II GSK 707/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-02-03
Skład orzekający: Zofia Borowicz, Rafał Batorowicz, Cezary Pryca
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pytanie testowe nr 85 dotyczące zastawu na wierzytelności, wraz z proponowanymi odpowiedziami, może być uznane za prawidłowo skonstruowane w kontekście egzaminu adwokackiego, jeśli skarżący twierdzi, że odpowiedź 'B' (o ile strony tak postanowiły) powinna być uznana za równie poprawną jak odpowiedź 'A' (przechodzi na przedmiot świadczenia) wynikająca z art. 332 k.c.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że pytanie testowe nr 85, zgodnie z art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze, powinno być rozumiane jako stan faktyczny wskazany w części wstępnej pytania, do którego należy odnieść jedną z proponowanych odpowiedzi. Sąd uznał, że przepis art. 332 k.c. stanowi podstawową zasadę, a zaproponowana w pytaniu odpowiedź 'A' jest jedyną prawidłową w kontekście tego przepisu i braku dodatkowych okoliczności wskazanych w pytaniu. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię zostały uznane za niedopuszczalne polemizowanie z ustaleniami faktycznymi sądu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący P. G. przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, uzyskując wynik negatywny (189 punktów). W odwołaniu zarzucił nieprawidłową ocenę odpowiedzi na pytania testowe nr 85, 158 i 181, twierdząc, że pytania były błędnie sformułowane. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej, uznając zarzuty za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze w związku z przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi pytania nr 85.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od P. G. na rzecz Ministra Sprawiedliwości kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędziowie NSA Rafał Batorowicz Cezary Pryca Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 lutego 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 2260/07 w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. G. na rzecz Ministra Sprawiedliwości kwotę 120 złotych (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 18 lutego 2008 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2260/07 oddalił skargę P. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką.
Sąd oparł się na następującym stanie faktycznym sprawy. P. G. w dniu 30 czerwca 2007 r. przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką przed Komisją Egzaminacyjną do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w K.
Uchwałą z dnia [...] lipca 2007 r. ww. Komisja Egzaminacyjna ustaliła wynik egzaminu konkursowego na 189 punktów, co zgodnie z przepisem art. 75i ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), dalej ustawy - Prawo o adwokaturze, oznaczało negatywny wynik tego egzaminu.
Skarżący w odwołaniu od powyższej uchwały wnioskował o jej uchylenie i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy poprzez ustalenie, że w wyniku egzaminu konkursowego na aplikację uzyskał 193 punkty. Skarżący zarzucił nieprawidłowe dokonanie oceny udzielonych odpowiedzi na pytania testowe: nr 85 dotyczące prawa cywilnego (problematyki zastawu na wierzytelności), nr 158 dotyczące problematyki z kodeksu pracy (kwestia wygaśnięcia umowy o pracę) oraz nr 181 dotyczące problematyki wynikającej z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Skarżący stwierdził, iż powyższe pytania testowe i wzory odpowiedzi zostały błędnie zredagowane. Ponadto skarżący zarzucił przeprowadzenie egzaminu w sposób sprzeczny z pisemnym powiadomieniem o zasadach jego przeprowadzenia oraz przekazanie informacji, dotyczących sposobu udzielenia odpowiedzi w sposób nieprecyzyjny i wprowadzający w błąd.
Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] października 2007 r. utrzymał w mocy ww. uchwałę Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, iż dokonał szczegółowej analizy przeprowadzonego egzaminu, zarówno prawidłowości jego przygotowania (w tym przygotowania testu egzaminacyjnego), jak również przebiegu samego egzaminu. W wyniku tej analizy Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż nie doszło do naruszenia rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. z 2005 r. Nr 258, poz. 2160 ze zm.), zaś egzamin przeprowadzono zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy - Prawo o adwokaturze. Minister wskazał, iż z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół, również uchwała Komisji Egzaminacyjnej została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ II instancji podkreślił także, iż ułożony test egzaminacyjny, który rozwiązywali kandydaci, w pełni odpowiadał kryteriom określonym w art. 75i ust. 1 oraz art. 75a ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze. Minister podniósł, iż w ramach postępowania odwoławczego dokonał również ponownego przeliczenia punktów, w wyniku czego ustalono, iż uchwała Komisji Egzaminacyjnej jest w tym zakresie w pełni prawidłowa, zaś skarżący uzyskał z egzaminu konkursowego 189 punktów, co stanowi wynik negatywny. Minister Sprawiedliwości w ramach swojej merytorycznej oceny decyzji dokonał szczegółowej analizy zarzutów skarżącego, dotyczących poszczególnych pytań testowych podniesionych w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej, a dotyczących pytań nr 85, nr 158 oraz nr 181. W konsekwencji organ uznał, iż zarzuty strony skarżącej są bezzasadne. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał zarówno na podstawę prawną swojego stanowiska, jak i odniósł się do przedstawionych przez skarżącego poglądów doktryny. Biorąc pod uwagę przedstawione stanowisko organ uznał, iż niezasadne są zarzuty skarżącego odnośnie wadliwości pytań testowych nr 85, nr 158 i nr 181. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, kwestionowane przez skarżącego pytania zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź. W tej sytuacji organ uznał, iż prawidłowo ustalono wynik egzaminu skarżącego, co w konsekwencji pozwala na stwierdzenie, na podstawie art. 75i ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, że wynik egzaminu konkursowego jest negatywny. Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów przeprowadzenia egzaminu w sposób sprzeczny z pisemnym powiadomieniem o zasadach jego przeprowadzenia oraz przekazania informacji dotyczących sposobu udzielenia odpowiedzi w sposób nieprecyzyjny i wprowadzający w błąd, Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż są one całkowicie bezzasadne, co szczegółowo uzasadnił odwołując się m.in. do wyjaśnień Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej, jak i wskazując na wyraźne pouczenia widniejące na formularzach testu oraz karty odpowiedzi.
Skarżący na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe zarzuty, dotyczące pytań testowych nr 85, nr 158 i nr 181, stwierdzając, iż sporny test dla kandydatów na aplikację adwokacką zawierał błędy, zaś zaskarżona decyzja nie zawierała przekonujących argumentów. Skarżący stwierdził w konsekwencji, iż negowane przez niego pytania testowe nie spełniały wymagań, jakie stawia przepis art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze. Zdaniem skarżącego, organ administracji II instancji powinien się przychylić do wniosków skarżącego i uznać za nieprawidłowe ustalenia dokonane przez Komisję Egzaminacyjną.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2008 r. skarżący, podtrzymując zarzuty skargi oraz dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie, powołał się na dodatkowe argumenty, mające świadczyć o nieprawidłowości pytania testowego nr 85.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób mogący mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, Minister Sprawiedliwości dokonał szczegółowej analizy dokumentów przekazanych przez Komisję Egzaminacyjną. Minister w ramach przeprowadzonej procedury odwoławczej dokonał także ponownego sprawdzenia ilości punktów uzyskanych przez skarżącego i stwierdził, iż wynik ustalony przez Komisję Egzaminacyjną jest prawidłowy, zatem skarżący uzyskał z egzaminu 189 punktów.
Sąd podzielił dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżący udzielił niepoprawnej odpowiedzi na ww. pytania testowe nr 85, nr 158 oraz nr 181. Zdaniem Sądu, sporne pytania testowe mieszczą się w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. Zostały one sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, zaś odpowiedź, wskazana przez organ jako właściwa, wynika z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu egzaminacyjnego.
Odnosząc się do kwestii dotyczących pytania nr 85 Sąd podkreślił, że brzmiało ono następująco:
"85. Według kodeksu cywilnego, w razie spełnienia świadczenia zastaw na wierzytelności
A. przechodzi na przedmiot świadczenia;
B. nie przechodzi na przedmiot świadczenia, o ile strony tak postanowiły;
C. nigdy nie przechodzi na przedmiot świadczenia".
Sąd zaakceptował stanowisko Ministra Sprawiedliwości, iż jedyną prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A" (a nie udzielona przez skarżącego odpowiedź "B"), albowiem wynika ona z jednoznacznego w tym względzie przepisu art. 332 kodeksu cywilnego, który stanowi, iż "w razie spełnienia świadczenia zastaw na wierzytelności przechodzi na przedmiot świadczenia". Zdaniem Sądu, powyższy przepis jest regulacją zasadniczą, wyraźnie wskazującą, iż spełnienie świadczenia warunkuje przejście zastawu na wierzytelności na przedmiot świadczenia, a zatem całkowicie odpowiada mu treść pytania testowego nr 85. Sąd podkreślił, że w pytaniu nr 85 nie wspomniano o żadnych dodatkowych aspektach. Zatem w kontekście zaproponowanych odpowiedzi, właściwą odpowiedzią mogło być jedynie podstawowe rozwiązanie, co oznacza zastosowanie art. 332 k.c. Natomiast przepis art. 248 § 1 k.c. odnosi się do sytuacji szczególnych, co wymaga zaistnienia dodatkowych, innych okoliczności niż ujęte wprost w pytaniu.
Odnosząc się do oceny sformułowania treści pytania nr 158 Sąd podkreślił, że prawidłowa odpowiedź "B" znajduje wyraźne oparcie przede wszystkim w przepisie art. 66 § 1 kodeksu pracy, a także w przepisach art. 30 § 1 pkt 1 i 4 kodeksu pracy.
Natomiast odnosząc się do oceny pytania nr 181 Sąd podkreślił, iż zamieszczenie w pytaniu określenia "roszczenia" jednoznacznie wskazało, iż pytanie nie dotyczy prawa do świadczeń alimentacyjnych, które ze swej istoty nie ulega przedawnieniu, a wynikającego z tego prawa uprawnienia domagania się od innego podmiotu określonego działania lub zaniechania.
Zdaniem Sądu, przedstawiona w skardze argumentacja świadczy, iż skarżący wykazując znajomość odpowiednich przepisów prawnych, jednocześnie dokonywał ich interpretacji jedynie w kierunku zgodnym ze swoimi założeniami, nie przywiązując wagi do faktu, iż przepisy ustawowe, na podstawie których powstały zaskarżone pytania każdorazowo wprost regulowały poruszane kwestie prawne.
W skardze kasacyjnej P. G. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości na zasadzie art. 176 p.p.s.a. i przekazanie na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie:
art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze w związku z art. 332 w zw. z art. 248 § 1 w zw. z art. 3531 ustawy Kodeks cywilny poprzez błędną ich wykładnię, skutkującą nieprawidłowym przyjęciem, iż jedyną prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 85 w zdefiniowanym poniżej Teście Egzaminacyjnym była jedynie odpowiedź "A", gdy tymczasem w pytaniu nr 85 wobec nieprecyzyjnego jego sformułowania odpowiedź "B" powinna zostać uznana za prawidłową.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zarzucił, że w pytaniu nr 85 zarówno odpowiedzi "A", jak i odpowiedź "B" mogły zostać uznane za prawidłowe, co spowodowało, że test egzaminacyjny nie odpowiadał wymogom art. 75i ust. 1 ustawy -Prawo o adwokaturze. Zdaniem skarżącego, przepis art. 332 k.c. wyraża w istocie ogólną zasadę, którą należy kierować się w pierwszej kolejności przy interpretowaniu stanów faktycznych dotyczących spełnienia świadczenia w przypadku istnienia zastawu na wierzytelności. Bynajmniej nie oznacza to jednak, iż przepis ten ma bezwzględne zastosowanie do wszelkiego tego typu przypadków i że jego dyspozycja nie może zostać wyłączona bądź to na podstawie innego przepisu prawa, bądź też na mocy uzgodnień pomiędzy stronami takiego stosunku prawnego. Uwzględniając zatem treść uregulowań zawartych w art. 248 § 1 k.c. oraz art. 353- k.c. odpowiedź "B", której skarżący udzielił na pytanie nr 85, winna zostać uznana za prawidłową. W konsekwencji skarżącemu winien zostać przyznany jeden punkt za pytanie nr 85 oraz łącznie 190 punktów jako wynik całego Testu Egzaminacyjnego, co stanowi - zgodnie z art. 75i ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze - wynik pozytywny.
Skarżący zarzucił, że w treści pytania testowego nr 85 (rozumianego zgodnie z art. 75i ust 1 cyt. ustawy jako pytanie wraz z propozycjami odpowiedzi) zawarte zostały wyraźnie dodatkowe aspekty, które uzasadniają dopuszczalność zmiany treści zastawu na wierzytelności. Proponowana odpowiedź "B", będąca elementem pytania nr 85 testu, w słowach "o ile strony tak postanowiły" wyraźnie przewidywała istnienie porozumienia pomiędzy stronami stosunku prawnorzeczowego, które powodowałoby zmianę tego stosunku. Te fakty zdaniem skarżącego powodują, że stan faktyczny i prawny zakreślony w pytaniu nr 85 nie pozwalał na przyjęcie przez skarżącego konkluzji, iż dopuszczalny jest inny skutek niż przewidziany w art. 332 k.c. i odpowiedź "A" na pytanie nr 85.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności postępowania. Wobec takich regulacji nie może budzić wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i że uzasadnione jest odnoszenie się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez sąd drugiej instancji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, iż Sąd może poruszać się tylko w ramach przytoczonych zarzutów, wyjaśnionych w uzasadnieniu, gdyż ten element skargi należy traktować jako całość (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 1058/06, publ. Lex nr 323453).
W rozpoznawanej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucając naruszenie art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez błędną wykładnię, która jak wynika z argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu skargi sprowadza się do niewłaściwego rozumienia pojęcia treści pytania testowego. W ocenie kasatora, zgodnie z art. 75i ust. 1 tej ustawy treść pytania testowego to pytanie wraz z propozycjami odpowiedzi, co oznacza, że w tak rozumianej treści pytania zawarte są dodatkowe elementy stanu faktycznego i prawnego. Zdaniem kasatora, dokonanie błędnej wykładni art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze w zw. z art. 332 k.c. i art. 248 § 1 w zw. z art. 3531 k.c. skutkowało nieprawidłowym przyjęciem, iż jedyną prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 85 była jedynie odpowiedź "A", gdy za taką należało też uznać odpowiedź "B", w konsekwencji czego skarżącemu należało przyznać łącznie 190 punktów jako wynik całego Testu Egzaminacyjnego.
Zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt.
Istota zagadnienia sprowadzała się do oceny przez Sąd I instancji, czy zakwestionowane przez skarżącego pytanie nr 85 było tak skonstruowane, że w oparciu o samą jego treść możliwe było wskazanie tylko jednej prawidłowej odpowiedzi. Wymagało zatem przez Sąd oceny, czy organ prawidłowo ustalił przy uwzględnieniu przepisów stanowiących podstawę do konstruowania zakwestionowanego pytania, że jego treść pozwalała na udzielenie poprawnej odpowiedzi oraz że przedstawiona w kluczu odpowiedzi propozycja odpowiedzi jako poprawna była jedyną prawidłową odpowiedzią.
Wobec sformułowanego zarzutu błędnej wykładni art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia jak należy rozumieć konstrukcję pytania testowego, o którym mowa w powołanej normie prawnej. Zdaniem kasatora, skoro z treści art. 75i ust. 1 cyt. ustawy wynika, że pytanie zawiera po trzy propozycje odpowiedzi, to oznacza to, iż odpowiedzi te zawierają dodatkowe elementy stanu faktycznego, które należy uwzględnić przy wyborze właściwej odpowiedzi.
Stanowisko to należy uznać za błędne.
Z treści art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze wynika, że test egzaminacyjny składa się z zestawu 250 pytań, przy czym każde z pytań zawiera po trzy propozycje odpowiedzi, których tylko jedna jest prawidłowa. Przy czym przepis ten wyraźnie stanowi, że kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź.
Zatem technika pytań testowych, zastosowana w powołanym przepisie, uwzględnia tę okoliczność, że osoba rozwiązująca test w tej formie skonstruowanej (będącej zbiorem pytań lub stwierdzeń odpowiednio dobranych) musi się do tych stwierdzeń ustosunkować poprzez wybór jednej z proponowanych odpowiedzi. Innymi słowy, taka konstrukcja pytania testowego oznacza, że osoba rozwiązująca test musi dostosować jedną z propozycji odpowiedzi do stanu faktycznego i prawnego wskazanego we wstępnej części pytania. Oczywiście na pytanie testowe składa się jego część opisowa, a więc stan wskazany w pytaniu, a także przedstawione propozycje odpowiedzi. Jednakże z takiej konstrukcji pytania nie można wyprowadzać wniosku, że stan faktyczny czy też prawny wskazany w propozycjach odpowiedzi jest stanem wskazanym w treści pytania, a więc, że w ten sposób konstruuje się dodatkowe elementy stanu faktycznego. Istota pytania testowego sprowadzająca się do wyboru jednej z proponowanych odpowiedzi przeczy tego rodzaju twierdzeniom. Stanem wskazanym w pytaniu, w przypadku pytań dotyczących kwestii prawnych, jest wyraźnie wskazany w części wstępnej pytania stan faktyczny lub prawny, do którego należy odnieść jedną z propozycji odpowiedzi.
W rozpoznawanej sprawie kasator nie zakwestionował treści pytania nr 85, zatem stanem faktycznym wskazanym w tym pytaniu, do którego należało wybrać jedną z propozycji odpowiedzi, był stan wskazany w tzw. części wstępnej pytania rozpoczynający się od słów: "Według kodeksu cywilnego...". Ten istotny element stanu faktycznego był wskazówką interpretacyjną, którą przy właściwym zrozumieniu pytania należało mieć na względzie dokonując wyboru właściwej odpowiedzi.
Trafnie w tej sytuacji uznał Sąd I instancji, mając na względzie przyjęty w sprawie stan faktyczny, że przy uwzględnieniu treści art. 332 k.c. wskazana w kluczu odpowiedzi jako prawidłowa jest wyłącznie odpowiedź "A".
Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela w tym zakresie argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zatem zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 75i ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze przewidującego w teście wyboru jedną tylko prawidłową odpowiedź, nie jest trafny.
Dalsze zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej wraz z przedstawioną w jej uzasadnieniu argumentacją, w szczególności odnoszącą się do wykładni art. 332 k.c. oraz art. 248 § 1 w zw. z art. 3531 k.c., w istocie rzeczy sprowadzają się do kwestionowania przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego i zaakceptowaną przez Sąd, dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości oceną materiału dowodowego odnoszącego się do tego stanu faktycznego (w zakresie zakwestionowanego pytania testowego). Przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzenia natury faktycznej odnoszące się do konstrukcji pytania nr 85, oparte na powoływanych normach prawnych zarzucają, że Sąd I instancji błędnie uznał, że w zakwestionowanym pytaniu przedstawiona propozycja odpowiedzi jest jedynie prawidłowa. Zasadniczo stwierdzić należy, że w tym zakresie kasator polemizuje ze stanowiskiem Sądu I instancji, akceptującym ustalenia organu dotyczące treści pytania testowego. W istocie rzeczy oznacza to, że autor skargi kasacyjnej zwalcza ustalenia faktyczne dokonane w sprawie poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), co jest niedopuszczalne. Tego rodzaju zarzut może być oparty na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Z wymienionych powodów Naczelny Sad Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło