VIII SA/Wa 73/08
WyrokWSA w Warszawie2008-05-28
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Marek Wroczyński, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako lasy, znajdujące się pod liniami energetycznymi, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jeśli nie wykazano w sposób niebudzący wątpliwości, że zostały faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako lasy, znajdujące się pod liniami energetycznymi, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko wtedy, gdy organ podatkowy wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że zostały one faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Samo stwierdzenie, że grunty te są "związane" z działalnością gospodarczą, nie jest wystarczające. W przypadku braku takich dowodów, organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania i prawa materialnego, co skutkuje uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości dla Lasów Państwowych Nadleśnictwo S. za grunty pod liniami energetycznymi za 2007 rok. Organy podatkowe uznały, że grunty te, mimo sklasyfikowania jako leśne, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Nadleśnictwo kwestionowało to stanowisko, twierdząc, że grunty te podlegają podatkowi leśnemu i są wykorzystywane zgodnie z ustawą o lasach. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Asesor WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2008 r. sprawy ze skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwo S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości od gruntów pod liniami energetycznymi za 2007 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego kwotę 5 617 (pięć tysięcy sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1.1. Decyzją z [...] stycznia 2008 r. (nr [...]), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej jako "Ordynacja podatkowa"), po rozpoznaniu odwołania Lasów Państwowych Nadleśnictwo S. (dalej: "Nadleśnictwo"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "SKO" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z [...] listopada 2007 r. (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji"), określającą Nadleśnictwu wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie 110.552 zł.
1.2. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w niniejszej sprawie oraz powołał się na stanowisko organu I instancji, który uznał, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są grunty pod liniami energetycznymi o powierzchni 212.600 m2 pozostające w zarządzie Nadleśnictwa. Odnosząc się do stanowiska Nadleśnictwa przedstawionego w odwołaniu (pismo z 29 listopada 2007 r.), iż przedmiotowe grunty są gruntami leśnymi i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, przekazując odwołanie Wójt podniósł w piśmie z 13 grudnia 2007 r., że grunty sklasyfikowane jako grunty leśne nie są faktycznie wykorzystywane do działalności leśnej.
1.3. SKO podzieliło stanowisko organu I instancji co do tego, że grunty pod liniami energetycznymi jako związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez zakład energetyczny podlegają – zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 ust. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm; dalej jako "PodLokU") – opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podwyższonej (0,52 zł za m2).
Nie ma przy tym w ocenie SKO znaczenia dla sprawy to, że sklasyfikowane są w ewidencji gruntów jako grunty leśne. Skoro powołując się na stanowisko Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, Nadleśnictwo odmówiło skorygowania swojej deklaracji (DN-1) dotyczącej podatku od nieruchomości za 2007 r. pomimo stosownej inicjatywy ze strony Wójta, to wystąpiły podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego i określenia Nadleśnictwu zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie wyższej od deklarowanej. Nadleśnictwo stosując dla gruntów pod liniami energetycznymi stawkę podatku 0,15 zł za m2 przewidzianą dla gruntów pozostałych, zaniżyło bowiem w deklaracji za 2007 r. (DN-1) zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości.
1.4. Odnosząc się do argumentacji i zarzutów Nadleśnictwa wynikających z odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, SKO wskazało, że aczkolwiek o sposobie opodatkowania gruntu decyduje jego sklasyfikowanie w ewidencji gruntów, to z uwagi na treść art. 2 ust. 2 PodLokU przedmiotowe grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek dotyczących gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Nie ma przy tym znaczenia dla sprawy, kto działalność gospodarczą prowadzi. Organ odwoławczy dodał, że stawki podatku od nieruchomości wynikają z uchwały Rady Gminy w C. z 14 grudnia 2006 r. ([...]) w sprawie rocznych stawek podatku od nieruchomości za 2007 r. oraz zwolnień od tego podatku.
2.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziło się Nadleśnictwo, które pismem z 25 lutego 2008 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję organu odwoławczego. Występując o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, pełnomocnik skarżącej postawił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 2 ust. 2 PodLokU.
2.2. Uzasadniając skargę jej autor podniósł, że przedmiotowe grunty są gruntami leśnymi, podlegają przepisom ustawy o lasach i nigdy nie zostały wyłączone z gospodarki leśnej w trybie przepisów ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Nadleśnictwo płaci od tych gruntów podatek leśny, zgodnie z przepisami art. 1 ust. 2 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.). Wykorzystuje bowiem będące w posiadaniu grunty leśne pod liniami energetycznymi w celach związanych z działalnością prowadzoną w zgodzie z przepisami ustawy o lasach.
2.3. Autor skargi powołał się przy tym na poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 2 ust. 2 PodLokU, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają wszystkie grunty z wyjątkiem gruntów rolnych i leśnych (wyrok WSA w Rzeszowie z 14 września 2004 r., SA/Rz 2529/02, niepubl.; wyrok WSA w Bydgoszczy z 25 listopada 2004 r., I SA/Bd 366/04, niepubl.). Dodał, że posiadaczem gruntów jest Nadleśnictwo, które nie zawierało żadnej umowy z zakładem energetycznym co do sposobu korzystania z gruntów pod liniami energetycznymi. Wywiódł następnie, że skoro z posiadania przez przedsiębiorcę prawa służebności gruntowej (linii energetycznych na cudzym gruncie) nie wynika, iż posiadaczem gruntu jest tenże przedsiębiorca (właściciel linii energetycznych), to przedmiotowe grunty nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie podlegają zatem opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdyż podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym, zgodnie ze sposobem ich wykorzystania przez Nadleśnictwo. Powołał się nadto na art. 1a ust. 1 pkt 3 PodLokU i art. 3 pkt 2 ustawy o lasach oraz pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z 8 maja 2003 r. (III RN 71/02), że ustalenie, iż grunty podlegające podatkowi leśnemu są związane z prowadzeniem gospodarki leśnej, wyklucza opodatkowanie tych gruntów podatkiem od nieruchomości.
3. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Za niezasadne uznał postawione przez Nadleśnictwo zarzuty. Dodał, że skoro przesył energii elektrycznej uznać należy za działalność gospodarczą, to grunty pod liniami energetycznymi podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty związane z działalnością gospodarczą. Nadleśnictwo, jako posiadacza przedmiotowych gruntów, należy uznać za podatnika podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 pkt 4 PodLokU.
4. W trakcie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie, pełnomocnik Nadleśnictwa oświadczyła, że nie jest w stanie powiedzieć, czy przedmiotowe grunty faktycznie związane są z działalnością gospodarczą zakładu energetycznego. Od kwietnia 2007 r., po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, na wniosek Nadleśnictwa grunty pod liniami energetycznymi zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako grunty leśne. Wcześniejszego zapisu w ewidencji pełnomocnik nie pamięta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie.
5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako "u.p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
6.1. Spór w niniejszej sprawie prowadzony jest co prawda na tle przepisów prawa materialnego, ale jego istota dotyczy ustaleń faktycznych, które nie zostały poczynione w sposób prawidłowy przez organy podatkowe. Zarówno z uzasadnienia ich rozstrzygnięć, jak też z akt sprawy nie wynika bowiem, na jakiej podstawie organy uznały, że bezspornie posiadane przez Nadleśnictwo grunty (212.600 m2) pod liniami energetycznymi są związane w całości z działalnością gospodarczą nieokreślonego zakładu energetycznego. Założenie to, być może słuszne, jednak w świetle oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy uznać za bezpodstawne. Tym bardziej, że jest ono konsekwentnie kwestionowane przez Nadleśnictwo, które dodatkowo poczyniło odpowiednie starania administracyjne, zakończone dokonaniem w 2007 r. korzystnej dla niego zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Zauważyć należy, że autor skargi nie stawia zarzutów naruszenia przepisów postępowania, ale tego w istocie dotyczą zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 2 PodLokU w związku z pominięciem przez organy dyspozycji art. 3 pkt 2 ustawy o lasach oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 PodLokU.
W aktach sprawy brak jest wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe zgodnie uważają, że dane wynikające z tej ewidencji nie mają znaczenia rozstrzygnięcia dla sprawy pomimo tego, że nie wykazały, iż przedmiotowe grunty zostały faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Z takim poglądem w ocenie Sądu nie sposób się zgodzić.
6.2. Skoro organy podatkowe nie zebrały materiału dowodowego, którego ocena uzasadniałaby wniosek, że przedmiotowe grunty (lasy) pod liniami energetycznymi faktycznie zajęte zostały na prowadzenie działalności gospodarczej, to uznać należy, że naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniosek organów, że grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako lasy, opodatkowane podatkiem leśnym, podlegają także opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, pomimo braku dowodów, że przedmiotowe grunty pod liniami energetycznymi są faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, należy zdaniem Sądu uznać za chybiony, naruszający przepisy prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 3 pkt 2 i art. 2 ust. 2 PodLokU (błąd w subsumcji). Spełnione zostały zatem przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej, jak poprzedzającej ją decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) u.p.p.s.a. Dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów pod liniami energetycznymi sklasyfikowanych jako leśne, niewystarczające jest domniemanie, że grunty te zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej [podkreślenie Sądu].
7.1. Rozwijając argumentację faktyczną i prawną, która legła u podstaw orzeczenia Sądu, w pierwszej kolejności należy wskazać ramy prawne niniejszej sprawy. Z dyspozycji art. 1a ust. 1 pkt 3 PodLokU wynika, że użyte w ustawie określenia: grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, oznaczają grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Co do zasady, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają zatem grunty posiadane przez przedsiębiorcę.
Za działalność gospodarczą w rozumieniu PodLokU nie uważa się działalności rolniczej lub leśnej (art. 1a ust. 2 pkt 1). Przez użyte w ustawie określenie "lasy" rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków (art. 1a ust. 3 pkt 2). Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2).
Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna (ust. 1). Lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (ust. 2). Z art. 3 pkt 2 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U z 2005 r. Nr 45, poz. 435 ze zm.) wynika zaś, że lasem w rozumieniu tejże ustawy są między innymi tereny pod liniami energetycznymi.
7.2. Z dyspozycji art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że organ podatkowy obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ten sposób realizowana jest bowiem naczelna zasada postępowania podatkowego wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej, tj. zasada prawdy obiektywnej. Tym samym, organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi na gruncie obowiązujących przepisów wiążą się skutki prawne (zob. W. Chróścielewski, W Nykiel: Postępowanie podatkowe świetle ordynacji podatkowej, Warszawa 2000, s. 68). Powyższe obowiązki nałożone zostały nie tylko na organ rozstrzygający sprawę w pierwszej instancji, ale również na podatkowy organ odwoławczy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2000 r., I SA/Lu 28/99, "Orzecznictwo Podatkowe – Przegląd" 2001, nr 1, s. 51).
Gromadząc materiał dowodowy organ nie może pominąć dowodów przedstawionych przez stronę postępowania. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ podatkowy obowiązany jest do jego uzupełnienia. Wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego powinno prowadzić do jednoznacznych ustaleń faktycznych i prawnych. Nie zawsze jest to możliwe, ale wtedy pamiętać należy o zasadzie rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro tributario). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 stycznia 1988 r. (sygn. akt III SA 964/87, ONSA 1989, nr 1, poz. 5) stwierdził, że jakiekolwiek niejasności lub wątpliwości dotyczące stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika. Za niedopuszczalną należy zaś przyjąć praktykę rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść podatnika (in dubio pro fisco).
Jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest wyrażona w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zasada ta jest nie tylko postulatem ustawodawcy wobec tych organów, ale także przesłanką oceny ich działania, w wyniku której może dojść do uchylenia decyzji administracyjnej, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów powołanej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2002 r., sygn. akt III SA 3390/00, Mon. Pod. 2002, nr 9, poz. 33).
8.1. W świetle powołanych przepisów (art. 1a ust. 3 pkt 2 PodLokU, art. 1 ust. 2 ustawy o podatku leśnym oraz art. 3 pkt 2 ustawy o lasach), grunty pod liniami energetycznymi sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wyjątkowo. Tylko wówczas, gdy organ podatkowy wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że grunty te zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 PodLokU). Konieczne zatem jest wykazanie przez organ podatkowy, że na gruntach sklasyfikowanych jako leśne, faktycznie prowadzona jest działalność gospodarcza. Nie wystarczy stwierdzenie, że grunty te "związane są" z prowadzoną działalnością gospodarczą, na czym koncentrował swoją uwagę organ I instancji. Dla ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości niezbędne jest wykazanie, że zostały one faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 30 października 2007 r., I SA/Wr 819/07, POP 2008/1/14). Pojęcie "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" nie jest tożsame z pojęciem "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" (zob. wyrok WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2005 r., III SA/Wa 346/05, Lex nr 177321).
8.2. Podstawowe (ale nie wyłączne) znaczenie dla rozstrzygnięcia, czy dany grunt jest gruntem leśnym, należy przypisać temu, co wynika z ewidencji gruntów i budynków (art. 1a ust. 3 pkt 2 PodLokU oraz art. 1 ust. 2 o podatku leśnym). Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela tym samym poglądy wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 29 stycznia 2004 r. (III SA 1850/03, PP 2005/3/60)) oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 czerwca 2006 r. (II FSK 1506/05, Lex nr 270321).
W związku z powyższym, jeżeli organ podatkowy wykaże, że grunty pod liniami energetycznymi sklasyfikowane jako lasy w ewidencji gruntów i budynków, faktycznie zajęte są na prowadzenie (wykonywanie) działalności gospodarczej, to wówczas grunty te podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (art. 2 ust. 2 PodLokU oraz art. 1 ust. 1 ustawy o podatku leśnym). W takiej sytuacji, mając na względzie wykładnię językową powołanych przepisów, uzupełnioną wykładnią systemową i celowościową, uznać należy, że decydujące znaczenie ma to, w jakim celu i na jakie potrzeby zostały faktycznie zajęte grunty leśne pod liniami energetycznymi. Jeżeli zostały one faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, to powstanie obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) PodLokU. Podatnikiem będzie zaś podmiot wskazany w art. 3 PodLokU.
8.3. Do wyłączenia z opodatkowania podatkiem leśnym gruntów sklasyfikowanych jako leśne, zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, a w konsekwencji opodatkowania tych gruntów podatkiem od nieruchomości, nie jest konieczne wydanie decyzji w trybie art. 11 ust. 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Wystarczy wykazanie, że faktycznie na gruntach tych prowadzona jest działalność gospodarcza (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2002 r., FPK 5/02, ONSA 2003/2/53).
8.4. Nadleśnictwo może zostać uznane za podatnika podatku od nieruchomości z tytułu posiadania gruntów leśnych pod liniami energetycznymi, jeżeli organ podatkowy wykaże, zasięgając w razie potrzeby opinii biegłego (art. 197 Ordynacji podatkowej), że grunty te zostały faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Nawet wówczas, gdy grunty te zostały bezumownie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez nieokreślony zakład energetyczny (zob. wyroki WSA w Poznaniu: z 19 grudnia 2007 r., I SA/Po 1075/07 oraz z 15 lutego 2008 r., I SA/Po 1199/07, a także wyrok WSA we Wrocławiu z 15 lutego 2008 r., I SA/Wr 1564/07).
Sąd nie podziela tym samym stanowiska Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych wyrażonego w piśmie z 12 stycznia 2007 r., iż wyłącznym kryterium opodatkowania gruntów podatkiem leśnym, rolnym lub od nieruchomości, są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Istotne znaczenia ma bowiem faktycznie prowadzona na gruncie działalność, przykładowo rolna, leśna lub gospodarcza.
Ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez właściwy organ stanowi dokument urzędowy w rozumieniu. Możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentom urzędowym (art. 194 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej) w celu ustalenia stanu faktycznego powodującego powstanie określonych konsekwencji podatkowych, w zgodzie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Zasadności tego poglądu nie podważa teza wyroku WSA we Wrocławiu z 30 października 2007 r. (I SA/Wr 819/07, POP 2008/1/14), mając na względzie uzasadnienie tegoż wyroku.
8.5. Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy obowiązany będzie zatem przeprowadzić postępowanie w zgodzie z przepisami Ordynacji podatkowej, w tym przeprowadzić kompleksowe postępowanie dowodowe (oględziny). Jeżeli będą występowały wątpliwości wymagające wiadomości specjalnych, organ obowiązany będzie niezwłocznie podjąć inicjatywę zmierzającą do uzyskania dowodu z opinii biegłego, zgodnie z art. 197 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika nadto, że Nadleśnictwo deklarowało podatek od nieruchomości z tytułu opodatkowania budynków mieszkalnych. Organy nie wyjaśniły, w jakiej kwocie zobowiązanie podatkowe określone uchylonymi przez Sąd decyzjami dotyczyło podatku od gruntów pod liniami energetycznymi, a w jakiej kwocie podatku od budynków mieszkalnych. Przed wydaniem decyzji określającej Nadleśnictwu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r., organ podatkowy obowiązany będzie ustalić powierzchnię gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako leśne, a faktycznie zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Podatkowi od nieruchomości nie będą przy tym podlegały grunty zajęte na prowadzenie gospodarki leśnej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c), art. 134 § 1, art. 135, a także art. 152 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 u.p.p.s.a. w związku z § 6 pkt 6 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez radcę prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło