I FSK 1564/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-11-27
Skład orzekający: Adam Bącal, Jan Zając, Tomasz Kolanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego, uchylając decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2002 r., w szczególności w kontekście fikcyjnych faktur za zakup oleju napędowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając zasadność zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa procesowego. Sąd I instancji pominął istotne dowody, takie jak materiały z postępowania karnego i oświadczenie podatnika, co miało wpływ na ocenę stanu faktycznego. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2002 r. Organ podatkowy zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę "M." M. Z., uznając je za fikcyjne. Podatnik twierdził, że faktycznie kupował paliwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych, uznając, że firma "M." prowadziła działalność gospodarczą i mogła sprzedawać paliwo. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędy proceduralne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Zasądził od L. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 2400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal, Sędzia NSA Jan Zając, Sędzia WSA del. Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Po 21/08 w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 21 listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2002 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, 2) zasądza od L. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 2400 zł (słownie: dwa tysiące czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 21/08, którym Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 21 listopada 2007 r., oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 27 sierpnia 2007 r. w sprawie ze skargi L. W. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2002 r.
W pierwszej kolejności Sąd przedstawił stan sprawy wskazując, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. decyzją z dnia 27.08.2007 r. określił L. W. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 268 zł za miesiąc wrzesień 2002r., zobowiązanie podatkowe w wysokości 4.716 zł za miesiąc październik 2002r., nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 731 zł za miesiąc listopad 2002r. oraz zobowiązanie podatkowe w wysokości 12.673 za miesiąc grudzień 2002r.
Organ I instancji wskazał, że podatnik w wymienionych wyżej miesiącach 2002r. pomniejszył podatek należny o podatek naliczony zawarty w fakturach wystawionych przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "M." M. Z. z/s w L.. Firma M. Z. wystawiła na rzecz P.T.H.P. W. L. W. 15 faktur dokumentujących fikcyjny zakup oleju napędowego o łącznej wartości netto 139.048,00 zł, w tym kwota podatku od towarów i usług wyniosła 30.598,00 zł.
Organ podatkowy ustalił na podstawie: protokołu kontroli podatkowej, prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w L. II Wydział Karny z dnia 27.02.2007 r., jak również dowodów zgromadzonych przez Prokuraturę Okręgową w K., a w szczególności zeznań M. Z. i osób z nim współdziałających, że faktury wystawiane przez M. Z. w okresie od 25.06.2002r. do 14.12.2002r. nie odzwierciedlały faktycznej sprzedaży paliwa. M. Z. wystawiał bowiem "puste" faktury za pośrednictwem N. A., który wyszukiwał podmioty gospodarcze zainteresowane uzyskaniem faktur zakupowych i składał zamówienie na ich wystawienie M. Z. M. Z. nie posiadał zaplecza technicznego do obrotu paliwami i nie był on rzeczywistym sprzedawcą oleju napędowego, chociaż jego dane figurowały na wystawianych fakturach.
Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., brak wiarygodności zawartych transakcji związanych z zakupem oleju napędowego potwierdziło również oświadczenie złożone w trakcie kontroli przez L. W. z którego wynika, że: nie posiadał on pisemnej umowy z firmą "M." na dostawy oleju napędowego, nie znał przedstawiciela handlowego firmy "M.", nie znał kierowców dostarczających paliwo, nigdy nie był w firmie "M.", paliwo zamawiał telefonicznie, ale nie pamiętał numeru telefonu, każdą dostawę odbierał osobiście, nie posiadał świadectw jakości paliwa, listów przewozowych, dowodów magazynowych, a zapłata za paliwo była dokonywana gotówką u kierowcy.
Niemniej, w związku z tym, że brak było dowodów jednoznacznie potwierdzających moment, od którego M. Z. zaczął wystawiać "puste faktury" - a istniały dowody, które przemawiały na korzyść podatnika tj. pozwalały stwierdzić, że w okresie sprzed września 2002r. mogła odbywać się rzeczywista sprzedaż paliwa przez M. Z. na rzecz L. W. - organ I instancji postanowił umorzyć postępowanie w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2002r. Organ podatkowy przyjął, że "fikcyjny charakter mają faktury wystawione przez firmę M. Z. od miesiąca września 2002r. do końca 2002r. w wysokości netto 78.344 zł, w tym podatek VAT 17.236 zł.
W ocenie Naczelnika urzędu Skarbowego w R., L. W. nie miał prawa do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fikcyjnych fakturach wystawionych w miesiącach: wrześniu, październiku, listopadzie i grudniu 2002r. Strona nie otrzymała faktycznie towaru tj. oleju napędowego, a więc nie został spełniony warunek niezbędny do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 3 pkt 1 i ust. 3a obowiązującej w 2002r. ustawy z dnia 08.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 z 1993r. - ze zm.) obniżenie podatku należnego o podatek naliczony nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru.
Organ podatkowy wskazując na art. 25 ust. 1 pkt 3 w/wym. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a także § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.03.2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.) podkreślił, że "podatek naliczony z tzw. "pustych faktur" nie może stanowić podstaw do obniżenia podatku należnego, gdyż kwota netto z takich faktur nie może być uznana jako koszt uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych", również w sytuacji gdy wystawione faktury stwierdzają czynności, które nie zostały wykonane, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Na powyższą decyzję strona wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w P., podnosząc naruszenie "art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Op. wskutek braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolnej oceny materiału dowodowego, art. 180 w zw. z art. 187 § 1 Op. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, art. 210 Op. wskutek pominięcia i braku wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, art. 199 Op. poprzez nie przesłuchanie w sprawie L. W., art. 188 Op. poprzez brak przesłuchania świadka – W. A., który wg uzyskanych informacji w miesiącu sierpniu przebywał w kraju, art. 19 ust. 3 pkt. 1 i ust. 3a ustawy o podatku od towarów i usług z 1993 r. oraz § 48 ust. 4 pkt 5a rozporządzenia Ministra Finansów z 22.03.2002 roku.
Z tych względów strona wniosła o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. i umorzenie postępowania, lub wydanie decyzji uwzględniającej podniesione okoliczności.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia 21 listopada 2007 r. po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, że ustalenia dokonane w postępowaniu kontrolnym wszczętym w związku z otrzymanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 27.02.2007 r. w sprawie m.in. oskarżonego i skazanego N. A. potwierdziły, iż L. W. posiada faktury zakupu od firmy "M." M. Z., które nie odzwierciedlały prawdziwego przebiegu zdarzeń gospodarczych.." W ocenie organu II instancji "okoliczność, iż L. W. nie został poinformowany o miejscu i terminie przesłuchania podejrzanych w postępowaniu karnym, nie narusza przepisów proceduralnych obowiązujących w postępowaniu podatkowym."
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że stronie zapewniono czynny udział w prowadzonym postępowaniu. Strona nie skorzystała z uprawnień wynikających z art. 200 Op., dlatego organy podatkowe uznały, iż wszystkie okoliczności faktyczne zostały udowodnione, a "oświadczenie podatnika w obliczu jednoznacznych dowodów wskazujących na to, że faktury wystawione przez M. Z. nie potwierdzały faktycznej sprzedaży paliwa , jak również brak innych dowodów, które świadczyłyby, iż transakcje zostały dokonane, potwierdziło trafność oceny stanu faktycznego dokonanego przez organ I instancji w wydanej decyzji."
Organ I instancji uznając, iż okoliczności mające znaczenie dla sprawy zostały wystarczająco potwierdzone nie przesłuchał strony. Z kolei mając na uwadze ekonomikę postępowania nie przesłuchano również świadka W. A.. Według organu odwoławczego również zeznania E. S. "nie pozwoliły wyjaśnić z korzyścią dla strony stanu faktycznego."
Powyższą decyzję L. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu konsekwentnie podnosząc w skardze te same argumenty, które wcześniej zawarł w odwołaniu. Nadto skarżący podkreślił, iż "pominięto fakt skazania przez Sąd osób prowadzących działalność gospodarczą pod szyldem "M." i przypisania im do zapłaty podatków należnych za 2002r. a tym samym uznanie, że transakcje sprzedaży paliwa w 2002r. miały miejsce."
W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że prawidłowość rozstrzygnięcia niniejszej sprawy uwarunkowana była prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy we wskazany wyżej zakresie, zgodnie z postanowieniami art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sądu, zarówno z wyjaśnień podatnika, którego jednak nie przesłuchano jako strony w myśl postanowień art. 199 Ordynacji podatkowej, co byłoby wskazane, bowiem nie wszystkie okoliczności sprawy zostały przez organ podatkowy wyjaśnione i zinterpretowane w sposób niebudzący wątpliwości, jak i zeznań przesłuchanego w sprawie świadka E. S. wynika, ze firma skarżącego faktycznie kupowała paliwo w firmie "M.".
M. Z. prowadził działalność gospodarczą od 10 października 1997r., co wynika z wyciągu z rejestru działalności gospodarczej przedstawionej przez Urząd Miasta L. w dniu 01 października 2004r. Jako przedmiot działalności wymieniono m. in. handel hurtowy i detaliczny paliwami. W tym celu wydzierżawił on w 2001r. bazę paliw w P.. Kontrakty handlowe z w. w. L. W. rozpoczął w 2002r. i nabywał paliwo od firmy "M." właśnie ze stacji paliw w P. otrzymując faktury odpowiadające wymogom formalnym. W tej sytuacji skarżący nie miał podstaw przypuszczać, że skoro od miesiąca września 2002r. M. Z. zaczął dostarczać mu paliwo we własnym zakresie, to zaprzestał on wykonywania działalności gospodarczej, a jedynie wystawiał "puste" faktury na paliwo, które nie stanowiło jego własności.
W świetle powyższego tym bardziej, że organ podatkowy, wbrew wnioskowi podatnika, nie przesłuchał świadka W. A. ani nie przesłuchał strony, brak podstaw do zakwestionowania faktu nabywania paliwa przez L. W. na podstawie wystawionych przez "M." M. Z. faktur, który był zaewidencjonowany jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą.
Sąd podkreślił, że organ podatkowy wiedząc, iż M. Z. ewidencjonował wystawione faktury i decyzją urzędu skarbowego został opodatkowany, nie wziął tej okoliczności pod uwagę w niniejszej sprawie. Nie wyjaśniono w wydanych decyzjach, czy M. Z. był zarejestrowanym podatnikiem VAT. Gdyby tak istotnie było organy podatkowe winny rozważyć, czy w przypadku faktycznego nabycia przez skarżącego paliwa udokumentowanego fakturami wystawianymi przez podmiot formalnie uprawniony do wystawiania faktur w myśl § 48 ust. 4 pkt 1 lit. "a" w. w. rozporządzenia wykonawczego, kiedy podatnik nie miał możliwości stwierdzenia, czy M. Z. jest czynnym podatnikiem VAT i czy działał przez miesiące od września do grudnia 2002r. legalnie, zasadne jest stanowisko dotąd prezentowane w wydanych decyzjach (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2007r., sygn. akt III SA/Wa 2359/06 oraz NSA sygn. akt III SA 2597/01 z 23 maja 2003r.).
Zdaniem Sądu w toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ podatkowy winien w sposób wyczerpujący ustalić stan faktyczny sprawy i przeprowadzić również z własnej inicjatywy uzupełniające postępowanie dowodowe zgodnie z nakazem przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej i następnie rozstrzygnąć sprawę co do meritum, mając na względzie konieczność oceny stanu faktycznego sprawy na podstawie całego zebranego materiału dowodowego oraz zasadę in dubio pro tributario, w aspekcie uwarunkowań powołanego art. 19 ust. 1 VAT.
W skardze kasacyjnej, pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w P. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa procesowego tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w związku z art. 19 ust. 3a i art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT i § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.03.2002 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że pominięto zastosowanie wymienionych przepisów prawa materialnego do ustalonego przez organ i nie podważonego skutecznie stanu faktycznego sprawy, pomimo istnienia podstaw do dokonania takiej subsumcji,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 122, 187 § 1, 199 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż w sprawie miało miejsce naruszenie przez organ wymienionych przepisów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy,
- art. 141 § 1 P.p.s.a. poprzez niespełnienie wymogów zawartych w tym przepisie, a przede wszystkim nie ustosunkowanie się do wszystkich argumentów organu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez wydanie wyroku bez uwzględnienia całości sprawy, jak wymaga tego cytowany przepis, ale wybiórczo, z pominięciem istotnego w sprawie oświadczenia podatnika, jak również materiałów z procesu karnego.
Wskazując na powyższe podstawy, pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną L. W. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Na wstępie rozważań należy przypomnieć, że w tym samym stanie faktycznym sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekał w zakresie podatku dochodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 79/08 oddalił skargę W. i L. W.. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażona ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie była w tym orzeczeniu prawidłowa. WSA stwierdził, że jak wynika z treści stanowiącego dokument urzędowy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 27 lutego 2007 r. w sprawie N. A. oraz dołączonych do sprawy odpisów protokołów przesłuchania: podejrzanego M. Z., E. S., M. B., które to dokumenty zgodnie z treścią art. 181 ordynacji podatkowej mogą być dowodami w postępowaniu podatkowym, a także decyzji z dnia 31 stycznia 2005 r. w przedmiocie określenia dla Przedsiębiorstwa Wielobranżowego Import-Export "M." M. Z. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r., ustalono, że w okolicznościach szczegółowo w tych wyjaśnieniach przedstawionych faktury sprzedaży oleju napędowego i odbioru gotówki za wymieniony w nich olej napędowy wystawił fikcyjnie dla firmy skarżącego w okresie od września do grudnia 2002 r. M. Z., jako właściciel firmy "M." z L.. Firma ta w podanym okresie nie prowadziła bowiem w rzeczywistości handlu olejem napędowym, nie posiadała zaplecza technicznego, nie zatrudniała pracowników, lecz zajmowała się wystawianiem faktur i dowodów odbioru gotówki. Nadto analiza oświadczenia pisemnego skarżącego złożonego dnia 18.05.2007r. w toku postępowania podatkowego, do którego odnosiły się zarówno organy w uzasadnieniach decyzji, jak i sam skarżący w odwołaniu i skardze do sądu, potwierdza prawidłowość wnioskowania organów i wbrew wywodom skargi nie potwierdza w żaden sposób okoliczności przeciwnych. Skarżący w oświadczeniu wskazał bowiem w szczególności, iż w 2002 roku telefonicznie skontaktował się z nim przedstawiciel firmy "M.", którego nazwiska skarżący nie pamięta z ofertą dostarczenia paliwa (oleju napędowego) z dostawą na miejsce; cena paliwa była niższa niż na stacjach paliwowych; nie żądał świadectw jakości, listów przewozowych i dowodów magazynowych; każdą dostawę odbierał osobiście; zakupione paliwo przelewał do dzierżawionego zbiornika; skarżący nie kontaktował się z właścicielem firmy i go osobiście nie zna; zapłata za zakupione paliwo dokonywana była gotówką kierowcy; skarżący nie dociekał nazwisk kierowców i nr samochodów. Wbrew przeciwnym wywodom skargi w tym zakresie organ odwoławczy dysponował dostateczną liczbą przesłanek, których kumulatywna ocena uzasadnia przyjęcie nie tylko braku przezorności, ale i należytej staranności w działaniach skarżącego dotyczących współpracy z wymienionym podmiotem, ale przede wszystkim przeczy twierdzeniom skarżącego co do rzeczywistego charakteru transakcji. Należy podkreślić, iż w sprawie, zakwestionowane faktury nie dotyczyły jednostkowych, być może przypadkowych zdarzeń, lecz sytuacji powtarzających się. Takie sytuacje, wskazując na współpracę kontrahentów, wymagały sprawdzenia tożsamości przedstawicieli dostawców i identyfikacji reprezentowanych przez nich rzekomo firm, co było możliwe do przeprowadzenia chociażby we wskazanych przez nie siedzibach. Do tego dochodzi wyłącznie gotówkowa forma płatności, w dniu dostawy towaru, realizowana przez skarżącego bez ustalenia dokładnych danych personalnych odbiorców i ich upoważnienia do odbioru gotówki, chociażby dla sprawdzenia, czy wysokie kwoty rzekomych powtarzających się wypłat, ewidencjonowane w księdze podatkowej dokonywane są do rąk uprawnionych do ich odbioru przedstawicieli firm. Istotne jest także, że ceny towarów w tych warunkach oferowane, były korzystne na rynku, co nie pozostaje bez znaczenia dla zainteresowania się identyfikacją źródła pochodzenia towaru i wiarygodności dostawców.
Skarżący nie mają racji wywodząc, że przepisy art. 122 i art. 187 §1 Ordynacji podatkowej nakładają na organy podatkowe nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów w celu ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy i zarzucając organowi, iż nie ustalono źródła pochodzenia paliwa (kto był właścicielem pojazdów dowożących paliwo, na czyje zlecenie dokonano umowy transportu, komu zapłacono za paliwo) dostarczanego skarżącemu od września do grudnia 2002 r. Jak bowiem prawidłowo podkreślił organ odwoławczy dla istoty rozpoznawanej sprawy za wystarczające było stwierdzenie, że wystawca faktur sprzedaży paliwa skarżącemu - firma "M." w rzeczywistości obrotu towarem w podanym okresie nie dokonywała na rynku gospodarczym, gdyż działalności gospodarczej w tym zakresie nie prowadziła, a w tej sytuacji na podatniku spoczywał obowiązek wykazania, iż towar zakupił i zapłacił za zakupiony towar.
W cytowanym powyżej uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 79/08, Sąd dokonał zatem odmiennej oceny tego samego materiału dowodowego.
Stwierdzenie Sądu I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż M. Z. został opodatkowany, a ponadto nie wyjaśniono czy był podmiotem zarejestrowanym, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Po pierwsze, jak wynika ze skargi kasacyjnej w stosunku do M. Z. było prowadzone postępowanie i została wydana decyzja, z której nie wynika, aby opodatkowano podatkiem należnym "puste faktury" przez niego wystawione w okresie od września do grudnia 2002 r. Po drugie podstawą ustaleń w sprawie było przyjęcie, że do transakcji z M. Z. nie doszło, a nie że transakcje zawarto z podmiotem niezarejestrowanym.
Rację ma autor skargi kasacyjnej stwierdzając, że Sąd I instancji nie ustosunkował się i nie uwzględnił materiałów zebranych w postępowaniu karnym i wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt [...], a załączonych do akt podatkowych. Z akt tych wynika, że w 2002 r. M. Z. nie dysponował zapleczem technicznym umożliwiającym prowadzenie działalności z zakresu sprzedaży paliw i wystawiał "puste faktury" VAT pod konkretne zamówienie. Należy pamiętać, że zgodnie z art. 11 P.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej, że pominięcie przez Sąd I instancji dowodów w postaci oświadczenia samego podatnika, jak również materiałów uzyskanych w procesie karnym, które to dowody zgodnie z art. 181 Ordynacji podatkowej mogły stanowić dowód w sprawie, miało istotny wpływ na ocenę materiału dowodowego w sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie uzasadnione są zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. polegający na braku odniesienia się do całości stanu sprawy, w tym twierdzeń i argumentów organu. Zasadny jest także zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do ustaleń faktycznych sprawy tj. zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 § 1 i 199 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego bezzasadny jest zarzut Sądu I instancji o braku przesłuchania strony, jako o wadliwości mającej istotny wpływ na wynik sprawy (art. 199 Ordynacji podatkowej). Wobec istnienia innych dowodów zebranych w postępowaniu takich jak: oświadczenie podatnika, zeznań złożonych w postępowaniu karnym, wyroku karnego sprawie N. A., przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony nie było konieczne. Podobnie należy ocenić zarzut nieprzesłuchania W. A.. Miało ono dotyczyć potwierdzenia okoliczności tankowania paliwa pojazdów na stacji w P..
Zasadność zarzutów procesowych odnoszących się do wadliwości w ocenie stanu faktycznego sprawy powoduje, że za przedwczesne należy uznać ustosunkowanie się do zarzutu odnoszącego się do niewłaściwego zastosowania przepisów materialnoprawnych. Autor skargi kasacyjnej zakwalifikował go jako zarzut procesowy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.), jednak wprost odnosi się on do niewłaściwego zastosowania art. 19 ust. 3a i art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług z 1993r., oraz § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z 22.03.2002 r. Ocena tego zarzutu będzie możliwa po usunięciu naruszeń przepisów procesowych.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Poznaniu. O kosztach postępowania orzekł zgodnie z art. 203 pkt 2 P.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło