VII SA/Wa 2075/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-22
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja wolnostojącej tablicy reklamowej, trwale związanej z gruntem, wymaga pozwolenia na budowę, czy też podlega jedynie zgłoszeniu, a jeśli organ wniesie sprzeciw, czy może go oprzeć na ogólnych przesłankach zagrożenia bezpieczeństwa lub uciążliwości w dostępie do mediów, bez szczegółowego postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Instalacja wolnostojącej tablicy reklamowej, nawet trwale związanej z gruntem i o znacznych rozmiarach, podlega zgłoszeniu, a nie obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Organ może wnieść sprzeciw do zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, ale musi to uczynić po przeprowadzeniu szczegółowego postępowania dowodowego, wykazując konkretne zagrożenie bezpieczeństwa lub uciążliwość, a nie opierać się na ogólnych stwierdzeniach.Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. zgłosiła zamiar budowy wolnostojącej tablicy reklamowej. Prezydent miasta wniósł sprzeciw do zgłoszenia i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, powołując się na potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa i uciążliwość w dostępie do mediów. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że planowana tablica jest budowlą wymagającą pozwolenia. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] (nr [...]) Prezydent [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98., poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, oraz art. 30 ust. 5 i ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r, Nr 207, poz. 2016 ze zm.), dalej Prawo budowlane, oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. - o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001r, Nr 142, poz. 1592 ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia [...] – [...] ([...]) - wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru budowy przez S. Sp. z o.o. nośnika reklamowego w postaci tablicy reklamowej wolnostojącej, zlokalizowanej przy ul. N., na działce nr ew. [...] z Obr. [...] i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu organ podniósł, że inwestor zgłosił zamiar budowy ww. tablicy w oparciu o art. 29 ust.2 pkt 6 i art. 30 ust.1 Prawa budowlanego. Inwestycja miała polegać na zainstalowaniu tablicy reklamowej składającej się z fundamentu o wymiarach 2.0 x 1.2x 1.2m, słupa o wys. 3.0m oraz ekranu ekspozycyjnego o wymiarach 5.04 x 2,38m.
W ocenie organu ww. tablica stanowi konstrukcję stanowiącą znaczne rozmiary i przenoszącą duże siły i momenty, co zgodnie z art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w związku z możliwością wystąpienia niekorzystnych warunków atmosferycznych, takich jak gwałtowne podmuchy wiatru w czasie trwania burzy, co mogłoby spowodować naruszenie konstrukcji tablicy. Ponadto tablica może stanowić uciążliwość w dostępie do mediów, gdyż z załączonego planu sytuacyjnego wynika, że sieci podziemne zlokalizowane są w bliskiej odległości od fundamentu reklamy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] (nr [...]) działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa - po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że do planowanej inwestycji nie ma zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, bowiem dotyczy on instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach. Zdaniem organu instalowaniem nie można nazwać budowy samodzielnej konstrukcji (budowli) na własnym fundamencie. Projektowana tablica stanowi wolnostojący trwale związany z gruntem samodzielny obiekt, niepowiązany technicznie z innym obiektem budowlanym. Kolejność podejmowanych prac konstrukcyjnych wyraźnie świadczy o konieczności wykonania robót budowlanych, a nie instalacji. Ponadto, wielkość ww. urządzenia reklamowego, masa całkowita oraz sposób osadzenia w gruncie, świadczą o tym, że inwestycja jest budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Taka kwalifikacja przesądza o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Na poparcie swego stanowiska organ powołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2007r. sygn. akt OSK 1509/06 (niepubl.) oraz z dnia 23 czerwca 2006r., sygn. akt II OSK 923/06 (niepubl.)
Organ dodał również, że dokumentacja załączona do zgłoszenia nie czyni zadość wymogom formalnym wskazanym w art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawa budowlanego, gdyż w aktach sprawy brak szkiców, rysunków, mapy sytuacyjnej przedstawiającej przedmiotową inwestycję.
W skardze Spółka S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...], zarzucając naruszenie:
art. 29 i 30 Prawa budowlanego poprzez nieuwzględnienie wyjątków
przewidzianych w tych przepisach;
art. 7 i 77 kpa poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie materiału dowodowego, oraz
art. 8 kpa poprzez brak szczegółowych wyjaśnień co do zebranych dowodów i
materiałów, a w szczególności wątpliwości co do uciążliwości w dostępie do mediów.
W ocenie skarżącej, organ błędnie przyjął, że wykonanie robót budowlanych określonych w zgłoszeniu wymaga pozwolenia na budowę, bowiem z treści art. 30 ust. 1 pkt 2 oraz art. 29 ust. 1 pkt. 6 Prawa budowlanego jasno wynika, że instalowanie tablic i urządzeń reklamowych usytuowanych na obszarze zabudowanym podlega jedynie zgłoszeniu. Na poparcie swego stanowiska skarżąca powołała orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym wyrażono pogląd, że zgodnie z obecnym brzmieniem art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ustawodawca zrezygnował ze wskazania na instalowanie tablic reklamowych i innych obiektów reklamowych na istniejących obiektach, czym przesądził, że nie jest wymagane pozwolenie na budowę zarówno, gdy reklamy są umieszczane na istniejących budynkach, jak i na konstrukcjach specjalnie do tego przygotowywanych.
Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa, gdyż organ nie wyjaśnił dlaczego uznał, że przedmiotowy nośnik reklamowy jest wolno stojącym, trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym i dlaczego taka kwalifikacja pociąga za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy nie podjął wszelkich niezbędnych działań, zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy, co narusza art. 7, 77 § 1 i 80 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) dalej ppsa.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] z dnia [...], którą organ ten wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru budowy nośnika reklamowego wolnostojącego, składającego się
z fundamentu (wym. 2.0 x 1.2x 1.2m), słupa (wys. 3.0m) oraz ekranu ekspozycyjnego (wym. 5.04x2,38m).
Jak wynika z treści kontrolowanych decyzji, organy dokonując wykładni przepisów Prawa budowlanego doszły do zupełnie odmiennych stanowisk.
Zdaniem Prezydenta [...] dla robót planowanych przez inwestora wymagane było zgłoszenie. Organ uznał jednak, że ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, związane z możliwością wystąpienia niekorzystnych warunków atmosferycznych, które mogłoby spowodować naruszenie konstrukcji tablicy oraz ewentualne uciążliwości w dostępie do mediów - należało wnieść sprzeciw i nałożyć obowiązek pozwolenia na budowę, na mocy art. 30 ust 7 Prawa budowlanego.
Z treści art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego wynika, że właściwy organ może nałożyć w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować: zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych.
Uprawnienie to ma charakter uznaniowy, a zatem wymaga przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego. Dokonanie oceny możliwości wystąpienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego jest obowiązkiem właściwego organu.
Mając na uwadze powyższe ustalenia stwierdzić należy, że takiego postępowania organ powiatowy nie przeprowadził. Nie można bowiem uznać za wyczerpujące stwierdzenia, iż planowana reklama stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, w związku z możliwością wystąpienia niekorzystnych warunków atmosferycznych, które mogłyby spowodować naruszenie konstrukcji tablicy. Jak również nie jest wystarczające wskazanie, iż usytuowanie tablicy może powodować uciążliwość w dostępie do mediów.
Organ nie dokonał żadnych ustaleń co do tego, czy zamontowanie ww. tablicy reklamowej wypełnia przesłanki wskazane w art. 30 ust. 7 ww. ustawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przedstawił dowodów na to, że obiekt spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Nie wykazał, że zagrożenie to realnie istnieje i stwarza oczywiste niebezpieczeństwo.
Brak dokonania ww. ustaleń niewątpliwie narusza art. 7 i art. 77 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Innych natomiast ustaleń dokonał Wojewoda [...], który stwierdził, że zgłoszone roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę, gdyż projektowana tablica stanowi wolnostojący trwale związany z gruntem samodzielny obiekt, niepowiązany technicznie z innym obiektem budowlanym. W ocenie organu odwoławczego, kolejność podejmowanych prac konstrukcyjnych wyraźnie wskazuje na konieczność wykonania robót budowlanych, a nie instalacji. Wielkość ww. urządzenia reklamowego, masa całkowita oraz sposób posadowienia, świadczą o tym, że inwestycja jest budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, co z kolei przesądza o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, na podstawie art. 28 Prawa budowlanego.
W tym miejscu wskazać trzeba, iż zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt 6 i pkt 15 Prawa Budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym oraz instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych.
Wykonanie robót określonych w art. 29 ust. 2 pkt 6 wymaga zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy), a zatem instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Jak wynika z treści ww. przepisu obowiązku zgłoszenia nie uzależniono ani od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani od tego, czy są to tablice lub urządzenia trwale związane z gruntem, które zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego można uznać za budowlę.
Dodać trzeba, że "instalowanie" może polegać zarówno na połączeniu różnych elementów w jedną całość umożliwiającą wykorzystanie konstrukcji zgodnie z jej przeznaczeniem, jak i zamontowaniu całej konstrukcji na obiekcie budowlanym.
Bezpodstawne jest zatem stanowisko Wojewody [...], który wymóg uzyskania pozwolenia na budowę uzasadnia wielkością, masą całkowitą, czy sposobem osadzenia w gruncie tablicy reklamowej. Urządzenie reklamowe należy traktować jako jedną całość, na którą składają się wszystkie jego elementy.
Ugruntowane jest stanowisko wojewódzkich sądów administracyjnych w tym zakresie (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1085/05, z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 937/05, z dnia 21 września 2006 VII SA/Wa 304/06).
Nie można było zatem podzielić stanowiska Wojewody [...] co do obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego nośnika reklamowego. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 30 ust. 6 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy Prawo budowlane, natomiast decyzją organu I instancji naruszono 7 i 77 kpa w zw. z art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą organów będzie przeprowadzenie postępowania, w celu powtórnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, z uwzględnieniem przytoczonej przez Sąd argumentacji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło