I OSK 498/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz, Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A.B. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2009r. sygn. akt I OSK 478/08 wydanym w sprawie ze skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1390/07 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Policji oddala skargę o wznowienie postępowania. Pismem z dnia 24 lutego 2014 r. A.B. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 478/08, którym oddalono skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1390/07. Wyrokiem tym Wojewódzki Sąd oddalił skargę A.B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Policji. W ocenie skarżącego w postępowaniu zakończonym ww. wyrokiem wystąpiły dwie przesłanki wskazujące na konieczność wznowienia postępowania – pierwsza z nich określona w art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), druga zaś w art. 274 tej ustawy. W związku z powyższym zażądano uchylenia ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2009 r. i uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1390/07 i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na rzecz skarżącego od Ministra Spraw Wewnętrznych zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Uzasadniając podstawę wznowienia z art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wskazał, że do akt postępowania nie zostały dołączone następujące dokumenty stanowiące środki dowodowe, tj.: 1. wniosek Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Policji z dnia [...] września 2006 r. o skierowaniu skarżącego z urzędu na komisję lekarską MSWiA na podstawie art. 40 ustawy o Policji w celu ustalenia jego fizycznej i psychicznej zdolności do służby oraz określenia stanu zdrowia skarżącego, 2. orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...] stycznia 2007 r. przekazanej przez komisję do Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Policji, 3. rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2007 r. o oddelegowaniu skarżącego z dniem [...] lutego 2007 r. do pełnienia służby do Komendy Rejonowej Policji [...] z adnotacją o doręczeniu tego rozkazu w dniu [...] lutego 2007 r., 4. wniosku do Komendanta Głównego Policji w sprawie osobowej dotyczącej rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego z dniem [...] kwietnia 2007 r. który został złożony w dniu [...] lutego 2007 r. osobiście przez skarżącego drogą służbową w miejscu pełnienia służby, tj. Wydziale Spraw Osobowych Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Policji, 5. odwołanie do Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA złożone w dniu 5 lutego 2007r. od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...] stycznia 2007 r., 6. opinii bezpośredniego przełożonego skarżącego o sposobie rozpatrzenia jego wniosku w sprawie osobowej, który polegał na niedopełnieniu w dniu [...] lutego 2007 r. obowiązku potwierdzenia otrzymania tego wniosku i na niezarejestrowaniu wniosku w dzienniku korespondencyjnym oraz na wszczęciu postępowania w sprawie osobowej w dniu 7 lutego 2007 r. w oparciu o fałszywe zapisy umieszczone na oryginale tego wniosku i dzienniku korespondencyjnym, 7. ostatecznego orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...] kwietnia 2007 r. przekazanego przez komisję do Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Policji, w którym uznano skarżącego za zdolnego do służby w Policji z ograniczeniem wskazując warunki w jakich ma odbywać służbę w Policji, 8. zwolnień lekarskich od 5 lutego 2007 r. przekazywanych przez komórkę kadrową Komendy Rejonowej [...] do Komendy Głównej Policji, które potwierdzały niezdolność skarżącego do służby w toku postępowania w sprawie osobowej dotyczącej zwolnienia ze służby skarżącego w Policji z dniem [...] kwietnia 2007 r. wszczętego bezprawnie w dniu 7 lutego 2007 r., o czym nie zawiadomiono skarżącego. W ocenie skarżącego dokumenty te zawierały informacje, które mogłyby, jak wymaga tego ustawa, mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie są to okoliczności które istniały w momencie rozpatrywania sprawy, przed jej zakończeniem, co jest warunkiem ewentualnego wznowienia postępowania. Uzasadniając zaś podstawę z art. 274 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazano, że skarżący złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariuszy Policji poprzez niezałączenie do jego akt osobowych ww. dokumentów. W związku z tym wydano decyzję procesową o odmowie jego wszczęcia z uwagi na przedawnienie karalności. A zatem postępowanie karne nie może być wszczęte z innych przyczyn. Tym samym przedmiotowa przesłanka do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zaistniała. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie o wznowienie składa się z dwóch etapów, co wyraźnie wynika z treści art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.". Etap pierwszy dotyczy badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie wniesiona jest w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Chodzi w tym przypadku nie o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, ale czy skarżący wskazał w skardze podstawę wznowienia i czy wskazana przez niego podstawa odpowiada jednej z podanych w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia. W przypadku niespełnienia jednej z przesłanek sąd odrzuca skargę, natomiast jeśli spełnione zostały wskazane wyżej wymogi, sąd przystępuje do drugiego etapu wyznaczając rozprawę (por. K. Sobieralski, Glosa do postanowienia WSA w Gliwicach z dn. 16.05.2011 r. sygn. akt II SA/GL 82/11, opubl. OSP z 2012 r., nr 10, poz. 102a, a także postanowienie NSA z dn. 27.03.2014 r., sygn. akt I FSK 2120/13). W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie oraz iż została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do badania zasadności wniesionej skargi kasacyjnej. Negatywna ocena zasadności zgłoszonych podstaw wznowienia lub brak ich wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia skutkuje, stosownie do treści art. 282 § 2 P.p.s.a., oddaleniem skargi o wznowienie postępowania. W niniejszej sprawie wniesiona przez skarżącego skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 478/08, podlegała oddaleniu. Przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania została oparta na dwóch przesłankach, tj. na podstawie z art. 273 § 2 P.p.s.a. oraz na podstawie z art. 274 P.p.s.a. Przepis art. 273 § 2 P.p.s.a. stanowi, że "można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu". Przy czym ze sformułowania ww. przepisu wynika, że podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były one jej znane. Innymi słowy sformułowanie "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnialnych z tego powodu, że nie były znane stronom. Fakty ujawnialne, czyli te, które strona powinna znać, nie są objęte hipotezą wskazanego przepisu. Innymi słowy niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych środków dowodowych nie zachodzi wtedy, gdy istniała obiektywna możliwość powołania się na nie, a tylko na skutek niedostrzeżenia czy zaniedbania strona tego nie uczyniła (porównaj: wyrok NSA z dn. 19.05.2004 r., sygn. akt GSK 5/4, opubl. M.Pr. z 2004 r., nr 12, str. 535; zobacz także: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. J.P. Tarno, Warszawa 2010, str. 624-625). W niniejszej sprawie okolicznościami podniesionymi przez skarżącego jako wskazującymi na ustawową podstawę wznowienia było niezałączenie przez organ opisanych wyżej dokumentów, przez co – zdaniem skarżącego – Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł ich wziąć pod uwagę i tym samym prawidłowo rozstrzygnąć sprawy. Tymczasem przesłanką wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 P.p.s.a. nie jest samo fizyczne niezałączenie poszczególnych dokumentów do akt administracyjnych, ale niemożność skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. Zatem kwestia załączenia poszczególnych dokumentów do akt administracyjnych czy też ich niezałączenia nie ma wpływu na ocenę, czy omawiana podstawa wznowienia zachodzi. Istotne jest bowiem to czy skarżący mógł się na te dokumenty powołać, bo po pierwsze: dokumenty te w owym czasie istniały, a po wtóre: były skarżącemu znane, a tym samym możliwe do wykorzystania. Czym innym jest bowiem niezałączenie dokumentów do akt sprawy, a czym innym niemożność ich powołania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na wszystkie wymienione w skardze o wznowienie postępowania dokumenty skarżący mógł się powołać, a na niektóre faktycznie powołał się w poprzednim postępowaniu (na obydwa orzeczenia lekarskie oraz wniosek (raport) z dnia [...] lutego 2007 r. skarżący powoływał się w złożonej skardze oraz skardze kasacyjnej wywiedzionych w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania), albowiem dokumenty te niewątpliwie były mu znane. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w aktach administracyjnych sprawy znajdują się m. in. następujące dokumenty: wniosek Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Policji z dnia 26 września 2006 r. o przeprowadzenie komisyjnych badań i wydanie orzeczenia o przydatności funkcjonariusza do dalszej służby w Policji lub na zajmowanym stanowisku – k. 68 akt adm. (górne oznaczenie numeru strony), orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...] stycznia 2007 r. (nr [...]) – k. 71 akt adm., rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. – k. 72 akt adm., wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2007 r. do Komendanta Głównego Policji w sprawie osobowej dotyczącej zwolnienia ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2007 r. – k. 77 akt adm. oraz orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...] kwietnia 2007 r. – k. 83 akt adm. Odnosząc się zaś do pozostałych wskazywanych przez skarżącego dokumentów w postaci zwolnień lekarskich od dnia [...] lutego 2007 r., opinii bezpośredniego przełożonego skarżącego o sposobie rozpatrzenia jego wniosku w sprawie osobowej, opisanego w punkcie 6 oraz odwołania od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...] stycznia 2007 r., to podnieść należy, że to skarżący był autorem odwołania od powyższego orzeczenia lekarskiego, zatem niewątpliwie na okoliczność tę mógł się powołać w toku poprzedniego postępowania. Skarżący jako korzystający ze wskazywanych zwolnień lekarskich, także miał o nich wiedzę i obiektywną możliwość powołania się na tę okoliczność. To samo tyczy się wskazywanej przez niego opinii - skoro skarżący miał wiedzę, że opinia taka została sporządzona, to również miał możliwość powołania się na nią w poprzednim postępowaniu. Ponadto zauważyć należy, co ma również zasadnicze znaczenie, że wyrokiem z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 478/08, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesioną skargę kasacyjną z uwagi na wadliwe jej sporządzenie (w szczególności naruszenie wymagań konstrukcyjnych skargi - przypomnienie Sądu), które uniemożliwiło merytoryczne odniesienie się do zarzutów w niej zawartych. W tej sytuacji wskazana przez skarżącego okoliczność nie może mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy . Mając zatem na uwadze powyższe wskazać należy, że przesłanka z art. 273 § 2 P.p.s.a. nie zasługiwała na uwzględnienie. Odnosząc się zaś do okoliczności stanowiących, zdaniem skarżącego, przesłanki wypełnienia dyspozycji art. 274 P.p.s.a. podnieść należy, co następuje: Przepis art. 274 P.p.s.a. określa, że "z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów". Przepis ten nie stanowi jednakże samodzielnej podstawy wznowienia, ale stanowi on dopełnienie regulacji art. 273 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którym "można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa". Zatem przywołanie jako podstawy wznowienia tylko przepisu art. 274 P.p.s.a. jest wadliwe. Nie skonkretyzowano bowiem na której z przesłanek dotyczących czynów niedozwolonych w powiązaniu z art. 274 P.p.s.a., skarżący opiera swoją skargę o wznowienie. Ponadto skarżący nie wykazał jaki wpływ na rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2009r., sygn. akt I OSK 478/08, miałoby mieć ewentualne niezałączenie "wyszczególnionych dokumentów" do akt sprawy, tym bardziej, co już wyżej zaznaczono, że większość z nich w aktach osobowych skarżącego się znajduje. A analiza akt sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, że dokumentów tych nie było w dacie orzekania w sprawie I OSK 478/08. Ponadto informacyjnie zauważyć należy, iż niezałączenie kopii postanowienia Prokuratora Rejonowego Warszawa – Mokotów z dnia [...] grudnia 2013 r., bądź kopii pisma obejmującego swą treścią zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do skargi o wznowienie postępowania powoduje, że nie wiadomo brak jakich konkretnie dokumentów objęty był postępowaniem prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową Warszawa - Mokotów. Z powyższych względów, na podstawie art. 282 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesioną skargę o wznowienie postępowania.