II FSK 545/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-09-17
Skład orzekający: Edyta Anyżewska, Stanisław Bogucki, Arkadiusz Cudak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przychód ze sprzedaży nieruchomości gruntowej, wykorzystywanej w działalności gospodarczej, stanowi przychód z tej działalności, nawet jeśli nieruchomość nie została ujęta w ewidencji środków trwałych?Ratio decidendi
Przychód ze sprzedaży nieruchomości gruntowej, która była wykorzystywana w działalności gospodarczej i stanowiła środek trwały, należy kwalifikować jako przychód z działalności gospodarczej, nawet jeśli podatnik nie ujął jej w ewidencji środków trwałych. Decydujące znaczenie ma przedmiotowe i funkcjonalne powiązanie nieruchomości z działalnością gospodarczą. Fakt, że nieruchomość została nabyta z majątku wspólnego małżonków, nie zmienia tej kwalifikacji, jeśli działalność gospodarczą prowadził tylko jeden z małżonków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości gruntowej przez C. D. Organy podatkowe uznały, że sprzedaż ta stanowi przychód z działalności gospodarczej, ponieważ nieruchomość była wykorzystywana na stację paliw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów, uznając, że brak ujęcia nieruchomości w ewidencji środków trwałych wyklucza kwalifikację przychodu jako przychodu z działalności gospodarczej, a także wskazując na wspólność majątkową małżonków. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok WSA w Poznaniu w całości i oddalono skargę C. D. Zasądzono od C. D. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 3.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędziowie: NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), NSA Arkadiusz Cudak, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Po 978/07 w sprawie ze skargi C. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 16 marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę, 2) zasądza od C. D. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 3.700 (trzy tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007 r. o sygn. I SA/Po 978/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – działając na podstawie art. 145 pkt 1 lit. a/, art. 134 § 1, art. 135, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – w sprawie ze skargi C. D. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 16 marca 2007 r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r.: (1) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 14 grudnia 2006 r., nr [...], (2) zasądził od Dyrektora IS na rzecz skarżącego kwotę 2.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, (3) stwierdził, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
2. Uzasadniając wyrok, WSA w Poznaniu wskazał, że decyzją z dnia 14 grudnia 2006 r. Dyrektor UKS określił skarżącemu zobowiązanie w w.w. podatku za 2005 r. w kwocie 194.139 zł. oraz odsetki za zwłokę od obliczonych zaliczek na w.w. podatek w kwotach: kwiecień 16.953 zł, wrzesień 51 zł, listopad 287 zł., grudzień 287 zł. Następnie podano, że w wyniku przeprowadzonej kontroli w zakresie prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług w 2005 r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno - Handlowo - Usługowym "D." C. D. w M., organ kontroli skarbowej uznał, że w 2005 r. skarżący nie wykazał w przychodach uzyskanych z działalności gospodarczej przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, czym naruszył art. 14 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.; dalej: u.p.d.o.f.). Organ kontroli skarbowej ustalił, że aktem notarialnym, Rep. A nr [...], z dnia 29 kwietnia 2005 r. C. i T. D. we wspólności ustawowej sprzedali "K." spółce z o.o. z siedzibą w M. nieruchomości: o nr [...] o powierzchni 0,37 ha i nr 197 o powierzchni 0,0486 ha przeznaczone pod tereny aktywizacji gospodarczej za cenę 900.000 zł. Na powyższej nieruchomości była wybudowana stacja paliw, z której sprzedaż paliw prowadzona była do dnia 3 września 2005 r. Kwoty należne za sprzedaną nieruchomość nie zostały przez podatnika zarachowane jako przychody z działalności gospodarczej w zeznaniu rocznym. Z ustaleń organu kontroli skarbowej wynikało również, że sprzedane grunty nie były ujęte przez podatnika w ewidencji środków trwałych. Przedmiotowa nieruchomość użytkowana była natomiast w działalności gospodarczej: na działce nr [...] położona była stacja paliw, a na drugiej nr [...] wybudowane było szambo związane ze stacją paliw, do którego odprowadzane były ścieki ze stacji. Organ I instancji uznał, że podatnik naruszył również art. 22c, 22d u.p.d.o.f., które nakładają na podatnika obowiązek wprowadzenia gruntu do ewidencji środków trwałych, zaś brak wprowadzenia gruntów do ewidencji środków trwałych nie przesądza o ich statusie.
Poza zaniechaniem opodatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży w.w. nieruchomości, organ kontroli skarbowej stwierdził również inne nieprawidłowości w regulowaniu należności podatkowych wobec Skarbu Państwa.
3. Od w.w. decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub w części dotyczącej opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości, ewentualnie o skierowanie do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora UKS z uwagi na rażące naruszenie: prawa materialnego, tj. przepisów art. 10 ust. 2 pkt 3 i art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ u.p.d.o.f., a także prawa procesowego, tj. art. 24 ust. 2 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 65 ze zm., dalej: u.k.s.), art. 53a, art. 120, art. 121, art. 122, art.123, art. 124, art. 193, art. 290 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: O.p.). Do pozostałych ustaleń kontroli podatnik nie wniósł zastrzeżeń.
4. Dyrektor IS w P. decyzją z dnia 16 marca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
5. Od decyzji Dyrektora IS skarżący wniósł skargę do WSA w Poznaniu. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 2 pkt 3 i art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ u.p.d.o.f., jak równie prawa procesowego, tj. art. 24 ust. 2 i art. 31 ust. 1 u.k.s., art. 53a, art. 120, art. 121, art. 122, art.123, art. 124, art. 193, art. 290 § 3 O.p.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z analizy przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a w szczególności art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. wynika, że przychodem z działalności gospodarczej jest odpłatne zbycie składników majątku związanych z działalnością gospodarczą, które zarazem wpisane są do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych lub zbycie składników majątku o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. b/ (składniki majątku własnościowego, o których mowa w art. 22a i 22b u.p.d.o.f.) i spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Natomiast w rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że sprzedany grunt nie został ujęty w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oraz nie należy do składników majątku wymienionych w art. 22a i 22b u.p.d.o.f. i nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej. Skarżący wskazał, że w.w. nieruchomość nigdy nie stanowiła majątku firmy i nigdy nie została wprowadzona do ewidencji działalności gospodarczej. Nieruchomość ta została nabyta we współwłasności ustawowej z żoną i pozostawała poza działalnością gospodarczą.
Skarżący zauważył, że odnośnie sprzedaży tej samej nieruchomości inny stan faktyczny ustalono w zakresie podatku od towarów i usług, gdzie nie określono zobowiązania podatkowego uznając, że sprzedana nieruchomość stanowi majątek prywatny, gdyż w wyniku kontroli z dnia 14 grudnia 2006 r. uznano, że w zakresie obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za 2005 r. nieprawidłowości nie stwierdzono. Skarżący wskazał również, że w sprawie nie sporządzono protokołu z badania ksiąg. Elementów badania ksiąg nie zawiera protokół z kontroli podatkowej z dnia 2 sierpnia 2006 r. Podano również, że w sprawie będącej przedmiotem odwołania nie umożliwiono podatnikowi wglądu oraz zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, w konsekwencji pozbawiając go prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w jego sprawie. Podniesiono również, że naruszono organ I instancji nie poinformował podatnika o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu odwoławczego, że w jednej decyzji organ podatkowy może rozstrzygać w dwóch sprawach mieszczących się w jednym dokumencie, jeżeli z dokumentu tego można w sposób jasny i czytelny poznać stanowisko organu co do istoty w każdej sprawie. Zdaniem skarżącego do takiego stwierdzenia nie upoważnia żaden z przepisów O.p. Przeciwnie, w ocenie podatnika, decyzja wydana na podstawie art. 53a O.p. stanowi odrębną decyzję, niezależną od decyzji wymiarowej.
6. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, które zostały powołane w decyzji organu odwoławczego.
7. Uwzględniając skargę, WSA w Poznaniu nie wszystkie zarzuty uznał za uzasadnione. Za podstawową kwestię sporną uznano okoliczność, czy przychód uzyskany z tytułu sprzedaży w dniu 29 kwietnia 2005 r. nieruchomości położonej we wsi i gminie M. nr [...] o pow. 0,37 ha i nr 197 o pow. 0,0486 ha stanowi przychód, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ u.p.d.o.f. Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie o prawidłowości zaliczenia sprzedaży nieruchomości do właściwego źródła uzyskania przychodu winno nastąpić na podstawie art. 10 ust. 2 i art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ u.p.d.o.f. Wskazano, że w myśl art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ u.p.d.o.f., aby przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości mógł zostać zaliczony do przychodów z działalności gospodarczej, zbywana nieruchomość, poza wykorzystywaniem jej na potrzeby związane z działalnością gospodarczą, musi spełniać jeszcze dwa inne warunki: (1) powinna być środkiem trwałym, (2) winna być ujęta w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Do środków trwałych, od których nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, zgodnie z art. 22c pkt 1 u.p.d.o.f., zalicza się również grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów, nie ma więc wątpliwości, że nieruchomość gruntowa wykorzystywana na potrzeby związane z działalnością gospodarczą wyczerpuje pojęcie środka trwałego. Spełnienie warunku w postaci ujęcia środka trwałego nastąpi natomiast jedynie wówczas, jeżeli nieruchomość gruntowa zostanie wpisana do ewidencji środków trwałych. Sąd nie podzielił poglądu, że wystarczająca dla powstania tego typu przychodu jest sama okoliczność wykorzystywania środka trwałego w działalności gospodarczej oraz wynikający z przepisu prawa podatkowego obowiązek ujęcia takiego składnika majątku w ewidencji środków trwałych. Powołując art. 22d ust. 2 i art. 22h ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f, wskazano, że ustawodawca rozróżnia stan, w którym środki trwałe zostały wprowadzone do ewidencji od stanu, w którym ich ujęcia w ewidencji nie dokonano, a jedynym negatywnym skutkiem podatkowym braku ujęcia składników majątku w ewidencji środków trwałych jest brak możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych.
Według Sądu organy podatkowe błędnie uznały, że przychód uzyskany ze sprzedaży przez małżonków D. nieruchomości gruntowej w dniu 29 kwietnia 2005 r. stanowi przychód z działalności gospodarczej skarżącego. Natomiast prawidłowo organy podatkowe, wbrew stanowisku podatnika, ustaliły, że w.w. nieruchomość była wykorzystywana na potrzeby działalności gospodarczej, bowiem na tej nieruchomości wybudowana była stacja paliw. Nieruchomość gruntowa, na której prowadzona była działalność gospodarcza stanowiła środek trwały w rozumieniu w.w. przepisów u.p.d.o.f. Nie jest jednak kwestią sporną okoliczność, że podatnik nie ujął tejże nieruchomości w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, co jest jednym z warunków uznania odpłatnego zbycia składników majątku prowadzonej działalności gospodarczej za przychód z tej działalności.
Na marginesie wskazano, że niezrozumiałe jest, dlaczego organy podatkowe uznały, że przychód z tytułu zbycia spornej nieruchomości osiągnął w całości skarżący. W stanie faktycznym, w którym stroną umowy sprzedaży pozostają oboje małżonkowie, dokonujący sprzedaży majątku objętego wspólnością majątkową, każdy z małżonków uzyskał przychód i każdy z nich z tego przychodu winien zostać rozliczony. Kwalifikacja przychodu do określonego źródła uzyskania przychodów, w tym przypadku działalności gospodarczej, nie może zmieniać kwalifikacji podmiotowej. Stąd uznano, że organy podatkowe naruszyły art. 10 ust. 2 pkt 1 lit. a/ oraz art. 6 ust. 1 u.p.d.o.f. w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy.
Za nieuzasadnione uznano natomiast zarzuty naruszenia prawa procesowego, w szczególności stwierdzono, że niezasadny jest zarzut strony skarżącej, w zakresie w jakim twierdzi ona, że w sprawie nie sporządzono zgodnie z treścią art. 193 O.p. odrębnego protokołu badania ksiąg. Nie podzielono zarzutu, że za uchyleniem w niniejszej sprawie zaskarżonej decyzji przemawia okoliczność braku zapoznania podatnika ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. W konsekwencji za bezpodstawny uznano zarzut naruszenia art. 24 ust. 2 i art. 31 u.k.s. oraz art.123 O.p. WSA uznał za niezasadny również zarzut naruszenia art. 122 O.p., bowiem w piśmie procesowym z dnia 27 listopada 2007 r. Dyrektor IS wskazał, że nie określono zobowiązania w podatku od towarów i usług, ponieważ uznano, że w rozpatrywanym przypadku ma zastosowanie odnoszące się do towarów używanych zwolnienie od podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: u.p.t.u). W pełni podzielono stanowisko organu odwoławczego, że z faktu, iż z art. 53a O.p. wynika niezależność świadczenia z tytułu odsetek i możliwość orzekania o ich wysokości w odrębnej i niezależnej decyzji wymiarowej, nie stanowi zakazu orzekania - rozstrzygania przez organ co do istoty w dwóch sprawach mieszczących się w zakresie postępowania w jednym dokumencie, jeżeli z dokumentu tego można w sposób jasny i czytelny poznać stanowisko organu co do istoty w każdej sprawie.
7. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor IS (reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego), zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając naruszenie: (1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 22n ust. 2 i 4 i art. 22d u.p.d.o.f., poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów nakładających na podatnika obowiązek wprowadzenia do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w działalności gospodarczej, (2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 14 ust. 2 pkt 1 i art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada hipotezie w.w. przepisów przy aprobacie naruszenia art. 22n ust. 4 i art. 22d u.p.d.o.f., (3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a/ (prawdopodobnie błędnie przez Sąd określony jako art. 10 ust. 2 pkt 1 lit. a/) w związku z art. 6 ust. 1 u.p.d.o.f., poprzez przyjęcie wbrew treści tych przepisów, że przychód ze sprzedaży środka trwałego objętego wspólnością majątkową, a wykorzystywanego w działalności gospodarczej przez jednego z małżonków, podlega opodatkowaniu odrębnie u każdego z nich.
Wskazując na w.w. podstawy kasacyjne, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu, względnie uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadniając skargę kasacyjną, wskazano, że interpretacja art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. dokonana przez WSA jest nietrafna. Grunt, który stanowi własność podatnika o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok i jest wykorzystywany przez niego na potrzeby związane z jego działalnością gospodarczą powinien zostać ujęty w ewidencji środków trwałych, a wynika to z art. 22n ust. 2 i 4 u.p.d.o.f. Sporna nieruchomość zakupiona została przez małżonków D. w celu wykorzystywania jej w działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego i zgodnie z tym celem była wykorzystywana, a zatem nieruchomość ta stanowiła środek trwały związany z działalnością gospodarczą. Art. 22d u.p.d.o.f. nakłada obowiązek wprowadzenia do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych najpóźniej w miesiącu przekazania ich do użytkowania. Podatnik tego obowiązku nie dopełnił. Powyższe uzasadnia stwierdzenie, że podatnik prowadził ewidencję środków nierzetelnie, nie dokonując wpisów, do których był zobowiązany. Fakt niewprowadzenia środka trwałego do ewidencji nie oznacza, że środek ten nie istnieje. O tym czy dany składnik majątkowy jest środkiem trwałym wymagającym wpisu do ewidencji decydują odpowiednie przepisy prawa, tj. art. 22a ust. 1 u.p.d.o.f., a nie sam wpis jako taki. Podatnik sprzedał nieruchomość, która przed sprzedażą była wykorzystywana w działalności gospodarczej i winna być ujęta w ewidencji środków trwałych, a tym samym jej sprzedaż, zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f., stanowi przychód do opodatkowania z działalności gospodarczej. Fakt, że wbrew obowiązkowi ustawowemu podatnik nie wpisał nieruchomości do ewidencji, nie może prowadzić do uwolnienia się od skutków podatkowych wynikających z umowy sprzedaży tej nieruchomości. Gdyby dopuścić taką zależność, powstałby bardzo łatwy, pozaprawny sposób unikania opodatkowania.
Nadto zasadniczą kwestią w sprawie jest to, że przedmiotowa nieruchomość zastała zakupiona na cele związane z działalnością gospodarczą i faktycznie w tym celu była wykorzystywana. Kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości stanowi przychód podlegający opodatkowaniu u podmiotu prowadzącego działalność bez względu na fakt, że nieruchomość zakupiona została z majątku wspólnego (takie stanowisko zajął m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z 30 listopada 1999 r., sygn. akt I CKN 240/98, OSNC 2000/6/108). Na gruncie rozpatrywanej sprawy nie ma znaczenia, że nieruchomość została zakupiona z majątku wspólnego małżonków. Kwestia ta jest jednoznacznie uregulowana w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., który ze źródeł przychodu z tytułu sprzedaży nieruchomości wyłącza składniki wykorzystywane w działalności gospodarczej. Działalność gospodarczą prowadził jeden z małżonków, trudno więc przychód z tego tytułu opodatkować u drugiego małżonka, nie prowadzącego działalności gospodarczej.
8. Odpowiedź na skargę kasacyjną Dyrektora IS do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący, podnosząc, że w jego ocenie zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
9. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W niekwestionowanym stanie faktycznym sprawy sprzedana w 2005 r. nieruchomość gruntowa wykorzystywana była w działalności gospodarczej skarżącego, na jednej z działek (nr [...]) położona była stacja paliw, a na drugiej (nr [...]) wybudowane było szambo związane ze stacją paliw, do którego odprowadzane były ścieki ze stacji.
Dla prawidłowej oceny jak (w opisanym stanie faktycznym) należy kwalifikować przychód ze sprzedaży nieruchomości gruntowej wykorzystywanej w działalności gospodarczej, należy dokonać analizy art. 10 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ u.p.d.o.f. Stosownie do art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.f., przepisów ust. 1 pkt 8 nie stosuje się do odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, z zastrzeżeniem ust. 3, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat. Tak więc przychody ze zbycia zabudowanej nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej - jak w rozpatrywanym przypadku - stanowić będą przychód z działalności gospodarczej stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Z kolei w myśl art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ u.p.d.o.f. przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku będących środkami trwałymi, ujętymi w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wymienionych w lit. b, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem ust. 2c.
Bezsprzecznie podatnik wykorzystywał w.w. nieruchomość dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Jednocześnie należy podkreślić, że w.w. nieruchomości są środkami trwałymi, stosownie do art. 22c pkt 1 u.p.d.o.f. Treść art. 22d ust. 2 u.p.d.o.f. nie pozostawia wątpliwości, że podatnik ma obowiązek wprowadzenia do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych składników majątku stanowiących środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne (w tym również nieruchomości gruntowe). Bez znaczenia jednak dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje okoliczność, że podatnik tychże składników w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nie wprowadził. Dla zakwalifikowania przychodów z odpłatnego zbycia określonych składników majątku, wykorzystywanych w działalności gospodarczej, do przychodów z działalności gospodarczej, decydujące znaczenie ma bowiem przedmiotowe i funkcjonalne powiązanie danego rodzaju przychodów ze sposobem wykorzystywania nieruchomości.
Reasumując, skoro przychód ze sprzedaży dotyczy nieruchomości wykorzystywanej na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a składniki te stanowią środki trwałe i jako takie winny być objęte ewidencją środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, to przychód ten należy kwalifikować jako przychód z działalności gospodarczej. Z powyższego wynika, że prawidłowo organy podatkowe uznały, że w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy art. 10 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ u.p.d.o.f.
10. Nieprawidłowe jest również stanowisko WSA w Poznaniu, że: "W stanie faktycznym, w którym stroną umowy sprzedaży pozostają oboje małżonkowie, dokonujący sprzedaży majątku objętego wspólnością majątkową, każdy z małżonków uzyskał przychód i każdy z nich z tego przychodu winien zostać rozliczony". Dla rozpoznawanej sprawy nie ma znaczenia, że nieruchomość została zakupiona z majątku wspólnego małżonków. Przesądzające znaczenie ma w tym wypadku zaliczenie przychodu uzyskanego ze sprzedaży w.w. nieruchomości do źródła przychodów art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., zgodnie z którym odrębnym źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Uznając, że sprzedana nieruchomość stanowiła składnik majątku wykorzystywany w działalności gospodarczej, należy stwierdzić, że kwota uzyskana z tytułu sprzedaży stanowi przychód u podmiotu prowadzącego taką działalność - czyli w omawianym wypadku skarżącego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2005 r. o sygn. I SA/Wr 1639/03, Lex nr 179769).
11. Z uwagi na to, że w sprawie zachodziło tylko naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny - uwzględniając skargę kasacyjną - zdecydował się na zastosowanie art. 188 p.p.s.a. i rozpoznanie skargi po uchyleniu zaskarżonego wyroku. Równocześnie należy stwierdzić, że w sprawie nie występują powołane w skardze naruszenia przepisów postępowania (w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje ocenę zarzutów dokonanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – s. 17-19), zatem skargę podatnika należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło