II SA/Bd 752/07

WyrokWSA w Bydgoszczy2007-12-18

Skład orzekający: Grażyna Malinowska – Wasik, Anna Klotz, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za szkody powstałe w związku z budową gazociągu powinno obejmować okres, w którym właściciele nieruchomości nie zareagowali na wezwanie inwestora do udostępnienia gruntu w celu wykonania rekultywacji, mimo że ich bierność przyczyniła się do wydłużenia okresu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciele nieruchomości, którzy zaskarżyli decyzję zezwalającą na zajęcie ich gruntów, mieli uzasadnione podstawy, by nie reagować na pierwsze wezwanie inwestora do udostępnienia nieruchomości. Jednakże, po otrzymaniu kolejnego wezwania i powiadomieniu o zakończeniu budowy, ich bierność przyczyniła się do wydłużenia okresu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. W związku z tym, sąd uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że odszkodowanie powinno wyłączyć okres od marca 2000 r. do marca 2002 r., w którym szkoda została powiększona z winy właścicieli.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odszkodowania za szkody powstałe w związku z budową gazociągu tranzytowego na nieruchomościach G. i Sz. Ż. Inwestor uzyskał zezwolenie na przeprowadzenie gazociągu i kabla światłowodowego. Po zakończeniu budowy, w związku z brakiem porozumienia co do wysokości odszkodowania, organy administracji ustaliły jego wysokość. Właściciele nieruchomości oraz inwestor złożyli odwołania od decyzji organów obu instancji. Ostatecznie, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty o ustaleniu odszkodowania. Inwestor zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, kwestionując okres, za który zostało naliczone odszkodowanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Firmy A w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu szkód powstałych w związku z budowa gazociągu tranzytowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 752/07 Uzasadnienie Spółka Akcyjna [...] w W. decyzją Wojewody W. z dnia [...] października 1998 r. utrzymaną w dniu [...] stycznia 1999 r. w mocy przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uzyskała zezwolenie na założenie i przeprowadzenie podziemnego przewodu o średnicy DN 1400 do przesyłania gazu oraz kabla światłowodowego przez nieruchomość stanowiącą własność G. i Sz. Ż. położoną w miejscowości B., gmina T., obejmującą działki nr [...] o powierzchni [...] ha. Ponadto wymienioną decyzją Spółka została zobowiązania do przywrócenia zajętej nieruchomości do stanu poprzedniego oraz wpłaty odszkodowania za szkody powstałe na skutek zajęcia nieruchomości, niezwłocznie po zakończeniu inwestycji. Z uwagi na brak porozumienia stron co do wysokości odszkodowania Starosta L. decyzją z dnia [...] marca 2001 r. ustalił jego wysokość na rzecz właścicieli nieruchomości w kwocie [...] zł z ustawowymi odsetkami od dnia [...] maja 1998r. W wyniku odwołań złożonych przez inwestora oraz G. S. Żuchowskich decyzją z dnia [...] czerwca 2001r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty L. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie organu odwoławczego ustalenie w zaskarżonym rozstrzygnięciu odszkodowania i ustawowych odsetek od dnia [...] maja 1998 r. nie znajdowało oparcia w przepisach prawa, gdyż właściwą datę, od której odszkodowanie winno być naliczone stanowił dzień [...] listopada 1998 r., kiedy to decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a odsetki należne są w razie zwłoki w zapłacie odszkodowania. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Starosta L. orzekł o ustaleniu od Spółki Akcyjnej [...] w W. na rzecz G. i Sz. Ż. odszkodowania w kwocie [...] zł z tytułu szkód powstałych w związku z zajęciem pod przedmiotową budowę pasa gruntów o powierzchni [...] ha i zobowiązał inwestora do wypłacenia stronom powyższej kwoty w terminie 14 dni od uprawomocnienia się tego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w sprawie należało przyjąć, iż pod budowę inwestor zajął łącznie powierzchnię [...] ha, bowiem poza zajęciem wynikającego z dokumentacji budowlanej obszaru [...] ha, wykonawca dodatkowo na powierzchni [...] ha działki nr [...] składował humus, co zostało przyznane przez inwestora na rozprawie administracyjnej. Brak było natomiast, w ocenie organu, podstaw do uwzględniania podnoszonej przez małż. Ż. okoliczności, iż nie mieli nadto dostępu do części działki nr [...] o powierzchni [...] ha z powodu rozrzuconego na niej humusu, gdyż nie została ona potwierdzona jakimikolwiek dowodami. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że jako datę ograniczenia wykonywania przez strony prawa własności uznano dzień [...] listopada 1998 r., w którym decyzja ostateczna Wojewody W. z dnia [...] października 1998 r. otrzymała rygor natychmiastowej wykonalności. W tym dniu na gruntach zajętych pod inwestycję znajdowały się plantacje: truskawek o powierzchni [...] ha, koniczyny z trawami o powierzchni [...] ha, żyta ozimego zajmująca [...] ha. Jako końcową datę okresu, za który należy się odszkodowanie przyjęto natomiast datę faktycznego wykonania rekultywacji mechanicznej gruntów zajętych pod budowę, to jest [...] maja 2002 r. W dniu tym inwestor dokonał poprawek w niwelacji terenu zgodnie z zaleceniami właścicieli gruntu. Po tym dniu, jak stwierdził organ, przedmiotowe grunty właściciele mogli uprawiać rolniczo. Z uzasadnienia decyzji wynika, że podstawę ustalenia kwoty odszkodowania stanowił operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawców majątkowych doręczony Staroście [...] marca 2003 r. oraz errata do niego przedłożona Staroście [...] maja 2006 r. Łączna kwota odszkodowania obejmowała, stosownie do wyliczeń biegłych: - nakłady w kwocie [...] zł poniesione przez właścicieli nieruchomości na założenie jesienią 1998 r. plantacji truskawek o powierzchni [...] ha, - utracone zbiory plantacji koniczyny z trawami z powierzchni [...] za lata 1999-2000 wysokości [...] zł, - poniesione koszty na założenie plantacji żyta ozimego na części działek [...] i [...], to jest [...] zł, - straty spowodowane niemożnością korzystania w latach 1999-2002 z nieruchomości o powierzchni [...] ha (działki nr [...]) w kwocie [...] zł, - obniżenie plonów w okresie porekultywacyjnym wynoszącym w pasie wykopu 5 lat, a pozostałej części nieruchomości 2 lata o kwotę [...] zł, - zmniejszenie wartości części działek [...] związane z trwałym ograniczeniem w sposobie użytkowania gruntu rolnego na kwotę [...] zł. Ustosunkowując się do zgłoszonych przez strony zastrzeżeń wobec przedstawionego im szacunku szkód organ stwierdził, iż nie ma dostatecznych podstaw, aby ograniczyć zakres należnego małż. Ż. odszkodowania do wskazywanego przez Spółkę okresu, tj. do maja 1999 r. z powodu utraty w tymże miesiącu przez inwestora dostępu do nieruchomości. Z kolei w kwestii pominiętej w operacie szacunkowym zerwanej umowy kontraktacyjnej na dostawę truskawek organ wyjaśnił, że z umowy tej nie wynikało, iż dotyczyła dostaw z działek [...] oraz nie określono w niej ilości zakontraktowanych owoców. Od decyzji Starosty L. G. i Sz. Ż. oraz Spółka Akcyjna [...] złożyli odwołania. Małżonkowie Ż. podnieśli, iż sporządzony przez rzeczoznawców majątkowych operat szacunkowy obejmował rekompensatę za poniesione straty związane z rekultywacją biologiczno – chemiczną gruntów po wybudowaniu gazociągu, czego organ w swoim rozstrzygnięciu nie uwzględnił. Wskazując na wieloletni okres oczekiwania na wydanie decyzji w przedmiocie odszkodowania odwołujący się wywiedli, że decyzja nie zawiera również orzeczenia w przedmiocie odsetek ustawowych. Ponadto wysunęli zarzut pominięcia w decyzji uwzględnionego w erracie do operatu szacunkowego odszkodowania z tytułu braku nie negowanego przez Spółkę dostępu do części działki [...]. W ocenie odwołujących się organ winien orzec o zmniejszeniu się wartości całych działek, o co wnosili na rozprawie, a nie o utracie przez nie wartości w określonej części. Spółka Akcyjna [...] w odwołaniu zarzuciła naruszenie art. 6,7,8 i 77 kpa oraz art. 128 ust. 4 i 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami podnosząc, że w jej ocenie brak było podstaw prawnych do ustalenia odszkodowania za utracone pożytki do dnia przekazania właścicielom zrekultywowanych gruntów, to jest do maja 2002 r. w sytuacji, gdy inwestor wyraził gotowość przeprowadzenia rekultywacji już w 1999 r., a nie została ona wykonana z przyczyn leżących po stronie właścicieli nieruchomości. Spółka wskazała przy tym, że odszkodowanie, o którym mowa w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. należne jest za szkody spowodowane przez inwestora, a nie – właściciela nieruchomości czy też inne osoby. W niniejszym przypadku zatem datą końcową dla ustalenia odszkodowania w tym zakresie winien być dzień [...] kwietnia 1999 r., w którym inwestor był gotowy do wykonania rekultywacji, o czym w stosownym piśmie poinformował bezskutecznie G. Sz. Ż. Zdaniem Spółki odszkodowanie za wywłaszczenie, jakkolwiek uregulowane w ustawie o gospodarce nieruchomościami, jest roszczeniem cywilnoprawnym, a jedynie ustalenie jego czynności leży w gestii organu administracji publicznej. W uzupełniającym odwołanie piśmie z dnia [...] maja 2007 r. Spółka nawiązując do odwołania właścicieli nieruchomości dodatkowo podniosła, że postępowanie w przedmiocie wykonania przez inwestora rekultywacji gruntów prowadzone w trybie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną potwierdzającą jej zakończenie, w związku z czym ewentualne rozstrzygnięcia dotyczące nakładów na rekultywację biologiczno-chemiczną byłoby bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Ustosunkowując się do podniesionych przez G. i Sz. Ż. zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że nakłady na rekultywację biologiczno-chemiczną służące przywróceniu pełnej żyzności gleby dokonywane w trakcie jej normalnej rolniczej uprawy ze swej istoty mają zapobiec powstaniu szkody, a zatem nie mogą stanowić elementu odszkodowania jakie ustalił Starosta. Wskazał jednocześnie, w nawiązaniu do treści pisma Spółki z dnia [...] maja 2007 r., że określenie wartości nakładów na przywrócenie gruntom działek [...] wartości użytkowych - właściwości biologicznych, fizycznych i chemicznych w ramach ich późniejszego normalnego rolniczego wykorzystania, dokonane zostało odrębną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. i obciążają one rachunek inwestora. W zakresie przyczyny opóźnienia w załatwieniu sprawy Wojewoda wyjaśnił, że była ona niezależna od organu i wynikała z braku niezbędnego operatu szacunkowego, a o powodach zwłoki strony były na bieżąco informowane. Operat taki został sporządzony przez uprawnionych rzeczoznawców majątkowych i jako spełniający określone przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wymagania przyjęty za dowód w sprawie. Zawarte w nim wyliczenia są prawidłowo i wystarczająco uzasadnione, a więc określona w nim wysokość odszkodowania odpowiada rzeczywistej wartości szkód powstałych na części działek [...] w wyniku budowy gazociągu. W odniesieniu do zarzutów zwartych w odwołaniu Spółki Akcyjnej [...] w W. organ odwoławczy stwierdził, iż w trakcie rozpatrywania sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Organ podkreślił, że okoliczności, w jakich inwestor występował z żądaniem udostępnienia gruntu przez właścicieli nie pozwalają na wykazanie im winy w stopniu uzasadniającym przyjęcie przyczynienia się do powstania szkody. W szczególności inwestor nie wskazał skutecznych podstaw prawnych żądania udostępnienia gruntu w celu przeprowadzenia światłowodu po zgłoszeniu zakończenia budowy gazociągu, co potwierdzone zostało wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 9 marca 2007 r. sygn. I OSK 12/06. Decyzję Wojewody [...] Spółka Akcyjna [...] zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie. Spółka podobnie jak w odwołaniu wysunęła zarzuty naruszenia art. 6,7,8,77,107 § 3 i 138 § 1 pkt 2 kpa. oraz art. 128 ust. 1 i 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uzasadniając swe stanowisko skarżąca podniosła, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż wielokrotnie wzywała G. Sz. Ż. do udostępnienia nieruchomości wyłącznie w celu wykonania rekultywacji gruntów. Potwierdzeniem powyższego jest pismo z dnia [...] kwietnia 1999 r. informujące właścicieli nieruchomości, że w związku z wybudowaniem gazociągu wraz ze światłowodem pozostało jej uporządkowanie, przy czym w piśmie tym inwestor wyraził chęć uporządkowania terenu w najbliższym możliwym terminie. Tym samym bezzasadne jest zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie, jakoby żądanie udostępnienia nieruchomości było związane z koniecznością przeprowadzenia światłowodu po zgłoszeniu zakończenia budowy. Zdaniem skarżącej, poza tym brak możliwości żądania na drodze administracyjnej przez inwestora udostępnienia mu nieruchomości w celu wykonania rekultywacji, nie daje podstaw organom do obciążania inwestora kosztami odszkodowania, których wyłącznym źródłem było działanie właścicieli nieruchomości. Według skarżącej skoro inwestor nie miał wpływu na powstanie szkód po dniu [...] kwietnia 1999 r., to uwzględniając treść art. 361 § 1 Kc, odszkodowanie winno zostać naliczone do tej daty. Niezależnie od tego skarżąca wskazała, że wymieniona w uzasadnieniu decyzji Wojewody decyzja nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nie dotyczy gruntów skarżących lecz innych właścicieli i została decyzją organu II instancji uchylona. Na wydaną zaś odnośnie małż. Ż. w przedmiocie nakładów na przywrócenie wartości biologiczno-chemicznych gruntów decyzję II instancji uchylającą decyzję I instancji wniesiona do WSA w Bydgoszczy skarga została wyrokiem sygn. II SA/Bd 59/07 oddalona. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W myśl art. 124 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004 r., Nr 261, poz. 2603) w sytuacji, gdy po zakończeniu prowadzonych na podstawie wymienionej w ust. 1 decyzji robót związanych z założeniem lub przeprowadzeniem ciągów przewodów i urządzeń nie jest możliwe przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego lub spowodowałoby to nadmierne trudności, względnie koszty, właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie na zasadach przewidzianych w art. 128 ust. 4 ustawy. Zgodnie zaś z art. 128 ust. 4 odszkodowanie winno obejmować rzeczywiście wyrządzone szkody oraz zmniejszenie się wartości nieruchomości w związku z dokonanym jej zajęciem. Odszkodowanie to, jakkolwiek regulowane wskazaną wyżej ustawą i ustalane przez organ, z racji tej, że stanowi rekompensatę za uszczerbek majątkowy, jest świadczeniem o charakterze cywilnoprawnym (vide art. 2 § 3 kpc). Jedną z pozycji odszkodowania orzeczonego w łącznej kwocie [...] od inwestora na rzecz właścicieli działek [...] były straty spowodowane niemożnością korzystania z ich części w latach 1999-2002. Straty te określone zostały, przy uwzględnieniu erraty do operatu szacunkowego, w stosunku do zwiększonej powierzchni [...] ha na kwotę [...], a nie – jak mylnie podano w uzasadnieniu decyzji Starosty L. z dnia [...] lutego 2007 r. – w stosunku do pierwotnie przyjętej powierzchni [...] ha. Skarżąca Spółka zakwestionowała ujęcie w powyżej pozycji odszkodowania za utracone pożytki w okresie po [...] kwietnia 1999 r., kiedy to właściciele nieruchomości nie zareagowali na wezwanie do pisemnego wyrażenia zgody na udostępnienie jej w celu wykonania rekultywacji, przyczyniając się, w ocenie skarżącej, w ten sposób do zwiększenia szkody poprzez wydłużenie okresu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Zauważyć w tym miejscu należy, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji jako datę krańcową okresu, za który należy się odszkodowanie wskazał dzień [...] maja 2002 r., a nie jak twierdzi się w skardze – [...] sierpnia 2002 r., tj. dzień uprawomocnienia się decyzji o uznaniu rekultywacji na zakończoną (nawiasem mówiąc tego rodzaju decyzja wydana w niniejszej sprawie stała się ostateczną [...] sierpnia 2003 r. ). Jak wynika z akt sprawy, w związku z wniesioną do NSA w Warszawie przez G. i Sz. Ż. skargą na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1999 r. w przedmiocie zezwolenia na przeprowadzenie gazociągu, organ ten obligowany przepisem art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. wstrzymał postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1999 r. wykonanie wymienionej decyzji, co skutkowało wstrzymaniem prac inwestora na należącej do nich nieruchomości. Skoro wyżej wymienieni zaskarżyli decyzję zezwalającą na zajęcie ich gruntów, to niewątpliwie liczyli na możliwość jej uchylenia przez Sąd. W tej sytuacji uzasadnione i usprawiedliwione było nie zareagowanie przez nich na pismo inwestora z dnia [...] kwietnia 1999 r. wzywające ich do wyrażenia w zakreślonym terminie do 30 kwietnia 1999 r. zgody na wejście na ich nieruchomość w celu, jak określono we wskazanym piśmie, jej uporządkowania po wybudowaniu gazociągu i kabla światłowodowego. Istotne jest również, że mimo wynikającej z pisma z dnia [...] kwietnia 1999 r. sugestii, że roboty budowlane zostały zakończone, decyzja Wojewody W. z dnia [...] października 1998 r. w tym zakresie nie została w całości wykonana. Jak wynika z ustaleń poczynionych w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego wszczętego w 2000 r. przez Starostę L. w związku z wnioskiem Spółki o doprowadzenie do wykonania przez właścicieli nieruchomości nałożonego na nich wymienioną decyzją obowiązku umożliwienia inwestorowi przeprowadzenia gazociągu tranzytowego ze światłowodem, wprawdzie wybudowano gazociąg oraz rurę osłonową instalacji kabla światłowodowego, to jednak nie został przeprowadzony sam kabel światłowodowy stanowiący urządzenie niezbędne do korzystania z gazociągu. Powyższe ustalenia znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach prawomocnych wyroków WSA w Bydgoszczy z dnia 30 maja 2006 r. sygn. II SA/Bd 230/06 oddalającego skargę [...] w W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz, sygn. II SA/Bd 231/06 oddalającego skargę Spółki na postanowienie tego organu z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Sięgając do przepisów prawa budowlanego stwierdzić należy, że gazociąg w świetle art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jednolity Dz. U. 2006 r., Nr 156, poz. 1118,) jest budowlą. Z kolei budowla stanowiąca całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, a do takowych należy światłowód, jest zgodnie z art. 3 pkt 1 lit b tej ustawy rodzajem obiektu budowlanego. Tak więc światłowód to niewątpliwie część obiektu budowlanego, którego realizacji dotyczyła decyzja Wojewody W. z [...] października 1998 r. Podkreślenia wymaga, że z uzasadnień wskazanych wyżej wyroków wynika dodatkowo, iż małż. Ż. podnieśli w toku postępowania egzekucyjnego, że nie rozumieją, dlaczego oczekuje się od nich wyrażenia pisemnej zgody na wejście przez inwestora na grunt, skoro obowiązek wyrażenia w tej formie zgody nie wynika z decyzji Wojewody W., a zezwolenia takiego udzielił w swej decyzji już sam organ. Wbrew twierdzeniu skarżącej Spółki właściciele nieruchomości nie byli wielokrotnie wzywani przez nią do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania rekultywacji gruntów. W aktach administracyjnych znajduje się, poza wyżej wymienionym, jeszcze jedno tylko jej pismo z dnia [...] lutego 2000 r. wzywające małż. Ż. do udostępnienia, poprzez wyrażenie do dnia [...] marca 2000 r. pisemnej zgody, nieruchomości w celu zakończenia prac związanych z przeprowadzeniem kabla światłowodowego, naprawa urządzeń melioracyjnych oraz rekultywacją gruntów. Po bezskutecznym upływie powyższego terminu Spółka zainicjowała postępowanie egzekucyjne, o którym wyżej była mowa. Wcześniej jednak, bo pismem oznaczonym datą [...] grudnia 1999 r. [...] SA, z powołaniem się na przepisy art. 54, 55 i 57 prawa budowlanego zawiadomiła Starostę L. o zakończeniu robót budowlano – montażowych i instalacyjnych umożliwiających bezpieczną eksploatację gazociągu tranzytowego Jamał -Europa Zachodnia, a także o tym, że system łączności i SCADA zostanie uruchomiony w terminie późniejszym, od którego zawiadomienia Starosta nie zgłaszał sprzeciwu. Powyższe zawiadomienie było jednak przedwczesne, bowiem rozpoznając skargi w sprawach II SA/Bd 230/06 i 231/06 Sąd ustalił, że w tym czasie kabel światłowodowy niezbędny do korzystania z gazociągu nie był nadal jeszcze przeprowadzony. Można domniemywać tylko, że inwestor skierował owo zawiadomienie, by uniknąć procedury związanej z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (gazociągu) przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych (vide art. 55 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego). Konsekwencją pisma inwestora z dnia [...] grudnia 1999 r. było zajęcie przez WSA w Bydgoszczy w obydwu sprawach stanowiska, że nie jest możliwa realizacja decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości po zawiadomieniu o zakończeniu budowy, to jest po zakończeniu cyklu inwestycyjnego w sposób wymagany przepisami prawa. Jak stwierdził Sąd, obowiązek udostępniania nieruchomości przez właściciela wynikający z decyzji Wojewody W. z dnia [...] października 1998 r. został skonsumowany – wykorzystany wraz z dokonanym przez inwestora w dniu [...] grudnia 1999 r. zgłoszeniem; obowiązek ten obciążał małżeństwo Ż. tylko do zakończenia w powyższy sposób inwestycji, której częścią był system łączności światłowodowej. W efekcie Sąd uznał za nienaruszające prawa niekorzystne dla inwestora rozstrzygnięcia Wojewody wydane w ramach postępowania egzekucyjnego – uchylające postanowienia organu I instancji i umarzające postępowanie przed tym organem. Na prawidłowość stanowiska bydgoskiego sądu wskazują wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadłe w podobnych sprawach (vide m.in. sprawy OSK 1216/04, OSK 1171/04 i OSK 259/05). Zdaniem Sądu, jakkolwiek kwestia odszkodowania należy do zagadnień cywilistycznych, a kodeks cywilny jest niewątpliwie jedną z wymienionych w art. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004 r., Nr 261, poz. 2603) ustaw, których przepisów w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, nie narusza wymieniona ustawa, to ze względu na to, iż problematyka wysokości odszkodowania jest wyczerpująco uregulowana w dziale III rozdział 5 i dziale IV rozdział 1 cyt. ustawy oraz rozporządzeniu wykonawczym Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. (Dz. U., Nr 207, poz. 2109), przepisy kodeksu cywilnego w tym zakresie nie mają zastosowania. Skład orzekający Sądu podziela przedstawioną w powyższym zakresie argumentację NSA – Oddział Zamiejscowy w Gdańsku w wyroku z dnia 6 lipca 1994 r. sygn. SA/Gd 2799/93 wydanym na tle obwiązującej uprzednio ustawy dot. gospodarki i wywłaszczania nieruchomości. Niemniej wysokość odszkodowania w części kwestionowanej w skardze wiąże się z okresem faktycznego władania działkami nr [...] przez inwestora, a w zakresie tym, podobnie jak w myśl przepisów kodeksu cywilnego, tak i w art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. nie jest obojętny związek przyczynowy między szkodą a zdarzeniem ją wywołującym. Zgodzić się więc należy z wywodem skargi, że mimo niemożności uzyskania drogą administracyjno-prawną dostępu do nieruchomości w celu przeprowadzenia kabla światłowodowego i rekultywacji gruntu (regulowanej zresztą odrębnym aktem prawnym – ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych), małż. Ż. po wezwaniu ich pismem z dnia [...] lutego 2000 r., będąc wcześniej powiadomieni o zgłoszeniu przez inwestora zakończenia budowy, winni pozytywnie ustosunkować się do powyższego wezwania. Ich bierność w tym zakresie przyczyniła się do wydłużenia okresu pozostawania nieruchomości poza dostępem inwestora - jak wynika z jego pisma z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] do Starosty L. – do dnia [...] marca 2002 r. i zakończenia wszystkich prac związanych i inwestycją dopiero po tej dacie. Tym samym brak reakcji właścicieli nieruchomości na wezwanie inwestora z dnia [...] lutego 2000 r. wpłynął na zwiększenie szkody i niesłuszne obciążenie odszkodowaniem inwestora dodatkowo za okres od [...] marca 2000 r. (5 marca upłynął wyznaczony w piśmie termin udzielania odpowiedzi) W ocenie Sądu z wyliczenia odszkodowania z tytułu strat spowodowanych niemożnością korzystania przez właścicieli z nieruchomości należy wyłączyć okres między [...] marca 2000 r. a [...] marca 2002. r. Zauważyć trzeba, że z akt sprawy nie wynika, by o udostępnieniu w marcu 2002 r. przez właścicieli nieruchomości zadecydował organ administracji wydając rozstrzygnięcie na tle prawa budowlanego. Natomiast data udostępnienia gruntów właścicielom wskazuje, że w tym czasie toczyło się postępowanie egzekucyjne z wniosku inwestora (o którym wcześniej była mowa), a niekorzystne dla nich postanowienia Starosty L. z dnia [...] czerwca 2001 r. [...] maja 2001 r., wobec zaskarżenia ich, nie miały cech ostateczności. Stąd należy przyjąć, że udostępnienie inwestorowi przez małż. Ż. gruntów nastąpiło na zasadzie dobrowolności – w wyniku porozumienia z inwestorem. W ocenie Sądu nie było przeszkód, by do podobnego porozumienia doszło w 2000 r. Na marginesie dodatkowo nadmienić trzeba, że w dotychczasowej pozycji wymienionych strat, po uwzględnieniu erraty do operatu szacunkowego związanej z powiększeniem powierzchni zajętej przez inwestora (składowanie humusu), winna widnieć kwota [...] zł ([...] zł), a nie jak podano w uzasadnieniu decyzji I instancji – kwota [...] zł, jakkolwiek powyższą różnicę wzięto pod uwagę w łącznej sumie odszkodowania. Zgodnie z unormowaną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W myśl tej zasady organ prowadzący postępowanie ma obowiązek nie tylko zebrać, lecz także rozpatrzyć cały materiał dowodowy w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodnie z rzeczywistością. Natomiast przepis art. 80 kpa obliguje organ do dokonania wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego. W świetle przedstawionych wyżej ustaleń i konkluzji uznać należy, że w wyniku mało wnikliwej interpretacji art. 128 ust. 4 w związku z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami doszło do naruszenia w toku postępowania w niniejszej sprawie przez organy obydwu instancji wymienionych wyżej przepisów administracyjnej procedury w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co uzasadnia ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło