I SA/Wa 29/08

WyrokWSA w Warszawie2008-03-12

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Agnieszka Miernik, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość pod budowę drogi krajowej powinno obejmować utracone korzyści, a także czy wycena nieruchomości powinna uwzględniać potencjalny wzrost wartości wynikający ze zmiany przeznaczenia gruntu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość pod budowę drogi krajowej powinno być ustalane na podstawie wartości rynkowej nieruchomości, zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Utracone korzyści, wynikające z potencjalnej zmiany przeznaczenia gruntu, nie są podstawą do ustalenia odszkodowania, a wycena powinna opierać się na stanie i przeznaczeniu nieruchomości w dniu wydania decyzji o lokalizacji drogi.
Stan faktyczny
Spółka "C." Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Ministra Budownictwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego o wywłaszczeniu części nieruchomości pod budowę autostrady płatnej. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących rokowań, nieprecyzyjne oznaczenie nieruchomości, błędne oznaczenie właściciela, nieprawidłowe określenie wartości rynkowej nieruchomości oraz brak uwzględnienia zasady pełnego odszkodowania, w tym utraconych korzyści. Minister Budownictwa utrzymał decyzję w mocy, wyjaśniając procedury i podstawy prawne wywłaszczenia i ustalania odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2008 r. sprawy ze skargi "C." Sp. z o.o. we W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania oddala skargę. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. [...], po rozpoznaniu odwołania C. Sp. z o. o. z siedzibą we W. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] o wywłaszczeniu części nieruchomości stanowiącej własność "C." Sp. z o.o., położonej w gm. K., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, na cele budowy pasa drogowego autostrady płatnej [...], o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz C. Sp. z o.o. oraz o dokonaniu wypłaty odszkodowania przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad oraz określeniu terminu wydania części ww. nieruchomości w ciągu 31 dni od dnia doręczenia decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że decyzją Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], ustalono lokalizację autostrady płatnej [...] dla odcinka Obwodnicy W. w województwie dolnośląskim, m.in. w Gminie K., obręb [...] oraz objęto tą decyzją przedmiotową nieruchomość. Na podstawie ww. decyzji Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wójta Gminy K. o zatwierdzenie podziału nieruchomości objętych decyzją o lokalizacji autostrady położonych w gm. K., obręb [...] oznaczonych jako działki nr [...], [...] i [...]. Decyzjami Wójta Gminy K. z dnia [...], [...] i [...] kwietnia 2006 r. wydzielone zostały odpowiednio: z działki nr [...] o pow. [...] ha działka nr [...] o pow. [...] ha, z działki nr [...] o pow. [...] ha - działka nr [...] o pow. [...] ha oraz z działki nr [...] o pow. [...] - działka nr [...] o pow. [...] ha - z przeznaczeniem pod przedmiotową obwodnicę. Działki o nr nr [...] są objęte księgą wieczystą KW nr [...] w Sądzie Rejonowym dla W. i stanowią własność C. Sp. z o.o. z siedzibą we W. Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy pasa drogowego autostrady płatnej [...] prawa własności części nieruchomości stanowiących własność C. Sp. z o.o. z siedzibą we W., położonych w Gminie K., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...]1, o pow. [...] ha, nr [...], o pow. [...] ha oraz nr [...], o pow. [...] ha, ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł dla "C." Sp. z o.o., orzekł o dokonaniu wypłaty odszkodowania przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja podlegać będzie wykonaniu oraz określił termin wydania części ww. nieruchomości w ciągu 31 dni od dnia doręczenia decyzji. Od ww. decyzji odwołanie wniosła "C." Sp. z o.o. z siedzibą we W. podnosząc zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez nieprzeprowadzenie rokowań. Zarzucono także naruszenie art. 119 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieprecyzyjne i wprowadzające w błąd oznaczenie wywłaszczanej nieruchomości. Strona stwierdziła, iż na podstawie jedynie opisu nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy wywłaszczane nieruchomości to części nieruchomości o nr nr [...], czy też części nieruchomości o nr nr [...]. Odwołująca się podniosła też, iż naruszono art. 119 ust. 1 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne oznaczenie właściciela. Strona wskazała ponadto, iż nastąpiło naruszenie art. 134 ust. 1 i 2 oraz art. 151 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieprawidłowe określenie wartości rynkowej wywłaszczonej nieruchomości. Strona, nawiązując do treści art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podniosła, iż opinia rzeczoznawcy majątkowego o wysokości odszkodowania nie ma charakteru wiążącego, a jest opinią, która podlega ocenie właściwego organu administracyjnego. Organ powinien zatem ocenić, czy cena gruntu wyliczona przez biegłego odpowiada jej wartości rynkowej przy uwzględnieniu kryteriów: rodzaju nieruchomości, położenia, sposobu użytkowania, przeznaczenia, stopnia wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stanu nieruchomości oraz aktualnie kształtujących się cen w obrocie nieruchomościami. Strona oceniła, iż organ nie dokonał ustalenia wartości rynkowej nieruchomości z powodu nieuwzględnienia przeznaczenia nieruchomości (strona zamierzała przeznaczyć nieruchomość pod działalność gospodarczą), położenia (bliskie sąsiedztwo gruntów przeznaczonych pod działalność gospodarczą - Gmina K., Gmina K. W.), aktualnie kształtujących się cen w obrocie nieruchomościami (wzrost cen w ciągu 2006 r. i wycena przyjęta na podstawie cen z lipca, września i października 2006 r. przez rzeczoznawcę majątkowego, oferty zakupu przedmiotowej nieruchomości – [...] euro za 1 m2, [...] zł za 1 m2). W ocenie Spółki decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 361 kodeksu cywilnego, poprzez zignorowanie zasady pełnego odszkodowania w sytuacji, w której żaden przepis szczególny tego nie dopuszcza. Strona stanęła na stanowisku, iż odszkodowanie w niniejszym przypadku winno mieć pełny zakres i obejmować zarówno rzeczywistą szkodę z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, jak i utracone korzyści, tj. rekompensatę przyszłych korzyści w przypadku potencjalnego wzrostu wartości nieruchomości wskutek zmiany sposobu użytkowania gruntu z przeznaczenia rolnego na przeznaczenie pod działalność gospodarczą. Minister Budownictwa, w wyniku rozpoznania odwołania, wyjaśnił, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tych nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty dotyczącej zawarcia umowy. Działając na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, pismem z dnia 31 maja 2006 r. złożył C. Spółce z o.o. ofertę nabycia części nieruchomości, (doręczoną stronie w dniu 8 czerwca 2006 r.). Pismem z dnia 11 sierpnia 2006 r. Wojewoda Dolnośląski, na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wyznaczył C. Spółce z o.o. termin, do dnia 15 września, do zawarcia umowy z Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad w zakresie nabycia działek na cele budowy pasa drogowego autostrady [...]. Po bezskutecznym upływie tego terminu, wnioskiem z dnia 24 października 2006 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do części nieruchomości będącej własnością strony. Pismem z dnia 6 listopada 2006 r. Wojewoda Dolnośląski powiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Odnosząc się do zarzutu braku przeprowadzenia rokowań, Minister wskazał, iż ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych jest przepisem szczególnym w stosunku do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wprawdzie art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. odsyła w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 3 (nabywanie nieruchomości pod drogi) do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., jednakże w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. wskazano na konieczność złożenia oferty, w celu zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości, co oznacza że zawarcie umowy musi być poprzedzone dokonaniem przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad prawnie skonkretyzowanej czynności (art. 66 § 1 k.c.), zawierającej istotne elementy ewentualnej umowy. Ustawowy wymóg złożenia oferty nabycia nieruchomości wyklucza obowiązek Generalnego Dyrektora podejmowania rokowań o jej nabycie, a tym samym stosowania odpowiednio art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Stąd, w ocenie organu, postępowanie w sprawie wywłaszczenia ww. nieruchomości wszczęte zostało prawidłowo. 1) Zgodnie z art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w dniu 7 lutego 2007 r. odbyła się rozprawa administracyjna w celu ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Odnosząc się do zarzutów związanych z nieprawidłowym –zdaniem skarżącej Spółki – określeniem wartości rynkowej wywłaszczanej nieruchomości i wysokości odszkodowania, organ odwoławczy dokonał analizy przepisów art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., 134 ust. 1 i 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i wskazał, iż podstawę ustalenia odszkodowania za nieruchomości przeznaczone pod budowę dróg krajowych stanowi przede wszystkim wartość rynkowa nieruchomości. W świetle powołanych przepisów podstawą ustalenia odszkodowania jest wartość rynkowa nieruchomości, a szczegółowe zasady dotyczące wyceny nieruchomości zajętych pod drogi zawarte są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Biegły rzeczoznawca majątkowy dokonując wyceny nieruchomości kierował się przepisami § 36 ust. 1-2 rozporządzenia, oparł się o zestawienie 16 transakcji nieruchomościami podobnymi, które zostały dokonane na rynku lokalnym, w celu pozyskania tych nieruchomości pod budowę dróg publicznych. Transakcje te dokonane były w terminie od dnia 10 stycznia 2006 r. do dnia 2 listopada 2006 r. Rzeczoznawca zastosował podejście porównawcze metodą porównywania parami. Biegły dokonał wyboru trzech nieruchomości spośród nieruchomości z zestawienia, które były najbardziej podobne do nieruchomości wycenianej i posiadały najmniej cech różniących je od tej nieruchomości. Rzeczoznawca wyznaczył wartość 1 m2 nieruchomości na kwotę [...] zł i stosownie do powierzchni nieruchomości ustalił ostateczną wartość części nieruchomości na kwotę [...] zł. Po dokonaniu analizy wykonanej wyceny wartości wywłaszczonej nieruchomości Minister Budownictwa stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania, iż sporządzony przez biegłego - rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy zawiera błędy. Organ dokonał oceny przedmiotowego operatu szacunkowego i na jego podstawie oparł wartość odszkodowania. Organ zauważył, że strona nie podjęła prób udowodnienia, że wartość wywłaszczanej nieruchomości może być odmienna poprzez przedłożenie operatu szacunkowego zamówionego i sporządzonego na własny wniosek. Subiektywne przekonanie strony, iż wskazana w operacie cena za wywłaszczoną nieruchomość jest zbyt niska w zestawieniu z otrzymanymi przez stronę ofertami nie świadczy o wadliwości dokonanej wyceny. Przepisy rozporządzenia pozwalają bowiem jedynie przy dokonaniu wyceny na uwzględnienie transakcji gruntami wykupionymi pod budowę dróg publicznych. Wobec zarzutu nieprecyzyjnego i wprowadzającego w błąd oznaczenia wywłaszczanej nieruchomości poprzez użycie określenia "części nieruchomości" Minister Budownictwa podkreślił, iż działka gruntu może stanowić część lub całość nieruchomości gruntowej. Art. 4 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi bowiem, iż przez działkę gruntu należy rozumieć niepodzieloną, ciągłą część powierzchni ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej. Przedmiotem wywłaszczenia są trzy działki gruntu, czyli część nieruchomości strony, co znalazło odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu decyzji i jest prawidłowe. Odnosząc się do zarzutu błędnego oznaczenia właściciela poprzez użycie zwrotu "współwłaściciele nieruchomości" w rozstrzygnięciu decyzji Wojewody Dolnośląskiego, Minister Budownictwa zauważył, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] dokonano sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej poprzez zastąpienie kwestionowanego zwrotu zwrotem: "dotychczasowego właściciela". W zakresie zarzutu braku pełnego odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości, organ wyjaśnił, że cytowany artykuł nie wskazuje, iż odszkodowanie należne jest również za utracone korzyści. Sposób ustalenia wysokości odszkodowania określony w art. 134 i 135 (wartość rynkowa nieruchomości, wartość odtworzeniowa nieruchomości) cytowanej ustawy uzasadnia twierdzenie, iż w odszkodowaniu za wywłaszczenie nieruchomości zawiera się jedynie element utraty wartości gruntu i jego części składowych, czyli damnum emergens. Ustawodawca w zakresie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, pomimo charakteru cywilnoprawnego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, nie posługuje się pojęciem szkody, ale odsyła do wartości prawa mierzonej w sposób określony przepisami ustawy. Ogólną zasadą odpowiedzialności odszkodowawczej za wywłaszczoną nieruchomość jest obowiązek naprawienia szkody w granicach strat poniesionych przez wywłaszczonego czyli rzeczywistego uszczerbku majątkowego. Z treści cytowanych przepisów organ wywiódł, że przyszła, prawdopodobna zmiana przeznaczenia nieruchomości z rolnej na działalność gospodarczą i zmiana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie stanowi o podstawie do ustalenia na rzecz strony odszkodowania za utracone korzyści. Obowiązek odszkodowania nie dotyczy korzyści, które wywłaszczony mógłby osiągnąć, gdyby nie nastąpiło wywłaszczenie. Mając powyższe na uwadze, Minister Budownictwa, uznając zasadność decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] marca 2007 r., decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymał ją w mocy. Skargę na powyższą decyzję Ministra Budownictwa wniosła C. Sp. z o.o. z siedzibą we W., reprezentowana przez radcę prawnego M.S., zarzucają jej: – naruszenie przepisu art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych w brzmieniu obowiązującym w niniejszym postępowaniu (tj. przed nowelizacją z 16 grudnia 2006 r.) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której stanowi on samodzielną podstawę do określenia wysokości odszkodowania za wywłaszczany grunt; – naruszenie przepisu art. 134 ust. 1 i 2 oraz art. 151 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. poprzez nieprawidłowe określenie wartości rynkowej wywłaszczanej nieruchomości; – naruszenie przepisu art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 361 kodeksu cywilnego, poprzez zignorowanie zasady pełnego odszkodowania w sytuacji, w której żaden przepis szczególny tego nie dopuszcza; – naruszenie przepisu art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zignorowanie podstawowej zasady słuszności odszkodowania. Zarzucając powyższe skarżąca Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra z dnia [...] listopada 2007 r. oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według spisu kosztów, załączonego do skargi. Strona skarżąca, kwestionując wysokość przyznanego odszkodowania za wywłaszczone części nieruchomości, wskazała, że postępowanie toczy się według przepisów ustawy, która jest aktem szczególnym i jako taki w myśl zasady lex speciali derogat legi generali ma pierwszeństwo przed podstawowym aktem prawnym w zakresie wywłaszczeń - tj. ustawą o gospodarce nieruchomościami. Postępowanie w przedmiocie wywłaszczenia oraz ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczone grunty zostało wszczęte w dniu 10 listopada 2006 r., a zatem toczy się według przepisów obowiązujących w tym dniu - zmienionych z dniem 16 grudnia 2006 r. Wobec tego zastosowanie znajdzie tu przepis art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., co oznacza, że odszkodowanie w niniejszej sprawie powinno być ustalone w oparciu o przytoczony powyżej przepis. Przepis ten nie odsyła do operatów szacunkowych i sposobów ich wykonywania, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Wobec tego zastosowanie reguł ustalonych przez ustawę o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego nie znajduje uzasadnienia. Skoro zatem regulacja art. 18 ustawy jest wystarczająca dla określenia wysokości odszkodowania, to odesłanie zawarte w art. 23 ustawy nie będzie miało zastosowania w tym zakresie. Zdanie skarżącej, jest to tym bardziej uzasadnione, że dopiero nowelizacja ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., zmieniając terść tej ustawy z dniem 16 grudnia, wprowadziła zdanie drugie w art. 18, z tersci którego wynika odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami przy ustaleniu wartości nieruchomości. Skarżąca zakwestionowała również definicje wartości rynkowej nieruchomości przyjęta przez organy orzekające w sprawie. Podniosła, że zastosowanie znajduje definicja zawarta w art. 151 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wartość rynkowa powinna odpowiadać wartości gruntów eksponowanych na sprzedaż z woli samego właściciela na tzw. "wolnym" rynku, na którym jest możliwość negocjowania warunków sprzedaży, zaś żadna ze stron transakcji nie dysponuje uprawnieniem umożliwiającym jej użycie przymusu w celu pozbawienia własności. Nie można zatem – zdanie skarżącej - uznać za prawidłowe i zgodne z powołanymi przepisami założenia przyjęte w operacie, zgodnie z którymi rzeczoznawca zamiast "wolnego" rynku przyjął "rynek nieruchomości gruntowych niezabudowanych przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy pasa drogowego obwodnicy W. Przyjmując "wartość rynkową nieruchomości" zdefiniowaną w art. 151 tej ustawy, nie można przy jej obliczaniu uwzględniać cen transakcyjnych, w których stroną jest Skarb Państwa korzystający z uprawnienia do przymusowego wywłaszczenia. Tymczasem, wartość odszkodowania nie może być równa cenie, jaką może zapłacić Skarb Państwa za wywłaszczany grunt. Zdaniem strony skarżącej w niniejszym stanie faktycznym decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] kwietnia 2003 r. o lokalizacji autostrady należy uznać za zapowiedź wywłaszczenia, a decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2006 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości jako akt, dzięki któremu możliwa była identyfikacja działki mającej być przedmiotem wywłaszczenia. W takim stanie faktycznym przepis art. 18 ust. 1 ustawy interpretowany w zgodzie z normą konstytucyjną wynikającą z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP prowadzi do wniosku, iż wartość odszkodowania należy liczyć w prosty sposób: jako różnicę wartości nieruchomości przed decyzją o wywłaszczeniu a wartością nieruchomości, która zostanie właścicielowi po wywłaszczeniu. Zdaniem skarżącej Spółki, przy obliczaniu wartości odszkodowania w zakresie lucrum cessans należy kierować się położeniem, przeznaczeniem oraz aktualnie kształtującymi się cenami. W szczególności takie założenie jest uzasadnione w niniejszej sprawie, a to z uwagi na porozumienie Skarżącej z Gminą K. z dnia 11 maja 2006 r. oraz podejmowane przez Radę Gminy w wykonaniu tego porozumienia uchwały: 1) nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] maja 2006 w sprawie przystąpienie do sporządzenia zmiany "Zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy K." dla terenu położonego w zachodnio-środkowej części obrębu [...], 2) nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie uchwalenia "Zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy K.", 3) nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru środkowo-zachodniej części obrębu [...]. Strona skarżąca załączyła do akt ofertę kupna tych działek, która 2 lata temu wynosiła [...] Euro za 1 m2 i podniosła, że cena przyjęta przez rzeczoznawcę na poziomie [...] zł. za m2 nie odpowiada wartości utraconych korzyści, a co więcej - nie rekompensuje nawet rzeczywistej szkody, jaką poniósł wywłaszczany. Skarżąca Spółka stwierdziła, że nie kwestionuje samego operatu (gdyż rzeczoznawca sporządził go według przepisów rozporządzenia), lecz zarzuca organowi, iż wbrew obowiązującym go przepisom nieprawidłowo wykorzystał ten operat jako jedyną i bezpośrednią podstawę wyliczającą odszkodowanie. Zdanie Spółki wartość odszkodowania w niniejszym postępowaniu natomiast należało liczyć według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości (art. 18 ust. 1 ustawy), zaś wartość rynkową należy ustalić mając na uwadze definicję zawartą w art. 151 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec powyższego, na podstawie art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 361 k.c., odszkodowanie za wywłaszczony grunt powinno obejmować zarówno rzeczywistą stratę Skarżącej (tj. różnicę między wartością całej nieruchomości przed wywłaszczeniem i po uszczupleniu jej powierzchni), jak i utracone korzyści, które Skarżąca mogłaby osiągnąć będąc właścicielem większej nieruchomości, biorąc pod uwagę jej położenie, przeznaczenie oraz aktualne ceny w obrocie nieruchomościami. Ponadto, wyliczając wartość odszkodowania organ powinien brać pod uwagę ceny transakcyjne na wolnym rynku nieruchomości, a nie przyjmować jako wyjściowe wartości płacone przez wywłaszczającego na "rynku" nieruchomości wywłaszczanych, na którym nie działają, bo działać nie mogą, założenia przede wszystkim dotyczące niezależności stron transakcji i braku działania w sytuacji przymusowej. Skarżąca wyraziła wątpliwości odnośnie do zgodności z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, mając na uwadze wytyczne do wydania rozporządzenia zawarte w upoważnieniu ustawowym w zestawieniu z treścią tego rozporządzenia. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 159 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który zawiera bardzo ogólnikowe wytyczne. Zgodnie zatem z przyjętym w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego poglądem, iż wytyczne nie muszą zawierać się wprost i tylko w przepisie upoważniającym, analizę przepisów rozporządzenia należy oprzeć o inne przepisy ustawy, sprawdzając, czy wynikające z jej przepisów zasady oraz wytyczne znajdują odzwierciedlenie w rozporządzeniu. Rada Ministrów zatem, wydając rozporządzenie, powinna mieć na względzie przede wszystkim ustawową definicję nieruchomości (art. 4 pkt 1 ustawy i art. 46 § 1 k.c. w związku z art. 2 in principia ustawy) oraz definicję wartości rynkowej (art. 151 ust. 1 ustawy). Ponadto, nie bez znaczenia przy wydawaniu rozporządzenia powinny były być przepisy obowiązującej już wówczas ustawy, a w szczególności jej art. 18, jak również inne ustawy regulujące zasady przechodzenia własności gruntów na rzecz podmiotów publicznych. W ocenie skarżącej analiza § 36 rozporządzenia prowadzi do wniosku, iż Rada Ministrów sformułowanych powyżej wytycznych nie uwzględniła przy formułowaniu jego treści. Przede wszystkim bowiem przepis § 36 odmiennie niż przepisy ustaw (a więc aktów wyższego rzędu) definiuje pojęcie "wartość rynkowa", przyjmując, iż istnieje odrębny rynek nieruchomości przeznaczonych bądź już zajętych pod drogi publiczne, a ceny na tym rynku są "cenami rynkowymi". Tymczasem takie założenie przede wszystkim pozostaje w sprzeczności z definicją zawartą w art. 151 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Reasumując, w ocenie Spółki, przepis § 36 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 oraz art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Do akt sprawy wpłynęło tez pismo skarżącej Spółki z dnia 4 marca 2008 r. uzupełniające skargę, do którego załączono wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich do Ministra Infrastruktury z dnia 31 stycznia 2008 r. dotyczące określania wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. W trakcie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie Sąd oddalił wniosek dowodowy pełnomocnika skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Pełnomocnik skarżącej Spółki sprecyzował skargę w ten sposób, że jej przedmiotem jest wyłącznie ta część decyzji, która odnosi się do wysokości odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Odnosząc się na wstępie do wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego (rzeczoznawcy majątkowego), który miałby określić wartość rzeczywiście poniesionej szkody przez skarżącą, wskazać należy, że nie jest on zasadny. Pełnomocnik skarżącej nie wskazał bowiem podstawy prawnej swojego wniosku, a w świetle dyspozycji art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o powołanie przez Sąd biegłego należało uznać za pozbawiony podstawy prawnej. Wskazać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). W sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, zgodnie z jej art. 23, stosuje się przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r., jako lex specialis, nie wyłącza jednak stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w ogóle, ale tylko w zakresie, w jakim przewiduje uregulowania odmienne. Należy zauważyć, iż ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. w sposób kompletny reguluje warunki nabycia nieruchomości od chwili ustalenia lokalizacji drogi, którą zatwierdza się również projekt podziału nieruchomości (art. 12 ust. 1), aż do przeniesienia w drodze umowy własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa (art. 13 ust. 1). Z przepisu art. 18 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. (ustawa z 10 kwietnia 2003 r. – w brzmieniu obowiązującym przed 6 grudnia 2006 r.) wynika, że wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości (ust. 1). Wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami (ust. 2). Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości (ust. 3). W świetle art. 23 ustawy z 10 kwietnia 2003 r., w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 3 dotyczącym nabywania nieruchomości pod drogi, stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 128 ust. 1, wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Z przepisu art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika zaś, że podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości (ust. 1). Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami (ust. 2). Wartość rynkową nieruchomości określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości (ust. 3). Jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość rynkową nieruchomości określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia (ust. 4). Zgodnie z art. 151 ust. 1, wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych przy przyjęciu następujących założeń: 1) strony umowy były od siebie niezależne, nie działały w sytuacji przymusowej oraz miały stanowczy zamiar zawarcia umowy; 2) upłynął czas niezbędny do wyeksponowania nieruchomości na rynku i do wynegocjowania warunków umowy. Z dyspozycji art. 154 wynika zaś, że wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych (ust. 1). W przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2). W przypadku braku studium lub decyzji, o których mowa w ust. 2, uwzględnia się faktyczny sposób użytkowania nieruchomości (ust. 3). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, wskazać należy, że wartość nieruchomości powinna zostać ustalona według jej stanu na dzień [...] kwietnia 2003 r. i według jej wartości rynkowej na dzień [...] marca 2007 r. Bezsporne w sprawie jest to, że wywłaszczona nieruchomość była nieruchomością rolną niezabudowaną zarówno na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi, jak i na dzień wydania decyzji o jej wywłaszczeniu. Zdaniem Sądu, z art. 18 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. wynika wprost, że określając wartość wywłaszczonych nieruchomości konieczne jest korzystanie z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, sporządzonego z uwzględnieniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w konsekwencji z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Jest to dowód w sprawie podlegający ocenie, a jego wartość dowodowa może być w razie potrzeby weryfikowana. Wykładnia językowa przepisów art. 18 ustawy z 10 kwietnia 2003 r., uzupełniona wykładnią systemową i celowościową, prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w przepisie ust. 2, odsyłającym do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie mogą działać w sposób dowolny. Obowiązani są działać w określonych ramach prawnych. Nie mogą zatem działać bez uwzględnienia dyspozycji przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i przepisów wykonawczych (przepisów rozporządzenia). W świetle art. 18 ust. 2, art. 23 i art. 130 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. w ocenie Sądu, nie można przyznać racji skarżącej Spółce, że wysokość odszkodowania powinna być określana bez uwzględnienia przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. Nie ma przy tym znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy argumentacja autora skargi, który wywodzi, że skoro w art. 18 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. w brzmieniu obowiązującym przed 16 grudnia 2006 r. brak było zdania drugiego odsyłającego do stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami przy ustalania wartości odszkodowania, to oznacza, że bezpodstawne było rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Zauważyć bowiem należy, że przed dniem 16 grudnia 2006 r. obowiązywał powołany wyżej przepis art. 18 ust. 2. Zmiana ust. 1 art. 18 ustawy z 10 kwietnia 2003 r., która weszła w życie z dniem 16 grudnia 2006 r., polegająca na dodaniu zdania drugiego, związana była bowiem z uchyleniem ust. 2. Brak jest w konsekwencji podstaw do wniosku, że przy ustalaniu wartości wywłaszczanej nieruchomości oraz wysokości odszkodowania, nie należało uwzględniać jako dowodu opinii rzeczoznawcy majątkowego, sporządzonej z uwzględnieniem przepisów o gospodarce nieruchomościami. Organy prawidłowo przyjęły zatem, że w świetle powołanych wyżej przepisów, podstawę do określenia wysokości odszkodowania stanowił dowód w postaci operatu szacunkowego wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości gruntowej, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego z uwzględnieniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Dowód w postaci operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego podlega przy tym ocenie organu rozstrzygającego sprawę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (zob. wyrok NSA z dnia 4 października 2006 r., I OSK 417/06, Lex nr 281387). Z § 36 rozporządzenia wynika, że przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne (ust. 1). Skoro możliwe było podejście porównawcze, to zastosowania nie mógł mieć ust. 2. Przepisy ust. 1 i ust. 2 pkt 1 stosuje się odpowiednio do ustalenia odszkodowania za działki gruntu, o których mowa w art. 98 ust. 1 i art. 105 ust. 4 ustawy, z tym że stan nieruchomości, z których wydzielono te działki, przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości albo na dzień wejścia w życie uchwały rady gminy o przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości, a ceny przyjmuje się na dzień wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania (ust. 3). Przepisy ust. 1 i ust. 2 pkt 1 stosuje się odpowiednio do określenia wartości nieruchomości lub ich części nabywanych na cele budowy autostrad lub dróg krajowych, z tym że stan tych nieruchomości przyjmuje się na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady lub drogi krajowej, a ceny - na dzień zawarcia umowy, jeżeli nabycie następuje w drodze umowy, albo na dzień wydania decyzji o odszkodowaniu, jeżeli nabycie następuje w drodze wywłaszczenia (ust. 4). Zdaniem Sądu, brak jest wystarczających podstaw do stwierdzenia, że wartość rynkowa wywłaszczonej nieruchomości została oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego w sposób nieprawidłowy. Uwzględnił on bowiem stan nieruchomości, jej położenie, dane z ewidencji gruntów, a przede wszystkim przedstawił zestawienie cen transakcyjnych sprzedaży nieruchomości niezabudowanych, porównywalnych do nieruchomości wywłaszczonej. Uwzględnił transakcje zawarte w okresie 11 miesięcy w 2006 r., czyli zgodnie z art. 153 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uzasadnił wybór podejścia porównawczego i metod szacowania nieruchomości, wskazując między innymi na przepisy § 36 rozporządzenia (zob. wyrok WSA w Warszawie z 8 listopada 2005 r., I SA/Wa 1759/05, Lex nr 199025). Ustalona przez biegłego wartość metra kwadratowego przedmiotowego gruntu wynika z analizy cen 16 transakcji nieruchomościami podobnymi, z których biegły wybrał trzy transakcje nieruchomościami, wskazując na podstawy dokonanego wyboru nieruchomości najbardziej podobnych do wywłaszczonej. Skarżąca nie przedstawiła także żadnego dowodu, który mógłby stanowić podstawę do stwierdzenia, że operat szacunkowy został sporządzony w sposób nieprawidłowy, niekorzystny dla skarżącej. Z tych względów za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy należy uznać zarzuty skarżącej dotyczące zaniżenia wartości szacowanej nieruchomości poprzez przyjęcie, że posiada ona niekorzystny kształt, gdyż okoliczność ta nie miała żadnego wpływu na ustalenie wartości metra kwadratowego gruntu rolnego. Przedstawione przez Spółkę oferty zakupu nieruchomości będącej jej własnością opiewające na kwotę [...] euro z 1 m2 (ok. [...] zł) nie mogą zostać uznane za dowód stanowiący podstawę do podważenia oszacowanej przez biegłego wartości przedmiotowej nieruchomości, gdyż po pierwsze nie są to ceny transakcyjne, po drugie nie dotyczą gruntów rolnych, lecz uwzględniają możliwości będące konsekwencją planowanej zmiany dotychczasowego przeznaczenia gruntów będących własnością skarżącej, a po trzecie nie są to ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne (§ 36 ust. 1 rozporządzenia). Dodać należy, że porozumienie z Gminą K. i wymienione w skardze uchwały Rady Gminy K. dotyczą projektowanych zmian w planie zagospodarowania przestrzennego i nie mogły mieć wpływu na ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (grunty rolne). Ustalając wysokość odszkodowania należało bowiem uwzględnić stan i charakter wywłaszczonej nieruchomości na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. Zmiana planów zagospodarowania przestrzennego i związany z tym znaczny wzrost wartości gruntów są bowiem konsekwencją ustalenia lokalizacji autostrady. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że w związku z wywłaszczeniem nieruchomości o powierzchni [...] m2 poniosła jakąkolwiek stratę, której nie rekompensuje przyznane odszkodowanie. Powołany w skardze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2003 r. (I SA 1774/01, Lex nr 159247) wydany został na tle innego stanu faktycznego od tego, który został ustalony w niniejszej sprawie. Nie dotyczy odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na potrzeby inwestycji w zakresie dróg krajowych, lecz ewentualnej utraty wartości nieruchomości gruntowej w związku z przeprowadzeniem przez nią linii energetycznej i konieczności przyznania odszkodowania w sytuacji, gdy niemożliwa, nadmiernie utrudniona lub nieopłacalna będzie niezwłoczna restytucja stanu poprzedniego na przedmiotowej nieruchomości. Pogląd przedstawiony w tym wyroku co do teorii różnicy w świetle przepisów prawa cywilnego nie może być zatem podstawą do wniosku, że przepisy prawa cywilnego stanowią podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie. Dotyczy bowiem ewentualnego odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości w sytuacji przewidzianej w art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnośnie do braku zgodności z Konstytucją RP przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, tj. aktu wykonawczego wydanego na podstawie delegacji ustawowej przewidzianej w art. 159 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazać należy, że sądy administracyjne nie są uprawnione do badania zgodności ustaw z Konstytucją, ponieważ jest to prerogatywa zastrzeżona do właściwości Trybunału Konstytucyjnego. W rezultacie sąd administracyjny nie może odmówić zastosowania przepisu ustawy, choćby uznał go za niekonstytucyjny. Chociaż w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP wyrażono zasadę bezpośredniego jej stosowania, to jednak dopóki niekonstytucyjny przepis nie zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego skutkiem orzeczenia TK, podlega stosowaniu (wyrok NSA z dnia 12 lipca 2006 r. II OSK 548/06, Lex 275509). Reasumując, skoro skarżąca nie kwestionowała prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego w kontekście przepisów o gospodarce nieruchomościami, a dokonana przez organ ocena opinii biegłego prowadzi do wniosku, że jest ona wiarygodna, to w takiej sytuacji organ był uprawniony do ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość z uwzględnieniem tego dowodu (zob. wyrok NSA z 4 października 2006 r., I OSK 417/06, Lex nr 281387). Tym bardziej, że skarżąca nie przedstawiła dowodu pozwalającego na skuteczne podważenie szacunku dokonanego przez biegłego. Spółka nie przedstawiła nadto takich okoliczności, których ocena mogłaby uzasadniać wniosek, iż poniosła rzeczywistą szkodę (damnum emergens), której nie zrekompensuje przyznane odszkodowanie. Nie wykazała, że wartość jej majątku uległa zmniejszeniu w związku z inwestycją związaną z budową autostrady i związanym z tym wywłaszczeniem, a jej argumentacja prowadzi do wniosku przeciwnego. Tym bardziej, że bezsporne jest, iż wzrost wartości nieruchomości w okolicach położenia przedmiotowej nieruchomości był związany z rozpoczęciem inwestycji drogowej polegającej na budowie obwodnicy W. jako części autostrady. Skarżąca nie wykazała nadto, że wywłaszczenie spowodowało jakiekolwiek niekorzystne dla niej zmiany dotyczące przeznaczenia nieruchomości, której pozostaje właścicielem. A zatem analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącego zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło