II SA/Wr 711/07
WyrokWSA we Wrocławiu2008-02-29
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Julia Szczygielska, Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej przesunięcia sieci ciepłowniczej, która spowodowała zajęcie pasa działki, gdy inwestor posiadał pozwolenie na budowę, a zgoda właściciela terenu została wyrażona w późniejszym terminie?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu dotyczącego zajęcia pasa działki w wyniku przesunięcia sieci ciepłowniczej, nawet jeśli inwestor posiadał pozwolenie na budowę. Tego typu spory, dotyczące prawa do terenu, powinny być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego. Ponadto, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7, 8, 10, 77, 80 i 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca E.Z. wniosła o stwierdzenie samowoli budowlanej, nakazanie rozbiórki i wstrzymanie użytkowania sieci ciepłowniczej, która została przesunięta i zajęła pas jej działki. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ inwestycja posiadała prawomocne pozwolenie na budowę, a zajęcie terenu powinno być rozstrzygane w drodze cywilnej. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, również wskazując na brak właściwości organu nadzoru budowlanego do rozstrzygnięcia sporu o zajęcie terenu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i brak merytorycznego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca), Sędziowie NSA Julia Szczygielska, Asesor WSA Olga Białek, Protokolant Anna Biłous, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lutego 2008r. sprawy ze skargi E.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie realizacji inwestycji pod nazwą "Budowa preizolowanej sieci ciepłowniczej na osiedlu [...] w J.-L. wraz z przyłączami w zakresie objętym zadaniem L" I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; III. zasądza zwrot kosztów postępowania od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej w kwocie 740 (siedemset czterdzieści) zł
Decyzją z dnia [...] nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie realizacji inwestycji pod nazwą "Budowa preizolowanej sieci ciepłowniczej na osiedlu A w J.-L. wraz z przyłączami w zakresie objętym zadaniem L" przez Spółkę B. we W. .
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, poniE. ż ustalono, iż w chwili realizacji inwestycji decyzja o pozwoleniu na budowę była prawomocna i ostateczna. Nadmieniono przy tym, że w trakcie realizacji inwestycji nastąpiła kolizja z sieciami istniejącymi, co spowodowało przesunięcie równoległe nowo budowanej sieci na długości około 160 m, wskutek czego został zajęty pas działki o nr ew. [...], której użytkownikiem wieczystym jest skarżąca E. Z. . Organ wskazał następnie, że pismem z dnia 12 marca 2003 r. pełnomocnik E. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z wnioskiem o stwierdzenie samowoli budowlanej, nakazanie wstrzymania użytkowania i nakazanie rozbiórki, pozbawienie uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz wyłączenie z rozpoznania sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. . Pismem z dnia 9 kwietnia 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał sprawę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. .
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że dnia [...] r. Starostwo Powiatowe w O. wydało decyzję nr [...], zezwalającą na realizację przedmiotowej inwestycji. Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna. Dziennik budowy wydano 28 czerwca 2000 r. i w tym dniu rozpoczęto roboty. Wpisem do dziennika budowy w dniu 31 sierpnia 2000 r. zakończono roboty. Wpisem do dziennika budowy w dniu 6 lipca 2000 r. wystąpiono o wyrażenie zgody na zmianę trasy ciepłociągu. Pismem z dnia 23 stycznia 2001 r. poinformowano Starostwo Powiatowe w O. o zakończeniu robót, dołączając niezbędne dokumenty. Pismem z dnia 27 lutego 2001 r. Starostwo Powiatowe potwierdziło przyjęcie zgłoszenia zakończenia robót budowlanych i nie zgłosiło sprzeciwu co do zamiaru przystąpienia do użytkowania sieci. W dokumentach odbiorowych przedłożono oświadczenia podpisane przez kierownika budowy oraz inspektora nadzoru o dokonanej zmianie przebiegu ciepłociągu. Oświadczenie jest datowane 20 listopada 2000 r.
Organ I instancji podkreślił, że do 12 marca 2003 r. E. Z. i jej pełnomocnik nie składali jakichkolwiek informacji w sprawie wykonywania prac budowlanych niezgodnie z dokumentacją, a realizowanych przez Spółkę A.Powiatowy Inspektor zaznaczył, że od 20 grudnia 2000 r. jest prowadzona korespondencja pomiędzy Przedsiębiorstwem D. a Spółką A.w przedmiocie użytkowania terenu, na którym położono sieć ciepłowniczą.
Zdaniem organu I instancji, nie można stwierdzić naruszenia przepisów prawa budowlanego, gdyż strony wyrażały zgodę na położenie sieci ciepłowniczej w obecnym kształcie. W ocenie Powiatowego Inspektora chybiony jest zarzut samowoli budowlanej, bowiem w chwili wydawania decyzji inwestor posiadał prawo do terenu na cele budowlane. Natomiast zajęcie terenu, do którego inwestor nie posiadał prawa, nie leży w kompetencjach nadzoru budowlanego. Sprawę tę należy rozwiązać na drodze postępowania cywilnego w sądach powszechnych.
Działający w imieniu skarżącej pełnomocnik pismem z dnia 10 września 2003 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu [...], poinformował, że zapoznał się z projektem decyzji [...] i zawiadomił, że nie spełnia ona oczekiwań jego i jego mocodawczyni, zarówno co do merytorycznego jej rozstrzygnięcia, jak i pod względem formalnym.
Powyższe pismo potraktowane zostało przez organy obu instancji jako odwołanie.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja z dnia 20 sierpnia 2003 r. została doręczona pełnomocnikowi odwołującej w dniu 25 sierpnia 2003 r., natomiast odwołanie zostało wniesione w dniu 12 września 2003 r.
Na powyższe postanowienie E. Z. , reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego W. K. , złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. .
Wyrokiem z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Wr 2624/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. uchylił zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w piśmiennictwie utrwalił się pogląd, iż pisma organu administracji publicznej uznać należy za decyzję, jeżeli zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji, to jest: oznaczenie organu wydającego decyzję, wskazanie jej adresata, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Przywołując orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślono, że brak któregokolwiek z tych elementów dyskwalifikuje pismo organu jako decyzję (postanowienie NSA o sygn. I SA 1509/98) oraz że bez podpisu pismo pozostaje projektem, nie stanowi bowiem objawu woli organu administracyjnego zajęcia określonego stanowiska w sprawie (wyrok NSA z dnia 30 lipca 1982 r. sygn. akt I SA 547/82). Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. podał następnie, iż jeżeli pismo, nazwane przez organ decyzją, nie posiada jednego z wymienionych wyżej niezbędnych elementów decyzji, tak jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, to mimo doręczenia go stronie postępowania nie wywiera ono skutków prawnych, poniE. ż nie jest decyzją. W takiej sytuacji stwierdzić należy, że decyzja nie została wydana. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że pismo pełnomocnika skarżącej nadane w dniu 12 września 2003 r. i skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. , nie jest odwołaniem, lecz stanowiskiem w kwestii zapoznania się z projektem decyzji, co wyraźnie zaznaczono w tymże piśmie. Z tego wynika, że nie można było nadać mu biegu właściwego dla odwołania i poddać regułom postępowania odwoławczego, w tym postępowaniu wstępnemu (formalnemu) przed organem odwoławczym.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie realizacji inwestycji pod nazwą "Budowa preizolowanej sieci ciepłowniczej na osiedlu A w J.-L. wraz z przyłączami w zakresie objętym zadaniem L" przez Spółkę A.we W. .
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, poniE. ż ustalono, iż w chwili realizacji inwestycji decyzja o pozwoleniu na budowę była prawomocna i ostateczna. Nadmieniając, że w trakcie realizacji inwestycji nastąpiła kolizja z sieciami istniejącymi, co spowodowało przesunięcie równoległe nowo budowanej sieci na długości około 160 m, wskutek czego został zajęty pas działki o nr ew. [...], której użytkownikiem wieczystym jest skarżąca E. Z. , organ wskazał, że pismem z dnia 12 marca 2003 r. pełnomocnik E. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z wnioskiem o stwierdzenie samowoli budowlanej, nakazanie wstrzymania użytkowania i nakazanie rozbiórki, pozbawienie uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz wyłączenie z rozpoznania sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. . Pismem z dnia 9 kwietnia 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał sprawę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. .
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że dnia [...]r. Starostwo Powiatowe w O. wydało decyzję nr [...], zezwalającą na realizację przedmiotowej inwestycji. Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna. Dziennik budowy wydano 28 czerwca 2000 r. i w tym dniu rozpoczęto roboty. Wpisem do dziennika budowy w dniu 31 sierpnia 2000 r. zakończono roboty. Wpisem do dziennika budowy w dniu 6 lipca 2000 r. wystąpiono o wyrażenie zgody na zmianę trasy ciepłociągu. Pismem z dnia 23 stycznia 2001 r. poinformowano Starostwo Powiatowe w O. o zakończeniu robót, dołączając niezbędne dokumenty. Pismem z dnia 27 lutego 2001 r. Starostwo Powiatowe potwierdziło przyjęcie zgłoszenia zakończenia robót budowlanych i nie zgłosiło sprzeciwu co do zamiaru przystąpienia do użytkowania sieci. W dokumentach odbiorowych przedłożono oświadczenia podpisane przez kierownika budowy oraz inspektora nadzoru o dokonanej zmianie przebiegu ciepłociągu. Oświadczenie jest opatrzone datą 20 listopada 2000 r. Podano przy tym, że pismem z dnia 3 czerwca 2000 r. – Firma C. – firma doradztwa i usług termo modernizacyjnych wystąpiła do E. Z. o wyrażenie zgody na przebieg trasy sieci przez działki nr [...] i [...], które są jej własnością. Na wyżej wymienionym piśmie widnieje wyrażona zgoda, podpisana przez R. Z. , pełnomocnika E. Z. .
Organ I instancji podkreślił następnie, że do 12 marca 2003 r. E. Z. i jej pełnomocnik nie składali jakichkolwiek informacji w sprawie wykonywania prac budowlanych niezgodnie z dokumentacją, a realizowanych przez Spółkę A.Powiatowy Inspektor zaznaczył, że od 20 grudnia 2000 r. jest prowadzona korespondencja pomiędzy Przedsiębiorstwem D. a Spółką A.w przedmiocie użytkowania terenu, na którym położono sieć ciepłowniczą.
Zdaniem organu I instancji, nie można stwierdzić naruszenia przepisów prawa budowlanego, gdyż strony wyrażały zgodę na położenie sieci ciepłowniczej w obecnym kształcie. W ocenie Powiatowego Inspektora chybiony jest zarzut samowoli budowlanej, bowiem w chwili wydawania decyzji inwestor posiadał prawo do terenu na cele budowlane. Natomiast zajęcie terenu, do którego inwestor nie posiadał prawa, nie leży w kompetencjach nadzoru budowlanego. Sprawę tę należy rozwiązać na drodze postępowania cywilnego w sądach powszechnych. Organ dodał przy tym, że sprawa nie wykonania wszystkich zapisów wynikających z decyzji Nr [...] i nie wydania decyzji sprzeciwu również w tym zakresie winna być rozstrzygnięta na drodze postępowania sądowego.
W odwołaniu wniesionym od tej decyzji pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie:
1. art. 7 i art. 77 § 1 kpa przez niezbadanie stanu faktycznego w sposób zapewniający przestrzeganie zasady prawdy obiektywnej;
2. art. 8 kpa przez lekcE. żące traktowanie praw strony odwołującej się poprzez zaniedbanie przeprowadzenia postępowania zgodnie z obowiązkami i uprawnieniami organu I instancji, wynikającymi z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a) i d), art. 84 ust. 1 i 2, art. 84a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 84b ust. 3 prawa budowlanego;
3. art. 10 kpa przez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji;
4. art. 12 kpa przez przeprowadzenie postępowania w sposób powierzchowny i przewlekły;
5. art. 64 § 2 kpa w związku z art. 63 § 2 kpa przez nie wezwanie strony celem ewentualnego sprecyzowania żądań;
6. art. 75 kpa przez nie przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez odwołującą się stronę;
7. art. 105 § 1 kpa przez błędne jego zastosowanie;
8. art. 107 § 3 kpa przez nie wskazanie podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia;
9. art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 11 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji nr [...] przez Starostwo Powiatowe w O. , poprzez jego niezastosowanie;
10. art. 48 prawa budowlanego poprzez błędną jego wykładnię.
Decyzją z dnia [...] nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. , po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...].
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w jego ocenie podjęte w toku niniejszego postępowania czynności proceduralne wykazały zasadność umorzenia postępowania zgodnie z art. 105 § 1 kpa. Przywołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2006 r. sygn. akt V SA/Wa 2627/05 (LEX nr 196834) Wojewódzki Inspektor stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił, iż prowadzenie postępowania w sprawie realizacji inwestycji pod nazwą "Budowa preizolowanej sieci ciepłowniczej na osiedlu A. w J.-L. wraz z przyłączami w zakresie objętym zadaniem L" przez Spółkę A.we W. jest bezprzedmiotowe, nie ma podstaw do wydania w sprawie decyzji merytorycznej, a sprawa dotycząca przebiegu sieci ciepłowniczej, przechodzącej przez działkę E. Z. , winna być rozstrzygana na drodze postępowania przed sądem powszechnym.
Wskazując następnie, iż bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych (np. brak przymiotu strony osoby, na której wniosek wszczęto postępowanie) lub przedmiotowych (w istniejącym stanie faktycznym i prawnym nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty), organ odwoławczy stwierdził, że w omawianej sprawie mamy do czynienia z tym drugim przypadkiem. Analiza tej sprawy prowadzi do wniosku, że organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do wydania decyzji merytorycznej, gdyż sprawa przesunięcia nowo budowlanej sieci na długości około 160 m i spowodowanie zajęcia pasa działki nr [...] nie mieści się w zakresie kompetencji określonych w art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, określającego zadania i kompetencje organu nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania wyznacza zakres przedmiotowy prowadzonego postępowania. W sytuacji, gdy czynności dowodowe nie potwierdziły okoliczności, które spowodowały wszczęcie postępowania, należy je umorzyć stosownie do dyspozycji art. 105 kpa jako bezprzedmiotowe. Z tego też względu dalsze prowadzenie postępowania w sprawie realizacji inwestycji pod nazwą "Budowa preizolowanej sieci ciepłowniczej na osiedlu A. w J.-L. wraz z przyłączami w zakresie objętym zadaniem L" przez Spółkę A.we W. stało się bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, iż sprawa nie należy do kompetencji organu nadzoru budowlanego i powinna być rozwiązana w drodze postępowania cywilnego. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora nie można stwierdzić naruszenia przepis Prawa budowlanego, gdyż strony wyrażały zgodę na położenie sieci ciepłowniczej w obecnym kształcie.
Organ II instancji podał następnie, iż stosownie do obowiązującego brzmienia ustawy – Prawo budowlane, budowa przyłączy, niezależnie od rodzaju obiektu budowlanego, jaki łączony jest z siecią, nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 20). W konsekwencji inwestor może budować przyłącze, wedle własnego wyboru, którego możliwość sygnalizowana jest w art. 29a ust. 3: 1) na podstawie zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1a w związku z art. 29 ust. 1 pkt 20); 2) bez zgłoszenia (art. 29a ust. 1 i 2 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 20). W omawianej sprawie inwestor wykonał zmianę trasy ciepłociągu na podstawie zgłoszenia. Wpisem do dziennika budowy w dniu 6 lipca 2000 r. – inwestor wystąpił o wyrażenie zgody na zmianę trasy ciepłociągu. Pismem z dnia 23 stycznia 2001 r. poinformowano Starostwo Powiatowe w O. o zakończeniu robót, dołączając niezbędne dokumenty. W odpowiedzi pismem z dnia 27 lutego 2001 r. Starostwo potwierdziło przyjęcie zgłoszenia robót budowlanych i nie zgłosiło sprzeciwu co do zamiaru przystąpienia do użytkowania sieci. Przywołując wyrok NSA z dnia 17 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 747/97, organ odwoławczy wskazał, że brak sprzeciwu ze strony właściwego organu w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia (lub od dnia usunięcia braków zgłoszenia, jeżeli do tego był wzywany inwestor) w praktyce oznacza udzielenie zgody na realizację zamierzeń inwestycyjnych określonych w zgłoszeniu. Organ podał również, że E. Z. wyraziła zgodę na przebieg trasy sieci przez działki [...] i [...], które są jej własnością.
Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż jakkolwiek inwestor nie posiadał prawa zajęcia terenu, to właściciel działek [...] i [...] E. Z. wyraziła zgodę na przebieg trasy cieplnej na piśmie z dnia 3 czerwca 2000 r.
Na powyższą decyzję E. Z. , reprezentowana przez radcę prawnego W. K., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. .
W skardze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. art. 7 i art. 77 § 1 kpa przez nie zbadanie stanu faktycznego w sposób zapewniający przestrzeganie zasady prawdy obiektywnej;
2. art. 8 kpa przez lekcE. żące traktowanie praw skarżącej poprzez zaniedbanie przeprowadzenia postępowania zgodnie z obowiązkami i uprawnieniami organu I instancji, wynikającymi z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a) i d), art. 83 ust. 1, art. 84 ust. 1 i 2, art. 84a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 84b ust. 3 Prawa budowlanego;
3. art. 10 kpa przez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji;
4. art. 12 kpa przez przeprowadzenie postępowania w sposób powierzchowny i przewlekły;
5. art. 64 § 2 kpa w związku z art. 63 § 2 kpa przez nie zwrócenie organowi I instancji na potrzebę wezwania strony celem ewentualnego sprecyzowania żądań;
6. art. 75 kpa przez nie przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez odwołującą się stronę;
7. art. 105 § 1 kpa przez błędne jego zastosowanie;
8. art. 107 § 3 kpa przez nie wskazanie podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia;
9. art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji nr [...] przez Starostwo Powiatowe w O. , poprzez ich niezastosowanie;
10. art. 48 Prawa budowlanego poprzez błędną jego wykładnię.
W uzasadnieniu skargi, rozwijając powyższe zarzuty, stwierdzono, że organ odwoławczy "zajął się jedynie sprawą wymyśloną przez PINB w O. nie zaś sprawą, z którą do organu administracyjnego wystąpiła skarżąca". Zdaniem skarżącej, jej wniosek z dnia 12 marca 2003 r. inicjujący postępowanie, nie został rozpoznany przez PINB w O. , a wskutek nieuwzględnienia żadnego z zarzutów odwołania, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ II instancji także nie doszło do merytorycznego jego rozpoznania. Zaznaczono przy tym, że skarga nie odnosi się do rozważań organu II instancji na temat budowy przyłączy, poniE. ż strona nie widzi ich związku ze sprawą.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W celu usunięcia naruszenia prawa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w stosunku do wszystkich aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w graniach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli przywołanego przepisu zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem oceny Sądu pod względem legalności w niniejszej sprawie była decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...].
Niezależnie od zarzutów podnoszonych w skardze zauważyć trzeba, że wyrokiem z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Wr 2624/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. uchylił postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] stwierdzające uchybienie do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...], zapadłej w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie realizacji inwestycji pod nazwą "Budowa preizolowanej sieci ciepłowniczej na osiedlu A. w J.-L. wraz z przyłączami w zakresie objętym zadaniem L" przez Firmę C we W. . W motywach tego wyroku Sąd wskazał, że z uwagi na doręczenie stronie pisma nazwanego decyzją z dnia 20 sierpnia 2003 r. nie zawierającego podpisu osoby reprezentującej organ, nie jest możliwe uznanie tego pisma za decyzję, a w konsekwencji dotyczące tego pisma pismo strony nadane w dniu 12 września 2003 r. nie jest odwołaniem od decyzji z dnia 20 sierpnia 2003 r., gdyż taka decyzja nie została stronie doręczona, a zatem wobec tej strony decyzja taka faktycznie nie została wydana.
W niniejszej sprawie w aktach administracyjnych znajduje się pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...]. nazwane decyzją nr [...], zawierające podpis osoby reprezentującej organ (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. mgr inż. E P-K), a zatem posiadające wszystkie elementy niezbędne do uznania go za decyzję. W tej sytuacji należy dojść do wniosku, że w dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. podjął decyzję [...], chociaż decyzji tej nie doręczył pełnomocnikowi skarżącej E. Z. .
W tym miejscu zauważyć wypada, że w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia[...] nr [...] zawarto zapis: "Otrzymują: Strony i uczestnicy postępowania wg rozdzielnika", jednak rozdzielnika tego nie dołączono do akt przesłanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. . Na omawianej decyzji znajdującej się w aktach administracyjnych widnieje pieczątka z napisem: "Starostwo Powiatowe w O. " i datą: "21 SIE 2003", przy czym do tego pisma dołączono zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki skierowanej do pełnomocnika skarżącej, z którego wynika, że przesyłkę tę odebrano w dniu 25 sierpnia 2003 r.
Brak rozdzielnika i brak zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...] nie pozwala na ustalenie, czy decyzja ta weszła do obrotu prawnego. W szczególności o wejściu omawianej decyzji do obrotu prawnego nie może świadczyć fakt, iż na znajdującym się w aktach administracyjnych egzemplarzu decyzji widnieje pieczątka z napisem: "Starostwo Powiatowe w O. " i datą: "21 SIE 2003". Można co prawda przypuszczać, że Starosta Powiatowy w O. był jednym z podmiotów, któremu doręczano przedmiotową decyzję i że uczyniono to w dniu 21 sierpnia 2003 r., ale jest to tylko przypuszczenie. Trudno przy tym zakładać, że Starosta przekazał egzemplarz skierowanej do niego decyzji z powrotem organowi I instancji, aby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. umieścił go w swoich aktach administracyjnych, nie dysponując innym egzemplarzem tej decyzji. Nie wiadomo przy tym, czy – a jeżeli tak, to kiedy – doręczono decyzję z dnia [...] nr [...] innym stronom przedmiotowego postępowania.
Jeżeli decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...] weszła do obrotu prawnego i w żaden przewidziany prawem sposób nie została z niego wyeliminowana, to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nie mógł wydać kolejnej decyzji w tym samym przedmiocie. Przy założeniu, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 20 sierpnia 2003 r. nr 20/2003 weszła do obrotu prawnego, gdyż została doręczona innym stronom postępowania, to po prawomocnym stwierdzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Wr 2624/03, że skarżącej E. Z. (jej pełnomocnikowi) nie doręczono w ogóle tej decyzji, lecz jedynie jej projekt, organ I instancji powinien był prawidłowo doręczyć tę decyzję stronie (pełnomocnikowi strony), o ile nie upłynął termin do wniesienia odwołania przez inne strony (co w realiach tej sprawy jest wątpliwe, skoro decyzję nr 20/2003 wydano w 2003 r., a wyrok z dnia 22 listopada 2005 r. uprawomocnił się z dniem 12 stycznia 2007 r.), bądź też – jeżeli upłynął już termin do wniesienia odwołania przez inne strony, a zatem decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...] stała się ostateczna – organ administracyjny winien był wznowić postępowanie w przedmiotowej sprawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, gdyż strona bez własnej winy nie brała udziału w ostatniej fazie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, obejmującej wydanie decyzji przez ten organ (por. np. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2002 r. sygn. akt II SA 2230/00 – M.Prawn. 2002/20/916 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1606/04 – LEX nr 191505).
Zawartość przesłanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. akt administracyjnych nie pozwala na przyjęcie, że w niniejszej sprawie przed wydaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...] doszło do wznowienia postępowania, bądź do wyeliminowania w jakikolwiek sposób z obrotu prawnego decyzji tego organu z dnia [...] nr [...].
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy zachodziły formalne przesłanki do wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. decyzji z dnia [...] nr [...]. Jeżeli bowiem decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...] funkcjonowała w obrocie prawnym, to organ ten nie mógł wydać w dniu 2 lipca 2007 r. nowej decyzji w tej sprawie. Dopiero po nie budzącym wątpliwości ustaleniu, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...]nie funkcjonuje w obrocie prawnym i były spełnione formalne przesłanki do wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. decyzji w dniu 2 lipca 2007 r., organ odwoławczy mógłby merytorycznie sprawę rozstrzygnąć. W przeciwnym razie powinien decyzję organu i instancji z dnia [...] nr [...] wyeliminować z obrotu prawnego, jako dotyczącą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją. Powyższe ustalenia winny mieć poparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i znaleźć odpowiedni wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tej sytuacji merytoryczna ocena zapadłych w niniejszej sprawie decyzji oraz podnoszonych w skardze argumentów i zarzutów materii tej dotyczących byłaby przedwczesna, bowiem aby merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy mogło nastąpić, muszą być spełnione formalne przesłanki pozwalające na takie rozstrzygnięcie.
Zauważyć jedynie należy, że z akt administracyjnych wynika, iż przed wydaniem przedmiotowej decyzji skarżąca nie została zapoznana z aktami sprawy i z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, nie umożliwiono jej (jej pełnomocnikowi) wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także nie ustosunkowano się do zgłaszanych przez nią twierdzeń, co dodatkowo uzasadnia stanowisko, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów procedury administracyjnej i wskazuje na zasadność podnoszonych w tym zakresie w skardze zarzutów.
Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło