za dochodzenie należności budżetowych. Zatem "ważny interes podatnika" musi być przez niego rozpatrywany na tle "ważnego interesu publicznego" realizowanego przez organy gminy w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb mieszkańców. Zaakcentowano też, że udzielanie ulg jest wyjątkiem od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania oraz równości obywateli wobec prawa i organ nie może preferować niektórych podatników kosztem innych mieszkańców gminy, którzy czasami – mimo znacznie większych problemów finansowych – regulowali swoje zobowiązania finansowe w pełnej wysokości i w terminie.
W końcowym fragmencie uzasadnienia zwrócono uwagę, że organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zebrał dokumenty na okoliczność powołanych wyżej przepisów, a także przeprowadził szczegółową analizę zebranych dowodów, a jej wyniki zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że okoliczność przeprowadzenia w latach 2002, 2004-2006 remontu budynków w sąsiedztwie lokalu przy ulicy [...] nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania ulgi w formie umorzenia zaległości podatkowej. Zaakcentowano, że ewentualne niepowodzenia gospodarcze podatnika nie mogą obciążać budżetu gminy.
W skardze na powyższą decyzję podatnik ponownie podniósł, że od kilku lat prowadzone są remonty w sąsiedztwie jego lokalu, co powoduje istotne zmniejszenie jego obrotów. W jego ocenie jest to okoliczność nadzwyczajna, która uniemożliwia osiągnięcie dochodu. Zarzucił organom brak rzetelnej oceny stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.
Na rozprawie przed sądem administracyjnym skarżący oświadczył, że nie jest prawdą, co podał organ pierwszej instancji, iż roboty remontowe w sąsiedztwie jego lokalu zostały zakończone, na dowód czego przedłożył 11 fotografii ilustrujących aktualnie wykonywane prace remontowo-budowlane bezpośrednio przy należącym do niego lokalu. Podniósł nadto, że organ pierwszej instancji nie poinformował go o terminie przeprowadzenia wizji lokalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek nie do końca z powodów w niej wyłuszczonych.
W rozpatrywanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została wydana w oparciu o przepis art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.). Stosownie do tego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może morzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zastrzeżenie, o którym mowa w art. 67b Ordynacji podatkowej ma o tyle znaczenie, że przepis ten dotyczy przedsiębiorców występujących o udzielenie pomocy publicznej, w tym polegającej na umorzeniu zaległości podatkowej. Zgodnie z art. 67b § 1 pkt 2 organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.
Na podstawie art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organy podatkowe mogą udzielać ulg w spłacie podatków wówczas, gdy spełniają one wymogi pomocy de minimis. Szczegółowe zasady udzielania tego rodzaju pomocy są uregulowane w rozporządzeniu Komisji Europejskiej nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis (Dz. Urz. WE L 10 z dnia 13 stycznia 2001 r.). Pomoc tego typu jest możliwa wówczas, gdy wysokość już otrzymanej przez podatnika pomocy w ostatnich trzech latach nie przekroczy (łącznie z wnioskowaną) kwoty 100 tyś. Euro. Podatnicy ubiegający się o udzielenie ulg w spłacie podatków w ramach tego rodzaju pomocy są zobowiązani do przedstawienia informacji oraz zaświadczeń o uzyskanej pomocy de minimis w okresie ostatnich 3 lat. Na tej podstawie organ podatkowy może przyznać im wnioskowaną ulgę, o ile nie doprowadzi to do przekroczenia wspomnianej kwoty 100 tyś. EURO. Ustalenie tej kwoty powinno odbywać się na podstawie postanowień rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu obliczania wartości pomocy publicznej udzielanej w różnych formach (Dz. U. Nr 194, poz. 1983). Projekt decyzji przyznającej ulgę w spłacie podatków nie wymaga przesyłania do Prezesa UOKiK ani też notyfikacji do Komisji Europejskiej, co jest charakterystyczne dla innych rodzajów pomocy publicznej. Organ podatkowy przyznaje ulgi w ramach pomocy de minimis w oparciu o określone w ordynacji podatkowej przesłanki, tj. "ważny interes podatnika" i "interes publiczny". Po stwierdzeniu, że dana ulga mieści się w kategorii pomocy de minimis dalsze postępowanie organu podatkowego w sprawie jej przyznania jest oparte wyłącznie o przepisy ordynacji podatkowej, co znakomicie ułatwia rozpatrywanie tego typu spraw.
Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że podatnik jest przedsiębiorcą (kwestia bezsporna) i jako taki występował o udzielenie ulgi de minimis. Ponieważ wartość dochodzonej ulgi wynosiła [...]zł. oraz odsetki w wysokości [...] zł., wniosek podatnika dotyczył zatem kwoty niższej niż złotowa równowartość 100 tyś. EURO, co sprawia, że należało go potraktować, jako wniosek przedsiębiorcy o udzielenie pomocy de minimis, o ile ten sam podatnik w okresie trzech lat poprzedzających złożenie rozpatrywanego wniosku nie korzystał już z pomocy państwa, co po zsumowaniu z wnioskowaną kwotą umorzenia dawałoby równowartość powyżej 100 tyś. EURO.
Istotne jest zatem ustalenie, czy podatnik ubiega się o ulgę stanowiącą pomoc de minimis w przedstawionym wyżej znaczeniu, a jeżeli tak, to czy w rozpatrywanym przypadku spełnione zostały (albo też nie) przesłanki "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" albo tylko jedna z nich. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania potwierdzającego, że chodzi o pomoc de minimis oraz wskazującego na istnienie co najmniej jednej z wymienionych w art. 67a par. 1 przesłanek, organ podatkowy może skorzystać ze swojej dyskrecjonalnej kompetencji i uwzględnić wniosek strony, albo też odmówić umorzenia zaległości podatkowej.
W wypadku potwierdzenia, iż podatnik ubiega się o pomoc de minimis organy winny powołać w rozstrzygnięciu, jako podstawę prawną, art. 67b § 1 pkt 2 w związku z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Powołana wyżej regulacja art. 67a i 67b została wprowadzona do ustawy Ordynacja podatkowa z dniem 1 września 2005 r, ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 143, poz. 1199). Przed datą 1 września 2005 r. omawianą kwestię regulował art. 67 § 1 Ordynacji w brzmieniu: "organ podatkowy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może na wniosek podatnika umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę". Zbieżność obu wymienionych regulacji (obowiązującej przed i po 1 września 2005 r.) o tyle ma znaczenie, że zachowały aktualność poglądy sądów i doktryny odnoszące się jeszcze do interpretacji art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej.
Słuszną jest teza wynikająca z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, a ponadto iż obowiązującą w polskim prawie jest zasada obowiązkowego płacenia podatków. Wyjątek od tej zasady Ustawodawca przewidział w przepisie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacja podatkowa, poprzez dopuszczenie możliwości udzielania pomocy publicznej w postaci umorzenia zaległości podatkowej w wypadku zaistnienia ściśle określonych przesłanek, tj.: ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, albo też oba łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia zobowiązania podatkowego.
Zakres uznania administracyjnego nie jest jednak uprawnieniem nieograniczonym. W przeciwnym bowiem wypadku mogłoby to oznaczać dowolność, a nawet samowolność organu przy rozstrzyganiu określonych spraw. Przede wszystkim nie jest oparte o kryterium uznania ustalenie istnienia przesłanek z art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Użycie przez Ustawodawcę ogólnych zwrotów: "ważny interes podatnika", "interes publiczny" stwarza konieczność dokonania przez organ szerokiej oceny różnych wartości, w tym również systemu ocen mieszczących się poza systemem prawa podatkowego, a nawet pozaprawnych (np. zasad etyki, współżycia społecznego, ekonomii i in.).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, iż kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Gl 1536/05, wyrok NSA z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1026/06 oraz wyrok NSA z tego samego dnia w sprawie I FSK 594/06). Potwierdza to również doktryna. Wskazuje się, iż ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie natomiast zasadność i celowość odmowy (por. J. Kotecki – Odmowa umorzenia zaległości podatkowej – uznaniowość decyzji organów podatkowych, Doradca podatkowy, t. 2, 2000/3/58). Kontrolą sądu objęta zatem będzie ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 O.p. W ocenie składu orzekającego organ podatkowy obowiązany jest nie tylko do ustalania, czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, lecz także obowiązany jest do wyważenia interesu społecznego z indywidualnym interesem strony.
W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe nie wskazały jednoznacznie czy spełniona została przesłanka ważnego interesu podatnika. Brak ten nie został uzupełniony przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy, nie podejmując się samodzielnej oceny problemu, czy faktycznie w rozpatrywanym przypadku wystąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika" odwołuje się jednocześnie do uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, wskazując w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia in fine, że "organ podatkowy I instancji w uzasadnieniu podjętej decyzji w tej sprawie wyjaśnił wyczerpująco powody, dla których odmówił Pani przyznania wnioskowanej ulgi". Trudno uznać za miarodajne przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji dowodu z oględzin miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, w oparciu o który stwierdzono, że remonty sąsiednich kamienic zostały zakończone, skoro przeczy temu materiał fotograficzny przedłożony przez skarżącego Sądowi na rozprawie. Nadto, stosownie do art. 190 § 1 Ordynacji podatkowej strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Zgodnie z oświadczeniem strony, nie była ona zawiadomiona o powyższych oględzinach. W aktach sprawy nie ma również żadnego pisma, które potwierdzałoby fakt wysłania takiego zawiadomienia. Tym samym organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 190 § 1 Ordynacji podatkowej, czego nie zauważył organ odwoławczy.
Ustawodawca - wprowadzając w art. 67a § 1 (wcześniej art. 67 § 1) Ordynacji podatkowej warunek "ważnego interesu podatnika", nie określił zakresu tego pojęcia. Oczywiście dokonując ustaleń w tej materii należy brać pod uwagę okoliczności obiektywne, ale kontekst ten nie może zostać ograniczony wyłącznie do oceny przyczyn powstania zadłużenia, czy też powodów pogorszenia się sytuacji finansowej podatnika (np. wskutek zdarzenia losowego, niezależnego od podatnika, na które nie miał on wpływu). Nie można przy tym nie uwzględnić stanu znaczącego pogorszenia się sytuacji podatnika, wskutek okoliczności na które nie miał wpływu (np. z powodu przedłużającego się remontu). Rozważania w tej materii winny zostać jednoznacznie wyeksponowane w uzasadnieniu decyzji.
Zdaniem Sądu nie ustalono też w sposób poprawny kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego. Z wywodów zawartych w uzasadnieniu decyzji odwoławczej można wyprowadzić wniosek, że organ odwoławczy wiąże przesłankę interesu publicznego z równym traktowaniem wszystkich podatników pod względem praw i obowiązków, a także priorytetowym znaczeniem płacenia podatków.
W ocenie Sądu powiązanie braku przesłanki interesu publicznego wyłącznie z koniecznością regulowania zobowiązań podatkowych jest nieuprawnione, co więcej godzi w sens przepisu art. 67a § 1, który przewidując możliwość umorzenia zaległości podatkowej dopuszcza w istocie sytuację, iż owo zaniechanie będzie zgodne z interesem publicznym. Dyrektywa uwzględniania interesu publicznego, zawarta w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, nakazuje respektowanie przez organy podatkowe wartości istotnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, reguły ekonomii, zasady współżycia społecznego i in. Organ podatkowy nadto, stosownie do dyspozycji art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa obowiązany jest do wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.
Skoro granice swobodnego uznania wyznacza interes publiczny, pojmowany w sposób wyżej określony, istnieje konieczność odpowiedzi na pytanie – czy w konkretnym przypadku domaganie się spełnienia obowiązku podatkowego nie będzie sprzeczne z tym interesem. Odpowiedzi na to pytanie zaskarżona decyzja nie zawiera (podobnie zresztą decyzja pierwszoinstancyjna). W szczególności nie zważono, czy ściągnięcie zaległości podatkowej od podatnika znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej, nie spowoduje konieczności sięgnięcia przez niego do pomocy społecznej, a jest to okoliczność, która poprzez zwiększenie ciężarów publicznych wiąże się przecież z interesem publicznym. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1026/06, iż dyrektywa uwzględniania interesu publicznego, zawarta w art. 67§ 1 Ordynacji podatkowej, nie może być wąsko rozumiana, ale wymaga przeanalizowania obowiązków ciążących na danym podatniku z punktu widzenia wartości istotnych dla całego społeczeństwa; nie tylko interesów fiskalnych związanych z dochodami budżetowymi, ale także z potencjalnymi wydatkami, np. w dziedzinie pomocy społecznej.
Oczywiście powyższe okoliczności organ może brać pod uwagę w ramach uznania administracyjnego, ale tylko w takim wypadku, gdy ustalone zostało w sposób jednoznaczny istnienie bądź brak przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji. Jeszcze raz trzeba podkreślić, iż dyrektywą wiodącą przepisu jest stwierdzenie istnienia bądź braku przesłanki ważnego interesu podatnika, interesu publicznego lub obu tych przesłanek łącznie . Jeżeli w wypadku stwierdzenia istnienia ww. przesłanek organ podtrzyma swoje stanowisko o odmowie umorzenia zobowiązania podatkowego, winny zostać również podane faktyczne motywy takiego rozstrzygnięcia. Pamiętać również należy o tym, iż wprowadzenie przez ustawodawcę - m.in. w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej – pewnych wyjątków od zasady powszechności opodatkowania powoduje, iż czasami interes publiczny realizowany jest mimo odstąpienia od dochodzenia należności publicznoprawnych.
Umorzenie zobowiązania podatkowego, stanowiąc wyłom od zasady płacenia podatków, tylko pozornie stawia w korzystniejszej sytuacji podatników, korzystających z takiego zwolnienia, w stosunku do tych, którzy podatek obowiązani są płacić, zważywszy na konieczność zaistnienia ww. przesłanek zwolnienia. Umorzenie zobowiązania podatkowego nie stanowi przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika (np. pracowników). Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia.
Kontrola sądowa - zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sprawowana jest na podstawie kryterium legalności, co oznacza, że Sąd bada, czy zaskarżone rozstrzygnięcie narusza konkretny przepis prawa. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga na działanie organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) lub też naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) bądź też istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (lit. c).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa materialnego (art. 67b § 1 pkt 2, art. 67a § 1 pkt 3 Ord. pod.) oraz zasad postępowania (art. 122 Ord. pod.) w ww. zakresie i w związku z tym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania sądowego nie postanowiono z uwagi na to, że strona skarżąca, pouczona przez tut. Sąd o prawie żądania zwrotu kosztów oświadczyła, że rezygnuje z domagania się ich zasądzenia.
Z uwagi na to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por.T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 471), Sąd – uwzględniając charakter zaskarżonej decyzji- uznał, że nie zachodzi potrzeba określania w wyroku czy i w jakim zakresie akt pozbawiony tym wyrokiem mocy wiążącej, nie może być wykonany do czasu jego uprawomocnienia się (art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło