II OSK 1734/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-29
Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Jacek Chlebny, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, mogą być uznane za samowolę budowlaną podlegającą sankcji rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, czy też powinny być traktowane jako "inny przypadek" w rozumieniu art. 50 i 51 Prawa budowlanego, wymagający wstrzymania robót i ewentualnie nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Roboty budowlane prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie mogą być uznane za samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Powinny być one traktowane jako "inny przypadek" w rozumieniu art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wymaga faktycznego prowadzenia robót w dacie wydania postanowienia, co wymaga wyjaśnienia w postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. I. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jego skargę na postanowienie Podkarpackiego WINB w Rzeszowie. Postanowieniem tym uchylono postanowienie PINB w Brzozowie o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego. Budowa była prowadzona na podstawie pozwolenia na budowę, które zostało później wyeliminowane z obrotu prawnego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, domagając się uchylenia wyroku WSA i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 181/08 w sprawie ze skargi W. I. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku mieszkalnego oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. II SA/Rz 181/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę W. I. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...].
Z uzasadnienia wyroku sądu I instancji wynika, że postanowieniem z dnia [...] września 2007r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Brzozowie w oparciu o art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w N. gmina Dydnia, stanowiącej własność K. i A. L.. W powołanym postanowieniu organ zobowiązał jednocześnie inwestorów do zabezpieczenia budowy na czas wstrzymania robót budowlanych oraz nałożył na nich obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia inwentaryzacji (spisu) wykonanych dotychczas robót budowlanych.
Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego na powyższe postanowienie przez K. I. – właściciela sąsiedniej nieruchomości, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie uchylił w całości postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, iż postanowienie organu I instancji wydane zostało w trakcie postępowania prowadzonego w sprawie budynku mieszkalnego wybudowanego przez K. i A. L. na podstawie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia [...] listopada 1995r. nr [...] o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została już po wybudowaniu budynku wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 1998r. nr [...], co do której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 września 2002r. oddalił skargę K. i A. L..
Przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę było wcześniejsze stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie decyzją z dnia [...] stycznia 1998r. nieważności decyzji Wójta Gminy Dydnia z dnia 16 września 1995r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. Następnie, decyzją Starosty Brzozowskiego z dnia [...] lipca 2003r. postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego zostało umorzone wobec stwierdzenia, iż budowa obiektu znajduje się w fazie wykończeniowej.
Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie organ odwoławczy wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] października 2003r. nr: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Brzozowie w oparciu o art.48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku mieszkalnego, z jednoczesnym nałożeniem określonych obowiązków, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...], wydaną na podstawie art. 50 a pkt 1 Prawa budowlanego nakazał inwestorom rozbiórkę wyżej wymienionego budynku. Powołane postanowienie z [...] października 2003r. jak i decyzja z [...] czerwca 2004r. zostały uchylone decyzją Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2004r. nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia (z uwagi na przyjęty niewłaściwy tryb postępowania). Prawomocnym wyrokiem z dnia 7 września 2005r., sygn. akt SA/Rz 737/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję z dnia 16 lipca 2004r.
Organ odwoławczy wskazał, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje na dwie wzajemnie wykluczające się podstawy prawne – tj. art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego, w przypadku faktycznego wykonywania robót bez pozwolenia na budowę, niemożliwe byłoby porównanie stanu rzeczywiście zrealizowanego z ustaleniami pozwolenia na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym - ponieważ w tym przypadku ich brak. Tym samym nie jest możliwe dokonanie oceny charakteru odstępstwa. Według organu II instancji, przesłanka określona w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie dotyczy sytuacji, gdy pozwolenie na budowę zostało unieważnione po wykonaniu robót budowlanych, zaś okoliczność określona w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie, gdy organ stwierdzi wykonywanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, tymczasem organ I instancji dotychczas nie stwierdził takich istotnych odstępstw. Natomiast prowadzenie robót w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach nie dotyczy sytuacji wskazanej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia a więc braku ważnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Poza tym, w ocenie organu II instancji, wstrzymanie robót budowlanych w oparciu o którąkolwiek z przesłanek określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1-3 może mieć miejsce wyłącznie w trakcie prowadzenia robót, które nie zostały wykonane w całości i zakończone. Tymczasem w zaskarżonym postanowieniu nie wykazano, czy roboty budowlane są aktualnie prowadzone lub jakie roboty pozostały do wykonania, w stosunku do których postanowienie o ich wstrzymaniu miałoby uzasadnienie. Przeciwnie, dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie wskazują na potrzebę prowadzenia dalszych robót przy tym budynku.
Odnosząc się do zarzutów odwołującego się, organ II instancji wskazał, że argumentacja odwołania wskazująca na wykonywanie robót budowlanych po zapadnięciu rozstrzygnięcia o ich wstrzymaniu oraz na konieczność wydania z tego powodu nakazu rozbiórki całego obiektu nie znajduje uzasadnienia na obecnym etapie postępowania. Organ odwoławczy wskazał, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane w dniu [...] października 2003r. utraciło swój byt prawny, zaś kolejne nie zostało wydane. Zarówno osadnik ścieków, jak i wykonanie robót wykończeniowych przy klatce schodowej i łazience nie stanowią budowy części obiektu budowlanego, tak więc wykonanie tych robót nie mogłoby rodzić konsekwencji w postaci nakazu rozbiórki całego budynku, nawet gdyby w obiegu prawnym funkcjonowało postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych.
Organ odwoławczy stwierdził także, iż studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Dydnia nie ma w sprawie żadnego znaczenia, bowiem postępowanie naprawcze organu nadzoru budowlanego, prowadzone w oparciu o art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, nie jest uzależnione od istnienia bądź nie takiego aktu. Poza merytoryczny zakres postępowania wykracza kwestia przystąpienia do użytkowania budynku z naruszeniem przepisów.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższe postanowienie wniósł W. I., który wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie:
1. art. 138 § 2 k.p.a. polegające na uchyleniu postanowienia wydanego w I instancji w sytuacji, gdy możliwym było zastosowanie art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a. i wydanie na podstawie art. 50 ust.1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane rozstrzygnięcia w postaci wstrzymania prowadzenia robót wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach,
2. art. 107 k.p.a. poprzez niezgodne z prawem stwierdzenie, iż fakt nieobowiązywania na terenie gminy Dydnia jakiegokolwiek miejscowego aktu planowania przestrzennego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w sytuacji gdy przepisy ustawy Prawo budowlane jak i ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym prowadzą do odmiennego wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę uznał za zasadne stanowisko organu odwoławczego co do tego, że zastosowanie przepisów art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 50 ust.1 pkt 4 Prawa Budowlanego wyklucza się wzajemnie. Art. 50 ust. 1 pkt.1 stanowi, że w przypadkach innych , niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Stosownie zaś do art. 50 ust.1 pkt. 4 organ wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych, jeżeli prowadzone są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach.
Przesłanka wymieniona w pierwszym z tych przepisów nie może mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie, bowiem bezsporne jest, że inwestorzy posiadali ostateczne pozwolenie na budowę z [...] listopada 1995 r., które dopiero w trybie nadzwyczajnym zostało wyeliminowane z obrotu prawnego.
Przesłanka z drugiego przepisu ma zastosowanie w przypadku istotnych odstępstw od warunków pozwolenia. Takich odstępstw organ nadzoru budowlanego nie stwierdził w toku postępowania, a w każdym razie nie wynika to z postanowienia organu I instancji. Organ odwoławczy trafnie wskazał, że z postanowienia organu I instancji nie wynika, czy w przedmiotowym budynku prowadzone są jakiekolwiek prace budowlane lub czy pozostały tam do wykonania jakiekolwiek roboty, bowiem zgromadzona dokumentacja wskazuje, że budynek jest w stanie wykończonym, zatem wątpliwa jest zasadność wstrzymywania robót budowlanych.
Sąd nie podzielił podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 138 §2 k.p.a. i niezastosowania przepisu art. 138 § 2 pkt.2 k.p.a. Skarżący zarzucił, że w stanie faktycznym sprawy organ winien wydać postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach na podstawie przepisu art. 50 ust.1 pkt 4 k.p.a. Ze względów podanych wyżej, zdaniem Sądu I instancji stan sprawy nie pozwalał na takie rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wydał decyzję kasacyjną, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Brak ten nie może być sanowany w postępowaniu odwoławczym, bowiem naruszało by to zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący W. I., domagając się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Jako podstawy kasacyjne powołał:
– zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię (art.174 pkt 1 p.p.s.a.) - przez naruszenie przepisów art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez ich nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, że sytuacja, w której budynek mieszkalny wzniesiony został w oparciu o decyzje o ustaleniu warunków zabudowy oraz o udzieleniu pozwolenia na budowę, które następnie na skutek stwierdzenia nieważności zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, ponieważ zezwalały na budowę w miejscu, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyraźnie tego rodzaju inwestycji budowlanych zakazywał, nie może prowadzić w rozumieniu w/w przepisów do rozbiórki obiektu budowlanego, w sytuacji, gdy w zaistniałej sytuacji prawnej i faktycznej właściwy organ powinien wydać decyzję administracyjną o rozbiórce tego obiektu budowlanego;
– zarzut naruszenia przepisów postępowania, w sytuacji, gdy uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) poprzez naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. , przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku wskazania przez Sąd właściwego, konkretnego trybu dalszego postępowania w sprawie, w sytuacji, gdy tego rodzaju wskazania, wobec nieprawidłowych przepisów zastosowanych w sprawie przez organy administracji publicznej powinny zostać zawarte w uzasadnieniu wyroku w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia;
W uzasadnieniu skargi wskazano, że WSA w Rzeszowie naruszył przepisy art.50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez ich nieprawidłową wykładnię. Niewłaściwa interpretacja tych przepisów polega na uznaniu przez Sąd, że sytuacja, w której budynek mieszkalny wzniesiony został w oparciu o decyzje o ustaleniu warunków zabudowy oraz o pozwoleniu na budowę, które następnie na skutek stwierdzenia nieważności zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, ponieważ zezwalały na budowę w miejscu, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyraźnie tego rodzaju inwestycji budowlanych zakazywał, nie może prowadzić do rozbiórki obiektu budowlanego. Wbrew ocenie Sądu na podstawie wymienionych przepisów należało prawidłowo uznać, że właściwy organ powinien był wydać decyzję administracyjną o rozbiórce obiektu budowlanego. Niewątpliwe jest, że przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego znajdują zastosowanie w sytuacji, w której nie można mówić o "samowoli budowlanej" polegającej na wzniesieniu obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, wobec czego wskazany w ust. 1 art. 50 ustawy Prawo budowlane przypadek prowadzenia robót budowlanych "bez wymaganego pozwolenia na budowę" znajduje zastosowanie w omawianym w przedmiotowej sprawie przypadku. Skoro bowiem omawiany przepis art. 50 ust. 1 wskazuje, że powinien on zostać zastosowany w innych przypadkach niż określone przepisem art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego (właśnie przepis art. 48 odnosi się do "samowoli budowlanej"), to oznacza to, że organ administracji publicznej powinien najpierw wstrzymać postanowieniem prowadzenie dalszych robót budowlanych, a następnie zgodnie z przepisem art. 51 ust. 1 omawianej Ustawy nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego.
Skoro bowiem treść planu miejscowego zakazywała wznoszenia budynków na danym terenie, to tym samym nie jest możliwe uznanie, że aktualna sytuacja prawna obowiązująca w odniesieniu do działki nr [...] w N. może prowadzić do odmiennej konkluzji.
Dodatkowo skarżący podniósł, że uzasadnienie wyroku WSA w Rzeszowie narusza przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Z akt sprawy, jak i z samego uzasadnienia wyroku wynika, że orzekające w sprawie organy administracji podejmowały już działania mające na celu wyjaśnienie stanu prawnego na działce położonej w N. nr ewid. [...]. Wszystkie te działania zostały uznane przez Sąd za nieprawidłowe. Zatem skoro WSA w Rzeszowie uznał, że zastosowany tryb postępowania nie jest właściwy, to przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. zobowiązywał Sąd I instancji do wskazania konkretnego trybu postępowania w sprawie. Należy zwrócić uwagę, że wypowiadający się w tej sprawie WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 7 września 2005 r. sygn. akt SA/Rz 737/04, wskazał już uprzednio na przepis art. 51 jako właściwy do zastosowania. Skoro więc nadal na obecnym etapie postępowania inspektor nadzoru budowlanego nie potrafi wybrać właściwego trybu dalszego prowadzenia sprawy, WSA w Rzeszowie powinien był zawrzeć w uzasadnieniu wyroku konkretne wskazówki co do dalszych podejmowanych przez organy czynności. Tymczasem wbrew art. 141 § 4 p.p.s.a nie wskazano właściwego, konkretnego trybu dalszego postępowania w sprawie. Tego rodzaju wskazania, wobec nieprawidłowych przepisów zastosowanych w sprawie przez organy administracji publicznej powinny zostać zawarte w uzasadnieniu wyroku w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Sytuacja, w której po raz kolejny organy nadzoru budowlanego nie potrafią podjąć właściwych decyzji w sprawie oceniana być powinna jako permanentnie utrzymujący się brak doprowadzenia stanu faktycznego na w/w działce do stanu zgodnego z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje,
Skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach.
W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Odnosząc się w pierwszym rzędzie do podniesionego przez wnoszącego skargę kasacyjną zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, to sprowadza się on do stwierdzenia, że konsekwencją wzniesienia obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, wyeliminowanego następnie z obrotu prawnego – z uwagi na sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – powinno być stwierdzenie niedopuszczalności jego legalizacji i wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art.50 ust. 1 pkt 1, a następnie nakaz rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Identyczne zarzuty podniesiono w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. II SA/Rz 180/08,oddalającego skargę W. I. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 4 stycznia 2008 r. o uchyleniu decyzji organu I instancji w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego.
Wskazać należy, że powszechnie akceptowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie ( por. wyrok NSA z 5 września 2001 r. sygn. akt SA/Sz 2652/00, OSP 2002, z. 12, poz. 155, wyrok NSA z 13 marca 2008r. sygn. akt II OSK 228/07) pogląd, zgodnie z którym nie można uznać robót budowlanych prowadzonych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie po wykonaniu tych robót, została wyeliminowana z obrotu prawnego, za samowolę budowlaną podlegającą sankcji rozbiórki na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Roboty takie należy uznać za "inny przypadek" w rozumieniu art. 50 ust. 1 i art. 51 tej ustawy. Art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.
Zatem przesłanką konieczną dla zastosowania powyższego przepisu i wstrzymania robót budowlanych jest ich faktyczne prowadzenie w warunkach samowoli budowlanej w dacie wydania postanowienia. Skoro nie zostały poczynione przez organ I instancji żadne ustalenia, co do tego, czy prace budowlane uzasadniające zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego są prowadzone, to prawidłowa była ocena organu II instancji, zaakceptowana słusznie przez WSA w Rzeszowie, że okoliczność ewentualnego prowadzenia robót budowlanych wymaga wyjaśnienia w toczącym się postępowaniu.
Powołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane uznać należy natomiast za przedwczesny i nie pozostający w związku z postanowieniem organu administracji zaskarżonym do sądu administracyjnego. Przepis ten odnosi się bowiem do kolejnego już etapu postępowania naprawczego, w sytuacji, w której samowolnie prowadzonych robót budowlanych nie można zalegalizować i w konsekwencji niezbędne jest zastosowanie sankcji polegającej na nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub zaniechaniu robót budowlanych. Wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie jednego z przepisów zawartych w art. 50 Prawa budowlanego poprzedzać może jedynie decyzję wydawaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 – 3 Prawa budowlanego – a zatem organ nadzoru budowlanego orzekając w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych nie narusza żadnego z przepisów zawartych w art. 51 Prawa budowlanego.
Całkowicie pozbawiony podstaw był zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 141§ 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W sprawie niniejszej nie doszło do uwzględnienia skargi przez sąd I instancji. Sąd I instancji oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego, a zatem – w tym przypadku, jego obowiązki w zakresie uzasadnienia wyroku określone są w zdaniu pierwszym art.141§4 p.p.s.a. Zaskarżony wyrok czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z powołanego przepisu – zwłaszcza w zakresie wskazania i omówienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Rozważania sądu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że sąd I instancji uznał za przesądzające o ewentualnej możliwości wstrzymania robót budowlanych zbadanie tego, czy przy budowie domu jednorodzinnego przez K. i A. L. pozostały do wykonania jakiekolwiek roboty budowlane.
Sąd zasadnie wskazał także, że możliwość zastosowania art. 50 ust.1 pkt. 4 Prawa budowlanego w odniesieniu do inwestycji K. i A. L. uzależniona jest od dokonania przez organ nadzoru budowlanego szeregu ustaleń, zwłaszcza w zakresie samego faktu prowadzenia robót budowlanych, jak i tego, czy wykonane roboty zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi w dacie ich wykonania przepisami. W związku z tym słuszne było oparcie decyzji organu odwoławczego na art. 138§2 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło