II SA/Wr 380/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-12-11
Skład orzekający: Halina Kremis, Andrzej Cisek, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska prawidłowo odrzuciła protest dotyczący projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając pismo strony za protest, a nie za zarzut, mimo że strona posiadała interes prawny w zmianie projektu planu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, jako właściciel nieruchomości stanowiących część zespołu pałacowo-parkowego, posiadał interes prawny do wniesienia zarzutu do projektu planu zagospodarowania przestrzennego, a nie jedynie protestu. Jednakże, mimo uznania, że skarżącemu przysługuje zarzut, skarga podlega oddaleniu, ponieważ Rada Miejska działała w granicach przysługującego jej władztwa planistycznego, a zmiana wielkości strefy ochrony konserwatorskiej nie narusza obiektywnego porządku prawnego.Stan faktyczny
Skarżący W.Cz. wniósł protest do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości O., kwestionując zmniejszenie strefy ścisłej ochrony konserwatorskiej wokół zespołu pałacowo-parkowego. Rada Miejska w L.Z. odrzuciła protest, uznając pismo skarżącego za protest, a nie zarzut. Skarżący wezwał następnie Radę do usunięcia naruszenia prawa, domagając się uznania jego pisma za zarzut i uchylenia zapisu planu dotyczącego zakazu stosowania ogrodzeń z prefabrykatów betonowych. Po odrzuceniu wezwania, skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących kwalifikacji jego pisma jako protestu, ustalenia granic strefy ochrony konserwatorskiej oraz brak uzasadnienia uchwał.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis (spr.), Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Protokolant Szymon Krzyszczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2007r. sprawy ze skargi W.C. na uchwałę Rady Miejskiej w L.Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odrzucenie protestu wniesionego do projektu planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości O. oddala skargę
Uchwałą nr [...] z dnia [...] roku Rada Miejska w L. Z., przywołując w podstawie prawnej art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717), odrzuciła w całości wniesiony przez W. Cz. protest do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości O. .
W motywach wskazano, iż w dniu 30 czerwca 2003 r. wpłynęło do Urzędu Miasta i Gminy L.Z. pismo W.CZ., sprzeciwiające się zmniejszeniu strefy A ścisłej ochrony konserwatorskiej wokół zespołu pałacowo-parkowego we wsi O.. Zdaniem autora pisma strefa jest znacznie mniejsza niż w poprzednim, ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego gminy L. Z., co może niekorzystnie wpłynąć na ochronę zabytków, i dodał, iż dokonano tego bez wniosku Konserwatora Zabytków. Rada Miejska zaznaczyła, iż Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wnioskował o zwiększenie granic tej strefy i wrysowana na rysunku planu strefa A jest w pełni przez kompetentny organ zaakceptowana, czego wyrazem jest pozytywne zaopiniowanie i uzgodnienie projektu planu przez tę instytucję. Wyjaśniono, iż zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się w zależności od potrzeb, między innymi, granice i zasady terenów i obiektów podlegających ochronie, a pkt 8 ustawy mówi o tym, że plan wyznacza w zależności od potrzeb szczególne warunki zagospodarowania terenów wynikające między innymi z ochrony środowiska kulturowego. Dodano, iż jak wynika z tej samej ustawy (art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a) oraz z ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i muzeach (art. 11 ust. 2) organem właściwym do uzgadniania planów miejscowych jest Wojewódzki Konserwator Zabytków, zaś art. 5 pkt. 1, 2 i 5 ustawy o ochronie dóbr kultury i muzeach stanowi co może być przedmiotem ochrony konserwatorskiej. Zaznaczono, iż podstawą do opracowania zasad ochrony konserwatorskiej w projekcie planu miejscowości O. były wytyczne Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz Studium Środowiska Kulturowego Miasta i Gminy L. Z. , które powstało w regionalnym Ośrodku Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego we W. . Podano, iż opracowanie to powstało w roku 1999, między innymi na potrzeby Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L.Z. , w którym strefy ochrony konserwatorskiej zostały uwzględnione i które to studium było opiniowane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
W piśmie z dnia 28 listopada 2006 r. W.Cz., powołując się na art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, wezwał Radę Miejską L.Z. do usunięcia naruszenia prawa poprzez uznanie jego pisma z dnia 30 czerwca 2003 r. – zgodnie z treścią i formą – jako zarzutu i uchylenie uchwałą Rady Miejskiej w L.Z. zawartego w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości O. zapisu o zakazie stosowania ogrodzeń z prefabrykatów betonowych na terenach oznaczonych symbolem planu MNUR. W.Cz. podniósł, iż kwestionowana uchwała naruszyła przepis art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez potraktowanie zarzutu jako protestu do projektu planu zagospodarowania przestrzennego pomimo, iż jako właściciel nieruchomości położonej w miejscowości O. posiada interes prawny w zmianie projektu planu zagospodarowania przestrzennego.
Autor pisma podkreśla, że jest właścicielem części nieruchomości stanowiących zespół zabytkowy, stąd wywodzi, że ma interes prawny w tym, aby strefa ochrony konserwatorskiej była zakreślona jak najszerzej, zapewniając ochronę wartości kulturowych tego zespołu. Tymczasem strefa została nakreślona zbyt wąsko. Wnosi zatem aby Rada Miejska w L.Z. zmieniła projekt planu w ten sposób, aby strefę ochrony konserwatorskiej ustanowić w takiej wielkości, jaka określona jest w dotychczas obowiązującym planie miejscowym. Projekt planu we wskazanej części obniża walory turystyczne i kulturowe regionu, prowadzi do zagęszczenia zabudowy. Narusza także § 4 uchwały RM w L.Z. [...] nr [...] w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego obszaru Miasta i Gminy L.Z. , z powodu braku jakiegokolwiek uzasadnienia do korekty projektu planu.
Uchwałą nr [...] z dnia [...] roku Rada Miejska w L.Z. , przywołując w podstawie prawnej art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, odrzuciła w całości wezwanie W.CZ. do usunięcia naruszenia prawa.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
na uchwałę Rady Miejskiej w L.Z. Nr [...] z dnia [...] r. W.Cz. zarzucił naruszenie art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie jego zarzutów do projektu planu zagospodarowania przestrzennego jedynie jako protestu; art. 4 i 5 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i muzeach i art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ustalenie takich granic strefy ochrony konserwatorskiej, które nie obejmują nawet całości terenu, na którym są posadowione obiekty wpisane do rejestru zabytków; przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia - w szczególności przez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej uchwały jak też i uchwały o nieuwzględnieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa; uchwały nr [...] z dnia [...] r. Rady Miejskiej L.Z. poprzez przyjęcie rozwiązań w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego sprzecznych z tą uchwałą a także uchwały Rady Miejskiej w L.Z. o przyjęcie studium środowiska kulturowego Gminy L.Z. . We wnioskach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały.
Powtarzając argumenty zawarte w "wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa" skarga dodaje, iż w uzasadnieniu uchwały z [...] r. o odrzuceniu wniosku o usunięcie naruszeń prawa, nie wyjaśniono powodów przekwalifikowania jego zarzutu na protest. Skarżący twierdzi, że zarówno Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Obszaru Miasta i Gminy L.Z. jak i Studium Środowiska Kulturowego Gminy L.Z. przewidują szerszą strefę ochrony konserwatorskiej dla obiektu pałacowo-parkowego, co nie zostało dostrzeżone przez Radę Miejską w L.Z. przy uchwaleniu projektu planu zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem W.CZ. z naruszeniem przepisów ustawy o ochronie dóbr kultury i ustawy o planowaniu przestrzennym zakreślono tak małą strefę ścisłej ochrony konserwatorskiej, że nie obejmuje ona nawet całości terenu, a w szczególności oficyny dworskiej należącej do zespołu pałacowego, co – według skarżącego – mija się z celem ustalenia takiej strefy.
W odpowiedzi na skargę Gmina L.Z. wniosła o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazano, iż wyznaczenie strefy A ścisłej ochrony konserwatorskiej wokół założenia pałacowo-parkowego we wsi O. (zmniejszenie jej obszaru) nie narusza interesu prawnego strony skarżącej, stąd zastrzeżenia do projektu planu zagospodarowania przestrzennego zostały rozpatrzone jako protest. Wyjaśniono, iż skarżący nie był legitymowany do wniesienia zarzutu w tej sprawie (w odniesieniu do sąsiednich nieruchomości) bowiem w sprawach dotyczących wyłącznie ochrony konserwatorskiej właściciele nieruchomości sąsiednich nie są stronami. Zaznaczono, iż w sprawie tej jednoznaczne stanowisko zajął Minister Kultury w postanowieniu z dnia [...] nr [...], które rozpatrywało zażalenie skarżącego dot. strefy A ścisłej ochrony konserwatorskiej i dokonanych uzgodnień przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Poinformowano, że podstawą do opracowania zasad ochrony konserwatorskiej w projekcie planu miejscowości O. były wytyczne Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz Studium Środowiska Kulturowego Miasta i Gminy L.Z. , które powstało w Regionalnym Ośrodku Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego we W. w 1999 r., między innymi na potrzeby Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy L.Z. . W ocenie Gminy, strefy ochrony konserwatorskiej w miejscowości O. zostały wyznaczone więc zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym i zgodnie z art. 18 ust 2 pkt 5 lit. a) tej ustawy, jak również zgodnie z przepisami ustawy z 15 lutego 1962 roku o ochronie dóbr kultury. Dodano, iż organem właściwym do uzgadniania planów przestrzennych jest Wojewódzki Konserwator Zabytków, co zostało dopełnione poprzez uzyskanie jego akceptacji i pozytywnej opinii.
Dodatkowo wskazano, że to właśnie skarżący w sposób bardzo istotny naruszał i narusza przepisy ustawy o ochronie dóbr kultury i obecnie obowiązującej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez doprowadzenie do drastycznej dekapitalizacji i zniszczenia zespołu pałacowo-parkowego, którego jest właścicielem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga nie podlega uwzględnieniu.
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w tym także na uchwały wydane na podstawie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
Przedmiotem oceny wojewódzkiego sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie jest uchwała o odrzuceniu "uwag" zgłoszonych do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która została zaskarżona do sądu.
Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niniejszej, jako pierwszorzędną okoliczność, wymagającą jednoznacznego rozstrzygnięcia przez Sąd, należy uznać dokonanie kwalifikacji pisma strony, wszczynającego procedurę zakończoną skargą do sądu, jako protest lub zarzut do planu. Ocena ta bowiem determinuje dalsze uprawnienia skarżącego w zakresie kwestionowania projektu planu. Na tę okoliczność zwrócił także uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swego orzeczenia, uchylającego poprzedni wyrok w sprawie. Sąd ten wskazał (s. 14 uzasadnienia), że uprzednio rozstrzygając sprawę WSA we Wrocławiu nie wskazał w motywach rozstrzygnięcia "czy skarżący złożył protest do projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego czy też pismo jego stanowi zarzut w tym przedmiocie, bowiem nie przedstawił w tym zakresie niezbędnego uzasadnienia".
W myśl dyspozycji art. 23 ust.1 nieobowiązującej już ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (mającej zastosowanie do niniejszej sprawy, poprzez art. 85 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. nr 80, poz. 717) protest może wnieść każdy, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. Stosownie zaś do art. 23 ust. 3, o uwzględnieniu bądź odrzuceniu protestu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały.
Natomiast wedle przepisu art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu.
Jak wynika z akt administracyjnych, przedłożonych Sądowi przez Gminę, skarżący konsekwentnie, już od samego złożenia pisemnych "zastrzeżeń" uważał, że służy mu (w zakresie kwestionowanych zapisów planu, czyli zmniejszenia strefy ścisłej ochrony konserwatorskiej A, poprzez wyłączenie z tej strefy szeregu działek gruntu), zarzut do projektu planu. Natomiast Gmina L.Z. uznała, że przysługuje mu jedynie protest z uwagi na fakt, że nie posiada tytułu prawnego do spornego terenu.
Sąd nie podziela stanowiska gminy, a co za tym idzie, zgadza się z poglądem prawnym skarżącego na tę kwestię. Inaczej mówiąc, zdaniem Sądu, W.Cz. służy zarzut do projektu planu. Bezsporne bowiem pozostaje między stronami, że skarżący jest właścicielem szeregu działek na terenie wsi O. o znacznym areale i na obszarze (między innymi) tych działek znajduje się zespół parkowo-pałacowy.
Zmiana strefy ochrony konserwatorskiej A (czyli strefy tzw. ścisłej ochrony konserwatorskiej) powoduje, że część z obiektów tego zespołu znajduje się poza omawianą strefą. Strona zarzuca, że jest właścicielem części nieruchomości, stanowiących powyższy zespół parkowo-pałacowy i ma interes prawny w tym, aby strefa ochrony konserwatorskiej była zakreślona jak najszerzej.
Zdaniem sądu sytuacja faktyczna i prawna skarżącego uprawnia go do wniesienia zarzutu do projektu planu. Fakt, że poprzez zniesienie ścisłej ochrony konserwatorskiej teren spod niego wyłączony może być wykorzystany w szerszym i nieskrępowanym dodatkowymi, wynikającymi z nakazów i zakazów służby ochrony zabytków zakresem, może być uznane za "naruszenie interesu prawnego" skarżącego, o którym mowa art. 24 ust. 1 ustawy o planowaniu przestrzennym.
Bezsporne bowiem między stronami pozostaje, że skarżącemu przysługuje prawo własności do szeregu działek w terenie, którego dotyczy zmiana planu. W konsekwencji należy przyjąć, że strona ma interes prawny w sposobie jego zagospodarowania. Uprawnieniem skarżącego, wynikającym z prawa własności części działek, na których położony jest zespól parkowo-pałacowy, jest możliwość z korzystania z tychże nieruchomości w sposób zgodny ze specyficznym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem takiego zespołu. Zmiana obszaru ścisłej ochrony konserwatorskiej A, poprzez "poluzowanie" zasad zabudowy takiego terenu może mieć na owo wykorzystanie znaczący wpływ.
Zarówno Sąd Najwyższy, jak i Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawały szereg spraw dotyczących odrzucenia zarzutów zgłoszonych do projektów planów zagospodarowania miejscowego.
Pozwoliło to już ugruntować orzecznictwo, w szczególności w zakresie konfliktów wynikających na tle niespornego i oczywistego władztwa planistycznego gminy na jej terenie, a uprawnieniami poszczególnych jej mieszkańców, dotyczącymi możliwości składania zarzutów do projektu planu, wynikającymi z przysługującego im do konkretnych działek (nieruchomości gruntowych) prawa własności lub użytkowania wieczystego.
I tak na szczególną uwagę wśród dotyczących tej kwestii orzeczeń zasługuje wyrok NSA z dnia 29 marca 2006 r. (II OSK 3/06, LEX nr 198183), w myśl którego "o przynależności wniesionych zastrzeżeń do kategorii protestów czy zarzutów decyduje obiektywne stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu, który te zastrzeżenia wniósł. Tego rodzaju interesem mogą się wykazać właściciele lub wieczyści użytkownicy działek, które zostały w projekcie planu przeznaczone na cel niezgodny z zamierzeniami ich właścicieli lub gdy tereny sąsiadujące z ich działkami przeznaczono na cele mogące niekorzystnie wpływać na wykorzystanie praw właścicielskich".
Odnosząc wskazane wytyczne do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić (o czym była mowa wcześniej), że kwestionowane przez skarżącego ustalenia planu mogą prowadzić do wykorzystania działek na cele ujemnie wpływające na wykorzystywanie jego praw właścicielskich. Mogą ograniczać stronę w zakresie dysponowania zespołem pałacowo-parkowym jako całością, a ściślej oddziaływać na możliwość wykorzystania zespołu parkowo-pałacowego zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.
Jeśli chodzi o rozumienie "interesu prawnego" o jakim mowa w art. 24 ustawy o planowaniu przestrzennym, to pojęcie to nie zostało zdefiniowane w ustawie. Natomiast określeniem co należy rozumieć pod pojęciem "interes prawny" zajmowało się szeroko zarówno orzecznictwo sądów administracyjnych, jak i piśmiennictwo.
Obecnie przyjmuje się jednoznacznie, że "podmiot ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje – uzasadnione treścią normy prawa materialnego – realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony (między innymi wyrok NSA z 25 października 2006 r., II GSK 163/06 LEX nr 274855). Marginalnie już tylko można dodatkowo wskazać, że jeśli chodzi o zawarte w art. 24 ustawy o planowaniu przestrzennym "uprawnienie", to także i to pojecie nie zostało w omawianym akcie prawnym zdefiniowane. Natomiast według Wikipedii jest to prawo – przyznanie przez normę prawną danej osobie – wyboru określonego zachowania się bez nakładania na nią obowiązku.
Na istnienie interesu prawnego po stronie W.CZ. wskazuje art. 140 k.c., który stanowi, że granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Jednakże okoliczność, że sąd uznał, że skarżącemu przysługuje zarzut do projektu planu, nie ma wpływu na fakt, że skarga podlega oddaleniu.
Skarga na nieuwzględnienie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlegałaby uwzględnieniu wówczas, gdyby Sąd doszedł do przekonania, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem przez autora planu obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku uwzględnienia skargi na zarzut nie ma natomiast wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie – ówcześnie z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) – tzw. władztwa planistycznego, w którego ramach rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy (por. wyrok NSA z 17 marca 2006 r., II OSK 1453/05 LEX nr 198185).
Nie negując uprawnień skarżącego należy stwierdzić, że ochrona prawa własności wynikająca zarówno z Konstytucji RP (art. 21 i art. 64 ust. 1 i 2), jak i z Kodeksu cywilnego (art. 140) nie jest absolutna i może podlegać ograniczeniom w drodze przepisów ustawowych (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Do takich właśnie ograniczeń należą m.in. odpowiednie przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 33 i 36), dając gminom uprawnienie do określania w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu. W konsekwencji, wykonując władztwo planistyczne, gmina może w granicach prawa ograniczać prawo własności, mając na względzie, że władztwo planistyczne nie jest absolutne. Proces planistyczny niejednokrotnie prowadzi bowiem do powstania konfliktu interesów i w praktyce trudno sobie wyobrazić możliwość bezkolizyjnej realizacji interesów wszystkich uczestników procedury planistycznej. Zadaniem organów jest natomiast wyartykułowanie przyjętych preferencji. Ustawodawca – przyznając gminom władztwo planistyczne terenu – wyposażył jednocześnie te jednostki samorządu terytorialnego w możliwość wpływu na wykonywanie prawa własności, czy użytkowania wieczystego. Gdyby uznać inaczej, to praktycznie gminy byłyby niemal całkowicie pozbawione możliwości kształtowania sposobu zagospodarowania ich terenów.
Rozpoznający ponownie sprawę skład orzekający podziela pogląd, że Gmina L.Z. nie miała obowiązku uwzględnienia zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem zmiana wielkości strefy konserwatorskiej A na terenie obejmującym zespół parkowo-pałacowy we wsi O. nie jest związana z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego przejawiającego się w naruszeniu konkretnego przepisu prawa materialnego. Jeśli nawet przyjąć, że odmowa uwzględnienia zarzutu strony do projektu planu pociągnęła za sobą naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, nastąpiło to w zgodzie z obowiązującym prawem w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego, wynikającego z art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy.
Wskazać bowiem trzeba, że wyznaczanie stref ochrony konserwatorskiej, w tym strefy ścisłej ochrony konserwatorskiej A należy samodzielnie do organów gminy, które mają jedynie obowiązek uzgadniać te strefy ze służbą ochrony zabytków, do czego (jak wynika z akt planistycznych) Gmina się zastosowała i mimo początkowo zgłoszonych zastrzeżeń ostatecznie wersja wielkości strefy została przez kompetentny organ zaaprobowana. Jeszcze raz należy podkreślić, że to gmina ma ustawowe prawo zadecydować, które ze znajdujących się na jej terenie dóbr kultury uznaje za najcenniejsze, a co za tym idzie wymagające najściślejszej ochrony. Inaczej mówiąc należy uznać, że Gmina L.Z. w zgodzie z obowiązującym prawem w granicach przysługującego jej władztwa planistycznego, ograniczyła prawa skarżącego. W konsekwencji skarga podlega oddaleniu. Jest oczywistym, że nie cały zespól parkowo-pałacowy musi być przez gminę chroniony w planie zagospodarowania przestrzennego w tym samym stopniu. Gmina może (tak jak w omawianym przypadku) uznać, ze ścisłej ochronie konserwatorskiej podlegać może jedynie część najcenniejszych czy najbardziej wymagających ochrony zabudowań.
Reasumując, skoro skarżona uchwała posiada uzasadnienie faktyczne i prawne, a badanie procedury planistycznej (pod kątem skarżonej uchwały) nie wskazało na uchybienia ze strony organów gminy, skarga podlegała oddaleniu po myśli art. 151 upsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło